장음표시 사용
81쪽
scripsit inter Philosoplios . Veritatem tali in omnem uno dumtaxat addisci modo pose , si eum vel ab ipso
Deo , vel ab iis, qui a Deo funt orti, doceamur. Prob. 2. P. I. ex Script. & Patribus, qui ex para bo'. ' de patre familias mittente operarios in Vineam colligunt, Deum ab initio mundi providisse Oper rios , seu Doctores, qui Ecclesiam colerent.
mo mane conducere operarios in vineam. Id est a mum
di hujur initis usque in finem , ad erudiendam ρω bem fidelium Praediratores contretare non destitit. Inquit S. Greg. Quia O prius per Patres in lege naturae postmodum per legis Doctores , in Pr phetas in lege scripta in ad extremum vero per Am sotis in lege Euangelica in tam plebis suae mores excoluit , quasi per operarios in vineae eultura laboravit. Adam non caruit Τheologia revelata de Deo, di necessariis ad salutem ; nec omisit ea docere iblios Per nongentos, & Plures annos, quibus vixit cum illis. Idem constat de Seth , Enoc , Enos, Cab nam, Malaleel, Matusalem, & aliis usque ad Noe, dc de Noe usque ad Abraham; de de aliis Patria chst utque ad Moysem . Hic vero primus epita Deo legem Scriptam , secundum quat' 'iebantur populi per scribas, Sacerdotes, tas , usque ad Christum D. qni novi m
cter Euangelii, quod tradidit Ecclesi 3i J quosdam quidem Ans7οus ; qui phetas I alias Euangelisas , Oe. nem Sanctois m, ut jam non si
aiates, ct eircumferamur omni nepsitia hominum. Prob. a. eadem pars, nasupernaturalis de Deo, lutem necessaria sit ho
satis illi providisset si haec illi scientiatate dici non poro 'Dei; ergo dico
82쪽
, ergo riptiua, issima sta an . in ali-Α , ut non nisi rum erui pos-,S. PΡ. imo re
revela oculos lexe sua: facie-
Opheta senebras AHieron. qua non inscitiae nocte essela, sis in vetexi te- u Euangeliis , , sed in Ie- nequitia sergo si
83쪽
esset ignobiliox, & deterioris conditionis, quis sensus, quod falsum est, dc absurdum. - . Resp. neg. cons. & rationem eius. Nobilitatis enim est in passivo ,quod non possit perfici, nisi a supremo,& nobilissimo agente. Sic summa est dignitas h minis , quod quoad animam pendeat a solo Deo, ita est de intellectu , quod sit capax cognitionum . quae a mio agente supernaturali possunt in ipso causati, &quod per illas attingere possit objecta, ad quae nulla creata potentia potest naturaliter attingere viribus
Posset ellam negari anti quis enim scit, num P
tentia sensitiva possit elevari a Deo ad sensationes
supernaturales , quarum sit naturaliter receptiva
Τalis est potentia obedientialis passiva, de qua diximus in Physica . Cave tamen aequivocationem in voce, ZYatura is, quae aliquando opponiturto ; aliquando vero Libero ; hic autem opponitur Sup ematurali. objic. 2. ens, ut ens , pro ut comprehendit cre tum , seu finitum , & increatum, seu infinitum, est obiectum adaequatum intellectus; ergo tam Deus, quam quaevis creatura Potest cognosci etiam natura- iter ab intellectu humano; ergo sufficit homini sciemtia naturalis, quae haberi potest de Deo. .' Resb. dist. ant. objectiim adaequatum naturalis inclinationis, dc aliqualis attingenti , conc. naturalis attingentiae, neg. ant. Inclinatur quidem ad Deic
gnitionem, & eius est capax si ernaturaliter, non vero naturaliter, saltem distincte, de in ratione ultimi fini S. ' . .
