장음표시 사용
91쪽
setipsit inter Philosophos . Veritatem ait in omnem uno dumtaxat addit ei modo posse , si eum vel ab ipso
Deo, mel ab iis, qui a Deo funt orti, doceamur. Prob.2. P. I. ex Scri Pt. & Ρatribus, qui ex parabola de patre familias inittente operarios in vineam colligunt, Deum ab initio mundi providisse operarios , seu Doctores, qui Ecclesiam colerent.
mo mane conducere operarios in vineam. Id est 2 mum
di hujui initis usque in finem, ad erudiendam pi bem Melium Praedicatores congregare non destitit. 'Inquit S. Greg. Quia σ prius per Patres sin lege naturae postmodum per legis Docrores , in Pr phetas sin lege scripta) ad extremum vero per . o solos in lege Euangelica) dum plebis fuae mores excoluit, quasi per operarios in vineae cultura laboravit. Adam non caruit Theologia revelata de Deo, di necessariis ad salutem ; nec omisit ea docerelios Per nongentos, & plures annos, quibus vixit cum illis. Idem constat de Seth , Enoc, Enos, in nam, Malaleel, Matusalem, & aliis usaue ad Noe,& de Noe usaue ad Abrahant; di de aliis Patria chis usque ad Moysem . Hic vero primus accese ita Deo legem Scriptam , secundum quam erudiebantur populi per scribas, Sacerdotes, de Prophetas , usque ad Christum D. qni novus venit D ctor Euangelii, quod tradidit Ecclesiae , cui dedit sad quosdam quidem Anstoses s quosdam autem Prophetas I alios Euangelisas , cte. Ad consummationem Sancis'm, ut jam non simus parυuli Juctu antes, ct eircumferamur omni vento Docisimes in
Prob. a. eadem pars, nam cum Doctrina aliqua su rnaturalis de Deo, & rebus necessariis ad salutem necessaria. sit homini in hac vita, Deus non Tatis illi providisset de necessaris ad eum finem ,
si haec illi scientia defuisset . Sed hoc sine impi tate dici non potest de bonitate , & providentia imi ergo dicendum est talem Doctrinam semper lextitisse. lDixi , Aziqua Theoloria , seu cornitio supernatu ratis , dcc. Ut videas hoc intelligi de Theologia
92쪽
in largiori sensu; sc. pro cognitione supernaturalide Deo, rebusque divinis, stiluctue necellariis homini ad salutem , de potentia Dei ordinaria , secundum praesentem statum hominis ab Adamo, nam de Theologia positiva , aut Scholastica, & in stri-biori significatione mox dicemus quid sentie
Objic. I. contra I. pari. Intellectus agens in homine est sussiciens principium producendi omneS notitias ; & patiens, seu passibilis sufficiens ad ea iecipiendas ; ergo frustra , aut saltem sine neceuitate asseritur alia cognitio 1upernaturalis. Resp. dist. anti est sussiciens quantum est dele, &suppositis aliis concausis notitiarum, conc. 1e solo, de ab lute, seu quoad totalem essicientiam, neg. r. & conseq. Intellectus non est se solo tota is causa notitiae sue ; ad illam concurrit objectum Partialiter, dc istud debet applicari debite, dc pr
. Portionari , P am ab objecta , potentia paratur noctia ir Quando ergo obiectum est supernaturale, ocextra naturalem attingentiam intellectus , iste non
potest in illud ferti sine lumine, ac revelatione Hil' retnaturali, quibus obiectum fiat illi praesens, & illi iste proportionetur , ut possit producere notiti de illo; & ita est de intellectu hominis respectu Dei,
Inct. intellectus possibilis est naturaliter receptivus omnis notitiae; ergo debet dati etiri natur liter activus omnis notitiae . Prob. conseq. stultra esset illa potentia in intellectu possibili , .nili pol set reduci ad actum, per intellectuin pariter actι-
