장음표시 사용
181쪽
sa 2 De existentia, oe essentia Dei.
quomodo beatus insolitudine esse possis i inquit Cicero &Deus ipse dicit ex bonum esse solum . Et, faJ vae soli. Et natura dictat, societatem requiri ad felicitatem& solitudinem else poenalem . Resp. neg.mai.& dist.Prob. De ente rationali finito,& limitato, conc.de infinito i n omni Persectione,ne Homo,quialest In se, di in suis operationibus limit tus, & non habet in te omne bonum , nec sui solius contemplatione,& amore potest beari, indiget aliena societate. Non ita est de Deo, qui cum sit infinite bonus,ti omne bonum in se habeat, & omne verum , sola sui possessione, cognitione, di amore sesicissimus est ι imo &summe BeatuS non esset, nec per consequens Deus, si ullo bono extra se indigeret. Taceo, quod non plene solitarius, sed Trinus ue habet Filium , in quo, di per quem dicit se, & omnia-Spiritum Sanctum, in quo, & per quem similiter amat se , di
Objie. denique. omne ens per essentiam est Deus; sed omnes essentiae rerum sunt entia her essentiam sergo & totidem Dii. Prob. min. Sola individua suntentia per existentiam, quam habent a suis causis este-lii vis, essentiae vero sunt aeternae. Resp. neg. maj. Ens Per essentiam , si absolute , de . simpliciter est absque dei'endentia, conc.mai, & neg. min. si sit tantirin ens secundum quid , & dependens ad existendum,neFomai. di conseq. Esseatia praecisa existent a , di individualitate, Per quas dependent a suis causis, sunt entia diminuta, , secundum quid, ut diximus in Metaphysin, dccumini divisione , ac multiplicatione communicantur . Deus vero est ensabsolute, & dimpli iter, & realisssime ab aeterno, α
DIximus Dei existentiam nobis esse notam I. lumine naturali , re eam cognitionem nobhingenitam . a. ex fide, ac revelatione divina . 3. ex demonstrationibus,& tandem hanc propositionem,
182쪽
Deus est, non este per se notam nobis pro statu viae, seu vitae huius mortalis, sed maioris instructionis gratia hic examinamus, an ea veritas adeo per se nota sit nobis, ut ignorari non possit, nec se , qui hoc ignoret invincibiliter; & licet non soleat haec quaestio a multis protrimi, tamen hoc tempore non erit inutilis μὴ quia video igniorantiam: Dei ab alia quibus praetensam, ut sustineant dari pereatum philosophicum a theolomo distinctum, quod non P niatur poena aeterna , quia non est offensa Der , qui supponitur ignoratus invincibiliter; quae opiniod vinata est nuper ab Alexandro octavo, die a . Augusti 16 o. Alii vero acriter hanc ignorantiam imp
Ignorantia non est pura nescientia, sed cognitionis
Tarentia, quam homo natus,& aptus est habere, talis
est nescientia existenti e Dei , , de triplex est igno-Yantia r Inmineibuit , quae nullo studio , nulla dilugentia , saltem morali, vinci potest alsa , quae venit ex negligentia cognoscendi, de sciendi , quae seire debemus 3 &-quae Venit ex depravati mne voluntatis, quae non vult edoceri Veritatem, ut
liberius socet; de quibus diximus, ubi de volunt xio. ad huc duplex est i scilicet ρ me , quam homo nulla possibili diligentia depellere po est ι & moraliter , quam non potest depellere per studium, & diligentiam debitam iuxta exigentiam,
di qualitatem materiae s primus duplex , scidi- eulpabilis, in qua homo non advertit ad obligati nem quaerendi veritatem ; di culpabilis in q ua advertit ad eam obligationem, & tamen non sussicie ter quaerit. Denique Ignorantia vel est ne alietia,quae est pura negatio cogitationis, seu cognitionis .de re scienda; vel positiva, quae includit non solum insciat iam , sea niscientiam veritatis , sed etiam erro
Iem, quo tenemus oppositum Veritatis.
Q estio igitur non est de invincibilitate physica ;nullus enim homo est pollens usu rationis s de his
enim lcrauimur, non de pueris, i ω amentibus in qui non possit habere, de acquirere aliqualem notitiam de existentia Dei scilicet, vel ex fide humana, aut divina; vel ex discursu , & ratiocinatione , &c. Item
procedit de Ignorantia positiva, re diuturna ; nullus
183쪽
- rs 'existentia, oe essentia Dei.
