장음표시 사용
141쪽
sa De existentia, O essentia Dei.
Resp. nez. min. Prob. Nullum noverant numen clare , & distincte, cono. confush, & imperneg. ant. , Gothus, AEgyptius ipsum eο-rnosiunt,Besorum seritas, en Pellisorum turba populorum stridorem suum in duoe nominis eius freg runt melos,'totius mundi, una vox, Deus est, a it
Inst. Plures non solum non agnoscunt , sed etiam negant Deum esse ; sed hoc non facerent, si notitia ei us esset innata ergo non est innata. Min. patet, quod enim est evidens a natura,non potest negari, V. g. quis auderet negare hanc Veritatem, Totum est majus sua parte Prob. min. tum experientia: de innumeris Atheis, tum ex Scrip. Dixit enim in piens et non est Deus. Respond. dist. mai. Ex malitia , di perversitate mentis, conc. ex ignorantia , neg. ant. & Prob tionem eius. Nam tales Atheistae Deum 'on coin ffitant ex Perversitate mentis, quae claudit oculos ad lumen s quod patet ex illo textu Scripturae; nam qui hoc dicit, censetur insipiens, dc mente exca catus, aut captus 3 & adhuc aliquid est in eo tumoris, dum sie loquitur , quandoquidem non ape
te, sed in stereto cordis sui hoe dicit : O J me Usi
saeriteri, m detestudi Philosophi , qu perversα , in fallis de Deo sentiunt, ausi sunt dicere , non enDeus. Me nemo audet dicere , etiamsi aQui fue
nel. 2. Deἱ existentia must rarisne naturali esseaeirer probari. Est communis. Prob. I. ex Scoto. svi De eme infinito non potes demonstrari demonstratione propter quid quantum ad nos, lieet ex natura terminorum prensis esset de- . monstrabilis propter quid s sed qMantum ad nos promissilio haee, Deus en , t demonstrabilis demonstratione
Prob. a.ex Scriptura ,& PP. Nam D. Paulus sJid prohati docet per discursum ab effectis ejus, setiex creaturis . notum est Deἰ, id est, quod e octi stibile de Deo ab homine per rationem , inquit S. Thomas, manifestum est illis, Deus enim
142쪽
illis Mani sumit, In in ilia enis eius a Cres tuis να mundi per ea , quae facta sunt , intesiecta e-s ciuntur ., e . isa si Mexcusab tis sint. Et quom co mani&stayla ὶ an revelatione vocali, interna , vel externa ξ. nam igitus manssessa erant' i . . quis Cl instomus 3 vocem de superis immisit tialij Deus: nequa 'ams sed μοde tuos moce falidius Aliseres poteras , id secit : mundi et ratione in me dium proposi . , με pH ID en o rudis , Serrha, 'Earbarus ex ioso a pectis eorum, quae oculis viri ia sunt , pulchriindinem edoctus , ad Deum. ca scendere. ' : '
Item Sapien, dicebat, si qubd Ῥani sunt homi nes, 4n piabus non subest frientia Dei. O de his, , 'quae ii demur bona, non potuerunt Intialite te eum, qui eo. , operibus atςφdentes agnove--nt quis esseς artifex . . . . ἀ .magnitudine enim fperies aereatura cognomsiliter meris eorum creator: Rideri y in z. Interroga jumensae, et dρeonne ὲe , &c. ergo peti naturale. rationes ex crisiuris. Dei existentia agnosti, ac probari potest , & qui
Dices , id quidem probari, sed non nisi probabu
Iiter, non autem essicaciter. Sed Contra . N M termini Scripturae , quibus Deum probari docet , significant , probationes essicacissi- mas , & convinc tes 3. id eniis significant vGesi. istae , eat scibiliter videris Δc., norum est & , mari festum est intellecta eo picturitur4 Id est, iam evidenter intellecta sunt , ut conspecta dicantur, inquit Hieronymus. III eus potes, inveniri per . creaturam evidenser, dicente Apostolo , missibilia enim iesua, &c. ait. August. idem evincit S. Ma- ocimus L3Jex Voce , conisicivistur . Nam creatura claram praebet notitiam , quod sit otiditor '
Prob.3. ex ipsis Ethnicis. Nan . , inquit Atim viciam Deus univeris mortalis maturς,minus cernatu ex: i ius nimirum operibus satis perspiritur. EtCic. est. 33 quid potest esse tam apertum,tamqueperspicuum, cum, catum suspexim a , .coeles aque sontemplari sumus ,
143쪽
; 'existentia, σ ess ntia Dei.
