장음표시 사용
191쪽
gnostere Deum esse in aliquo communi sub qua- dam eonfusione , in nobis naturaliter insertum est, inquit S. Thomas. Quia omnibus naturaliter inferia
'inerimus hic, quae sit essentia, seu natura Dei, is an possit de illa in hoc statu viae, & lumine n hurali habeti aliquis conceptus Proprius , de . quidditativus positivus, aut saltem negativus seu an, & qualiter Deus sit a nobis cognoscibilis pro hoe, statu uub his enim, & ali is aequivalentibus terminis solet proponi haec quaestio: modeste autem , & submissis ad terras oculis, 3c vultu , quia non humilis Scrutator maiestatis opprimetur a gloria. latur hi milito , et pineturn s insi amuae quid. Deus sis , Ovideamus, an ei aliquid possis comparari s Chrpe, hoe eis Deus, quod ei m dicis m, non potes dicis o iam aeseimatur, non potest rimari; πῖ - comparatur , non potest
comparari , cum desinitur , ipse sua desinitione decre-Dix, ait Ambrosius. Γ1Ji Porro suppono cognitionem, seu conremum qui ditativum diei eum, in quo rem concipimus secun dum piedicata essentialia, per quae apte respondetur quaerenti de ill a, quid se: & tales conceptus sunt vesp-- M vel communes, Vel saltem proprii ex eo-muni s; primi sunt, qui proprie conveniunt Deo, a secundum ebis ellantiam praecise , dc ut talem , ab omni alio ente distinctam, ut Deitas ρ secunctiunt illi communes cum creaturis , sive uni voco,
sive saltem analogice ; ut praedieata entis , dc 'stantiae. Tertii sunt quHem propiti Deo, sed illos colligimus ex praecedentibus, qui sunt illi communes cum creaturis , ut ens summum , aut ens ἀμ , aut ens infinitum, substantia increata, dic. Per haec enim partim Deus convenit, partim disconVenita creta siJ De d. com Arri .c . . I
192쪽
aereaturIs. Proprium autem purE, dc eonstitui viam Dei certum est non posse a nobis pro hoc si tu cognosci ; quia, elim sit conceptus simplbissimus snon potest cognosti, nisi in se videatura quod homuni viatori non coaceditur. 2υn vi ιν me homo ,
Suppono etiam aliquid cognosci per proprias species, quando ipsummet, ut praesens mittit mecies suis in oculum, vel intellectum; ut sol, albeco, lux, dic. Vel per alienas i ut clan obiectum absens. vel imi sensibile in se concipimus per species ex aliis obi . ctis emendicatas 3 ut clim tenebras concipimus peri modum nigredinis, vel AngelΘs per modum Pu i rorum alatorum, εc pulcherrimorum . Per illas et nim species , & imagines concipimus innocentiam, . levitatem, & venustatem, seu splendorem. Item in il ceptus, alii funt ροficii , quibus rem intelli imus sub aliquibus praedicatis, &perfectionibus Mutivis,u quas ex creaturis colligimus i sie Deum in videi mus a Si quis enim Deum vidit, in cognovit , quod i midis, non Deum vidit, sed quid extra Deum , ait
Dionys siJ v. g. Deum, ut omnit olentem, sapie
tem, aeternum, dce. Alii 2 seativi , quibus eo cipimus Deum removendo ab eo imperfectiones, quas in creaturis deprehendimus 3 ut eum ill m dia
i illa in rigore Ibogico ι nam , cum Deus sit in se si . plicissimus, di pariter infinitus, atque incomprehemi sibilis, certum est, Deum non posistam brevi, imbi nec quacumque finita oratione explicari, vel coriis prehendi . Loquimur ergo de definitione largissi. l ma, scilicet pro quacumque oratione explicantena i turam Dei, sub aliquo eonceptui in quo conveniati eum aliis; oc alio, per quem distinguatux ab aliis a
sive ille sit propiὰ genus, di iste disserenita , sive
Concl. r. Possumus naturaiater habere aIiquas eameeptus proprios de Deo etiam a malivos, fem po trivos. Ita Scotistae , & alii contra Thomistas , qui' non putant posIe haberi nisi conceptus negativos.