Resp. neg. cons. & rationem eius ; nam , ut dixi mus, corpus est naturaliter receptivum animae In tionalis , & tamen nullum datur agens creatum ν& naturaliter prodite ivum ejus ; sed a solo. Dco creari potest. Sussicit igitur, ut detur potentia a liqua sive naturalis, sive supernaturalis, Per quin possit produci illa forma , cujus potentia passiV est receptibilis Inst. a. sensus i ossibilis habet activum eiusdem ordinis, a quo pollit perfici, ergo & intellectus possibilis . Prob. conseq. alioqui enim intellectus
93쪽
esset ignobilim, & deterioris conditionis, quis sensus; quod falsum est , & absurdum. -α -- - eiu . Nobilitatis enim est ina assiJo ,quod non possit perfici, nisia supremo, dc. nobilissimo agentes Sic summa est dignitas h2animam pendeat a solo Deo, ita est de intellectu , quod sit capax cognitionum ouae a solo agente supernaturali possunt in ipso causat &quod per illas attingere possit objecta, ad quae nulg
Posset etiam negari anti quis enim Ole diritentia sensitiva possit elevari a Deo ad sensat on: supernaturales , quarum sit naturaliter reepo Talis est potentia sedientialis passiva, se qua diaximus m Physica . Cave tamen aequivocatio m in
tui: seus: sinis, mprehendit crea
lc. Λ increatum, seu infinitum obiectum adaequatum intellectus; ergo tam DPusq uam quaevis cieatura potest cognosti etia I 2: Iiter ab intellectu h umanos ergo lassicit homini
tia na turalis, quae haberi potest de Deo. Rei p. dist. ant. objectum adae uatum diram, Ita '
clinationis, dc aliqualis attingentiae, con ditials
attingentiae, neg. ant. Inclinatur quidem , A I
gnitionem, & ejus est capax sui eidas rint .
creatur Scam lumine rationi, quo conceptus de Deo, ut sudiri ' '
iis , quae sunt aliqualiter eo ras 'αMI ἡ
94쪽
fussiciunt homini ad directionem sui in illum findit, mi hu' credere , aut scire dernquirentibusse remunera o , qui hoc sciverunt, ine
Osabitis sunt in sua Idololatria s quia, inquit Apo- xlii, faJcμη Deμmcet viZent, non sicut Deum glorimaverunt, die Sed hoc sciri , & credi potest
naturaliter; ergo, Sc. Prob. min. tum ex illis lo-
per ea, au facta fum, mtellecta conspisi me, Sc. Ita ut sint inexcusa dies, ergo ex naturali Philo-
credere, &scire distῖncte, Ἐκ fidesuperneurali r conc. confuse, & impersecte, vim. mai ex Pilosophia sciri potest Deus confuse 6ca posteriori, de inde poterant Philo . sophi inquirere maiorem scientiam ab ipsi Deo siccognito 3 Eis Deux mens qmdammodo siquebatur ipsis
mundi operibus f te eos ad quaerendum articem rum mundι species invitabat , inquit Auetust & saltem debebat haec cognitio illos avertere ab Ido-4olatrias unde arguuntur, quia illa maIe usi sunt, nec ut talem coluerunt caltem, qualem agnoverant. Dupliciter Deum cognoverunt, inquit S. Thom. I. si cuteminentem, disiecum deberent ei gloriam, SDeum glorificaverunt , nece debitum cultum impenderunt, vel quia virtuti ejus, scientave terminum imposuerunt . a. co noverunxnt omnium causam bonorum , unde ex in omnibus grasrarum actio debebatur, quam ta en ipsi non im-
rie ' contra Haere-.ticos hujus saeculi, qui in eam acriter invehuntur .
cam intelli Eo disciplinam propr o studio', & labore comparatam, per quam ex fidei, quam supponit.