am aliquod de numen praestantissimae menili, qua hae re tantur, es alibi: sIJ pr stantem aliquam , aeternamque naturam , ω' eam fuspiciendam , adorandamque hominum generi, pulchritudo mundi, omdoque rerum Coelestium cogit confiteri. Prob. . ratione tum ex demonstrationibus adducendis, quibus id manifeste evincitur; tum ex dicendis , quod Deus est sinis etiam naturalis hominis; ergo debet etiam existentia eius. ex aliquibus princia piis naturalibus cognosci, & quidem certbs alioqui non posset illum velle, & intendere.. Objic. Dei exi stentia creditur ex fide; ergo de illa non est scientia. Ant.patet ex praeced. Prob.conseq. Scientia, & fides non possunt esse simul in eodem intellectu de eodem obiecto. Resp. neg. conseq. dc dist. prob. In eodem , & de
eodem , & eodem actu, ac motivo , conc. diversis actibus , ac motivis, n .ant. Uno ergo actu assentimur huic veritati, Deus es, propter revelationem;& alio actu propter evidentem rationem. Obile. a. ex Scriptura, & omnium PR & Doct rum sententia , homo non potest attingere Deum sine sipeciali,& iupernaturali Dei auxilio. ne credendo quidem,ut loquitur Cone. Trid .ergo multo minua , per rationem naturalem . Prob. ant. Quaesunt Dei, nemo novit, nisi Spiritus Dei, & Concit. Arausic. dicit, ad hominem nihil habere de suo , nisi mendae um, o peccatum . Et idem docent SS. PP. ergo ,
Resp. dist. ant. Non potest attingere sicut oportet ad salutem , di quoad quid est, conc. naturaliter, de quoad an est, seu quoad existentiam, neg. ant. similiter dist. prob. Sic enim intelligenda sunt loca Scripturae, & Conciliorum, & Patrum. Obiic. I. Ut causa certo cognoscatur ex effectu, deis . bet eue, de cognosci certa , & necessaria connexio inter illa; sed nulla talis est inter Deum, di creat ras; ergo ille non potest ex his cognosci. Prob.min. Nam Deus est necessario, di creaturae sunt contingenter; sed contingens , dc necessarium non possunt necessario connecti, ergo 1 &c.. - . Resp. neg.I. min. ila dist. a. Non possvnr conne-
144쪽
cti nece*ario absolute, & antecedenter, conc. ex suppositione , & ex consequenti, neg.min. &con- se . Absolute loquendo , di secundum se Deus non
habet necessariam ullam connexionem cum creatura ulla , di posset esse sine illa ; sed ex suppositione, quod creatura existat, connexionem necessariae dependentiae habet ad illum a & ex ex eo, quod existat, arguitur necessario Deum esse, a quo illa est. Inst. Ut concludatur existentia Dei ex creaturis, debet in praemissis agnosci dependentia illarum , &connexio cum illo; sed id non potest sic agnosci ,
quin cognoscatur ipse . Deus ,& existentia eius , ergo non potest ncludi existentia Dei ex creaturi S. Maj patet ex legibus Logicae. Prob. min. Non enim Possunt Pendere actu a non existente act ii, ergo nec actu depe dere a Deo, nisi ipse actu existere sciatur. Resp. dist. min. Gin cognosintur Deus existentia eius simpliciter, &confuse , conc. distincte, dc formaliter ,neg. min. In prsmissis ergo talis conclusi nis apprehenditur quidem simpliciter, ει confuse, ac implicite Dei existentia eo ipso,qubd agnoscitur creaturarum existentia cum dependentia ab illo ; sed in conclusione judicatur explicite, formaliter ,& disti -h, aedirem existens ; disic veritas , quae contin hatur confuse, &quasi latens in praemissis, eruitur in lucem in conclusione. objic. I. contra utramque conet. & existentiam
Dei. Si existeret aliquod ens , quod esset Deus, illud esset infinitum bonum , sed hoc repugnat ,& falsum
esse constat ex omnium sensu, ergo non est Deus . Prob. mai. Ens infinite bonum excluderet necessario omne malum s sed hoc cons . est falsum , &contra fidem , dc experientiam , di sensum omnium hominum, ergo de falsum est esse Deum. Prob.mai. Nam si daretur ullum malum contrarium illi bono, istud esset, di non elset infinitum ; sed hoc cons quens implicat contradictionem, ergo dc Deum esse. Prob. mal esset infinitum , ut supponitur non esset vero, quia limitaretur per illud malum , quod non posset impedire . Eodem modo probatur de occul a-tione omnis alterius entis tam in se adioluae , quam in loco. Oct pine. Resp.