193쪽
. Prob. I. ex Molo. IJ In prima quaestione, quς est de cognoscibilitate Dei non est di inguendum,quod Dem
sit cognosci nagative , non inmesive; quia negam non cor citHr nisi per .rmationem; O patet . quod nullai negationes cognoscimus de Deo , nisi per Hrmationes, per quas removemus incompossibilia seliqua ab idis a mallanibus di sicut non removemus
compositionem , niῆ quia auribuimus simplicitatem , mel aliquid allui. Et alibi. Deus nou es a viatorre eunostibilis secundum asiquem conceptum sib inoprium , ut Deitas est , sed secundum aliquem leonceptum communem a cπ-turis abstractum , qnoa sic explicat a v. g. a creatura possumus abstrahere iconceptum bonisatis, vel boni ; similiter conceptum summis eum non sit processus in insinitum φοῦ se ita componendo , apprehendimus conceptum summi boni , quod est proprium Dei, ct convenit tansam Deo: Tales autem conceptus vocamus Proprios ex communibus.
Prob. 2 ex eodem, quia I. diligimus Deum, non tantum ut non malum, sed et an sitive ut bonum a ergo concipimus eum ut positive bonum lummum . ant. patet experient a nostra: Prob. conleq;
non enim voluntas fertur in incognitum 3 quia niliuvolumus , quod non sit cognitum ; ergo si amamus Deum ut positive bonum summum , ita & cognoscimus . a. Conc imus in Deo negationes materialisatis, mortaliratis di alivum imperfectionum , quas videmus in creaturis 3 ergo & spiritualitatem , di via.
iam , Sc aliaS per&ctiones oppositas ; alioquin nocipIus cogitaremus de Deo, quam de nihilo. Confit nam cum dicimus, Deus est immortalis , λυ bitis, conci in mus, seu supponimus aliquod positivum, de quo affirmamus illas negationes, aut nesamus illas imperfectiones ; alioquin idena esset, ac si diceremus de nihilo, quod non est materiale, nec mortale, dcc ergo in Deo concipimus aliqua positiva, & quid ditati- 'va. I. quia omnis negatio inseparabilis a subiecto, de quo enuntiatur, supponit aliquid positi vum , in quo ifundetur ; v. g. immaterialitas fundatur in spiritu
litate, immortalitas in vira persectissima, & stabili ,
194쪽
Sed illae negationes conveniunt insevarabili leumo ue ergo supponunt persectiones positivas concepti'. biles in Deo , prob. mai. quia tales perfectiones sunt propriae talibus subjectis ; sed non possunt este propriae talibus subjectis, V. g. immortalitas ninest propria soli Deo , nisi quia nascitur ex ratione vi tae illius; ali diuindiceretur aequh de Angelo, ω
de anima rationali , imo de lapide, dc de nihilo
Prob. I. nam de facto concipimus Deum, ut enti ut substantiam, ut intelligentem, de volentem s sed hae persectiones, & praedicata sunt quidditativa, depositi va; negationeς vero purae non possunt esse deessentia, & quid ditate entis ; quia sunt non entia s ergo de Deo possunt habeti conceptus Proprii ex communibus Dices, hos conceptus includere quidem aliquod positivum, in quo sundam ut illae negationes ue nec id negatur ab ullis Theologis ; sed non possunt intelligi , nec explicari sine ordine ad negationes, V. spiritualitas non concipitur a nobis pro hoc statu, nisi subnegatione materialitatis 3 quia non cadit aliter sub sensus nostros. Sed contra, &Prob. 4. nam conceptus entis intelligentis omne intelligibile est positivus, & non explicatur her ullam negationem; 1ed possum naturaliter sic concipere Deum s ergo Potin .est haberi conceptus proprius, & positivus de Deo, prob. maj. quia sufficienter explicatur ille conceptus , dicendo, quod Deus tam persectb intelligat omne intelligibile , quantlim potest intelligῖ, vel quantum illud; est intelligibile L sed ibi nulla fit telatio expressa ullius negationis ; ergo ille concs tus p sitivus, &proprius Dei non explicatur necessari per ullam negationem.
