장음표시 사용
311쪽
t Prob. a. Talis est ordo in Divinis, imo & in innibus entibus, qualis est distinctio; dc talis prioH-tas,qualis es ordo cum distinctione : sed inter essentiani, & attributa , S inter ipsa attributa est disti ctio formalis ; et go & ordo prioritatis pariter sormalis, Ac intelΓ endi ; ita ut pro aliquo instanti rati
nis essentia praesup natur concipi esse , in quo a tributa, nec modi non concipiuntur, licet realiter simul omnia necessarib existant. Mai. patet, nam in Deo cuncta sunt ordinatissima, inquit Doctori fiJ Talis est ordo formalis ex natura rei, quαtis esset, si dis in. ueνentur realiter et sed inter scientiam, & amorem , v. g. esset Ordo prioritatis realisa estque talis in creatis , in quibus icientia, cla amor distinguuntur realiter; erFO & in Deo erit vel formalis, vel rationis inter scientiam, & amorem ; quia sic, vel sic distinguuntur. Prou.3. Ex variis gradibus, & modis, quibus perfectiones conVeniunt rebus : nam concipimus ordinem eorum inter se secundum Varia instantia naturae , quae stant cum persecta simultate temporis: concipimus I. essentialia . quae conveniunt in I. modo dicendi per se. a. quae dicuntur in a. modo, ut proprietates; imo & inter illa prima ponimus ordinem 3 nam homo prius aliquo modo est animal, quam rationalis, &Pritis rationalis, quam risibilis;& hie ordo dicitur naturae, quia est modus nat
talis concipiendi sermalitates, di persectiones rerum, ut sunt de se conceptibiles; ergo ita est de Deo, qui est . infinitum Pelisus persectionum, & in quo cumstasunt ordinatistima ad infinitam pulchritudinem &proportionem. Obiic. I. con. I. Par. Patres negant Veram priorita-&Filium; quia , inquit August. Lad ibi non s inaequatitas substantiae, sed ordo naturae; non quod alter sit imior altera , sed quod alter sit ex aia iero Et Ambros. Γ3Jsi Pater dedit, non tamen quasi
priora dedit. Et S. Isidor. in Trinitas nec prius , nec posserius, nec πιmum , nec secundum , nec t. a mittit, &e. ergo in Deo nulla est prioritas, nec se
312쪽
. Resp. dist. cons nulla prioritas temporis, aut naturae, quae arguat dependentiam : con. originis v rae, ac realis: neg. cons. Nec enim de ista loquunturi Patres, sed de sola prioritate durationis, Vel naturae, quam afferebat Arrius, ut patet ex verbis Ambrosii, qui dans rationem, cur Pater non dedit esse Filio, asinior, quia , inquit, increata Trinitas, quaenius est Hemitatis oe gloriae, nec tempus, nec gradum vel posterioris recisis, vel prioriss ergo negat solam prioritatem gradus promer aequalitatem, Vellem poris propter aeternitatem. Obiicia. si Pater praecederet Filium origine, id es set vel ratione essentiae, vel relationis: sed neutrum dici potest 3 eigo &c. Prob. min. r. non ratione essentiae, quia est eadem in utroque realiter , & soimalia ter. 2. non relationis; quia Paternitas, & filiatio sunt correlationes, & per consequens simul natura, &-gnitione, seu rationes ergo prioritas non venit ab ese sentia , nec a relationibus . . .. Resp. neS. min. quia Venit a relationibus, & dist. ant. prob. iunt simul natura , quatenus una cognosci. non listest sine alteras con. quasi origine sint simul; ita ut una non possit esse ab altera; neg. ant. & cons. quia prioritas originis res e stat cum simultate natum , durationis , ct cognitionis correlationum. Inst. que sunt simul cognitione, non possunt cUno
sci ut prius, di posterius sed ins coirelationes sui simul cognitione, & ratione 3 erho& sine prioritate quoad cognoscis ergo multo minus quoad esse a parte reia 1 Resp. dist. mai. reduplicati vh ut correlativa ι con. in ratione producentis, seu originantis, & producti, seu
originatis neg. niat.&cons. nam consideramus Paternitatem non ut correlationem filiationis,ci secundum munus reserendi, sed producendi in primo supposito. Inst.2. Patrem esse priorem Filio , est eum esse in i .sgno ,& Filium in a. ergo Filius non esset aeternus squia in aeternitate non eu Primum ,&a. Resp. nez. cons. S rationem eius. Nam patrem eia
se priorem filio, nihil est aliud,quam patrem non esse a filio, sed filium a patre per veram generationem, absque successione , vel distinctione naturae, vel dependentia , aut inaequalitate . . vi Objic. con. λ. par. mictitar importat prio.