Inst. naturaliter scimus dari aliquod ens summum habens plenitudinem omnis esse, & boni: ergo nat taliter cognosci potest Deus in ratione ultimi finis , de summi boni. . lResp. dist. ant. scimus confuse, & per aliquos conceptiis ex communibus, conc. distincte, &per conceptus Prolyrios, ex propriis, neg. ant. &cons. Excreaturis cum lumine rationi s naturalis habemus at quos conceptus de Deo, cui summ9 ente, quoS VOzamus Pronios ex eommunibus , quia sumuntur ex illis , quae sunt aliqualiter communia creaturis ue sed illi conceptus sunt confusi, di imperfectissinat, nec
84쪽
sussiciunt homini ad directionem sui in illum finem,
Inst. a. ad salutem sufficit credere , aut scire de Deos id quia est , σ quod inquirentibus se remunera tor est . Ideo Philosophi, qui hoc sciverunt, inexcusabiles sunt in sua Idololatria ; quia, inquit Apostolus, Lad cum Deum Ggnovissent , non sicut Deum gur eaverunt, dic. Sed hoc sciri , & credi potest naturaliter'; erεo, dcc. Prob. min. tum ex illis lociS, tum ex aliis, verbi gratiat s 33 Invisibilia Dei per ea, qua Derasunt, intellicta conspiciuntur dic. Ita ut sint inexcusabiles, dec. ergo ex naturali Philosephia sciri, di credi potest de DeoHuidquid sussicit
- Res p. dist. i. sussicit credere, & scire distincte,& ex fide supernaturalit conc. confuse, dc imperfecte, veg. mai ex milosophia sciri potest Deus confuse , imperse , di a posteriori, & inde poterant Philosopni inquirere majorem scientiam ab ipso Deo siccognito 3 Eis Deux Mens Uodammodo siquebatur ipsis
mundi operibus; in eos ad quaerendum artisicem rerum mundi species invitabar 1 inquit August. QS saltem debebat haec cognitio illos avertere ab Ido-4olatrias unde arguuntur, quia illa male usi sunt, nec ut talem coluerunt saltem, qualem agnoVcrant. Dupliciter Deum cognoverunt, inquit S. Thom. I. sicut eminentem, ec sic clam deberent ei gloriam, echonorem, fueJ Nonsicut Deum glorificaverunt , nec ei debitum cultum impenderunt, vel quia virtuti ejus,
scientiae terminum imposuerunt . a. eo noverun rnt omnium causam bonorum , unde ei: in omnibus
grauiarum actis debebatur, quam tamen ipsi non impenderunt. De hoc fusilis, ubi de nec istitate gratiae, & fidei. . t Concl. 2. Theologia Seboiasica, opstiυ est Ecelsae uti*sima, O multum nece s ria, non tamen singulis immediate . Ita communithr contra Hai I .licos hujus saeculi, qui in eam acriter invehuntur. quia errorum inimica Per Theologiam Scholastiis eam intelligo disciplinam propr o studio', & labore comparatam, per quam ex fidei, quam supponit,
85쪽
sitne piis speculative inserantur plures conclusiones , L veritates circa res divina S, dc humanos mons, uitibus conclusionibus ipsa fides explicatur, & defenditur , ac roboratur, impugnantur, dc Profligantur errores contrarii , & expenduntur obicutiores Scripturae sensus, & Veriores educuntur, & hoc vel stulo argumentativo, & stricto, more Daalecticorum,& Philolophorum in scholis usitato: ob id dicitur scholastica, & rigorosa ), vel stylo oratorio, & liberiore , ut facit Positiva s sive methodo , & ordine novo, iam usitato in scholis a tempore Magistri senistentiarum, sive antiquo , qualis erat a puci SS. Patres, qui alio non utebantur ordine, quam quem ferebant occasiones scribendi, & disputandi. Hoc tu
Prob. 1. p. i. ex Scoto; id Ruia milia scientia omnia scienda explicavit inquit Origenes j Sed ilia, ex quibus possitnt alia stiscienter Aici. Unde m uiat e veritates necessariae non exprimuntur in scriptura , O si ibi virtualiser contineantur sicut conclusiones in principiis s circa quarum investigationem titilis fuit labor expositorum , O Doctorum s ergo haec Theologia utilissima est Ecese , ut explicen tur sensus reconditi Scripturae, ut facit positiva, ω inserantur per legitimam consequentiam conclusiones, & veritates multae, atque necessariae, quae I tent in articulis fidei, & Scripturis', in quibus tamen continentur Virtualiter , sicut conclusiones in
