Summa theologiae Scotisticae, in qua ex fidei lumine, S. Scripturae oraculis, Ecclesiae traditionibus, & decretis, ss. pp. & theologorum sententia, & rectæ rationis ductu, religionis christianæ mysteria sacramenta, dogmata, & præcepta breviter, & sch

발행: 1706년

분량: 955페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

101쪽

De Theologia. Disp. I.

νeunt, Opertum es, in quibus Deus huius saeculi mente, excaecavit infidelium , ut non fulgeat illis illuminavis EuanFelii, quod fatetur S.Chrysost. 23 Philosophi obscure loquuti sunt, Apostoli vero, o Prophetae omnia fecerunt manifesta, claraque prodiderunt, veluti communes orbis Doctores, ut per se quisque discere possit ea, quae discuntur exsola lecrione . Respond. neg. ant. utrumque enim venit ex Scripturae , ac mysteriorum sublimitate , & obscuritate, Ec ex legentium caecitate malitiosa ; sed tamen ex O scuritate illa non excusantur isti; nam Apostoli , α Doctores Veritatem manifestam quaerentibus ,& a dientibus ea,qua.decet,disposivione, f3J non enim ambulantes in astutia , neque adulterantes Serbum Der ἄciit faciunt haereticia sed in manifestatione veritatis commendantes nosmetipsos, dic. Hoc confirmat coris clusionem : nam praesto sunt m. Ecclesia Doctores, di Apostoli, qui manifestem veritatem, ita ut obscuritas Euangelii non noceat, nisi pereuntibus ex malitiosa caecitate, qua vel Iumen respuunt, Vel Seri-Pturarum sensum detorquent, & adulterant. Chrysostomus autem loquitur de libris historialibus , quos ne ubique quidem claros censet ue dicis en inirstoriam omnem g quae nota 'no, memoria tene, quae obscura sunt, parumque manifesta , frequenter per, . curre ue quod si non potueris assiduitate lect1onrs inverni.- νe, quod dicitur, accede ad Sapientiorems vade ad Doctiorem. Viges h1c impudentiam Haereticorum , qui sententias Scripturae, di Patrum detruncatas obiaiiciunt, ut incautos oecipiant. - .

Inst. a. Si adsint obseuritates, non a Theologis,' sed a Deo solo per internas 'illustrationes tolluntur a ergo semper inutilis est, aut perniciosa Τheologia, quae sibi usurpat, quod soli Deo convenit. Prob. and ex Scriptura. OG Ponam universos tuos Doctos a domino , non ab hominibus dabo legem meam inmisceribus eorum ,-in corde eorum scribam eam 9 Nmo id prohibet a . tentari ab hominibus:1sJ Hyn doc bis ultra vir prox um suum, dicens : cognosce Domi

102쪽

ne Theologia. Disp. I.

omnes enim cognoscum me a minλο inue

ad maximum; ergo, si adsint dissicultates in Script xa, tolluntur, non a Theslogis nostris, sed a solo

Resp. peg.ant. & con prob. docemur enim quidem a Deo interius illuminante, & etiam ab nomine exterius docente, & praedicante ; Ego plantavi , ii quit D. Paulus, Apollo riga Uit , Deus autem incΥ mentum dedit. Et ideo, dedit quosdam Apostolos , alios antem Dactores , &c. Et hoc sensu scribit legem in cordibus nostri4 per se; sed ad aures desert illam per Doctores: disomodo credent ,quem non audierunt quomodo audient simae praedicante ' Ieremias autem loquitur de Deo per filium suum Christum Eua gelium docente ; nqn autem amplius per Moysem, aut Prophetas : Id olim Deus loquens Patriditis in Trebatis , novissime loeutus V nobis in filio . Et hoc seniuS. Ioannes dicebat, saJ Nynneeesse habetis, mos doceat , sed unctio docet vos de omnibus , sc. inte ne, dum Apostoli, & Doctores docent externe, ali qui ii temet Ioannes frustra laborasset praedicando, describendo. Cur Christus ipse praecepisset Apostolis,DOeete omnesgentes Haec ipsa argumenta Haeretic xum faciunt contra ipsos : docent enim evidenter,

quantum Scripturae indigeant explicatione ob ipsas

apparentes contradictiones.

