장음표시 사용
111쪽
De Deis theologicis. DIximus in Logica, Locos eo sedes argume
torum, scilicet ex quibus desumuntur media, di argumenta ad discurrendum circa materias, MLoeum divisimus in Intrinsecum, quando argumenta petuntur ab lais, quae pertinent ad esse iam rei ;& Extrinsecum , quando . argumenta stimuntur ab his, quae uint extra esistentiam rei, seri terminorum in quaestione positorum. Loci ergo theologici sunt veluti sedes, in quibus continentur media, quibus utitur Theologus ad argumentandum , & ad pro bandas suas conclusiqnes. Suppono autem ex dictis huc usque, Daeologiam nostram esse discursivam, seu argumentativam, & ex principiis notis deducere conclusiones , quae in eis delitescunt. Imo dc id de fide nostra divina afferunt communiter Theologi. uod probant ex ipsam et Scriptura Sacra , in qua saepius Occurrunt argumeritationes, & illationes , de propositiones aliquae fidei probantur per alias 3 ut cum Iudaei improbarent laudes, & benedictiones puerorum ita Christum , arguit eorum iniquitatem ex Psalmis: Utique nunquam lexistis, quia ex ore infantium , lactentium perfecisti ιaudem. Et clim iidem. Judaei dicerent, Messani esse purum hominem, &pure filium David , arguit eos ex eodem Psalmo. Di Jsuomodo ergo David vocat eum Domin tim dicens , dixit Dominus Domino meo ; Sede a Dextris meis
Sic D. Paulus sad ex resurrectione Chi isti praeteritaco Iligit nostram fututam , &sic de aliis multis. Sunt ergo loci theologici praecipuae quaedam propositiones, ct Maximae ut cum Dialecticis loquax ex quibus
eruuntur praemissae argumentorum theologicorum , t quae, ut saepe diximus, constant vel utraque, Vel al- tera praemissa de fide. Unde loci Theologiae generales duo sunt, nempe Authorisas divina, ex qua propositiones, seu praemisiae a Deo revelatae sumuntur ; & ratio naturalis, ex qua s una untur propositi nes , seu praemissae naturaliter evidentes. Authoritas idisia
112쪽
divina missimum locum obtinet in argumentis vere theologicis; Rat si vero naturalis licet non comtem natur; tamen minoris longe ponderis est 3 Praemisiae enim ex ea sumptae ministeri aliter potius, quam magistraliter ustii pantur , &Velut loca extranea, quam principaliter 3 nec tanquam Principia
Propria huic cloctrinae s tamen aliter solent dividi, Massignari, ideo sit
Concl. i. Loci theologici sulficienter enumerantur hi septem ci verbum Dei Scriptum , seu ScriptBra.
Sacra . z. verbum Dei non scriptum , seu traditiones Apostolicae. 3. dccreta SSO Pontificum .i 4. desinitiones conciliorum aeum enseorum . s. sententiae SS. PP. G. sensus communis Ecclesiae , seu Fidelium. I. ver ras certa , ct evidens naturalis . In hoc conveniund
i Prob. quia ex his omnibus locis, & principiis sumuntur praemi me argumentorum Theologiae , α nullus alius assignabilis est, qui non reducatur facile ad unum ex enumerabis ergo divisio , di enum ratio est sussiciens. Αnt. patebit explicatione singulorum. Fateor quidem ab aliis pauciores, ab aliis plurepenumeratos; quidam enim ad unt authoris tem Doctorum Ecclesiae , O Philosophorum , dc alii addunt, Doctorum scholasticorum , alii narrationes historicas, jurisperitorum placita ς Sed hae omnes aut horitates, Vel non faciunt vere argumenta theologica, sed probabilia,& opinativas vel reducuntur ad aliq uem ex assignatiS.. Porro I pόn tur Sacra Scriptura , quae est Verbum Dei scriptum , & continetur tibi is canonicis, V teris , de novi Testamenti; praecipuumque locum te-