Omnis Scriptura diviniςus inspirata . utilis est ad docendum , ad arruendum , ad corripiendum , ad Grudiendum in justitia , ut persequi sit homo Dei , ad omne opus bonum instructus. Sic argumentor, cessaria est in Ecclesia doctrina, per quam homq doceatur veritates, & arguatur, cum errat 3 corripi tur , cum peccat 3 instruatur, cum resistit fidei ; sed haec omnia praestat Theologia scholastica, & positiva , ergo est necessaria Ecclesiae, min. patet, ad haec enim introducta est , ut sc. praestet haec bona. Confirm. ex alio textu,in quo dicit idem Apostolus, is a Deum
86쪽
Deum dedisse Ecesesiae Quosdam quidem Apostolos ,
maxime Pastores, O Sacerdotes ad consummatio nem Sanctorum , ut non circumfreamur omni vento
doerrinae, &c. Per Doctores , inquit Hieronymus , intelligit eos, qui sunt idonei ad alios instruendos, sc. aperiendo sensus reconditos Scripturarum hortam do tepidos , & imperfectos, & comminando proter vos. Ideo etiam dicit, siJ Oportet Epsicopum eme amplectentem eum, qui secundum doctrinam est, fidelem se monem; utpotens sit exhortari in doctrina sanae , ereos, qui contradicunt , arguere. Contradictores autem sunt Haeretici, faJ qui Scripturas obtendunt, hae sua audacia statim quosdam monent in Ufo vero congressu , quosdam quidem fatigant , infirmos capiunt, medios cum semulo dimittunt , inquit Tertuli. ergo Ecclesiae necessarii sunt Periti, & Dochi, qui I in reticorum sophismata diluant, & retorqueant; Γ3Jk eros sensus Scripturae ἀ falsis secernant : quippe in Scripturis sacris sunt disse ilia quaedam intellectu , quae In eri , o inflabiles depravant , sicut o caeteras Scripturas ad suam perditionem. Prob. s. ex SS. PP. qui omnes agnoscunt dissiciles esse Seripturas in pluribus locis, de egere viris Doctis, qui Veros sensus aperiant. Alii quoque eordati misi, inquit Oiig. XJ scrutando Scripturam , intellectum ejus invenire potuerunt f iscet revera sit multis in locis obscura . Et, ut dicit Ambros sued Mare essScriptura disina , habens in Ie sensus profundos. Idem fatetur August. Γί Mira profunditas est eloquiorum tuorum Domine .... & hoc Deus permittit, ad edomandam laboresuperbiam , O intellectum fasidio revocandum, cui facile investigata plerum lue viles cun . S. Greg. idem docet, 74 Magnae utilitatis est ipsa obscuritas eloquiorum Dei, quia exercer sensum , ur D tigatione dilatetur, exercitatus capiat, quod non pοφω capere otiosus. Habet quoque o aliud majus quia si Scripturae 4ntelligentia in cunctis esset Mersa a viil6ceret, &c. i J Ad Tis. i. saJ De praesc.C. I4. II a. Petri 3. 9J a. concessum i
87쪽
Confirm. ex iisdem tum l. quia dicunt, Haereti cogex ipsis Scripturis praetextus errorum sumere, Perverse illas explicantes , & detorquentes a Vero sensu. Dum Scripturae bonae intelliguntur non bene ait Augs siJ eis non bene intelligitur, etiam remere audacter seritur. Tum quia a. hanc doctrinam direm laudant, ut idem S. Doctor ue ad nam hula scientiae tribuitur id, quod fides faluberrima x
gnitur , nutritur, defenditur roboratur. Et Doctores vocat Γ3J Plantatores, rigatores, aedificatsres , nutritores Ecclesiae . Certh sicut aegroto corpori opus est medicus i ita his , quorum aeger es animus, o pus Ut Docrore , qui nostram animam ad cornitionem deducat, ait Clemens Alexandrinus. Tilm3. quia ipsi met tam in disputationibus contra Haereticos, quam in exhortationibus, & instruction, bus ad fideles erudiendos, aut arguendos argumen iis ex Scripturis, ex principiis fidei, ex lumine rationis , & ex aliis scientiis, ac Philosophorum , psorum placitis usi sunt, ut legentibus facile pa