- obiicis. Theologia scholastica, qualis usurpatur apud nos, potius nocet doctrinae, ac merito dei, ergo ableganda est, ut inutilis, imo dc ut perniciosa. Prob. ant. I. relictis principiis fidei , Scriptura, ct revelatione, Theologi omnia decidunt ex rationis, &argumentorum lumine, & sic Philosophiam, δι Scientiam sapit, non fidem, quae s3J non habet meritum, si

humana ratio praebeat experimentum, inquit S. Greg. a. fere tota Versatur in contentionibus , & quaestionibus vanis, & Philosophicis, circa quas rixantur, &dividuntur in varias partes s ita ut inter Theologos nostros nihil sit fixum, & certum ; re ideo illos c vendos monet Apostolus. 9J Uidete, ne quis vos dec piat per Philosophiam,o inanem fallaciam. 3. quia ex Philosophis potius, quam ex Scriptura, di Patribus

103쪽

s De Theologia. Di p. I.

elicit sua argumenta 3 Philosophia vero est Inimica fidei; ergo Theologia Scholastica potius nocet, quam servit Religioni. Res p. neg. ant. &prob. eius, quae sunt potius calumnie ; nam germana Τheologia scholastica primo, di principaliter fundat suas assertiones in vel bis Dei scriptis, aut traditis, & deeretis Ecclesiae in Conciliis, in sententiis Sanctorum Patrum s & si jn auxilium aliquando advocet Philosophiam , & Scientias humanas, de rationis lumina ; sequitur in hoc ductum ipsi iismet Seripturae & Iu ostolorum qui re Philosophorum , & Poetarum sententias aliquando

usurpant, ut sic. Gentiles per ipsosmet convincant, re Per rationis naturalis Iumen s at semper, ut diximus , praecipuum motivum assensus est revelatio, α

principium fidei. Σ. Theologi ubique conveniunt in veritatibus fidei ; in aliis vero, in quibus dissentiunt, nihil est, quod ad fidei substantiam faciat. Et qui nugas , & rixas inutiles, ac Vanas inserunt, in hoc corrigendi . 3. 3c denique Veritates Theologicae nituntur principiis fidei ; & nullo modo Philosophorum placitis , quamvis aliquando allegentur ad confutandos ζrotervos & Infideles per se spis; ratiocinationiaus vero, ad detegenda Sophismata IIaereticorum . Certe Paulus DialecticHs erat, inquit 'ug. IJ ideo conferre cum Stoicis non timebat, quia nons tam acute sicut illi, sed etiam veraciter , quod non i Ii came, ne cuiquam Dialecticam pro erimine obieceris, sua usos Apostolos conferis . . . si autem Christum dis o i Dialecticum , laudabis Dialecticam , quam procria

mine obieceras.

Certe ipsim et Haeretici ex Philosophis multa de

sumunt, ut catholicas veritates impugnent: v.g. Ε

charistiae , ex impossibilitate positionis ejusdem rei sin diyersis locis , sic Arriani contra mysterium Trinitatis s unde SS. PP. ut Basilius, Dialecticam dixerunt esse muri instαν sacris δεδmaribus , quod ea non nit facile diripi, quorumlibet incursioni patere. .lHinc colligis rationem, cur in Scholasticam Theologiam tam acriter in Veliantur hostes veritatis Haereticis quia per illam disi pantur tenebrae, quas in Religionem nituntur asserte ι dc ideo illoIum ex pr i