cet nos de Deo erius dicere, qν id nonst,quam quid sit: ct quod a nobis non e oscitur ex ι us natura, est enim incognita, qmnemque rationem, O mentem si pr at . . . ad iuud, quod est supra omne, astendimus hac Omnium ablatione ; scilicet per negationes impersectionum, quas videmus in creaturis. D. Danaascia 3J Uecumquδ de Deo praedicantur , haec non id. ι quod
195쪽
quod est, sitnisicans, sed quod non est ri & S. Max
mus 3 Verisas m maxime assequisur , qui dieis non esse Deum quidquam eorum, quae frent; erg ex M. Patribus Deus a nobis non concipitur sub ullo conce ptu positivo. ' . Resp. neg. cons. nam id Ss. Patres non intendunt absolutε, &simpliciter, quasi Deus non possit concipi sub ullo conceptu assirmativo; sed a d facilius see, &familiarius: facilius quippe est latre de Deo, quid non sit, quis quid sit positive propter subli- imitatem, de infinitatem naturae eius 3 non negant absolute. quin possit concipi sub aliquibus praedic tis positivis. Imo, Oporter, postquam iactum eris, quid non est , dicarur etiam quod est , inquit N EianzenuS, Ut ex negatione eorum, quae non est, Oax ormatione ejus, quod est , plenius intelligatur .
Ipse Dionys. sib utroque modo illum concipit r Baisse suo O substantiae expers est substantia e
cessus, O vita earens eneuens quκdam. visa, men xis expers quadam sapientia , Vides sapientiam , substantiam , & vitam in Deo coniunctas cum negationibus earumdem Persectionum, quales sunt in nobis , unde concludit S. Maximus 3 PHυ furias in Deo es in ces msiriones a ma- ite. ab omnis versectio Dei est auus purissimus ,
& simplicissimus; sed nihil tale potest his a nobis concipi sub conceptu Positivos ergo nulla Dei persectio potest concipi positiVe. ma, est verissima, Scab omnibus admissa 3 Prob. min. I. experientia , qua constat , nos non posse formare ullum conceptum positivum de ente de substantia spiritali , etiam creata. a. quia intellectus noster est improportiona- tus illis objectis simplicissimis propter immersiopem suam in materialitate, & dependentiam a sensibus sergo naturaliter non potest formare conceptus posit vos de illis. - ' Resp. neg. min. &dist. ureamqire Prob. non potest isoamare conceptum positivum de substantia spiritu li, per proprias illorum obiectorum species, conc. per alienas, neg.ant. di cons. Similiter intellectus est im-Prola artionatus Deo, dc illis objectis putissimis ines
196쪽
ndo, seu In ratione entis, cone. In cognoscendo, seu in ratione potentiae ad obiectum, neg. ant. &cons. CenE , si quid probaret hoc argumentum, Pr haret potius talia obieci a penitus non cognosci, vel potius sub conceptu positivo , quam sub negativo squia negativus est magis comminus, & potentialis squia minus estens, & minus perfectus.
Inst. Conceptus ille proprius, & positivus de Deo esset vel essentialis, &quid ditativus, Telattributa- Iis, dc qualificativus ; sed neutrum dici potest ; ergo
necassieri conceptus positivus, prob. min. I. de quid-ditativo; quia, ex Scoto , omnis conceptus, quem
his habemus de Deo, abstrahitur aereaturis; sed cre
turae non constituunt nec forma liter, nec virtuali ter, nec eminenter continent conreptum quidditativum 'ei ; ergo ex illis non potest abstrahi concopius quidditativus. a. prob. de attributa lis nam e dem est ratio ac de priori ; onine enim attributum Rei est de eius essentiar alioquin non esset actus p rissimus, & non haberetur species de attributis excreaturis; ergo ille eonceptus non esset nec quiddit tivus, nec attributalis . Re p. dist. min. conceptus distinctus, S per pro Prias species, conci uterque enini est nobis impossibilis in via ; conceptus confusus, de per alienas species, neg. min.potest enim haberi conceptus tum quiddita, tivus, tum attributalis, sed consulas, & per species alienas, scilicet ex ereaturis, quatenus participant
aliquas persectiones eius, lice cuin imperfectionibus
Inst. a. Deus in tali conceptu apparet sub ratione creata, vel increata; si sub increatas ergo tub negatione, & habetur intentum, vel illa cognitio esset intuiti in s quia esset de Deo, qualis est in sei Si sub ratione creata ue ergo non eo iPeretur ut Deus, sed ut creatura, ergo repugnat tal is quicumque conceptus.