95쪽
princ piis speculative inserantur plutes conclusiones , di veritates circa res divinas, & humanos mores, quibus conclusionibus ipsa fides explicatur, dc defenditur , ac roboratur , impugnantur, & profligantur errores contrarii , & expenduntur obl curiores Scripturae sensus, & veriores educuntur, & hoc vel stylo argumentativo, & stricto, more Tria lecticorum,
Be Philosophorum in scholis usitato: ob id dicitur scholastica , di rigorosa ), vel stylo oratorio, S liberiore , ut facit Positiva ; sive methodo, & ordine novo, iam usitato in scholis a tempore Magistri sententiarum, sive antiquo , qualis erat apud SS. Patres, qui alio non utebantur ordine, quam quem serebant occasiones scribendi, di disputandi. Hoc suin
nia scienda explicavit inquit Origenes j Sed illa,
ex quibus possunt alia susscienter elici. Unde m uiatae veritates necessaria non exprimuntur in scriptura , O si ibi virtualiter contineantur sicut concin-siones in principiis s circa quarum investigationem titilis fuit labor expositorum , Doctorum s ergo haec Theologia utilissima est Ecclesiae, ut explicentur sensus reconditi Scripturae, ut facit positiva, inserantur per legitimam conseque tu iam conclusiones , & veritates multae, atque necessariae , quae t
tent in articulis fidei, & Scripturis , in quibus tamen continentur Virtualiter , sicut conclusiones in Praemissis. Prob a. ex Scriptura Nam inqu)t D. Paulus, ad Omnis Scriptura diviniςus inspirata utilis est ad docendum , ad arruendum , ad corripiendum , ad erudiendum in justitia , ut persectus sit homo Dei ,
ad omne opus bonum instructus. Sic argumentor, cesssaria est in Ecclesia doctrina, per quam homo doceatur veritates, & arguatur, cum errat 3 corri Pi
tur , cum peccat s instruatur, cum resistit fidei ι sed haec omnia praestat Theologia schqlastica, & positiva , ergo est necessaria Ecclesiae , min. patet, ad haec enim introducta est , ut sc. praestet hare bona. CO firm. ex alio textu,in quo dicit idem Apostolus, Γ3d Deum siJ dZa. pro E.ma . 2. Tim tb. 3.
96쪽
Deum dedisse Ecclesiae suosdam quidem Apostolos ,
maxime Paliores, O Sacerdotes ad consummatio nem Sanaorum , ut non circumfe amur omni vento
doctrinae, dcc. Per Doctores , inquit Hieronymus , intelligit eos, qvr funt idonei ad alios instruendos, D. aperiendo sensus reconditos Scripturarum s hortan co tepidos, & imperfectos, & comminando piote voti Ideo etiam dicit, siJOportet Epycopum eme amplectentem eum, qui fecundum doctrinam es, fidelem sermonem; ut potens sit exhortari in doctrina sana, σeos, qui contradicunt . arguere Contradictores autem uini Haeretici, DI qui Scripturas obtendunt, Ohae sua audacia statim qMosdam monent in ipso vero congressu , quosdam quidem fatigant, infirmos capiunt, medios eum sic usi dimittunt, inquit Tertuli. ergo Ecclesiae necessarii sunt Periti, & Docti, qui Haereticorum sophismata diluant, de retorqueant; Γ3J Veros sensus Scripturae ἀ falsis secernant : quippe in Scripturis sacris sunt dissicilia quaedam in te lectu, quae Indocti, insabiles depravant, sicut eα teras Scripturas ad suam perditionem. Prob. . ex SS. PP. qui omnes agnoscunt dissiciles esse Scripturas in Pluribus locis, & egere viris Doctis., qui Veros sensus aperiant. Alii quoqtie cordatium, inquit O ig. O J scrutando Scripturam , intelle erum ejus ιnvenire potuerunt f Lcει revera sit multis in locis obscura . Et, ut dicit Ambros sue J Mare es Scriptura divina, habens in se sensus profundos . Idem fatetur August. Mira profunditas est eloquiorum tuorum Domine .... & hoc Deus permittit, ad edp- mandam labore furebiam , O intelleorum fasidio revocandum, cui facile investigata plerκmque vilesiu ς. o. Ureg. Idem docet, fra Magnae utilitatis est ipse
objmrixas eisquiorum Dei, quia exercer sensum , ur D tigazione dilatetur, exercitatus capiat, quod non potui capere otiosus. Habet quoque o aliud majus i
97쪽
Confirm. ex iis dein tum I. quia dicunt, Haereticos ex ipsis Scripturis praetextus errorum sumere, Perversh illas explicantes , & detorquentes a vero sensu. Dum Scripturae bonae intelliguntur non bene ait Augs siJ eis non bene intelligitur, etiam xemere audacter asseritur. Tum quia a. hanc doctrinam directh laudant, ut idem S. Doctor ue ad nam hula scientiae tribuitur id, quod sides saluberrima tignitur , nutritur , defenditur , roboratu . Et Doctores vocat 33 Plantarores, rigatores , aedificareres , O nutritores Ecclesiα . Certe sicut aegroto corpori opus est medicus 3 ita his , quorum aeger es animus, o pus est DocZore , qisi nostram animam ad cognitio