Milai dubitat, ni fallor, quin dentur plures homInes. etiam cordati . qui aliquandiu non cogitant de Deo . Denique nrocedit de hominibus in communi , & g neraliter loquendos non autem de aliquibus in particulari, qui per accidens possent in decursu vitae, nihil cositasse, vel cognovisse de Deo , suales possent esse aliquot rustici admodum rudes, & in sylvis en triti, & terrenis actibus penitus addicti. Cones. Prebabilius est non posse dars ignorane am positivam invincibilem, in inesupabiti, da Dει
existentia per longum vitae tempus , O in tota aliapua Provincia , veι RIno. contra P. Po cium, qui tenet non βι-m, quod potes aliivis adultus particularis , . rationis compos ita Vnor re Deum, ut nee semel euiter de ipso toto temporemita ,quod est ignorantia negativa, sed etiam habe re opinionem, quam putaret ipse prudenter probabi dem , quod Deus non. existat et mo . O quod agens moral ter po est invincibiliter ignorare Deum , or uod illa ignoranna Dei potest reperiri in magna aliqua communitate , Regno, imis. O eum omni moda illius Unorantia . Addit 'men , quod ad faeto ver male eis , quod non Nobiscum vero sentit P. Frassen, & Cardinalis noster de Lauram. Prob. autem ex Scoto. Quia respondens ad hoe lD. Damasceni testimonium t Γ3J ajus , quod esς , '
Deum esse, cogmtio omnibus es inserta : dicit, quod lid potest exponi de potentia Ggnoseisiva nobis nam liter data, per quam Dasim ex ereaturis p --mus regnoscere Deum eqse, saltem in rationibus generalibus f ergo non est postibilis diuturna Dei i3n xautia saltem positiva,& ordinarie, & in comm ni pro hominibus ratione utentibus . Nam potantia statim cognoscendi Deum eo inpoten ta iam moralis , seu difficultas eum cognoscendi r Pugnant, imo di potentia non cognoicendi eidem. repugnat. Probatur a. ex Scriptura . Omnes homines ' sunt Deum , unusquisque insuetur procul ; scilicet unusquisque videt, de respicit Deum confuse, sicut cum videmus aliquem a longe, scimus esse homi
184쪽
minem, sed non an sit Petrus, vel Paulus. Sic excreaturis cernimus Deum velut quoddam supremum ens, & intelligentiam, sed non distincte qu ad suas persectiones cuidditativas. Item ex D. Paulo supra cit. siJ Quod nosum est Dει , manifestum est in illis 3 Deus enim illis mansse vis . Invisibialia enim ipsius, ero. Et, genter , quae litem nomhabent qua docentur Deum esse , & quomodo sit eolendus naturaliter ea . quae legis sunt, I erunt, dic. Ideo dixerat δε quicumque sine lege pee- .eaverunt , sine lege peribunν ; scilicet inexcusabilis est i Inorantia Dei ι ergo non est, nec potest esse invincibilis, clari eius eognitio sit nobis insita per naturam, iuxta illud , Signatum est super .
nos lumen vultus tui , Domine ; ergo nullus est usu rationis praeditus , qui Deum possit penitus ignorare invincibiliter, alioqui tales nec peccarent, in Deum, nec possent puniri 3 ssct Nee' enim inideretatur ad culpam , quod invitus ignoras, inquit Augustinus. Item ex Psalmiscit. dicitur, quod ιδ caeli emareant gloriam Deia, opera manuum ei annuntiat firmamentum. Ron sunt loquelae , neque sermones, quorum non audiantur voces eorum scilicet voces coelorum docentium Dei existentiam sunt notae, εt auditae ab omnibus nationibus, quo cumque utantur idi'mate. Γ3J Tacet caelum , inquit Chrysostomus, aspectus vocem tuba el
νlarem emittit Per oculos , non per aures nos δε-
eens ; sic enim siensus a natura est certior, em ni nise Ar . . . . Scriba, o Barbarus , ct Arestius, em Indus , O omnis homo super rerram incedent
gua, quae hanc moeem intelligeremn pu h&c. o- modo-convenirent cum Possibilitate ignorantiae invincibilis de Deo i , Prob. I. M SS.Patribus. Nam communiter docent hanc cognitionem nobis ingenitam ; ergo potius dicendu,impossibilem esse ignorantiam Dei,quam possibilem. Prob.ant ex locis supracit. . adde Tertuli. ΜJ me somma delicti nostri, nolentium recornoscere,