145쪽
ρ6 De exissentia, O essentia Dei.
nit uiri esset agens necessario, di non libere , cono. ii esset agens libere,neg. mai.&conseq. causa in ita actiυα ex necessisate naturae , ait Doctor, sid nomeοmyatitur sibi aliquod contrarium . . . . sive Dr- maliter , sive virtualiser . Deus vero est causa actiυa libere, O voluntarie agens respenu omnium, quae funς extra ipsum , ideo compatitur malum .
Et revera nullum est malum , cui Deus positive formaliter sit contrarius , sed tantum virtualiter, quatenus posset impedire, ' excludere omne malum , si vellet ι tamen quia libere Vit ad extra , non placet ei impedire. Si Sol esset infinite calidus, impediret omne frigus , cum sit causa necessario, &naturaliter /gens s posset vero non impedire , si ageret libere. Inst. Philosophi credebant,Deum agere necessario;& tamen admittebant aliquod malum , ergo haec lalutio non quadrat eum principiis Philosophiae. Resp. dist .ant. Admittebant aliquod malum non contrarium Deo suo, qualem illum agnoscebant ,
conc. ant. contrariam Deo tuo , nego ant. 5c conseq.
Non agnoscebant Deum, qualis est, Mideo non m tum, quod errarint in multis circa illum .
objic.a. Etiam in ratione entis infiniti excluderet omne aliud ens, etiam finitum; sed hoc est falsum; ergo non est Deus ut ens infinitum. Prob. maj. eadem ratione; & etiam quia sicut se habet extensio ad extensionem, ita entitas ad entitatem; sed si dat tui corpus infinite extensum , Occuparet omnem l cum, & non compateretur aliud vel minimum lo-eatum s ergo entitaS infinita absorberet omnes entitates , nec Pateretur ullam aliam distinctam. Resp. neg. utramque maj. & disparitas est in a.quia
una entita S non Pugnat cum alia entitates sicut qua titas in uno loco , quem replet, repugnat cum alia rUnὸe,si una quantitas non repleret unum locum,non
repugnaret cum alia simili , ut accidit in duabus quantitatibus ablata divinitus impenetrabilitate, ut in corporibus gloriosis 3 ita est in entitate infinita respectu aliarum finitarum.
Inst. Infinitum non potest fieri majus, sed si cimi
146쪽
ente Infinito dare me aliud finitum , nderet malu ens cum infinito; ergo, si Deus esset ens infinitum. non esset impossibile aliud ens, ne finitum qu
dem. Mai. patet , nam primum ens respectu secuniadi esset, de non esset infinitum; esset,ut supponitur Pnon esset autem, quia limitaretur respectu eiusdem, cuius non includeret Perfectionem. Prob. min. ad
dito ente finito, primum fieret perfectius; ergo fie
Resp. neg. min.&prob. nam sicut Petrus non fiepersectior, nec major, cum producitur Paulus; ita nec Deus fit emitative persectior, nec major, cum producuntur entia creata; non ita est de quantitate, quae fit maior additione alterius quantitatis. Objic. s. quod ita est hoc, ut non sit aliud, non est infinitum quoad entitatem; sed Deus ita est haeetentitas, ut non sit alias ergo Sc. Mai. patet . Quia omnis limitatio in entitate repugnat enti infinito ι α sicut, quod ita est hic, ut non illic, vel alibi, non est immensum, ita est de entitate. Prob. min. nam Deus est rens singulares ergo ita est hoc emincrea
Resp. neFanai.& dissiprob.omnis limitatio intrinseam, c .extrinseca, neg.mai. Deus intrinsece est illimitatus entitative,licet singularis:& ita est haec essentia, di entitas, infinita tamen , ut non sit alia; quod autem sis alia praeter illam , id ei est extrinsecum. Constat igitur Deum esse ilim ex fide , tum ex
Iumine naturae nobis indito; de id probari potest tintionibus essicacibus . Videndum quibus .
dc convincentibus rationibus probari posse contra Atheos; videndum quibus rationibus id confici possit, de an propria, & rigorosa demonstratione. eaque s vel a priori, vel aposteriorι. Pro suo vide, quae diximus in Logica de. natura, conditionibus ,
de divisionibus demonstrati is a quae hac tepete cmn placet. 4it igiturrim. I. E c n
147쪽
st existentia, ct essentia Dei.