313쪽
alitatem durationis: sed haee repugnat divinae aethris nitati, ergo & illa, prodi mai. prioritas in quo est ea. Per ciliam licet dicere pro hoc instanti est pater, Ecnon est nitus 3 est intellectus, & non est voluntas sledh signincant successionem durationis; ergo dcilla prioritas.
Resp. dist. mai. pristitas in quo essendi; n. mai. Semin. in quo intelligendi: ne .maj. di min. & mai.prob. non enim admittimus in Deo prioritatem illam in Mesendi, sed sollim intelliseriai, seu rationis, seu Purae praesuppositionis. Constat igitur, quod essentia est omnino primum, quod intelligitur in Deo. a. modi ejus intrinseci, t. attributa, de perfectiones simpliciter simplices i de inis in hare communiora sunt priora miniis communia 2'us proprietates personales . Sic Intellectus est prior voluntate 3 de intellectus prior cognitione 3 di cognitio essentiae prior cognitione creaturarum; & Pater prior origine Filio, Ac ute que priqr Spiritu sanct. Sed muri ε utendum voce Prioritatis , di posterioritatis , ne videamur der Rare. PerseMimmae aeternitati , simplicitati , aequa-μtati, & persectioni infinitae omnium , quae sunt
in Deo. Concl. 3. inter attributa, er effemiam, aut Inter Ana attributa Der non datur ordo 'raecellentiae. Omniα sunt prorsus aegre Ga s rota inaequalitas est renes modum comipiend3, O respective ad perfectiones ere ras. Est communIs.
dus aurinsecus cuilibet attributo. Matiatudo in Diammas non dicit attributum diseiactum ab aliis, antrinsecum
Nub concludit . Quot fum perfectio-
magnaturines sua magnitudine corre pondentes ..... erra rnfinitae erunt ibi magnitudia
die. ergo ex Scoto , cum mnia attributa absolista sint infinita per propriam Si infinitatem, omnia sunt aequalia ex se. Et alia i docet, ad quod magnitudo virtutisgui non rem as Unitas, non Gerfecta, nisi is ita. Omnis a
314쪽
ta alus omnibus aequalibus unitas magnitudinis secundum quam aequales dicuntur , quia illa magnia trado numeratur in ipsis aequalibus. His autem sin Deo est persecta unitas magnitudinis i ergo cum vn fiala attributa positiva ,&aosoluta sint de se infinita, ua di aequalia . Prob.Σ. ex SS. Patribus. S. Augu. OG probat, quod statis in Deo nihil es alio verius, ita nihil alio m ius . Guod autem est incommutabile , non aliud selio merius est ri fuia . aeque incommutabiliter aeteναι-m es quidquid ergo plus veritatis non hahet non habet plus etiam magnitudinis, ergo stacut in divinis non est praecellentia in veritate , ita nec in persectione , aut dignitate , aut magnia tudine. Prob. I. ratione Scoti . Quod est infinitum, noci Potest ex aedis sed omnia attributa positiva, & a Milata iunt infinita, ut dicemus 3 quippe, magnus Dominus ,'magnitudinis Hus non est sinis; ergo nullum attributum potest excedi ab alio , nec abessentia; ergo inter illa non est ordo praecellentiae rquia omnis lunt infinita in persectissima unitates illa enim sunt aequalia, quorum magnitudo est una, Prob. mai. infinitum dicitur, eui nihil deest , vel quoaexeedit omne finitum , ultra determinatam, vel aetem
minabitam μορο nem. Si autem posset excedi, deesset ei aliquid, scilicet perfectio , perquam excede
Prob. a. r. quia per ord nem ad nostrum conci'
piendi modum qui nihil in Deo intelligimus, nil
ex creaturis, Virtutes eius concipimus per anal giam, quam habent ad nostras 1 sed istarum aliae sunt aliis nobiliores ι ergo sub hoc respectu ita est in divia ni S. min. Prob. nam ex omnium consensu , scientia praecellit potentiam. ex obiecto; nam illa respicit mne scibile , & ipsum Deum , haec Vero tantum
mne factibile, &solas creaturas s item scientia i tuitiva praesertur abstractivae, di charitas prudentiae, di fidei, &c. Confirmes ex Scripti quae talem praecellentiam triabuit ipsis virtutibus . Divinis secunὸum nobiliores essectus a ut cum dicit ι Superexaltat misericordia
