장음표시 사용
351쪽
Quod autem soli Deo propria sit hare necessitas ἐjam ritet ex primo Textu Moti , LII & confir. ex eo quod dicit 3 nihil autem aliud a Deo est ita formalis εν nuessarium , sicut Deus, secundum quamcumque positionem, quia si poneretur aliquid formaliter nee sarium , non tamen sine omni dependentia ad primum meeessarium; ideo non esses ex se necessarium: ergo , ex Scoto, Deus solus est ens simpliciter necesia-xium , quia illa necessitas nulli creaturae potest comi
Prob. a. eadem pars ; quia Deus solus est simplieἰ- ter, & de se incausabilis , di independens di harumpugnant omni enti creato , vel creabili ; Ergo de necessitas essendi s nam causabile est contingens , de, repugnat ei necessitas emendi. Omne ens ea abile esstantum pos ile, seu contingens, inquit Doctor, &Te Vera iacui omne causatum, aut causabile dependet ab alio in esse, ita & in conservari s ergo di de se est contingens, di potest deficere. Id se docet, & probat Scotus: sadi necess1tas e fendi ex se uni soli naturae convenit: prob. sic. Si duae maturae possunt esse ex se necesse esse, communis est eis necessitas essendi; ergo O aliqua entitas quidά ratisa, fecundum quam est eis commune, O a quaaeeeipitur genus , aut quasi genus earum. Et praeter
Me distinguuntur formalitatibus suis aqualibus uia simis . Ex hoe fruntur duo immobilia . I. quod
Nnumque emis primo necesse esse per naturam communem , quα est minoris entitatis , O non per na-xuram distinguentem , qua est maioris actualitatis, is quia si per illam sit formaliter necesse esse . Edito bis neeesse esse , quia illa formaliter non inel dis naturam communem, sicut nee disserentia genus. Videtur autem impossibile , quod minor actualitas sit , qua primo aliquid est nec sarium , O major actualitas noν se , qua primo , nec per se sit σύ- quid neeessarium . a. impossibile est , quod per nasuram communem, qua ponitur primo utrumque ne cesse esse , neutrum sit necesse esse , quia neutrum
es sincienter per illam naturam , quaelibet enim natura est illud , quod est per formale utrimum , scilicet
352쪽
- tenui, sed per differentiam , melibet res idtia perfecte constituitur : per quod enim aliquidecet se Ie, per illud est in effectu circumscriam ni alio , &e. Aliis subtilibus argumentis idemit, quae ibi videre non pigebit. j c. contra hanc ulti par. Creaturae secundum tiam, de possibilitatem , & idealitatem in Deo necessariae, quia non possunt non esse, nec albi se; ergo aliqua necessitas essendi convenit cre simpliciter, & abmlute. . n . cons. nam esse illud essentiae, & possibi- , & ideale nihil est in ipsis reale I est esse se-umquid, & in Deo ipso , in quo sic repraematur. , & exemplantur . Ergo haec necessitas est in insis absolutum, & simpliciter. Loquia autem de necessitate essendi, seu existendi H
incl. a. Deus est etiam necessarius in operando tellectum , er voluntatem ad intra , O quia necessiate naturali quoad inreuectum , in ulisuis quoad voluntatem , imo O necessit
umupabilitatis quoad operari voluntatis ad ex . 'ob. ex noto dicente, quod principia product ' Deo, quae sum natura id est , intellectus, λluntas ) habent appositos modos prineipiandi oulierum scilicet intellectus J inelinatur ext alendum naturaliter , alterum libere , i in potestate sua producere , ita quod ad se naturaliter non inclinatur . Loquitur de prod uctionibus divinis ad intra, quae gen , & spiratio, di quae sunt sine dubio necessariare iversa necessitate, nam generatio, quae est operais uellectus , est per modum naturae, quia intelle-
est potentia naturaliter agens, dc per consequens rsaria necessitate naturae; spiratio vero, quae estuctio voluntatis , est necessaria quidem . sed . necessitate naturali, quia voluntas non est pote gens naturaliter, sed libere. Ob. 2. Per partes; Deus ab aeterno, &necessa ' cit noscit, dc amat'. item generat, & spirata in Deo sunt operationes neccisariae. Nec de hocst esse dubium , ut controversia.