. cinclusio . Dei existentia demon serari ροωῖα ροῶ steriori , non autem a priori , quantum ad vos. Est
Prob. i. ex Scoto Ucit. quaest. praeced. di quidem x. demonstrat dari aliquod Primum, quod non sit ese fectibile, nec effectivum virtute alterius. a. quod essaliquod sinitivum primum , id est, non ad aliud Omdinabile, nec in virtute alterius natum sinire alia . ad Et 3. viliqua natura eminens est simpliciter prima secundum perfectisnem, Oc. Scilicet demonstrat e i- sentiam Dei ex triplici primitate catilae efficientis , causae finalis , Et Eminentiae , &c. Prima igitur demonstratio sic sormatur . Omne, quod fit, ab alio fit ue ergo omnia entia producta lia..hent aliquam causam primam, quae est tmeloducta,
di improducibilis; ergo Deus est nam Dei nomine nihil aliud intelligimus, quam talem causam. Ayt. patet; nihil enim potest a se ipso fieri , esset enim prius,& posterius se ipso, dependens, dc independens, xistens,&non existens , quae implicant, ut diximus
in Physica . Prob.conseq. in prάine causarum essecti arum non datur processus in infinitum; ergo praeterentia productasse dari aliquod primum produeens, Sc improducibile. Patet conseq. nisi eium d Tetur aliquod primum producens, di improducttim , esset processus in infinitum a quia nullum posset assignari, quod non produceretur ab alio, di per cons quens, quod non praesupponeret aliud Prius,a quo productum e siet; prob. ant. ordo causarum est inter ca
sis subordinatas vel per se,' essentialiter, Vel per accidens ; sed in neutro datur processus in infinitum, ergo in ordine caesarum effectivarum non datur Processus in infinitum. Adprob. min. suppono , qudd causa illa est, quae dependet ab alia superiori in essendo, vel causando; & illa a qua dependet,dicitur Subordinos.
Rursus f3J subordinatio illa est vel per se mentialis,
quia causa subordinata nec esse, nec operari potest smne concutiu subordinantis, & causalitates earum iunt diversae rationis, di simul concurrunt ad illos eia lectus,respectu quorum sunt subordinatae; vel subose
148쪽
dinatio est tantum accidentalis; quando scilicet subia ordinata licet habeat esse a subordinante , potest tamen agere sine illa , & per concursus eiusdem rationis, de non exigit praesentiam eius; v. g. ignis B. productus ab igne A. producit calorem abso ue istius concursu,&praesentia, di per influxum eju1dem rationis. Hoc lupposito Prob. min. I. de causis per se subordinatis; & Dquia si in illis daretur processus in infinitum , nihil produceretur sine concursu infinitorum agentium; nam tota collectio causarum subordinantium esset infinita,& illae omnes deberent simul coagere s seclhoc est evidenter absurdissimum , ergo& absurdissimus est processus ita nitus in ordine causarum pers , Scessentialiter subordinatarum. Prob. min. m tio digiti mei penderet ab illis infinitis causis subo dinantibus, de illarum determinatio successiva a prima dicet indeterminata ad ultimam determinatam, quae est manus, & voluntas mea, exigeret tempus, si item retro infinitum. Quid absurdius l- Dicra, non requiri concursum anualem, de immediatum immediatione suppositi, nisi causae proxumi oris, non autem remotiorum, a quibus sudalte nata haberet vim agendi . . . Ergo causae remotiores non influerent ne cessario in illum motum s ergo non essent illius in
sae per se subordinantes s quod est contra suppositionem; nam per sis, subordinantes debent necessario coagere cum per se subordinata s aut saltem deberent conservare istam in esses sicut in sententia D randi de concursu Dei, ipse conservat creaturas inesse cum virtute agendi, licia cum illis non agat immediate. Probo a. eadem min. nam in tota collectione talio causarum, quae de facto existerent, quoties aliquid efiicitur, aliqua esset infinitae perrectionis;
ergo una esset Deus 3 quia Dei nomine intelligimus causam persectionis infinitae. Prob. ant. nam causae omnes simul sumptae connectuntur,&subordinantur ut superiores,dc subalternantes, & eo persectiores, quo sunt independentiores, di superiores iubalternata
ultima, quae de praesenti agit ; sed illae subalternantes cyllective sunt infinitae, dc aciu existunt quia acta
149쪽
too De exi emis, o essentia Dei.