315쪽
judicium , & miserationes eius super omnia opera e- Ius, dic. Scilicet propter misericordiae, & veritatis opera, & per hoc satis fit objectionibus , qu E ex Scriptura, & Patribus fieri possent contra I. Partem . Obiic. praeterea. Duo infinita possunt esse inaequalia ; ergo infinitas essentiae , & attributorum non impedit inaequalitatem, & ordinem praeeellentiae . ,prob.ant. infinitas hominum pristitur infinitis equis; infinita lux infinitae lineae; infinita substatuta intinitae quantitati, dcc. Res p. dist. ant. infinita creata si darentur ,& in uno genere; con.ant. increata, & in Deo; neg.ant. di cons. In Deo illae omnes infinitates attributorum, &e senti 'sunt realiter unum infinitum in omni genere infinitatis , quae excludat undecumque Omnem liamitationem, S imperfectionem : sed non ita esset de talibus infinitis creatis, quae non essent unum, nec in omni genere, nec infinita simpliciter, sed secundum quid, & in uno genere. Deinde unum Jnfinitum creatum , v. g. hominum non excederet aliud, v. g. equorum , nisi materialiter, non vexosormaliter. DISPUTATIO IV. De Attributis negat is; seu de modis intrinsecta Ed.ntiae diυinae in particulari. Am descendimus ad attributa , de persectiones divinas in particulari s & incipimus ab illis, quae intimiora videntur essentiae; quaeque ideo dicuntur mori eius intrinsecis & solent exprimi nomianibus , quae negationes prae se serunt, &removent omnes desectus ab illo posectionum mnium Pelago. Inter haei sunt simplicitas, unitas ,
vernas , aeternitas , quae magis i Ositive exprimu
tur; oc insinitas, immensitas, immutabilitas , ese fabilitas. , incomprehensibilitas , invisibilitas , occisuae pure negative significantur; de de his omnibus in praesenti disputatione agemus.
316쪽
QUAESTIO I. De infinitate Dei, an , O quid siς. SCotus docet, siJ quod infinitas intensiva est inter
omnes modos intrinsecos essentiae Dei prima. Infinitum autem in entitate de hoc loquimur) de persectione descnbit id , cui nihil deest entitatis, eo modo, quo est possibile illud haberi in aliquo uno. Qii
add t, quia Deus non potest realiter per identitatem mnem omnino entitatem habere, sed eam habet modo possbiti prosua dignitate , est unitate . Describit e iam illud relative ad finitum dicens, infinitum esse , quod excedit omne sinitum ultra omnem determinatam, vel determinabilem proportionem . Et isthid duplex est; infinitum simpliciter , se absolute, quod in omni genere perfectionis termino caret, ita ut nullat sit persectio in tota latitudine entis , quae ibi non conisi tineatur formaliter , vel eminenter ;& infinitum seiat eundum quid, quod in uno tantum genere caret lim
te, ut si linea in longitudine praetendatur sine limite, illa erit infinita secundum quantitatis dimensionem unam . De infinitate attributorum , scilicet prout diastinguitur ab infinitate essentiae, iam diximus supra, de an sint multitudine infinita . . Restat hic idendum,an Deus sit absolute,&simpliciter infinitus, de quomodo id probetur, & in quo consistat illa infinitas s nam quod uti soli convenire possit, iam constat ex Philosophia , ubi negavimus infinitum in creatis. ncl. I. Deum ese infinitum eonstat ex Fidei principiis, naturali lumine rationis . Est contra quosdam Haereticos, qui teste S. BonaVentura dic bant Deum non aliter esse infinitum , quam quia non comprehendimus eum, & contra Vorthium,qui negat absolute Deum esse infinitum inessentia , vel potentia.
Prob. i. ex ScotoIGQui post deser plum infinitum elut modum intriniecum essentiae dicit, ipsam esse
cui si a Repor.q. I. prol. n.4s. Iad quod. . b. u.