353쪽
Prob. 2.parS: quia ut supmano ex Philosophia, Mut dicetur in tr. de Trinitate, intellectus est potentia agens naturaliter, id est ex determinatione natura d unum 3 ergo necessitas operationum intellectus Dei debet esse naturalis; prout naturala DP- Ponitur voluntario, seu libero. Prob. I. voluntas est potentia essentialiter libera , quantum est ex se ; ita ut seratur in obiectum suum,
non per modum naturae determinatae, sed per movidum ponderis, & inclinationis, scilicet quasi dele-babiliter, & complacenter; ergo quidquid operatur
oluntas, ita operatur; & si ita operatur, ut non
ostet non operari, seu , si non Uleratur libere Ii-ertate contingentiae, sed necessario , illa necessitas non potest esse alia, quam ineVitabilitatis. Haec autem consistit in hoc, quod oppositum rei, quae inest , non potest inesset v. g. sic Deus se amat, ut non possit se odisie; vel non amare; sic Pater, & Filiuς Dirant, ut non possint non spirare, sed tamen libete, &sponte spirant.
Prob. . pars. Nam actus VoIuntatis ad extra, seu Circa creaturas, sunt quidem contingentes quoadesse; v. g volitio creandi mundum talis est , ut potuisset Deus eam non habere, sed tamen supposito, quod Deus sic decreverit, illud decretum penitus est immutabile, ut patet ex quaest. praecedenti: ergo actus voluntatis Dei ad extra sunt etiam necessarii , sed necessitate sola immutabilitatis, non autem ex stent: ae, vel naturae, vel inevitabilitatis. Obii c. n. r. p. illud non est simpliciter necessarium,
quod coexigit aliud ens a se distinctum : sed intelia lectus Dei coexigit aliud ens a se distinctum; ergo
non est simpliciter necessarius; mai patet; nam per nos, illa necessitas excludit omnem dependentiam
ab alio, & illa coexigentia inseri dependentiam in eqxigente ab exacto Prob. min. intellectus Dei coexigit creaturas, ut cognitas; saltem secundum esse possibile. sed creaturae , ut tales, sunt entia distinistia in Deo; ergo&C.
Rei p. dist. mai. Si coexigh ex Indῖgentla ex parte sui ,& ad sui esse , & perfectionem di conc .mai. si non
ex indigentiarneg.nain.& cons. Et ad probationem paret,quod illa exigerula cognitionis non arguit de petis
354쪽
ssensam in De o , vel intellectu eius ab illis cyiect s. sed potius in i psis ab illo, quandoquidem ista esidi
non possunt sine illo , ille vero non minus esset per fectus , quamvis nulla creatura esset possibilis; Non tam igitur Deus exigit ad suum esse persectum, coexistentiam creaturarum in esse cognito, quam ipsae creaturae exigunt cognosci ut sint , aut si sint
missibiles, illa coexigentia non influit in esse, vel operari divinum, sea E contra, esse & operari djvinum causat creaturas in esse possibili, di cognito, quod est sequela eius. Obiic. a. Deus est naturaliter Beatus; sed Beatitudo Dei consistit formalitet in actu voluntatis ejus,au diligit se; ergo actus voluntatis ad intra sunt necetSa
xii naturali necessitate. Resp.ex Scoto 3 dist. mai. est Beatus naturaliter , id est per operationem , quae non superat vires eius, de quae non distinsuitur realiter ab eius essentia: con. ma i. per operationem facultatis agentis ex determina-.tione naturae s neg mai. & cons. Seu: Deus est bpatus in se, ocis amat, & fruitur naturaliter, prout natu tale opi onitur supernaturali, & extrinseco, con .ma, Pro ut naturale opponitur libero, aut voluntario; neg. mai. haec patent ex dictis de libertate voluntatis,
di ex dicendis de. productione Spiritus Sancti, &delibertate Dei. Obiic. I. actus , quo Deus diligit se,& quo prodi
eit Spiritum S. tam est determinatus; quam quo in telligit, & quo generat, sed iste est necessariusia cessitate naturae 3 ergo & ilue. Prob. mai. est aequE absol ute necessarius, dc non est indeterminatus; ergo
- Resp.dist mai. est aeque determinatus ex parte actus;
eOn.mai. ex IMIte potentiae: neg. mai, nam actus,
quo Pater Fenerat Filium, di quo Deus se intestigit, .
est determuratus ex parte innentiae . ita ut non sit in- . tellectus, qui sedeterminat, sed a natura suasit determinatus , Voluntas vero non a natura sua, sed a
se ipsa detvi nat ur ad amorem, & systationem , lia rei non possit se non determinarei,d faciat necessario. Inst. Spiritus Sanctus est naturaliter Deus; ergo test naturaliter necessarius , seu ex necessitate natu tali Plocedit.