net, quia: firmissima & plurima stippeditat tam
pro materiarum, quam sensuum divositate Theolo gizandi principia oz. Ponuntur traditisnes Apostolicie ; quae sunt verbum Dei non scriptum ab aliquo Scriptore canonico , & a Deo constituto , ac inspirato specialiter ad hoc , sed est dbctrina revelata, seu tradita a Deo , vel Chi isso verbis, aut iactis , & hoc Prophetis , Vel
Apostolis , & ab his in Ecclesiam, & ab Ecclesia in posteros successive transmissa; ut Virginitas Ma Dae Deiparae , existentia ipsius Scripturae Saciae , M
113쪽
Librorum Canonaeorum, in quibus continetur, Et haee doctrina est ejusdem authoritatis, au-llioris scilicet Dei cum Scriptura ipsa ; est enim aeque verbum Dei, licet non scriptum , nisi in mente , ocmemoria Fidelium . Has recipit, & veneratur Eccle-sa Catholica, reiiciunt autem Haeretici praetendentes, quod Scriptura sussicienter contineat omnia credenda, & facienda. De hoc videndi controversistae. 3. Ponuntur Decreta summorum Pontificum sQualia sunt dogmata , quae ut supremus , d universalis Ecclesiae Doctor , edi specialimma Spiritus S. asesistentia , ut credenda ab omnibus Cliristi fidelibus, ex cathedra , seu ex suprema authoritate docendi, aut judicandi, proponit, atque decern t summus Pon
lisex. Haec firmam , dc irrefragabilem habent Vim in rebus fidei decidendis , obliganturque Fideles mnes iis state, & obedire. De hoc icco videbimus
in Tr. de Fide. 4. Definitiones Conciliorum Oecumenicorum , se ogeneral/um , Congregatorum aut laqritate summi Pontificis, graves personas Ecclesiasticas, & inprimis Episcopos & alios Praelatos maioreS conVocantis. Hujusmodi Conciliorum, & definitionirin atis thoritas plenissima , Ssumma est, si adsit ejus leni summi Pontificis confirmatio, de hoc propter infalliabilem Spiritus Sancti, in quo congregantur, assiste tiam Ecclesiae Christi promissam. s. Sententiae SS. Patrum; illae scilicet, in quibus SS. Patres , & Doctores Ecclesiae unanimiter conveniunt, hos quippe Deus proVidit Ecclesiae suae 1πα-
flores , D octores, ut non circumferamur omni vento
doctrinae: O, uisal terne, posuit, & dixit, ut condiant mentes, & corda populorum ; ne vermes, & putredianem selibrum dogmatum ex prava Scripturarum intelligentia, Sc Haereticorum consuetudine, ac vene no contrahant. Hic locus est valde firmus; Ruippe , ut legimus in Concit. Lateranensi I. Dormata, σ Semmones SS. m. uno corde , in ore unanimiter consimmamus, nihil addentes, nihil subprahentes ex his ,
ab ipsis tradita sunt nobis , sicque credimus, sicus Patres tradiderunt, ita praedicamus, sicus docuerunt. Certe quando unanimiter consentiunt in ali
114쪽
aliquem scripturae sensum .irca fidei dogmata, de mores, non licet aliter sentire; ut patet ex Decretis Conciliorum Constantinopolitani in Trullo c. ει Lateran. III. decreto 3. Leonis, Sc Trida est . ubi de editione, & usu SS. Librorum statuit, ut nemo suae prudentiae innixus , in rebus fidei, O morum ad ad Mathnem doctrinae Christianae pertinentium , Sacram
Seripturam ad suosΡ - contorquens, contra unan me' consens m Patrum interpretari audeat, cte.