conceptus formaliter, αξmplicite repraesentans Deum sub ratione aliqua potativa, V. g. intelligentis comprehensivi, non diciti errationem nisi implicite, & identies, nec proinde talis cognitio in nobis esset intuitiva s quia non est
197쪽
1 8 De existemia, O essentia Dei. J
Inst. 3. Deus in hac Vita non concipitur a nobIs , initi ut ens necessarium , & actus purus ,i aut ut ens lincreatum , . Vel immensum, Vel aeternunt, omnipotens , omni sciens , immort e, summum bonum ,&c. quae sunt persectiones intrinsecae; vel lite sar prima , primum principium , primus Dominus, ii timus finis , dic. quae sunt Perfectiones quasi extrin- lsecar & relativae ad creaturas: sed hi omnes eonce- lptus important ne SationeS3 ergo non sunt positivi ;nec Deus Potest nic a nobis concipi, nisi sub ne- igationibus. Prob. min. nam impotiant negatio Screationis , & dependentiae, vel mensurae, vel lim talionis in duratione, scientia, Vel potentia, vel pri xitatis, aut superioritatis , ergo&c.
Resp. dist. min. hi conceptus sic exeressi important negationes cum positivis, in quibus illae fundantur,
aut a quibus manant, con. puras negationeS, neg.
min. di cons. nam illa omnia, & similia pi aedicata important primo , di principaliter perdictiones positivas, quae excludunt tales imperfectiones, stilice imitationes in entit te, scientia , potenti a , &c. Et ideo annexas habent negationes illas dependeotiae . & limit .
tionis, aut superi oritatis. ncl.2. Deus potest a nobis in hae vise eo triobrationibus non solum at nutalibus, sed etiam esu-italibus , o quidditativis . . . Prob. i. ex Scoto. si Dico , quod ad multos conceptus proprios de Deo possumisi pervenire , qui non convenirint creaturis 3 cujusmodi sunt conceptus omnium perfectionum simpliciter in summo , cte. Et dixe*at supra , qudd. non ςαnrum haberi potest eonineepius naςuraliter , in quo quasi per acetans concia tur Dens, puta, in aliquo attributo , sed etiam α- liquis conceptus , in quo per se, ct quiddilative conciapiatur Deus ; ergo ex Scotot potest a nobis hac con- icipi Deus sub ratione aliqua quidditativa. i
.bonum , sapientem, Om nipotentem , dic. Sed hi conceptus sunt attributales in Deo 3 ergo &c. maj. Patet lpraesenti experientia, qua de illis loquimur. Prob. a. par. nam,ut mox dicebamus cum Doctore,
198쪽
. .- ω - . Disputati Ο II. et 3 ρeoncipimus Deum, ut infinitum in substantiam puram ,& increa tam ,&α Sed haec praedicata sunt de . essentia Dei,& sic illi conveniunt, ut nulli alteri convenire possint ue ergo de Deo habere possumus conceptus quidditativos. Confirm. Nam egentia in Deo distῖnguitur ab a tributis , Vel sotinaliter a parte rei, vel virtualiter, aut ratione ratiocinata,ut patebit infra ue ergo rationes essentiales de Deo possunt conci pi a nobis praecise ab attributis . .. bobtic. Deus; ex Scoto, si inon potest concipi naturaliter a viatore in particulari ; & proprie sub ratione talis essentiae ; ergo nec sub conceptu quid ditati o. Prob. cons. Non potest concipi sub ratione qiiidditati Ia,quin consipiatur sub ratione talis essentiae, & di-st incte. Docet etiam quod ad haec vox,Deus,non pol est a nobis pro hoc statu cognosti distincte,&clate 3 Scideo haec propositio , Deus est, non est per se not nobis ; ergo ex Scoto, non potest Deus ab nobis hic concipi sub conceptu ulto quid ditativo. Reli' neg cons. &prob. eius. Nam Scotus negat tantiim hiberi hic pone χonceptum qii id ditativum distinctum per cognitionem intuitivam , vel in propria species non autem conceptum confusum , & abstractum ex st eciebus alienis, emendicatis ex creat iis, quakm sustinemus hic possibilem. Igitur possumus hic concitere Deum , ut ens fummum , ens ἀ se , ens necessarium , purum, δα. Et hyconceptus, & simi les sunt de qu)dditate Dei, de ein primunt naturam eius per praedicata,quae sunt de in trinseca ratione illius,& per illa distinguitur ab omni alio ente, quod non est Deus, sed tamen sunt praedia cata pxopria ex communibus,quae colligimus ex cre turis per oppositionem ad imperstes iones limitati nis, instrioritatis,&dependentiae contingentiae , &c. quas in eis deprehendimus et de se in Deo concipitur infinitas, summitas, assestas, netessitas , de similcs perfectiones, qdas identificamus illi substantiae, quae
Concl. 3. PerseeZUsimus conceptus , quem hie has
inus de Deo , est ena infinitum s o per illum porest aliqualiter definiri. Prob.
