장음표시 사용
71쪽
ereminis , sed credita ; igitur nec conclusio erit demonstrata, generans Mentiam ... quamvis posset generare
abitum alium a fide, fc. medium inter opinionem, di scientiam; quia certior erit opinione , & inevide tior sci entia. Constat igitur, Τheologiam nostram scholasticam de illa enim loquor, qua fides gignitur, defenditur, explicatur , O roboratHr ex principiis revelatis meis di ante discursu ) in hoc differre ab omnibus aliis doctrinis, & scientiis, quod conclusiones omnes eius deducuntur ex principiis Ievelatis, & revelationi nituntur, saltem majori ex Parte ; &a scientia tam divina, quam beata ; quia principia nostrae sunt semper obscura ue di denique convenit quidem cum ii hitu fidei , quia inclinat ad assentiendum sitis conclusionibus ex motivo revelationis divinae; differt autem, quia immixtum aliquid habet ille assensus de veritate consequentiae, Propter legitimum discursum; licet principalius adhaereat eis propter Veritatem praemissae revelatae. Constat etiam , quod sicut sunt diversissimae veritates Partiales, circa quas Versatur a ita di diversis mi eartiales habitus generantur ex earum contem
platione; nam ex studio mysterii Trinitatis acquitiatur habitus assentiendi, & disturrendie de illo, potiusquam de mysterio Haedestinationis, aut Incarnationis , aut de gratia, Imo di in singulis, ut dantur veritates diversae, ita de diversi habitus, &de his , ut iam praemisimus ,. eodem modo discurre dum hic - ' . Objic. ex Scoto. Scientia de Deo non potest esse nisi una, sed tam scientia beata , & divina, quam nostra est de Deo ι erεo non distinguuntur. Rem. i. dist. maj. nisi una generi cE, & obiectivErconc. specifice, & ex aliis principiis, aut mediis rneg. mai. i J Theologia autem nostra est ex mediis specie , de essentialiter diversis, ut pa tet. Re . a. dist. eandem mai. nisi una, id est, aut sola beata,
aut sola non beata 1 conc. mai. ita ut utraque, di omnis notitia de illo sit una 'ecie, neg. maj. Potest enim cognosci alterutra notitia , & arn Dae imter se sunt distinctissimae,*incompatibiles. obiic. a. Ud Pontius ibid. n. 8S.
72쪽
Obile. a. si Theologia nostra esset una . in tanta obiectorum, & rerum diversitate, maxime propter unitatem revelationis, sub qua considerantur, sed hoc non sussicit ad unitatem scientiae. ergo non est una. Mai. patet ex fundamento nostro. Prob. min. Deus eadem volitione , & actu posset revelare scientias diversissimas, v. g. Logicam , dc Metaphysicam, &e. Sed quamvis omnes convenirent in esse revelato, adhuc differrent specie , ergo ita est de V iritatibus theologicis. Resp. neg. I. min. & dis . a. adhuc differrent specie
materialiter, si homo eis non assentiretur praecise ex motivo revelationis, nec pr Uer solam veritatem Dei testificantis, sed promer evidentiam earum realem conc. min. Formaliter, si'assentiretur eis ex solo motivo revelationis: neg. min. &conseq. Igitur omnes conclusiones, & veritates Theologicae , de habitus totius Theologiae ideo est unus, quia ex e dem motivo revelationis inclinat ad assensum earum,& quoad hoc omnes uniuntur. Scientiae autem illae
essent plures, & diversissimae materialiter, ratione obiectorum , imo & formaliter, si eis assentiremur, non praecise propter revelationem, sed propter evidentiam veritatis earum, si vero unice propter revelationem eis assentiremur , non essent pluresseientiae, nisi materialiter . . . 'Inst. actus, quibus assentimur illis diversis eo elusionibus, sunt specie diversis ergo de habitus e
rum. Patet ant. nam actus, quo assentior huic pr
positioni ; Deus est trinus, differt specie ab eo, quo as sentior isti, Deus est inearnatus, aut baptisma sSacramentum .. Nam actus specineantur
ab obiectis. Prob. cons . nam singuli actus generant suos habitus. Dum frequenter credo Trinit tem , acquiro habitum facilitantem , dc inclina tem ad similes actus 3 non vero praecise ad credendam incarnationem , & illi omnes habitus ere-dςndi sunt separabiles, sicut actus , de acquiruntuz successivε. Resp. di ant. & conseq. sunt specie diversi mat rialiter , di ex obiectis, & generant habitus parti les theologicos, similiter diversos materialiter , M