His succedunt Theologi Seho sici, de quibus siescribit D. Greg. i)-ςuis nati sunt tibi
filii ; consilues eos Principes super omnem terram. si virtute quippe antiquorum Papinm,s qui postmodum Praelati Junt, subrogantur , qMia O cum annosa inbusa succiduntur, in eorum labore tenera virgulta succrescunt. Unde quando Theologi scholastici eo cordant in aliquo dogmate, quod sustinent esse de fide , non solum temerarium, sed etiam errori, veIhaeresi proximum esset, ab eis di stentire. In aliis Vero auctoritas eorum praecish non excedit gradum Dpinionis, nec facit locum Vere theologicum. Idem
sentiendum arbitror de Doctoribus Canon istisi ob
O. Ponitur Ecclesiae totius , seu Delium o niam consensus unanimis s & hic locus. est sine dubio magni ponderis ; nam Deus non permitte et errorem adeo universalem: in tota Ecclesia, & universo populo . Ideo propositiones universim receptae possunt credi consormes fidei , ac Religioni ue &si posset talis e
Tor cadere in populum universum, censeretur etiam HI totam Ecclesiam quae ex tali populo constat s aue quae illum in populo , de filiis tolerare censeretur. Ego vero crediderim, hunc locum videri confusum cum
3. nam tota Ecclesia non minus repraesentatur in
nciliis generalibus , quam in universo populo Inec in isto magis, quam in Concilio videtur errare posses ergo quod ab unisersis Christi Fidelibus tenetur ut certum in rebus fidei, aut morum , potest assumi ut certum ad probandam conclusionem theologicam. 7. Denique ponitur rationis, auiscientiae naturalis authoritas; Id est veritas evidens, & per se nota, aut demonstrata, aut saliem corroborata omnium Phia
115쪽
lasophorum, & peritorum consentu generante mγννalem evidentiam, S certitudinem , quae ideo unita praemissae certae ex fide causare poterit conclusionem theologicam , & Paris certitudinis. Fateor tamen, quod hic locus piae caeteris est maxime extrinsecus sed extra Ordinem theologicum. Nam aliae omnes aut horitates important directe, vel in directe divi nam revelationem, qua fulciuntur, ut palet non
solum de decretis ripae ex cathedra loquenltis ς MConciliis universis legitime congregatis in Spiritu S. di confirmatis; sed etiam de doctrina SS. PP. & The logorum, seu Doctorum, & totius coetus Fidelium; qui ut tales non loquuntur ni si de rebus fidei, & principiis eius 3 dc obiecto formali motivo, qua lis est rein velatio divina. Rationis veth naturalis auctoritas, licet adhibeatur, ut connexionem habens cum obj ctis, ct rebus revelatis 3 tamen non ita sapit Τheologiam, eb Vel maxime, quia scientiarum naturalium axiomata ut plurimum non excedunt probabilitatem. Id a sortiori verum est de Historiis, quae fidem humanam sapiunt : & de auctoritatibus placitis Philosophorum , qui longe miniis attigerunt veritates
De Scriptura Saeva, ct variis eius sensibus. Via Scriptura Sacra seu verbum Dei seriptum vest primus, ac praecipuus theologicarum argumentationum locus , non abs re erit in hoc estibulo Theologiae paulo distinctiorem ejus noti, tiam studiosis dare, di de variis ejus sensibus aliquid Draelibare, ut magis sciant eos, in quibus fundare d beant suas conclusione S. Sacrae autem Scripturae nomine intelligimiis volumen illud ra. librorum , in qu bus continentur omnia credibilia, &agibilia, quae Deus hominibus TevelaVit mediate, vel immediate a & dictum unum Volumen dicitur Biblia Sacra r quasi, Liber, Per 'excellentiam , qua praeminet caeteris, &in toto illo Volumine, ac Scriptura solent attendi I. Verba a. se