199쪽
io De exsentia, O essentia Des .
Prob. I. ex Scoto, si J Iste enim oneeptus est μναώον , quam conceptus antis, boni, aut veri, vel aliquorum similium sq.ia infinitas non est quasi a tributum , vel passio entis ... sed dieis modum ἰωni ecum illius entitatis 3 ita quod eum dies, ens M. finitum , non habeo eonceρι- , quasi per aceidens ex subsesto, in passione 3 sed eoneeptum per μ' eapin gradu certo , sellicet infinitatis ergo ex Scoto, non potest haberi hie persectior conceptus de Deo . Prob. a. ex eodem 3 quia conceptus ille plura eontinet, quam ullus alius conceptus, qui de Deo sermari nossit in hae vita ; ergo&c. Prob. ant. hoc ipso ouhd concipio Deum ut ens infinitum , idem est ac si aicerem illum esse bonum verum, sapientem , omnipotentem 3 uno verbo , infinitas dicit omnes
persectiones possibiles , sine mixtione impersectio: nis, ergo plura , imo omnia dicit possibilia dkide Deo. Confirm. nam per infinitatem magis Deus elevatur super omne aliud ens possibile, Ac est ultima pe dictio , & gradus,qui colligi possit ex demonstrationea posteriori de existentia . Ideo dixi , qubd eoneeptum pora βιῖqualiter definiri , Scilicet dicendo , Deus est ena sitarer i nitum . Nam ens habet locum generis ; quia per illud convenit cum creaturis etiam uni ce 3 ut Patet ex Metaphysca e & infinia,um simplicito locum habet differentiae. Quo se is autem hoc dici possit. , patebit infra, ubi ae simplicitate Dei . Dixi, aliqualiter ue ut abstineam oinutili quaestione nominati: An scilicet Deus potisit definiri propria definitione , sufficit enim scire, quod possit aliquasi oratione explicari natura
obile. I. Ens summum aeque persecty exprimit . & definit naturam Deli ergo ens infinitum non est persectissimus conceptus Dei, vel definitio ejus.prpb. adtiquod est sim pyritet summum,includit omnes perinfectiones possibiles , aequE, ac infinitum ; ergo em summum aeque persecte definit naturam Dei, prob. ant. nam si esset aliqua, qua non importaret,non esset
200쪽
ens summum, sed superaretur ab habente illam. Rel'. nT. ant. I.Σ. & 3. arguin. Nam ad rationem Ium 3 iumcit , quod omnia excedat, & non excedatur ab ullo; & sic conceptus furum non est ita absolutus, sed intelligitur comparative ad alia. I vero dicitur absoIute, & complectitur simpliciter omnem persectionem possibilem sine ulla imperIectione , Oc limitatione , quod non facit Ium
Obiic a. Con tus erit persectior, si scatur Ra ra spirituα- , vivens , infinita , quam si dicatur iste non est perfectissimus. Prob. antec. Ens prius dividitur in substantiale, de e , ergo qui dicit ens , non statim dicit ιμνα .am , . nec spiritum , nec vivens, nec inte ιμαι-m Potius, quam , dceorpus, & ia-ἐ in εο ergo ille conceptus esset perfectior Resp.dist.ant. Esset permior extensive, & explicia, conci intensiveo imPlicite, & simpliciter ,neg. antici conleq. Nam cum dico, ens infinitum simpliciter , ilico ens Includens omnes persectiones possibiles , quales sunt substantialitas, vitalitas, spiritualitas, di intelleminas dii definitio autem quo est simplicior,
- . Abiωψt Or ab omni respectu ad Uncl. Deus est essentialiter ens , subsantia
Inratnatu, O vivens vita intellectuasi . Est de fide quoad omnes partes. Pr'. ia ex s to . multos coneeptus pro priss ae Deo 'semus pervenire , qui non conia τε ni creatnrsa s up sunt conceptus omnium perfecti-um simpliciter in summo . Et prius dixerat, quod non tantum in conceptu analogo conceptui
M T ab suo , qui duuur de creatura. sed in eo
ted rationes& intellectivi in persectiones simpliciteri ergo rem dicuntur de ει ente Deus sibi no