ergo una illarum est positi Vinfinitae persectioniss ergo est Deus. Prob. 3. eadem min. de causis subordinatis meia Gntario. Omnes, & singulae illae cauci infinitae eta a se, vel non a se; nec enim datur medium inter I tradi oria; sed neutrum dici potest, quin admittatur Deus; ergo non datur processias infinitus in causis per accidens. Prob. min. Is essent a se; ergo tota a collectio causarum esset Deus; quia ens Ise est ergo illud aliud Pset a se, &Deus , quia illud esset extra collectionem
aieumentum esse a distributivo adeqllectivum , di ide' vitiosum ; sicut si diceres:
Sintuti homines sunt mri inuum 3 ergo omnυμ andividuum Similiter cum dicimus, singuia ec Non oene insertur ι ergo tota
. Valet tantum in qua eitatibus continuis, vel distretis 3 non vero in praedicatis Qualitativis, di essentialibus , vo g. si hominessunt rationales, aut albi, recth insentirgo omnes uni rationa es, aut albi. Similiter posito quod singulae causae Per se, aut per accidens sint Productae, recte inferos ergo omnes collective sone
Productae; er datur aliqua extra illam collecti nem, quae est a & 'ducta, & per quam illae Productae sunt, cum nulla illarum sit a se Dices 2. argum tu supponit, primo: illas eam ras esse infiinitas in infinitum etiam collecti, & Tnon datur talis collectio. a. in tali infinitate non detur totalitas, sicut nec pars, ex Aristotele . DJ
, fumi possimi collective tam I, ' quam quicumque numerus finitus i Mdefinitos licet alio sensu, di sicut ab infinito auferri numerus finitus, sic collective potest ex i-int toralitas. Voces istae,
150쪽
, o ILIngua , de bona Grammatica signifieant id, quod est
in iliqua multitudine, quo excepto nihil aliud ibi est. Unde finitas, vel infinitas nihil faciunt ad laoc. cum dico , omnes, Osingulae illae causae , vel tota coia Dorio, idem est , ac si dicerem , nulla est inter iulas , quae non sit ab alio s vel quaelibet illarum est ab alio. Dices t. inter productum, & improductum debet dati medium ; nam essentiae rerum sunt aeternae, Scnec sunt productae , nee improductae. Habent enim esse diminutum , secundum quid 3 ergo ruit argu
Contra. Essentiae In eo sensu sunt vere improd elae, seu non productae, cum non habeant ullum esse actuale, quod per productionem acquiritur: de quo tamen loquimur. Nam esse illud diminutum, non est quid actuale, nec Positivum . . Dices denique . siJ Phoenicem a seipso desinere, di reproducis Nam perit, ut vivat ramen isse creat, inquit Lactantius3 ergo no i omne est prodam ctum ab alio. Contra s tum quia illud dictum de Phoenice sab la est, non historia, teste Plinios tum quia Phoenix non reviviscit idem numero, sed specie; unde ille, qui . reviviscit hodie, generatur ab eo, sui mortuus erat nuper s& sic de caeteris . Tum quia Phoenix mo tuus non generat proprie istum, qui hodie dicitur ex cineribus resurgeres sed reliquit materiam, eae qua iste generatur. a. Demonstratist petitur ex contingentia IeIum, di sic formatur. Videmus quotidie res fieri, &desinere, corrumpi & alterari; dc sic eontingenter seli abent ad esse, & non eM ; ergo debet dari aliquodens necessarium , scilicet quod ita sit, ut non possit non esse, nec aliter ect; sed istud ens est Deus; ergo
Deus est. Anti patet experientia. Prob. conseq. Si omnia prorsus essent contingentia , possent etiam omnia non eta, de desinere, sicut aliquando non fueruntue ergo aliquando nihil fuit, aut nihil posseteta in rerum natura 3 ergo datur aliquod ens necessarium, a quo ista acceperim eo. Prob. conseq. non