116쪽
sensus verborum & hic sensus piimo dividitur ri Litteratim, seu hytoricum ue di m sicum , seu spiritatem . Litteratis, seu historicissilie est, quem secum dum deges grammatical Verba praeseserunt, ac significant ex intentione Dei loquentis. Spiritalis vero, de M stici s est ille, qui sub rerum litteraliter, &historice significatarum cortice latet di intenditur a Spiritu S. ut clim legis, si oculus tuus Dandaligat te , erue eum , O projice abs te. Littera liter intelligis de oculo capitis tui, & illius efUssione reali , dc eflectiva Spiritualiter Vero Per oculum intelligis objecta , de proximum , quae te ad Peccatum inducunt ι de haec piaecipit Deus amo Vere ab Cinculis tuis, &a te. Litteratis subdividitur in His ricum , & Parabolicum. Primus explicat, & sumit Verba, & significata verborum, prout re ipsa sunt in se, aut facta ut cum legis, In principio creavit
Deus talum, ei . terram. 2. vero loquitur de rebus
non pro ut sunt in se, de facte, sed similitudinarie,& Parabolice, quatenus alia possunt ita fieri, sicut haec facta supponuntur ue de haec sic lacta supponuntue
ex intentione instruendi, & docendi , quat ter aliqua fieri de beant, uictim legis, Simile est reinum egiorum thesauro abscondito in arro . Id dicitur, ut discas omnia contemnere, & impendere, ut coelum lucre-
Spiritalis. & Ustieus subdividitur in Allegoriacum , Moralem , & Anagagicum. I. est , quo Ies,, quae narrantur gestae in veteri Testamento, significant ea, quae sutura erant, & facta sunt in novo. Ut
comestio Agin Paschalis significat esum carnis Christi in Eucharistia. a. qui dicitur etiam Tropologicus , est ille, secundum qucm res, quae narrantur gestae, indicant ea, quae in moribus nostris imitari, & facere
debemus: ut cum narratur clementia Christi in crucifigentes se , pro quibus Orat, ut nos oremus pro inimicis o 3. denique est, cum ea, quae narrastur in alterutro Testamento facta, sumuntur ad significanda ea, Quae pertinent ad viliam futuram in aeternitate .
Exemplum horum habes in hac voce, Verusalemi te liter significat fctryotim Palestinae Spiritua liter , seu Allegorice Ecclesiam Militantem s Moraliter animam, di Anagogice Ecclesiam triumphantc misHOA
117쪽
Hos sensus explicat istud vulgare carmen. Listera gesta Leet, quid eredas Allegoria a Moralis quid agas, quo tendas Anagogia. His addunt sensum accommodatitium , quos nullaatum proprium alicuius vocis, aut sententig applicamus alteri rei, Vel personae. Ut dicta de Noe,
de Ioseph , de Moyse, de Aaron appi camus S S.
Episcopis, aut Sacerdotibus, ut solent Concionat xes. De hoc sensu conveniunt fere omnes, eum non facere proprie locum Vere theologicum, saltem distinctum ab aliis 3 nam quicumque sensus tribuitur Scripturae ,& Uerbo Dei alius, quam quem intendit I cluens, non pertinet ad fidem, nec per consequens ad hunc locum Τheologiae. His suppositis, sit Concl. I. Sacra Scriptura est doctrina de Deo , busque divinis, a Deo specialiter revelata ,-in communem Ecclesiae utilitatem conscripta , pro ut contine fur in libris eanonicis Bibliae, quae dicisur vuls ata. Prob. I. ex Scoto IJ docente, quod comitio viatori necessaria est