quem ignorare non possunt .... o Testimonium. - F 3 an
185쪽
41 De existentia, O essentia Dei.
ajem , fine qua nemo nascitur , adieὸ ut euilibet xenitum sit, of um , ae in utero matris impres fum , ae insitum , ese Regem ac dominum cunctorum ,. M. Et Damascenus : notitia: Dei omnibus a natura est insita s neque id aliquis ratione utens
ignorare Dies . Et S. Cyprianus : saJ Deum rare non potes. Et S. Augustinus id probat ex illi'. verbis Ioannis: s3J Illuminat omnem hominemnientem in hunc mundum. 4 JHam si illine non rem derer, si homo non recederet a Deo, non esset illuminandus, quia illine recessis , ubi iamo semper po serat esse illumina- , sed primum lumen , quo absolute indiget homo, ut salvetur, est pro cogi Minione de inquirenda cognitione Dei 3 esso nulli de esie potest ; ergo ex SS. PP. non est ponibilis ignorantia invincibilis Dei. . . .' . Prob. 4. ratione . Tu quta princi Psa legis naturalis de maximὸ duo prςcepta prim g Tabulae non νηὶ sunt ignorari 3 ergo nec Dei existentia Patet con seq. Nam duu illa praecepta subnt de uno colendo Prob. ant. ex Scolo. sJ-umd es verum de jure naturali cujus veτisas. est no a ex terminas
Ea aliquid e Ade lege naturae quod es verum praes cum simpliciter notum. lumine naturalis, rationis , si c. Sed talia sunt duo praecepta primae Tabulae, quia illa immediare respiciunt Deum pro objecto sob ἔ- Pon habebis Deos alienos a. assumes in vanum no-n Dei tui id est , non facies Deo tuo irrevere etiam. Ista lanistricte de lege naturae; ergo, ex Scoto,s74 di secundum veritatem. , Deus non potest invi ἷ-hi liter ignorari. . . Prob. s. Ignorantia in vincibilis positiva Dei requiere assensum positivum in contrarium r. sed nulluStalis assensus est p0ssibilis, quo quis Deμs, ergo nec ignorantia positiva Dei est pombilis in homine rationali .. Mai. supponi ut eκ COI .
186쪽
munῖ acceptione talis ignorantiae . Prob.nain. I. ex Scriptura. Nam, qui dixis in corde suo , hon est Detis, non erat ratione utens , sed i mens . a. quia ut quis assentiatur,& credat rationabiliter, quoa non
est Deus, debet habere aliquas rationes , saltem a P parentes ; sed tales nuIlae sunt; imo, quae probant Deum esse, sunt e Iidentes, & demonstrativae s ergo &c. Prob. 6. conclusio, dc quaestio procedit de hominerationali . . non de puero , nec de amente ; sed non. forest haberi usus rationis cum ignorantia in vinci-γili De I ergo,&c. Prob. mita. Habere usum rationis est liabere notitiam eorum, quae conveniunt rationi c&quae illi disconveniunt, & operari Propter ultimum finem saltem implicite ,& virtualiter, & cono fise; sed haec non possint fieri cum ig-rantia in-xincibili Dei, qui est bonum coaven ens, di ultimus
finis; et go dcc. Prob. 7. Illa ignorantia vetaret ex desectu ericitationis specierum , vel notitiae terminorum; sed neutrum dici potest; ergo non est possibilis . Patet maj. No enim potest allignari alia causa, unde proveniret a supponitur enim ex parte hominis tota dispositio naturalis requisita, nempe Peditus usus rationis.
Prob. min. Nam moraliter i κγssibile est, quin identidem occurrant homini species, de cogitationes de illis, quae pertinent ad eius beatitudinem, de honestatem , dc statum et alioqui esset brutis stupidior, sed
haec Venire non possunt in mentem hominis rationastiis sine aliqua confusa specie Dei sit b conceptu aliquo communi, sub quo est objectum , dc principium selicitatis , de boni honesti; ergo haec talis ignora
tia venire non potest ex defectu excitationis specierum , nec notitiae terminorum talis Propositionis ,
Obiic. r. Illa propositio non est Pet se nota nobis de egemus discursu ad illam amplectendam ; sed troili bile est dari homines adeo rudes, ut non va- eant discurrere, de hoc per totam Vitam; ergo Scpossibile est , eos ignorare invincibiliter Deum
etiam per totam Vham. Mai. patet ex nostris principiis. Prob. min. Nam reperiri possunt innumeri.
rustici in sylvis enutriti, , rude , qui. .non pos
187쪽
1 18 De existentia, ct egentia Dei.