104쪽

De Theologia. Disp. I. Is

brationes, dc vitia potius illam commendant ; sicut noctuae odium lucis hanc non inhonorat. Inde IJvocax erit Lutherus, Ignorantiam vernatis, O inanem fallae iam, & Scholas nostras, Antichrisei Lupanaria s V viciemus , castra Cainina , Melanchon, Theologiam Prophonam ; alii Errorum , ct abominationum se utinam , est Iernant , Calvinus Theologos Seholasticos velut obducia velo Christum texisse, plurima mala illis accepta referri debere , Sc. libus responderet Tertullianus: DG Talibus dedicatoribus damnationis Theologiae etiam gloriemur , qui enim

seis nos intelligere potest nonnisi aliquod bonum

gra e ab Hereticis damnatum , probatio enim ver ratis nostra accusatio ipsorum, asque calumnia. Tene brae ipsorum meram Theologiae lucem non comprehen

dunt, nec obscurant. De hujusmodi vitis dixit etiam β. Iudas . IJ Quod quaecumque ignorant, blasphemansa

θε cumque autem naturalitem tanquam muta anim ita norunt , in his corrumpuntHr.

Igitur aliqua scientia divinitus inspirata est hominibus absolute necessaria ad salutem conseQuendam, & quidem singulis hominibus adultis; Scnol stica Vero, Spintiva est utilissima. & moraliter necessaria corpori Ecclesiae, ad fidem explicandam , nutriendam ,& defendendam. . . Porro ab initio utebantur Ss. PΡ. positiva, quia iulis temporibus, quibus fides Christiana nondum plene adoleverat, aptior erat, Oratorio , symbolico , di familiari stylo insinuare veritates, nec circa illam decebat sermare varias quaestiones, quae fidelium animos turbassent potius, quam iuvassenti sed posteaquam robustior effecta est, congruum fuit totam i tam dominam in unum corpu3, & per ordinem redigere; eamque sortiori stylo Aristotelis , st. pliilo--liandi modo tradere.

, Desupereaturalitate Theologia.

Non lassicit scire, quod aliqua doctrina supernaturalis requiratur in homine ad salutem, nisi C scia-

105쪽

36 De Theologia. disp. I.

sciamus, an, &quae , de quo sensu habitus Theolo Jogicus dicatur supernaturalis. Pro quo Notandum ex Scoto, fiJ &ex dictis in Physica, quod potentia passiva, seu receptiva potest compa stari vel ad formam, quam recipit, vel ad agens, a quo eam recipit. Sub I. respectu dicitur Poeturalis, si inci inatur ad formam illam ,ut Lapis ad deicensum, vel Violenta ; si aversatur formam, ut Lapis ad ascem

sim s vel , si sit indifferens ad illam ue id est

1i nec positive appetat formam, nec positive avers Eur, ut Lapis ad albedinem, vel nigredinem . Sub a. a espe u dicitur potentia Naturalis , si agens sit naturaliter inducti vum formae in illud subiectum, quod Micitur potentia, vel Supernamralis, si agens non sit inductivum illius formae nisi supra totum naturae debitum , & ordinem s id est, si in toto agentium Naturalium ordine,vel modo agendi nullum sit,quod Possit eam inducere. Sic calor est naturalis in Mua Prope ignem s & frigus est supernaturale in igne i q uia nullum agens creatum , dc naturale potest inducere frigus in ignem. Rursus Ibturale dicitur I. in a-

sente ex determinatione naturae ad unum , de Pro utvpponitur libero, aut Sac;gnis est agens naturale caloris. a. in agente per respectit m ad subisiectum , in quod agit, seu ad passum s & sic dicitur

2 qturaιe, si agat secundum ordinem statutum uni- Versis Supernaturale, si agat supra talem ordinem, di sic Deus solus est proprie agens Supernaturale somnis autem creatura erit semper agens naturale.