fulgicienter tradita in sacra Scriptura , di quod haec a Deo fuit revelata, estque propterea s ais evidenter credibilissquod Probat multis argumentis tota q. Σ. Prol. Salibi dicit cum August.saJquod Seriptura S. scilicet Biblia , non est tradita per moridum fetentiae demonstrativa s sed divinis eloquiis pria vilegiata . . . unde verba sua commendata sunt Prophetieis sermonibus, hoc est divinis vocibus f non amraumentationum concitationibus intellecZa ; ut non ho--inis ingenium, sed Dei eloquium contemnere fommidaret, qui illa eognoscereo , quae in Scriptura S. furit tradita ; ergo ex Scoto, IJScriptura S. est divunitus revelata, dc Scritia in canone sic vocat Vol men librorum Canonicorum) & dum illud vocat
Bibliam, satis judicat illam esse in illo volumine com
Prob. 2. ex communi totius Ecclesiae sensu, quae per Scripturam nihil aliud intelligit, quam hujusin Gi doctrinam; nec potest melius explicari: sic enim habentur omnes eius causae, di essentia eius ex illis
118쪽
Innotetat. Nam dicitur I. I oi Inna ; quia Deum habet auctorern docentem. Quippe homo ad vistianens pertingere non potes , nisi per modum addi)centi, a Deo Doctore , inquit S. Thomas ; siJ di ideo re- m rit, Ut credat Deo tanquam discipulus Magistro ocenti. a. dicitur de Deo, rebusque divinis. In quo habetur causa materialis 3 nempe omnia , quae ibi docentur, sunt de Deo , vel de rebus , & veritatibus, quae ad Deum pertinent, aut dirigunt &in hoc excellit haec doctrina super hurdanas omnes. 3. a Deo Decialiter revelata ue & ecce causam efficientem Principalem ; nam Scriptores sunt causae ministeria..tes, &quasi instrumentales; & per hoc significatur, Deum mn sollim per assistentiam aliqualem. , ut praestat in Conciliorum , ac Pontificum decision bus, sed per dictamen sententiarum, imo εc verbo rum ipsis Scriptoribus Canonicis, quod non facit in illis aliis occasionibus, ubi assistit quidem Conciliis, de Pontificibus, ut secundum veritatem definiant, &decernant; sed non suggerit ipsas propositiones , &verba, saltem essentialia, seu necessaria ad veritatis expressionem. 4. ad Ecclesiae utilitatem. Ecce causam finalem 3 3c per hoc vides, sacram Scripturam conducere ad salutem hominum, quos in coelestium rerum cognitionem ducit 3 ad pietatem excitat, &ad , nos mores informat, &c. s. & denique dicitur, conscripta: en causam formalem, qua distinguitur a traditionibus Apostolicis, & divinis, quae sunt quidem verba Dei, & doctrina per Spiritum S. iubonum Ecclesiae revelata, sed non Scripta , saltem directe , & per Scriptorem Canonicum , ut scripti sunt omnes Libri biblici.
Prob. etiam conet. quoad a. p. tum ex communi
sensu Theologorum Catholicorum : tum ex Comcilio Trid .fad quo Biblia,quae dicuntur commendantur, di libri, qui in illi s sunt, ut Canonici, &ut credendi enumerantur his Verbis. Sacrosancta 'nodus hoc sibi perpetuo ante oculos proponens, μι
sublatis erroribus puritas. ipsa Euangelii in Ecclesia conservetur . . . . perspiciensiue hanc veritatem ,
em diseiplinam Gntineri in L;bris scriptis , ιι ne scripto traditionibus, quae ab ipsius christi ore ab
119쪽
S. dictante , quasi per manus traditae ad nos usaue pervenerunt , Orthodoxorum Patrum exempla sequuta omnes Libros tam veteris , quam novi Testamenti , eum utriusque unus Deus sit auctor , si cipit , ac venera tur.