73쪽
ter; neg. ant.&cons. nam Obiectum formale motivum , dc per consequens specificativum sormaliter est semper idem; sc. revelatio applicata Per discursum , 5c haec ratio est una in omnibus revelatis, tam mediate, Pam immediate; nam conclusioni deductae ex praemissis revelatis assentior, non tam Propter vim consequentiae naturalis, quam promer revelationem
divinam , ex qua sequitur, de in qua sundatur, quod valde notandum est . Inter veritates Theologiae nostrae, aliquae sunt immediate, sormaliter, de expresse revelatae, ut ista a Verbum caro factum est. Aliae sunt revelatae mediate , virtualiter , dc implicite; ut sunt conclusiones Omnes, quae necessario sequuntur ex primis illis, ut est, Verbum Dorum es animal rationale; Quia necessario sequitur ex illa prima formaliter, di e plicite, dc immediate revelata . Primae pertinent adndem, de sunt principia prima istarum , quae pertinent ad Theos Fiam; sed utrisque assentimur ex e dem motivo , sc. propter veracitatem Dei revelantis. Non ita est in scientiis natu resibus, in quibus assentimur conclusionibus deductis ex earum principiis Propter earum naturalem eVidentiam, re sicut si
guia habent suam evidelitiam inseparabilem a suis miricipiis, ita de singulae habent suum objectum sol
male distin tum . . - Inst. Σ. Tam in concirmonibus theologicis, quam
in scientificis, assensus fundatur in evidentia seque lae, seu consequemiae; sed evidentia consequentiae diversificatur pro diversitate Princi forum, de com
tur ii, assensi inraemissarum; sed in Theologia asse timhir praemisitas, aut saltem uni earum Propter re velatsonem, ergo dc conclusioni, de twc iterum in ii
Concl. I. Theologia nostra supereminet omnibus fetentiis natu alibus nobilitate , O certitudine. Est communis .
Prob. I. ex Scoto, siJ quoad I. p. licti Theologia sit prae ka, dc licet Aristoteles praeferat speculativaS
74쪽
yrameli; tamen illa praestat caeteris, quia nobilitas e sin inferiori attingeressum Dyerius ex Philosopho , ἰδα praefert Deo stativas, quia non ponit aliquam scientiam conformem praxi voluntatis circa sinem habere praxim , sed quandam morionem simplicem naturalem , &c. Prob. a. nobilitas scientiae, & habitus petitur ab obiecto, quod attingit; sed nulla mentia naturalis habet nobilius objectum , quam sit Deus sub ratione Deitatis, per lumen supernaturale, & sub revelatione divina; ergo&c. Confirm. nam Theologia adiuvatur per se ad ultimmum finem cognoscendturi , appetendum, prose quendum, &.consequendum per media supernatur lia , dc persectissima, ergo ex fine suo nulla est nobialior, nec sublimior. Prob. a. P. ille habitus est certior, & meretur os 1entum intellectus firmiorem, & cum minori metu erroris, qui firmiori, & insallibiliori motivo inniti tur; led talis est habitus Theologiae nostrae in. conclusionibus vere theologicis re pectu scientiarum naturalium; ergo est illis certior. Prob. ni in. moti vum , quo intellectiis determinatur ad amentiendi in
conclusioni Theologicae quando ambae praemissae, aut una illarum est de fide, & altera evidens, aut certa) est supernaturale , & infallibile s ergo &c. Prq b. min. motivum illud est revelat o Dei, & veracitas ejus, cui repugnat fallere, aut falli iniciis
clictis 3 Scientiae autem naturales nituntur lumine naturali rationis , quae de se est fallibilis . ergo
Evidentia est perfectio scientiae ; sed haec
deest Theologiae nostrae, & adest in aliis scientiis; ergo in hoc aliae sunt nobiliores. Res p. dist. maj. est persectio in ordine ad certitudinem,conc. mai. in ordine ad se ipsam , aut quae non compensetur iund , aut quae . sit necetaria, habita
certitudine sumcienti : neg. maj. dc conseq. nam eVi centia quaeritur in scientiis propter certitudinem, qua intellectus quietetur sumcienter ad dirigendas Iuas operationes prudenter in finem suum, Sc talem habemus in Theolraia propter eertitudinem reV
latinum , in quibus fundantur conclusiones eius. 6 Objic. a.