nem deducat, ait Clemens Alexandrinus. )Tum 3. quia ipsimet tam in disputationibus contra Haereticos, quam in exhortationibus, & instructioni bus ad fideles erudiendos, aut arguendos argumen iis ex Scripturis, ex principiis fidei, ex lumine rationis , & ex aliis scientiis, ac Philosophorum Dpsorum placitis usi sunt, ut legentibus facile pa
Prob.4. ratione ex iisdem ; nam Ecclesiae necet-saria est doctrina, per quam res fidei exi licentur , doceantur, & defendantur contra Haereticos , εο
Infideles ; sed haec Praestat Theologia nostra iasensu conclusionis accepta, ergo est Ecclesiae necessaria . Min. Patet experientia . Nam Christus ipse usus est argumentatione in Evangelio 3 ut cum suadet recursum ad Deum Patrem in nostris indigentiis, & admonet ejus in nos charitatis, exemplo h minum in filios ,& amicos. Si emo vos cum sitis mali , inquit, nostris bona data dare filiis vestris; quanto magis pater vester caelestis dabit vobis Spiritum bonum petentibus se i Item ex principiis naturaliabus , & politicis arguit Pharisaeos tribuentes Darmoni miracula eius, quibus liberat daemoniacos, Pr hat, quod, si hoc esset, regnum Daemonis caderet, Omne regnum in se divisum deflabitur. Sed si ejiacio Daemonia in Beelgebub principe Daemoniorum ,
Regnum ejus divisum est in se ipsum; Φοmodo em
98쪽
eius stabit Z Sed non sic ageret Christus .
nisi hoc esset utilissimum, aut necessa ruina ad incuticandas veritates fidei, & conVincendos protervos, quales erant Pharisaeis ergo, &c. Prob. etiam illa mai.
Primi argumenti, i. quia sicut necessaria est fides in Ecclesia , sine qua Impossibile est placere Deo , ita &doctrina, per quam fides explicetur, doceatur, de desendatur. Cum enim plures articuli fidei sintdis. siciles, intellectus noster eget auxilio luminis rati nis naturalis ad assentiendum; sicut enim peccant tardiores, & duriores ad credendum sussicienter propositis ,& revelatis, & explicatis 3 ita & peccant faciliores , amentientes inconsidera E quibuscumque propositis. sui cito credis , levis est corde , inquit Sa pies: id Et qui erediderit. δερ fesinet, ergo pro utrisque necessaria est Theologia, quae illorum duritiem convincat , & istorum mollitiem firmet, & ignorantiam
erudiat rationibus. Prob. a. eadem mai. quia eadem ProVidentia, quae permittit adesse Protervos, qui E clesiam erroribus vexetu 1 sportet haereses es V ut Fia. deles exerceant circa veritates fidei, de morum; A. tem & alios, qui rationes exigant eorum , quae illis credenti proponuntur , dc difficultates apparentee contrarias opponunt, sive ex scriptura male intellecta , sive ex ratione naturalis eadem, inquam, pro
videntia debet Doctores suscitare, qui & illos co vincant, &istis satisfaciant, & resi ondeant; ut faciunt Theologi scholastici, de positivis de de facto semper Deus providit Ecclesiae tales Doctores ab Adam, qui primus suit Theologus, usque in Praesens, de sic providebit in posterum. Denique id patet ex universae Ecclesiae praxi, quae ubique hanc diiciplinam approbat, eique scholas puri blicas aperit, di assignat. Prob. a. p. quia singuli non sunt capaces mplioris lScientiae , quam simplicis assensus principiorum dei , ut sunt rudiores, & simpliciores . Unde hae Sel. . lentia non p ouent plurimi fideles , invit August. OaJ quamvis polleant side plurimum. Aliud est enim sei-νe tantummodo , quid homo credere debeat ad adipi
frendam vitam B tam , quae non nisi reterna viarim.I. C aliud
99쪽
illud antem scire quemadmodum hορ ipsum opituletur, o contra impios defendatur Confirm.. ex Apostolo docente varietatem gratiarum , & don
rum singulis dividi, ita ut non omnes sint Doctores; P unquid omnes Doctores Z a. quia multi etiam: non indigent ue quia ex dono gratiae satis firmiter capi Lint,& assentiuntur, & adhaerent articulis ridet absque auxilio ulterioris explicationis, & rationis, & pro sto statu, dc conditione privata ; ergo singulis non est necessaria haec Scientia saltem immediate. Dixi: Singulis immediate. Nam mediate dici potest necessaria, s c. ratione totius corporis Ecclesiae , inqlio vix posset conservari fides vera contra errores sine illa Scientia: & sc non conservaretur saltem facile in singulis membris. Praeterea, quia climalaticuli fidei sint sublimes veritates, scobscurae, minus prudenter, di minus firmiter illis assentirentux homines, nisi in eis confirmarentur rationibus, &exemplo, di auctoritate illorum, quos norum Prum dentes, &doctos.