317쪽
eni ritha deest , o quod emedit omne sinitum, &e. Et
id probat ex Damasceno , qui Vocat essentiam vel tui substantiae infinitum , ct interminatum. Substa sta erro , secundum quod habes rationem omnino re mi in divinis , ωοeatur ab eo Pelagus , sic ipsa est λμnira, ct interminata, &e. Et distinguens hoc attribuistum ab aliis , addit. Sic autem non includitur in ea
veritas, nee bonitas, nec aliqua proprietas attributaus ;mo ipsa Infinitas est magis modus intrinsecus essentiae, quam aliquod attributum. si Et alibi docet, Dei naturam melius a nobis cognosci pro hoc statu sub infinitate , velut propriissimo eius conceptu, 6c ex Pr. fesso probat insinitatem prim i entis. Prob. 2. ex Scripr. DJ magnus Dominus , O mam rudinis eius non es sinis,lc dicitur excelsior eptis,o profundior absili. LU Et ineomprehensibilis cogitatis. ssI Et mamus est, . sinem non habet, o excelsus, immenias. Nam licet aliquando vox, insinitum, dicatur impropriε pro aliqua ingenti quantitate miniis, aut numeri ι tamen sumitur in rigore, cum dici tur de Deo , inquiunt SS. Patres. Prob. 3. ex Patribus. Deum esse infinitum docet Theodoret. non eireumferiri posse, aut quoad sum
flamiam, aut quoad potensiam in veter/ , nctis
Testamenis didicimus. Ait Dionys s J omnem nis merum superat; omnem infinitatem transiliis Inquit Nisianet. Γ8J Deum esse petatus quoddam egentiae immensum; interminatum. Basil. ses infinitus pater, is nisuifilius,circ. Inquit Misen. Diod nee magnitudia ne concluditur, nee finibus eohibetur. Ait Augustin. si id sicut istae eredo ad justitiam , ita ore eonfitere ad
Ialutem, unum Deum in magnitudine infinitum. Dincet Damascenus eredimus in unum Deum infinitum,ineircumscriptum, interminatum , insinite porentem,
c. ergo ex Fide, dc Patribus constat Deum esse infinitum .
Prob. a. pari rationibus , quas addunt Theologi, quibus id praetendunt, vel demonstrare, Vel invinis cibiliter ostendere. i. Deus est id, quo nec melius,
318쪽
nee persectIus, nec nobῖlius, nee maius excogitari potest; id enim Dei nomine omnes intelligunt ι sed tale ens est absoluth infinitum; quia omni finito poΘ est aliud melius excogitari , ergo Deus est absolute ii
a. Deus est ens a se, ineausatum. Incausabile, &necesse e M ι ergo & infinitum . prob. cons. quod est a se , & perse , di necesse esse, a nullo poteu limitari, cum nullam sui causam a gnoscat s ergo habet totam plenitudinem entis possibilem. 3. Deus est prima, & universalis omnium entium , tam possibilium, quis existentium causa; ergo omnia continet, ac superat entitate, &persectione s ergo de se est illimitat . . Est actus purissimus; ergo actu continet omnem persectionem possibilem ; si enim deesset ei vel minima , haberet aliquid potentialitatis , oc imperfe- .ctionis , S sic non esset Deus . s. Est essentiali ter unicus 3 ergo & infinῖtus. Nanil cuicumq ue emi finito potest dari aut majus, aut salint tem aequale. 6. Est appetitus humani , & Angelici persecte sal t ativus ; ergo est bonum infinitum; nam sicut obje- dum intellectus est omne ens in tota latitudine e i iis ι dc objectum voluntatis est omne bonum s neutral facultas in test perfectEconquiescere , nisi in adepti l ne plenitudinis entis, de veri,oc boni. Alias rationes
habebis allud Theologos, dc Philosophos; has teibaisse sussiciat.
Obile. si Deus esset infinitus. creaturae omneses sent aequales s sed cons est fallum; ergo dici prob. mai. persectio creatura rum mensuratur per accessum. α recessum ad Dei perfectionem 3 sed ille accessus, de recessus esset aequalis ι ergo di creaturaejpsae, prob. min. omnes distarent in finire a Deo, quia finitum, di infinitum distant infinites ergo aeque distarent o
Resp. neg. I. mai. dc dist. a. mensuratur extrinsese, sic impropriE con. intrinsece, & proprie neg. mai. nam
elim finiti ad infinitum nulla sit proportio, ita nec illud mensurari potest petistud. Persectio intrinseca
creaturae mensuratur ex propria entitate, qua plus,
int minus distat a nihilo , di plus, aut minus particis
319쪽
ζat de illo primo ente 3 aut plures, Vel paucIores lia
et persectiones sormaliter , Vel eminenter.