Prob.4. ratione ex iisdem; nam Ecclesiae necessaria est doctrina, per quam res fidei explicentur , doceantur, & defendantur contra Haereticos , α Infideles , sed haec praestat Theologia nostra insensu conclusionis accepta, ergo est Ecclesiae neces saria . Min. patet experientia . Nam Christus ipse usus est argumentatione in Evangelio 3 cum. suadet recursiim ad Deum Patrem in nostris indigentiis, dc admonet ejus in nos charitatis, exemplo h minum in filios, & amicos. Ster ovos cumstis mali inq uit, nostris bona dασα dare sitiis vestris ι quans o ma is pater vester caesestis dabit vobis Spiritum bonum petentibus se Item ex principiis naturali-hus Sc politicis arguit Pharisaeos tribuentes DaDinoni miracula eius, quibus liberat daemoniacos, pr hat, quod, si hoc esset, regnum Daemonis caderet ,
Omne regnum inse divisum deflabitur. Sed si ejiacio Daemonia in Beelubub principe Daemoniorum , Regnum ejus divisum est in se ipsum s QOmodo em
88쪽
mire num eius stabitὶ Sed non sic ageret Christus ,
nisi hoc esset utilissimum, aut necessarium ad incuticandas veritates fidei , & convincendos proterVos, quales erant Pharisaei; ergo, &c. Prob. etiam il la mai. Primi argumenti, i. quia sicut necessaria est fides in
Ecclesia , sine qua Imptibile est placere Deo, ita &doctrina, per quam fides explicetur, doceatur, de desendatur. Clim enim plures articuli fidei sint di ficiles, intellectus noster eget auxilio luminis rati nis naturalis ad assentiendum 3 sicut enim peccanetardiores, & duriores ad credendum sussicienter pro Post iis , & revelatis, & explicatis 3 ita & peccant faciliores , assientientes inconsidera E quibuscumque propositis. sui eiso credito levis est eorde, inquit Sa pies: id Et qui eredideris,nρfestinet, ergo pro utrisque necessaria est Theologia, quae illorum isuritiem conis vincat, & istorum mollitiem firmet, & ignorantiam
erudiat rationibus. Prob. a. eadem mai. quia eadem
ProVidentia, quae permittit adesse Protervos, qui Ei Hesiam erroribus vexent, Oportet haereses esses ut Fia. deles exerceant circa veritates fidei, & morum; tatem & alios, qui rationes exigant eorum , quae illis credenti proponuntur , α difficultates apparentee contrarias opponunt, sive ex scriptura male intellecta , sive ex ratione naturalis eadem, inquam, pro
videntia debet. Doctores suscitare, qui & illos co vincant, &istis satisfaciant, & respondeant f ut faciunt Theologi scholastici, & positivi; & de facto semper Deus providit Ecclesiae tales Doctores ab Aiadam, qui primus suit Theologus, usque in praesens.& sic providebit in posterum. Denique id patet ex universae Ecclesiae praxi, quae ubique hanc diiciplinam approbat, eique scholas publicas aperit , dc assignat . . r- Prob. a. p. quia singuli non sunt capaces mpliorῖs Scientiae , quam simplicis assensus principiorum dei , ut sunt rudiores, & simpliciores . Unde hae Seiaentia non pollent plurimi Meses, inquit August. ad quamvis pollearit side plurimum. Aliud est enim nive tantummodo , quid homo credere debeat ad adipiascendam vitam Beatam , quae non nisi oeterna si Tom.I. C aliud
89쪽
nem naturae, inquit Scotus, negant perfectionem supernaturalem. Theologi vero cognoscunt defectum naturae, O necessitatem gratiae , Operfectionum fu-
Sit igitur conclusio I. Aiqua Theotitia , seu cognitio de Deo supernaturalis est necessaria homini viatori, o de facto datur . Est communis , & de
fides Prob. I.Rex Scoto IJ contra Philosophos. omni genti per cognitionem necessaria es distincta com