Hi vero libri, quos ut Canonicos suscipit S. SΡ nodus , sunt instascripti . Testamenti veteris, quinque M sis , id est, Genesis, Exodus , Leυitiacus , Humeri , Deuteron omium ue Iosue , Iudicum , Rurb , quatuor Regum s duo Paralipomenon ; Priamus, CP secundus Esdrae, qui dicitur Vehemias ;Tobias, I dith, Esther, Iob, Psalterium DavidiacHm Iso. Psalmorum S Parabolae, Ecclesiastes, Ca Ucum Canticorum , Sapientia , Ecclesiasticus , Isaias, Ieremias cum Baruch ; Eet echieI, Daniel, Ia. Prophetae minores ; id est Oseas, Ioel, Abdias , Amos, 'Duas , Michaeas , thum , Habacuc , Sophonias , An us , Zaeharias, Malachias , duo Machabaeo-r m, I. a. Testamenti novi, quatuor Euange-tia , fecundum Matthaeum . Marcum , Lucam, O Ioannem ue actus Apostolorum a S. Luca Euangeliasa conscripsi ; i . Epistolae Pauli, ad Rsman. duae ad Corinth. ad Galatas , ad Ephes ad Philippe ses , ad colo senses , duae ad Thesalonicenses , duae ad Timotheum , ad Titum , ad Philemonem , ad Hebraeos. Petri Apoistoli duae , soannis tres , Iacobi Apostoli una , Iudae Apostoli una, ct Apocali --s Ioannis A stoli. Et quantum. ad Bibliam , ια qua illi a. libri continentur, addit concilium: Sia quis autem ipsos libros integras eum omnibus suis partibus , pro ut in Ecclesia Catholica lep eo ue- uerunt , ct in veteri vulgata Latina editione habentur , pro sacris, ct Canovicis non susceperit , Osraditiones praedictas prudens, Osciens contempserit anathema sit . Et infra iterum eandem Bibliam Latinam, quae vulgata dicitur, commendat. Statuit,o' declarat, ut haec ipsa metus, eruultata Editio, quae longo tot saeculorum usu in ipsa Eeclesia proba ta est , tu publicis lectionibus , duputationibus ,
cincionibus, ct expositionibus pro authentica habeat ν θ' nemo illam quovis praetextu rejicere audeat,
vel praesum aps ergo S.Scriptura est locus theologia
120쪽
eus pro ut in Bibliis, quae dicuntur Latina vulgata
Cones. a. Scriptura S. est locus theol cus maxime fecundum sensum litteralem intentum a Spiritu S.
fecundum spiritualem similiser intentum , O ab
Prob. I. Scriptura S. secundum illum sensum est. xegula insallibilis credendorum , dc Principium ceris' tissimum theologicarum veritatum , secundum quem a Deo est dicta a I sed est dictata ordinarie secundum sensum litteralem, & aliquando et iam secundum spiritualem, pro ut ab Ecclesia r cipitur ue ergo est locus theologicus, & regula credendorum maxime secundum sensum litteralem , Maliquando secundum spiritualem intentum a Deo,de ab Ecclesia receptum . Mai. negari non potest , Pomenim putandum eis i si mortuis Scripturarum Characteribus Euantelium Use , sed insensu , inquit S. Ioann.s1J ideo Christ. apparens discipulis, A eruit illissensum Scripturarum . Prob. min. I. de sensu litterati , quia quando test per se clarus, nihil prorsus cogit a. lium latentem quaerere,& maxime quando ita intelligitur, & iecipitur in tota Ecclesia, quae est Spiritus Domini depositaria. Confirm. ex Scriptura ipsa dicente,quod aJ Eloquia Domini , eloquia casta: inquit August. Sunt sine eorruptione simulσrionis EtMe tis dicit ad Iusti sunt Sermones mei, non est in eis pravum Quid, neque preversum ue recti sunt intelligentibus, dic. L JEt quaecumque scripta - sunς, ad nostram doctrinam scripta sunt. Due J Et Spiritu Santio inspirati loquuti sunt Dei homines , ergo quantum fieri pote ingula Scrupturae Sacrae veiba attendenda sunt, ut sonant litteraliter, & qualia ad nos perveniunt. Et id adhuc patet clarius ex Apocalypsi , fC Conrestor omni audienisti Gerba Prophetiae hujus , siquis apposuerit sudier haec, apponet Deus platas Scriptas in libro isto. Et fi quis diaminueris de terbis libri prophetiae hujus, auferet Deus partem ejus de libro vita . Confir. a. quia si quis detorqueat verba Script