75쪽
Objic. a. illae scientiae sunt persectiores , quae perinfectiori modo attingunt, & comprehendunt obje-hum suum; sed tales sunt scientiae naturales prae Theologia nostra ; ergo &c. Prob. min. illae enim quasi comprehendunt obiecta sua ; habent demonstrationes evidentes de illo, eiusque proprietatibus omnia bus; sed non ita est de Theologia respectu Dei, de quo pauca scimus, Scsere nihil prae magnitudine eius; Videmus in speculum in aenigmate , inquit Apost lus; ergo&c. Resp. dist. mai. si limitatio vendat ex parte habitus praecise , & ex se absolute, conc. mai. di veniat ex dispositione intellectus cum objecto , staex limitati ne potentiae, εc elevatione, ac magnitudine , ac i comprehensibili. persectione obiecti , neg. mai. &conseq. nam quod non possimus Deum comprehendere venit ex limitatione, & improportione intellectus nostri cum sublimi, &incomprehensibili obiecto: Unde fit fiJ ut minimum , quod haberi potes de
cognitione rerum altissimarum , desiderabilius fidi, quam eretissima cognitia de rebus minimis. Con αeomitio de homine , mel segeto est nobilior , quam diastinctissima cognitis musiae . generaliter nobilitis est parum attingere de nobilioribus, quam multum de
aliis, inquit Phisis sad denique actus credent i est simpliciter perfectior, quam actus intelligendi elieisui ab habitu naturali perfecto primorum principiorum , inquit Dinor, s3J sc. in se, quia non potest produci nisi a Deo , & versatur circa Deum. Ita est de habitu, di actibus theologicis, qui sunt supernatu'rales, de fundantur in revelatione divina , & sunt circa divina, & sic venit a sublimioribus principiis, ct circa nobilius obiectum Vei satur. Obiicies contra z. P. Ibi certitudo est maior, ubi minus dubitationis, seu timoris est de falsitate ; sed inscientiis naturalibus minus est dubitationis , & timoris de falsiitate, ergo& major certitudo, quam in Theologia. Mai. patet ex definitione certitudinis. Prob. min. certitudo Veritatis, seu conclusionis theologicae non est maior cevitudine fidei; sed haec
76쪽
non exeludis omnem dubitationem, inquit Scotus, si Ised dubitationem Vincentem , & trahentem inopis pos tum rei credibilis , ergo, dcc. . Resp. dist. mai. tibi minus timoris venientis de , &ex natura principii, ac motivi, conc.mai. ex parte potentiae , seu inbiecti, neg. mai. & sic dist. min. inscientiis est minus timoris ex parte in tentiae , ac su tecti,conc. min. ex parte obiecti, ac moti Vi, neg.min.& ant. Prob. nam Motus loquitur de dubitatione su lectiva, non de obiectiva , nec motiva . Obiecto
Theologiae, ae fidei nihil certius 3 quia est prorsus immutabile ι sic de motivo, quod est veracitas Dei in revelando, qua nihil certius, nee infallibilius; sed subjective, nemre quoad firmitatem assensus , ex parte intellectus nostri, aliquando est debilissimus ;1deo petebant Apostoli a Christo, Adaute fidem n 'am : Et ille exprobrat Petro, Modicae Dei, quam dubitasti
Igitur triplex est certitudo I. obrectiva, quae venit ex immutabilitate obiecti complexi, Vel incomplexi . a. Subjectiva, quae eonsistit in firmitate a naesionis intellectus ad propositioiiem , sive illa in se vera sit, sive falsa; talis est certitudo in haereti cis, qui tenacius haerent sitis erroribus,quam multifideles veritati. i. est motiva, quae Jenita connexione medii cognitionis cum recognita: ut si credas , quia vides. Sic assensus fidei nititur veritati Dei
revelantis; oc sicut nihil est infallibilius tali medio , sic fides est certissima ι sicut & Theologiae conclusi
nes , quae ex praemissis eliciuntur , quarum saltem una
est de fide, altera de scientia naturali, Ut, chriseus Mνisibilis , ex his praemissis, omnis homo es Visibiιis, sed christus est homos i. est de scientia. a. de fide, dici conclusio habet certitudinem ex fidei motivo, scia licet ex veritate Dei revelantis , quod christus G
Objic. 2. certitudo conclusionis theologicae pendet aliquando acetiitudine praemissae naturalis, ergo non est certior scientiis naturalibus. Ant. patet ex dis cursu Pqsito. Prob. conseq. quia ef ctus non su2γrat causam suam. Resp. dist. ant. pendet partialiter, conc. adatquate ,
77쪽
neg. ant. dc cons. &sic dist. rationem eius, effectus non superat causam adaeqx atam , bene vero in adaequatam, qualis est praemissa ex lumine naturali.