ito fui finis quia omne agens propter finem agit ex appetitu finis, &, utappetat, debet illum cogno scere Sed hο- non potest scire ex naturalibus nem suum distincte, ergo necessaria est sibi tradi liqua cognitio supernaturalis. Prob. min. I. si posset naturaliter cognosci distineth , qui sit ultimus finis hominis, & Dimmum ejus bonum, illud cognovisi sent ipsi Philosophi, & maxime Aristoteles; sed id nescierunt distinαε , seu eositive , & determinate, erm , &e. Prob. min. quia ipse Aristoteles dubius in hoc fuit , aliquando posuit illud in cognitione
substantiarum separatinum acquisitas Et revera non cognovit aliquam felicitatem nobis possibilem in aeternitate 3 sicut nec alii Philosophi. a. quia i nullis sunt principia naturalia, ex quibus cognoicere posissimus , quod post hanc vitam iusti habebunt illam felicitatem, ut patet experientia: nihil enim in nobis i sentimus, ex quo id naturaliter colligamus., Prob. 2. ex eodem 3 Quia agenti propter finem non solum est necessaria cognitio determinata finis a sed etiam I. quomodo Rervenire possit ad finem. a. necessaria media ad illum consequendum,& 3 sussicientia, & essicacitas illorum mediorum s sed haec naturaliter sciri non possunt ab homine in statu isto ; ergo necessaria est cognitio supernaturalis. Prob. min. I. beatitudo non acquiritur a n bis nisi per modum mercedis , seu ex meritis, Vel iure haereditatis, & haec pendet ex mero Dei beneplacito sic statuente, & disponentes a. quia media necessaria ad consecutionem sunt auxilia gratiae, Sacramenta, & bona opera ex gratia facta, &haec etiam ex nulla causa naturali possunt cognosci, quia
90쪽
eriam pendent a puro Dei beneplacito largiente gratias , instituente Sacramenta, & acce tante opera , M s. quia sicut naturaliter non agnoscimus existe tiam gratiae, nec Sacramentorum , & aliorum meis diorum ad salutem, ita nec eorum efficaciam, aut sufficientiam, eigo naturaliter non possunt cognosci tria illa. Confirm. ex erroribus Philosophorum circi. finem ultimum, &media ad ipsum; nam, inquit S. August. si J Vitam beatam volunt Omnes, sed ad hanctam magnam possesionem ,qua itur instruxerunt sibimias erroris Philosophis alii dixerunt hae via eundum e alii non hac, sed hae s latuit eos via , quia De superbis resis is r lateret aios, nisi venisset ad nos ipse , qui est via , meritas , vita . Et narrat ex Varrone 288. diversas de summo bono sententias ,
M S. Prosper ad dicit , qudd Graeci, & Latini, &excellentissima orbis ingenia studiis acerrimis la- horarunt , ad inveniendum summum illud bonum; ει quM Laborando nihil egerint , nisi ut evaneste vent in cogitationibus suis, o obseuraretur insipiens cor eorum , qui ad noscendam veritatem se ipsis uistebantur. Et, ut scribit S. Iustinus , s3J circa Deum innumeros errores admiserunt . Thaias Milesius , naturalis Philosophiae auctor rerum omnium prinis ripium aquam esse censuit Anaximander insinit rem, Anaximenes aeTems Heraclitus , σΜρ usiarnem: Anaxagoras particulas inter se similes , sima similaritates s Archelaus aerem infinitum , ct quae circa eum sunt , densitatem, O raritatem 'thain
xoras numerose Epicurus corpuscular Empedeeles et
menta , &c. Et in hos errores ceciderunt , quia non a periris disiere moluerunt, sed seipsos humamementis folertia eoelestia clare pervidere posse. consesnerint , cum ne terrena quidem prospicere quiverint. Ideo concludit Tertullianus: Sapientia Deviaris est temeraria Interpres divinae narurae , est dispositi nis. Et S. Hilarius. a Deo discendum, quid de Deo inteuisendum sit, quia non nisi se auctove eomU tur. Quod fatetur ipse Plato, qui de divinis altiora seri-fiJ D. Stoicis Epis. sin. sad con. collat. . Ia.et 3J Ex Hom. I. ad Graec.sU Depraescri'. . . F.