Hine forma aliqua dicitur , quando est secundum appetitum , & inclinationem positivam. Lubjem, ut frigus in aqua , vel Violenta, si sit contra illam inclinationem, ur calor in eadem aqua; Dicitur Heulpa sit sit indisserens subjecto , ut albedola piadi. Dicitur Supernaturalis vel seeundum subsan-siam, si ex sua natura, &de se non contineatur in virtute acti Va ullius Uentis creati in tali subjecto , ut

sunt habitus gratiae, fidei, spei , dccharitatis ,& lu- mein gloriae, yel quoad modum, si ex se quidem possityroduspi ab aliquo agente, & in illo subjecto; sed non talibus circumstantiis , & modis ; ut curatio . Dri subitanea , de solo verbo, di jussu, nam per I - media

106쪽

De Theologia. Di p. I.

media , & artem medicitiae potest fieri, sed non in

talibus circlimstantiis, & mediis; idem esset descie tia Philosophiae, si alleui daretur subit o& absque ullo studio, vel labore. His praesuppositis , qu.eri mus hic, an Thre linia scholastica, de qua hic agimus, .

sit supermeturalis , an naturalis& quidem natura litate oeposita Suprenaturalitati quoad madum , seu per accidens , an in substantia , seu perse , nam cer tum est, eam non esse violentam respectu potentiae

passivae intellectus humani, quia certum est illum e Gse inclinatum , & perfectibilem per quamcumque notitiam. Concl. Theotitia nostra est habisus vere supernaturalis , saltem mediate , odi radicaliter . Prob. i. ex Scoto, siJ qui postquam docuit sit pern turalitatem in formis peti ab agente, non a Potentia passiva subiecti, arguit Theologiam nostram este supernat tiralem absolute dicens, quod posita ista actione intellectus agentis ,-phantasmatum , multae complexiones remanebunt ignotae .... Marum igitur notitiam est necesse nobissivernaturaliter tradi , quia nullus e rum notitiam potest naturaliter inυenire eam aliis docendo tradere, quia sicut uni, ita cuilibet ex naturalibus erunt neutrae. Vides ex Scoto adveritates complexas de rebus divinis, sine pi evia revelatione suis Pernaturali, remansuras incognitas ; δc docet conclu- clusiones Theologicas deductas ex principiis partim ex fide, partim ex scientiis Metaphysicalibus, & aliis, immiscendo Philosophiam Scruaturae sacrae, nol

esse naturales: nam .... cum praemἐna sumpta ex Scria plura nonsit evidens ex terminis , sed Geditas igitur nec conelusio erit demonstrata, generans sesentiam ,

quam vispost generare alium habisum ex side. Sectnon generabit illum viribus purae naturae , quia conclusio, per quam generatur a erit supernatura lis, sci ex fide supernaturali. Denique docet s3J nos assentiri illis conclusionibus : Non propter evide tiam eredipi , sed propter veritatem revelantis, cui assentimur, O illa est eadem respectu primorum artiacularum s immediate revelatorum) ἐν res,ctu aliorum explicatorum ex illis : quia idem est objectum

107쪽

3 3 De Theologia. Disp. I

s b eadem ratione formali, ergo illi actus conclusi num sunt supernaturales in substantia ue ergo dc habitus Theologiae per illos acquisituS .. Prob.a. ille habitus est supernaturalis in substantia , qui non potest generari, nisi a principio sul ernatiua Ii ι sed habitus Theologiae nostrae non potest generaxi , nisi a principio supernaturali ; ergo est supernaturalis in substantia. Prob. in in. ex Scoto mΟXcir. nam generari non potest sine habitu fidei, & revelatione divina, cui innititur assensus tam conclusionum, quam praemissarum s nam assensus illi sunt supernaturales, cum sint ex fide, dc propter revelationem divinamis de illi assensus generant habitum istum,sicut actus chari ratis eliciti ex habitu charitatis stipernaturalis sunt in substantia supei naturales , de generant habitum etiam supernaturalem. I ixi Saltem mediate. O radicaliter ue Nec enim praetendimus, quod omnes actus, & conci usiones ,

quibus generatur habitus ille, sint in substantia, &immediate ab habitu , vel lumine supernaturali fidei, vel ab objectis proxime revelatis , vel ab agente supernaturali sed sol iam quod fundantur, & radi cantur in principiis revelatis, &ope luminis fidei ,

aut gratiae cognitis, dccrediti S. Nec negamus etiam, quod intellectus noster ad eius acquisitioncm concur iaxat per facultatem sibi propriam , dc naturalem , tacui de ad actus ; sed hoc non debet impedire supernaturalitatem ,, ut Praetendit Lamazeses : fid nec etiam disputamus , an propterea dicendus sit habitus supernaturalis in substantia , Vel quoad modum , hoc enim