sunt, nec discurrere , nee discurrentes capere Resp. I. dist. mai. Non est nota per se,& nobis diastincte,& elare,sine distursu aliquali onc.mai. cons
f., ει sine discursu Oculativo, & difficili , nenmai. de cons. Aliud enim est quod sit nobis cognita diadeo ut statim illi asstntiant rudiores, vel convicti; aliud , quod illi utcumque assentiant, saltem post
aliqualem applicationem Resp. a. ne . min.dc rationem eius. Nullus enim est homo tantillum rationis usum,& lumen habens , qui non sit capax rationum,quibus astruitur Dei exustentia s Persa, Gothus , AEgyptius, Turca ipsum gnoscunt. Besorum ferisas, o Pellitorum turba ρ ρ .urum stridorem suum in dulce nominis tui fiereia
quit S. Hieron. Et certe si reperiuntur homines adeo stupidi, ut nullo modo hac Veritate I netrentur, credendum est , eos nihil habere hominis praeter exte viam figuram. Obiic. i. ex P. Pontio. Homo natus in selvis, aut Ibi ab infantia enultitus semotus ab omni conssirti aliorum posset per omne id tempus Deum ignorare, ouantum est ex se, re quod dieitur de ilio , dici posset de multis similiter sint vestribus; sed illa ignoratu. tia non posset depelli 3 ergo esset invincibilis . Mai.
patet; nulla enim in hoc re gnantia . Prob. mla. Aquo enim depelleretur non ab hominibus,quos non
agnosceret, & sunt populi adeo feri, ut sese potius mutub discernant, & comedant, quim frequententi; non ab Angelis , quia Deus ad hoc non tenetur; non per gratias internas, quas lassicientes vocant; id enim est divinare 3 ergo dic. Rev.neg. maj. Nam moraliter impossibile est, ut si rationis usu homo ille , vel illi homines non car ant, & feris stupidiores non sint, & si aspiciant cc lum dc rupes, & arbores, & fylvas suas, & feras, cum
quibus habitant, .& haret cum aliqua attentione conmderent, non Veniant in aliquam authoris eqrum: co
g tationem , & inde indueantur ad serius inquire dum solicitante innato lumine, & praecipuε prae V niente, excitante , & iuvante gratia Dei, quae nulli deest , maximὸ facienti, quod in se est . . .
obiici a. ex eodem. Si homini, qui est in ignora
188쪽
ita negativa nihil de Deo audivit, Proponantur rationes apparentes,& motiva contra Dei existentiam, non solum non credet Dei existentiam sed etiam ex talibus motivis,quamvis sophisticis,& erroneis, credet non esse Deum,& se prudenter id credere, ergo posset
ignorare positivε Deum,& quidem satis diu , Ialtem probabiliter 3 unde enim posset aliter sentire Prob.
a. ant. Ille non haberet motiva pro veritate , quibus posset errorem depellere, ergo, dcc. . Resp. neg. ant.&rationem eius. Nam Ipsemet s
phismata , quibus isse error sustineretur, aperirent viam ad veritatem, inducerentque animum ad mat ritis eam investigandam; nec enim .ratio ulla potestasterri apparens, vel probabilis contra evidentem
- adeo veritate,quae paulo attentius perpensa non evanescat; posset homo ille per aliquod tempus haerere sed tandem emergeret ex illis tenebris, afflantegratia . MObjic. 3. ex eodem. IJ Ut probet non sollim in aliquos particalares posse cadere hanc ignorantiam, sed etiam in magnam Communitatem,& Regnum : no est dari aliqua magna Communitas carens usu liti raturae, nec populi sint assueti attendere investiga tioni naturae aliter. quam secundum Praesentem sum rerum, & ideo non agnoscant ne veritates qu dem faciliores, & inferiores ista; ergo multo minus agnoscent, Vel poterunt cognoscere istam de existen tia Dei. Patet ant. Nulla enim est in hoc repugnare.
tia. Prob. cons. Quia si inseriores cognitiones lane illis sic impossibiles, a fortiori altiores. Resp. ex eodem saJ'dist. ant. Si nolint, ut possunt,
sic intendere, conc. ant. si velint, ut possunt, at tendere, neg. ant. dc conseq. Pontius ipse fatetur, caelos indisare Deum Omnibus natisnibus , quatenus
de illis in omni natione post ex eolligi existentia Deι , F vellent ex illis discurrere bene ut m et fieri ; sed hine non sequitur , quod sic fecerint. ει- ce doctissimi viri , non video hinc sequi ignorantiam invincibilem existentiae Dei; sed potius vincibilitatem eius: quia ut ipse fatetur, illi populi potu runt discurrere bene , si vecem . Nee probat de
189쪽
st, o De existentia oesentia Dei.