obiic. a. si Deus esset infinitus , non esset singularis, quia singularitas est limitatio entis , qua est hoc, di non aliud. Sed omnis limitatio repugnat infinito ;ergo &c. Re .neg. mai. dc rationem eius; nam singularitas non limitat entitatem , nec persectionem rei, sed eam 'drierminat, ut non sit vaga , & incerta. obiic. s. si Deus esset simpliciter infinitus, esset mne ens , omne bonum , &c. & sic nullum esset ensextra illum ; sed cons. est falsum s eigo dic. Prob.mai. si esset infinita moles, occuparet omne spatium , di omnem aliam molem excluderet exspatio; ergo ita esset de ente infinito. Resp. dist. mai. esset omne ens, virtualiter, des' minenter, con. fora aliter, neg. mai. & conL Deus continet virtualiter omnia, quia potest omnia facere, di omnia dependent essentialiter ab ipsos continet e minenter omnes omnium persectiones, sublatis e
rum defectibus; sed non est necesse ad infinitatem, ut
omnia in entitate, & sormaliter contineat. Nec valet paritas de mole, quae in ratione quantitatis exigit commensurari loco, α habere partes extra se invicem cum impenetrationes & sic excluest alias m Ies ab eodem loco. Imo di Deus Potest facere, ut due moles sint compenetrati Ve in eodem spatio.
Inst. si esset infinitum bonum, non permitteret ullum malum ue sed hoc est falsum, & contra experientiam 3 ergo & illud. Resi'. neg.maj. tum quia sicut per infinitam potentiam non facit omnia possibilia , quia est liber ad extra ; ita nec per infinitam bonitatem impedit omne
malum. 2. quia quae mala sunt extra Deum , non inficiunt intrinsecam eius bonitatem . Et s. quia nutatum est ens positivum , quod non habeat ab eo suam
Objic. Quod est perfectum, habet ultimum cona- positivum, di finem ; sed Deus est perfectissimus; ergo dc finitissimus. Res p. dist. mai. complementum, & finem sibi proprium, seu totam perscistione possibilem, con. finitam persectione, di limitatam. ueg. maj. . Equi vocatio estin
320쪽
ἰ in voce, perfectum , & finis , & infinitum . In I. se su sigilificat completum sine i mite, Ze cui n hil deest persectionis debitae, possibilis, &est infinitarpo rivari in a. sensu sumitur infinitum negative pro
eo, cui deest aliquid perfectionis, seu entitatis sibi
debitae. Deus est infinitus I. modo, non a.' Concl. 2. Infinitas essentiae Dei non est pura negatios tremini, sed importat tuam positivam perfectionem , secundum quam habet in se perfecFionem possibilem uti
tra omnem determinabilem proportisnem. Et dici poli.
est totalitas in ente , in qua fundatur negatio limita- tionis. Piob. I. ex Scoto, IJ Q iii definit infinitum id nihil deest, dic. vel quod habet omnem perfectionem.
dcc. nam, licet prior definitio detur per negationem desectus, tamen includit totalitatem entis , & Persectionis, ut patet ex secunda , ideo enim nihil ei deest, quia habet totalitatem in ente , in quo funda tur negatio limitationis, ergo infinitas Dei dicit pria inarto positivam Persectionem , &e. Prob. 2. ex eodem , faJ quia negatio, quam importat infinitas, est inseparabilis a Deo, &est modus, ius intrinsecus , dicens repugnantiam ad limitari ι1ed omnis negatio inse 'arabilis , & dicenS repugna tiam fundatur in aliquo positivo , repugnantia talis nunquam potes esse, nisi per entitatem positivam; ergo,
Prob. s. negatio termini, quam dicit infinitas in Deo, non est extra, sed intra genus aliquod, alioqui tam conveniret non enti, quam enti ; ergo inest illi ratione alicuius positivi, sed nullum tale positivum Posset commodius assignari praeter illam totalitatem Persectionis ; ergo sic bene assignatur.' Confir. qir a sic lassicienter explicatur infinitas essentiar, prout distinguitur ab omni ente finito, & ab infinitate mimali attributorum , di non potest meliusi explicari s ergo , dic. . Igitur in eo consistit formalis infinitas esse tiae, qMod ipsa est pelagus propter eomprehenssonem omnium perfectionum divinarum s de est in Axa, uon tantum intensive , in se continens priamo , per se omnia intrinseca . Godcumqua Tom. I. L amem