est longioris distrissionis, & pertinet ad Tract. de Habitibus supernaturalibuS- Sic conciliantur , ni fallor , opiniones, quae videntur contrariae circa naturalitatem , di stiper naturalitatem huius doctrinae ; nam qui dicunt eam esse natura leni , loquuntur de causabilitate eius immediata,

ct proxima; nam causatur a creatura peractu S n

stros ratiocinandi, & speculandi , & ex illorum fi quentatione gene: atur habitus iste inclinans, &s cilitans ad similes actus. Actus illi, inquam, sunt

caiiste naturales habitus istius , sicut S in omnibus aliis scientiis , dc artibus. Qui vero censent hunc i, bitum

108쪽

fistum esse supernaturalem , ut Vulpes noster; hoe dicunt , quia prima cognitio principiorum , super quibus fundantur discursus, & conclusiones Theol gicae, Venit ex obiectis supernaturalibus, qualia simimysteria fidei, dc per revelationem divinam, & supernaturalem, & ordinarie ex habitu fidei, dc auxilio gratiae; nec puto in hoc posse esse dissicultatem, nisi de nomine ue & hinc solvuntur obiectiones. Objic. I. cum P. Frassen. IJ Ille habitus non est supernaturalis intrinsece, qui nostris actibus ,&studiis comparatur ; sed habitus Theologiae nostrae sic comis

paratur; ergo, dcc. Mai. patet. Quod enim actibusnqstris comparatur, non excedit vires nostras. Prob. min. experientia, qua constat, nos per tales actus speculandi, & discurrendi acquirere hunc habitum, quod non faciunt otiosi, & minime studentes.

Resp.dist.maj. non est supernaturalis puth,5c prox, me, conc.maj. radicaliter,& QItem remote, si ad ejus acquisitionem concurrat aliquod principium,& agens supernaturale, neg.maj. Sc dist. similiter Prob. quod ctibus nostris, cum concursu obiectorum , vel princi

piorum,& agentium pure naturalium, conc cum con

cursia obiectorum, vel princi liorum supernaturalium, neg. Nam alioqui actus fidei, spei, de charitatis pers ctissimi, imo&visionis Beatae dicerentur naturales, quia,ex Scoto,ut videbimus,intellectus, & voluntas illos Producunt per vires suas naturales, sed elevatas, &adiutas auxiliis supernaturalibris divinis, aut lumine fidei, aut gloriae, aut habitu charitatis. Objic. a. ipsimet actus Theologici,quibus generatur habitus, sunt naturales; ergo & ipse habitus. Pal. cons. nam enectus non est altioris ordinis, quam sua causa , saltem univoca, quales sunt actus respecta D-bituum, quos causant; hi enim inclinant ad similes jactus . Prob. ant. illi actus sunt conclusiones elicitae ex praemissis per vim discursivam, & consequentiam legitimam ; sed utraque est pure naturalis ue erFo, &c. Res P.dist. ant. & mai. Prob. sunt naturales formaliter,& quoad artem dialecticam,& connexionem,quam habent cum suis principiis , conc. sunt naturales radi-caliter , re absque demidentia ab obiectis, & lumine

ia si citis

109쪽

so De Theologia. Di p. I.

elusionum Τheologiae nostrae cum suis principiis fest quidem naturalis . sed sicut illa principia non

sunt cognita naturaliter, saltem ex toto, sed per re velationem divinam, & objecta ipsa stini supernatu Talia, & tam illa prima cognitio, quam obiecta s Pernaturalia concurrunt moraliter, aut physice, Scmediate, ac fundamentaliter, ideo illa: non sunt pu

re naturales.