potius , quod tanta ignorantia non acciderit in ulla magna Communitate, ut xecte dixerat in conclusi ne, quis enim Krederet, quod in toto uno grandi re ono nullus sit , qui velit discurrere circa ea, quae coethna fiant de gloria Dei , cum id. possiti' . .. .i Inst. Ut quis G creaturis eliciat existentiam Dei,
debet aliquo modo' praecognoscere illos terminos, &habere aliquas species illorum, quae excitenturiled illi populi possunt non habere ullas spectes , nec P'OEnitiones illorum term orum , saltem subjecti a illi . propositionis, Deus est , ni si per aliquos doceantur o& audiant ue ergo non possunt ex creaturis aεnoicere
Res p. dist. maj. Existentiam Dei distincte, sub rutione quidditativa ,& propria deitatis, cone. maj. min. sub ratione aliqua communi, &confuta , neg. mai. & min. Non eat in dicimus, quod ex creaturis, aut ratiocinatione naturali, posset facile haberi co .eeptus existentiae Dei sub ratione propria, & diit,ncta Deitatis; sed tantum sub. ratione aliqua con fusa , impropria excommunibus: V. g. primae causae , entis primi , & summi incausati , S intiniti, quibus tandem maiori conatu , de adiuVante gratia pervenitur ad distinctam, di perse anti cogi ,
. Obiic. denique .. De facto populi Americani,nuper iuventi,& Regna integra carent ea notitiasnihil e nimhuc.usque audierant e Deo, nee cogitaram, quando ad eos non penetraverat E vangelium , ergo ignorarbant invincibiliter Deum. A quo enim didic11 Sent Ant. patet ex historiis , quas habemus ab iis, qui ad
illas partes penetrarunt nuper
Resp.cum Eminentiss.Cardinali nostro de Laurea,. dist.anti Carent ea notitia clara, & distincta,& culpabiliter, cone. confusa, & interna, cum qua potuerunt inquirere &instrui , neg. ant. & cons. Non habuerunt notitiam ab extra per praedicationem, & instri vi nem humanam; ted ex lumine naturali , dein fluxu gratiae, ac luminis divini,quod nulli deest: atque ita potuerunt aliqualiter cognoscere Deum,ut movere tur ad studiosius inquirendam veritatem , deo.Inese
cusabiles fuerunt juxta illud φενι
190쪽
fendit nobis bona i Sed illis resimilaetiu: lanatum est
super nor lumen vultus tui, Domine. Igaorantia igitur suit vincibilis, 3c de ista loquitur S A ugust.qua
illam Videtur asserere, ut i cenam peccati. Igitur concludimus cum D. Augustino , H. c est. vis vitae Divinitatis creaturae rationali jam ratione utenti non omnino, ac piaribus ροge ab condi, S ut d cebat Sanctus Paulinus, Ad hoc mensun
H tWat, etiam Insidelium sides reeipit . juxta illud , Hyx nocti indieat scientiam P . . Constat igitur, quod existentiae divinae ignoranti a DO tiva , imo ne negativa quidem , non est polubilis in homine utente. ratione , saltem Pio lango tempore. , & ad summum non nisi larissi
Insania tua , inquit Alig. 'aucorum e', sicut enim Mummest: sic magna 3mpietas,quali S. . paucorum es. Unde silui insipiens dixit,& quidem , in eisde suo non est Deus . Dixi autem I. Probabi lius id esse. Nec enim ratio nes nostrae conesiuionis sunt demonstrativae ,&penia
Ignorantiam positivam di Nam de negativa id minus certum existimo: licti non existimem, eam contingere posse in toto vitae hominis cordati, de rationabilis decursus &multo miniis in aliqua magna communitates ut volebat Pontius. Incredibile enim mini est tot, & tales homines tam di ii vivere posse. sine aliqua consideratione, ex qua veniat illis in men tem aliqualis notitia Numinis. I. inculpabilem , & per consequens , invi Obris' s rateor enim , quod si daretur ignora tia invincibilis Dei, esset etiam inculpab iis, uis nostra Morali ue nam ut dicebamus ex A gultino: non tibi deputatur ad culpam. quod invi
ta P quaerere , quod agna st semper amilget,& translucet lumen, quod lo citat mentem ad inquirendum de Deo, quem subobscurε saltem ostendit. Unde concludo, Quod ignorantia Dei existentiae est ignorantia sor-cis, di Pravae dispositionis, non intellectus. LVI cο-