Obiic. i. ad salutem lassicit fides; ergo frustra est
alia Theologia. Prob. ant. I. Euang. Misi credidem .rit, est' bapti latus fuerit , fatius via et num fines suta ficienter ostendit finem ultimum, di media ad ipsum. ergo sufficit fides ad salutem, non enim alia est necessitas scientiae supernaturalis. Respi dist. anti prob. eius. Suffcit unicuique in particulari; con ant. Omnibus in communi, seu toti corpori Ecclesiae, neg. arat. nam Christus in Evang.
loquitur de singulis in particulari, & quidem stippostis caeteris conditi onibus ad salutem requisitis. R . tio etiam concludit quoad aliquos particulares, α quidem quoad hoc non illis necessaria amplior Scientia immediate, bene Vero mediate. Nam sine hac Theologia fides ea docens non conservaretur in Ecclesiae corpore, dc sic posset deperdi pro particular hus, stante praesenti hominis conditione, do rerum ordine, ac proVidentia, in quibus tot quotidie excitantur dissicultates, & dubia, dc errores circa fidem, dc Religionem. Inst. I. sunt multae provinciae , & saecula , in quibus L nulli, aut pauci1simi fuerunt Doctores s & tamen
viguit fides, di multi salvati suatue ergo filsa respon
100쪽
s .Prob.ant. in tota lege naturae multi salvabantur Scsideles erant, & vix ulli narrantur tunc Dosiores TheoIogi . Resp. neg. ant. di rationem eius ; nam , ut dixia mus , ab initio mundi semper fuerunt aliqui Theol
ni, & maxime Patriarchae s & si defuerunt in aliquibus regnis, aut partibus, defecit etiam fides s aut si aliqui ibi suerunt fideles, id factum est ex Dei speci ii providentia, ut dicitur de Iob in terra Hiis pio, ει iusto inter iniquos ; di de Lot in regnis Sodomae,
Objic .a. Theologiam hanc dicimus utilem adplicandam, de tuendam fidem ; sed haec ratio falsa est 3 ergo di utilitas. Prob. min. nam , inquit Calvinus : P on obscuriorem verisathsuae sensum Scripturα. praessere quam coloris fui res albae, aut nigrae. Quod Patet ex Scriptura. IJ Nam Praeceptum Domini lue dum, O illuminans oculos. Et mandatum lue αs,inlex lux. Et, ut ait D. Petr us, Habemussirmiorem Propheticum sermonem, cui bene facitis attenden- .res , tanquam lucernae lucenti in caliginoso loco ; ergo
sicut lux sese per se ipsam explicat, ita dc Scriptura sacra, non eget a lia doctrina. Resp. neg. min.&dist. ant. Lux est clarissima es iacubi, conc. in omnibus , & ubique, neg. ant. in aliquibus locis adeo est obscura, dc difficilis, ut non nisi Deo illustrante,&summo labore Doctorum erui mia sit sensus legitimus , ut patet ex ipsisSS. ΡΡ. imo Mex ipsa Scriptura . Orabat enim David; ad Da mihi intellectum, O scrutabor legem tuam; revela oculos meos, O considerabo mirabilia de lege sua: Dei suam illumiua superservum tuum , . doce me iusirmationes tuas. Quod si tantus. Propheta tenebras Agnorantiae consitetur, inquit S. Hieron. mmpntem parυulos , O pene lacte res inscitiae nocte cim.
eumdari hoc velamen non in facie Morsis in veteri testamento, & Prophetis sed etiam in Euantesiis, Apostolis positum est . Inst. illa obscuritas non est in scriptura , sed in legentibus, 'uos Exercet superbia, vel nequitia ue ergo si legatur recte, ut debet, erit clarissima. Prob. anr e