Inst. ut actiis circa obiectum supernaturale sit sis. sernaturalis, debet illud respicere, ut sin ernatur e s sed conclusiones omnes Theologi ' nostrae non siexespiciunt obiecta sua, lices haec sint in se supernaturalia , ergo illi actus sunt pure naturaleS . Prob. min. respicimus illa objecta ut certa, non autem ut supernaturalia, nam lices essent naturalia, modo essent

certa , non miniiS certo concluderemus. Resp. neg. mai. nam ad suPernaturalitatem actus

fidei ue v. g. aut visionis beatificae minime requiritur cognitio supernaturalitatis, sed sulficit, ex Scoto, de ex ratione, ut illi actus superent vires nostras nat rates , & non possint elici, nisi agente Deo supernaturaliter. Ita est de actibus Theologicis nostris, ad supernaturalitatem sussicit, quod eos non possimus habere, nisi aliquo principio supernaturali concur

rente .

Objic. 3. ex fide, spe , & charitate supernaturali possunt generari habitus acquisiti, re naturales circa eadem objecta , sed hoc esset falsiim , si propter pra

suppositionem revelationis si Pernaturali S, aut pro Pter supernaturalitatem objectorum , actus, & habitus essent supernaturales 3 eigo stipernaturalitas re-Velationis principiorum , di Objectorum Theologiet non impedit naturalitatem ejus. Prob. mai. ex dice dis suo loco,& de mente Scotistarum omnium. The logus Catholicus cadens in haeresim circa unum articulum fidei , amittit habitum fidei supernaturalis , &tamen eodem modo ,& facilitate discurrit circa alia obiecta , & alios articulos fidei, sed id non facit ex habitu supernaturali, quem amisits ergo ex habitu naturali acquisito ; ergo ex habitu fidei lupei natura lis, Sper ac us eius frequentatos potest acquiri h

110쪽

: De Theologia. Di p. I . 6

Resp. neg. min. nam in casibus allatis Perseverae quidem habitus acquisitus; sed cessat influxus habitus fidei sit per naturalis, & aliorum auxiliorum supernaturalium , qui concurrunt in Theologo Catholico adactus ejus Theologicos; dc ideo actus istius habent alia quid supernaturalitatis, quod deest in I a retico . Constat igitur, Theologiam nostram esse super . naturalem in suo principio, & radice, quatenus nain' scitur ex objectis, di principiis revelatis a Deo supernaturaliter. Et ideo haec revelatio est stipernaturalis ;sDia, inquit Doctor i. fid est ab arenie , quod non est naturaliter motivum intellectus nostri pro statu istora i , in quo pendemus a phantasmatibus, & haec a sensibus, sine quibus nihil est in intellectu. a. Quia es ab agente supplente vices objecti supernaturalis et

nam objecTum naturaister eausae notitiam hujus Ueritatis 3 Deus est trinus, o unus, simitrum ,

es e se=itia sub propria ratione Deitaris cogntra . Psa autem sub tali ratione cognoscibilis est objectum

supernaturale. Id enim facit Deus, non per essentiae ostensione ni , sed per voluntatem suam, qua id IeVe- .lat nobis: Etlaaec revelatio ex parte Dei semper influit in omnes notitias,&conclusiones, quas eXil

lis primis veritatibus immediate revelatis elicimus, sicut di ipsae primae veritates, in quibus virtualiter,

aut eminenter continentur istae postcriqres s & idem habitus fidei, per quem assentimur illis primis, in Catholicis senaser, &per se influit, suo modo, salisi tem moraliter, in assensum conclusionum istarum si licet etiam in eum influat consequentia naturalis ,& is distursiva.

Non dissiteor, quin supposita prima reVelationei mysterior uin , & veritatum supernati iralium fidei, possit homo illis per actum pure naturalem assentiris ut puer Iudaeus, vel Ethnicus ante Baptismum a s Catholico instructus posset assentiri omnibus articulis fidei vel ex fide humana , vel ex motivis aliis credibilitatis, ut docet Scotus , faJ Sed id non est verum, ut diximus, de Theologia fidelium Catholicorum, in quorum assensum semper influit fides i

fusa, & prima revelatio ; sed de hoc iusius, ubi de habitibus infusis., QUAE-

SEARCH

MENU NAVIGATION