Inst, conclusio seu uitur debiliorem partem , sed praemissa naturalis est debilior quoad certitudinem, ergo conclusio Theologica, saltem ex hoc capite,
Resp. dist. mai. sequitur debiliorem partem, ita ut participet de illius imperfectione, conc. ita ut nihil participet persectionis alterius praemissae,neg. maj. α cons. nam hoc etiam patet in Physicis r genita enim ex patentibus diversae 1 speciei aliquid habent ab uir que parentes non superant quidem,nec adaequant Pe sectiorem , sed superant imperfectiorem, hoc patet de mulo genito ex equa, &asino, iste est impersectior equa , sed perseaior asino, & sic de aliis. Axi
ma illud logicum non est in omnibus rigorose verum, sed tantum in Syllogismis, ubi una praemissaxum est negativa , aut particularis . in aliis vero aliquid persectionis accipit a perfectiorii imo & in illis si
non nisi una praemissatu esset affirmans,aut universa iis, conclusio non esset bona,ut diximus ex Scoto, iaconclusione the'logica attenditur connexio, quam habet cum principio supernaturali, & revelato, quae eonnexio est principale Hotivum assensus, quem ei Praebemus, de quo iterum dicemus tr. de fide. Fateor tamen conclusionem theologicam esse minus certam praemissa, quae est immediate revelata , de de fide. I. propter illa axiomata: Propter quod unumquodque tate , illud magis , ergo si conclusio theologica est certa propter praemissam revelatam, in qua continetur, haec debet esse certior. a. propter istud
aliud; Gnelusio sequitur startem debiliorem . Nam ex consortio praemissae debilioris contrahit etiam aliquid imperfectiqnis ejus ; licet aliunde habeat aliquid persectionis a Praemissa de fide, quae est certior. Loquor de conclusione elicita ex pr. aemissis, quarum una est de fige, de scientia naturali; nam si
iraque Praemiisa esset de fide, ita*conclusio.
78쪽
De meessitate Theuosae nostrae. AB hae quaestione incipit suum Prologum Dos ornoster sub hoc titulo. homini pro his flaru D necessarium , aliquam doctrinam Decialem supernaturaliter inspirare , ad quam non penet attingere lumine naturali intellectust Et hoc potest quidem intelligi generaliter de quacumque Theologia , etiam de fide ipsa , ut dicetur in tr. de fide, & nece
sita te eius . Nos vero hic examinamus eam de rie logia nostra, qua fides ipsa, di Scripturae, dc verit tes revelatae explicantur, & defenduntur; sive per simplicem extilicationem, ut facit Τheologia psi ι live per argumentationes, in quibus Varias conclusiones elicimus ex xerelatis, ut praestat Scholastiaca. Uno verbo Theologiam hic sumimus pro doctriam revelata, aiR ex revelatis aequisita circa Deum, &divinas deinde id examinamus pressius de Theol gia scholastica, qualis nunc habetur in Ecclesias &quaerimus de utraque , an sit necessaria homini viatori ad consequendam salutem, &hoc absolute , &s iciter: an autem secundum quid, &ad melius esse Porro, ut notat Doctor, non est nobis hare quaestio cum catholicis, quia hi agnoscunt, &confitent uenecessitatem au illi supematuralis ad cogitandum ,& agendum aliquod opus bonum conducens ad sal tem c. Id Patet a. ex Scriptura dicente ad quod fumuis cientes cogitare alb-da nobis, quasi ex nobis, sed susscientia nostra eum Deo s. a. ex Conci LArausicanossJ decernente , Qui dixeris , nos posse ba-naon aliquod, qMod ad salutem pertineat vitae aeternarim natumae vigorem cogitare , aut eligere .... a que illuminatione, inspirarisne Spiritus S .... haeretμω fallitur spiritu , m. Et infra, Divini muneris est , cum eo, mus , o pedes nostros a falsitare ,σ ιntu sina detinemus, et c. Quod ex aliis multis Conciliorum, & Pontificum decretis colligitur. Α-gimus ergo contra Philosophos, Ani tenent perfecti PI Q. i. prol.
79쪽
nem naturae, inquit Scotus, negant perfectisnem supernaturalem. Theologi vero cognoscunt definum naturae , O necesstatem gratia , o perfectionum su
Sit igitur conclusio I. Aliqua Theotitia , seu eo initio de Deo supernaturalis est necessaria homini viatori, O de facto datur . Est communis , & de
Prob. I. Rex Scoto IJ contra Philosophos. omni genti per cognitionem necessaria est distincta eoin iis fui sinis quia omne agens propter finem agit ex aptetitu finis, &, utappetat, debet i lium cognoscere Sed hο- non potest scire ex naturalibus mnem sum' distincte, ergo necessaria est sibi madi a liqua cognitio supernaturalis. Prob. min. I. si posset naturaliter cognosci distinctE , qui sit ultimus finis hominis, & inmmum eius bonum, illud cognovisi
sent ipsi Philosophi, & maxime Aristoteses; sed id
nescierunt distinctE , seu positive , Se determinate, ergo , &e. Prob. min. quia ipse Aristoteles dubius in noc fuit , aliquando posuit illud in eunitione substantiarum separatarum acquisita 3 Et revera non cognovit aliquam felicitatem nobis. possibilem in aeternitate 3 sicut nec alii Philosophi. a. quia inullae sunt principia naturalia, ex quibus cognoicere in s. smus , quod post hanc vitam iusti habebunt illam felicitatem, ut patet experientia: nihil enim in nobis sentimus, ex quo id naturaliter colligamus.' Prob. 2. ex eodem 3 Quia agenti propter finem non sollim est necessaria cognitio determinata finis 3 sed etiam 1. quomodo DerVenire possit ad finem. a. necessaria media ad illum consequendum,& 3. sussicientia , & emcacitas illorum mediorum ιsed haee naturaliter sciri non possunt ab homine inflatu isto ; ergo necessaria est. cognitio supernaturalis. Prob. min. . beatitudo non acquirit ut a n bis nisi per m9dum mercedis, seu ex meritis, vel iure haereditatis, & haec pendet ex mero Dei beneplacito sic statuente, &. disponentes a. quia media necessaria ad consecutionem sunt auxilia gratiae, Sacramenta, & bona opera ex gratia facta, &haec etiam ex nulla causa naturali possunt cognosci, quia etiam
80쪽
eriam pendent a puro Dei beneplacito largiente gratias , instituente Sacramenta , & acce tante Opera ,& s. quia sicut naturaliter non agnoscimus existemtiam gratiae, nec Sacramentorum , & aliorum meis diorum ad salutem, ita nec eorum efficaciam , aut
sussicientiam, eigo naturaliter non possunt cognosci tria illa. Confirm. ex erroribus Philosophorum cirex finem ultimum, &media ad ipsum; nam, inquit S. A gust. IJ Vitam beatam votant omnes, sed ad hanctam magnam possessionem , qua itur' instruxerunt sibimias Erroris Philosophis alii dixerunt hae via eundum e alii non hae, sed hae s latuit eos via , quia Deus superbis resisti : lateret O Wos, nisi venisset ad nos
ipse, qui est via , meritas , Cr vita . Et narrat ex Varrone 288. diversas de summo bono sententias,A S. Prosper ad dicit , qudd Graeci, & Latini, Seexcellentissima orbis ingenia studiis acerrimis laborarunt , ad inveniendum silminum illud bonum, de quod Laborando nihil egmine, nisi ut evanesi rent in cogitationibus suis, o obseuraretur insipiens cor eorum, qui ad noscendam veritatem se ipsistebantur. Et, ut scribit S. Iustinus , s3J circa Deum
innumeros errores admiserunt . Thales Milesius , naturalis Philose his auctor rerum omnimm pri elatum aquam esse censuis ; Anaximander insinit temὲ Anaximenes aerem s Heraelitus, Hψafusiagnem, Anaxagoras particulas inter se similes , sima similaritates s Archelaus aeom infinitum , ct quae circa, eum sunt, densitatem, O raritatem ι 'thais xoras nummros: Epicurus corpuscular Empedeeles etimenta , dic. Et in hos errores ceciderunt , quia
non a peritis discere voluerunt, sed seipsos bumamementis solertia eoelestia clare pervidere posse eo si
fuerint, cum ne eterrena quidem prospicere quiverint.
Ideo concludit Tertullianus: Sapientia saeularis est temeraria Interpres divinae narurae, Odiu ositi vis. Et S. Hilarius. Γώ ἀ Deo discendum,quid de Deo inteIlitendum sit, quia non nisi se auctore eo mos