355쪽
Resp.dist.ant. naturaliter, id est, per naturani est Deus : con. mai. id est, Procedit per Viam, & m dum potentiae , seu Principii quo, naturaliter agentis,ineg. ant.&cons. quia procedit Per Viam voluntatis tanquam per principium quo , di illa non est principium naturaliter agens, shd libere 3 disponte. Quaeres: quomodo disterat hoc atrributum ab direcbuto aeternitatis e Resp. disterre formaliter ex natura rei, quia aeter
ititas ex Scoto , de ex dicendis consistit in illa entitate, .&Perfectione P8siti Va Dei, ex qua sequitur ne ratio desitionis , & desinibilitatis , & neces le esse, seu necessitas essendi consistit in illa persectione positiva quae explicatur, & importat negationem dependen 'riae a b alio in esse,& conservari, ut patet ex dictis. Sed haec diversa sunt a parte rei formaliter; ergo, &c. Existimo autem hunc modum intrinsecum , ,eu persectionem non disterre ab asieitate , aut saltem ad illam 1equi: nam ista excludit dependentiam Dei ab alio in essendo, & omnem causam sui.
SClendum, inquit Dinor, riJ quod In qualibes
re exi emem actu, duo considerantur I. s entia, a. ex symr3as utrique respondeisua mensura. Ex. parte essentια mensura Dei est sua immensitas, quae sol ratione viditasva essentia , ex parte ex entiae Dei memura est Hernixas, quae modum suae existentiae sim- pucem, invariabrum actu, O mrentia; earentem prim
Ut 3na 3valivilis nec habens partem partem , vir tute tamen , . per eoolentiam infinita ; unde , sitφ-τum temp- fecundum omnes partes suas simul esseς, α τσnιras Uus nunc omnibus moisteret , O adhuc ira 32mn/tum excaerre . Igitur aeternitas est mensuma ae duratio ejus , di est I enitus indivisibilis s unde mdivisibilitas aeternitatis quo
356쪽
dam modo est, sicut indivisibilitas anImae rationalis. quae tota coexistit omnibus partibus corporis indivisa ejus essentia, si ut puncti, inquit Doctor. fid. Notat etiam, quod sicut triplex est modus essendi ita & triplex mensura, &duratio. I. ea verum esse,
ruod nihil aliud est, quam necesie esse, omnino i ependens, immutabile in substantia, di sine compositione, nec incipiens , nec desinens s quale esse est unicum numero, scilieet Deus, & est esse omnium. Duratio eius , sive quantitas durationis, quae est mensura sui esse in durando, est una, sola , indivisibilis, invariabilis, nec incipiens, nec desinens actu, aut potentia , nec re , aut intellectu, & haec duratio vocaturaetoni Min abstracto, sicut emitas , ut est durat io quaedam . a. est esse, q uod est quidem fixum, & immutabile, quia contrarium non habet,
nec componit rex contrariis, nec alterabile per M.
chionem agentis creati, sed tamen debile est, quia pendet ab alio inesse, & conservari, &ideo potest ancipere, & desinere, si ab alio cesset conservari . Tales sunt Angeli, & substantiae, seu animae separa
tae, & animae rationales: & talia ent a habent m dum durationis proportionatum , seu quantitatem durationis, aut mensurae; quae propterea est immutabilis, ἐχ fixa, &indivisibiIis, sed limitata, & di
citur aevum. 3. esse est, quod incipit , di desinit, non habens perseverantiam, nec fixionem indura do , unde non tam dicitur durare, quasi iὸem , & s cundum idem permaneat, cum habeat suum esse in continuo luxu , & innovatione 3 sed quia quasi sem- Per sibi succedit per aliud, & aliud. Tale est esse m tus, talia sunt esse omnium generabilium , dc corruptibilium, ut subsunt motibus generationis, di c*xuptionis, & per hune fluxum, di successionem, MinnoVationem continuam duratio illorum distingu tur ab aeternitate e & α- , sicut esse illorum disti guttur ab illis, & dicitur tempus. Igitur AEternitas non habet principium , nee finem , aemum habet Principium , sed non finem , tempus habet utrum que , scilicet principium , di finem. Sed haec dis-Wrentia harum durationum est accidentalis, die
trinseca. EssentiaIismo, inuinseca in hoc conrisistit,
357쪽
sistit, quod internitas est tota simul. de indivisibili,
dc desinere non potest , invum quidem non habebit finem, sed posset habere, & non est duratio tota sis mul, saltem persecte de quo alias) aut saltem fi-xionem, & permanentiam sine sine non habebit ex se, sicut AE ternitas; imo in est prius, de poste qxius, quod dicit durationis extensionem: & in hoc distinguitur ab AEternitate; sed nullam dicit varia tionem , nec innovationem; & sic distinguitur a tem
pore , in ,- est successio, se variatis, in prius,
posierius eum veteratione , innovatione, inquiti
Porro diximus In Physica, durationem non distingui realites a te, ut existente, seu ab existentia rei, cui addit solam negationem desitionis, ad quam se habet existentia rei durantis, ut materiale. Ideo non distinguitur ab ea, nisi fbrmaliter e natura rei negative, seu mo/aliter. aEternitas a Boetis, & Anselmo describitur, inter
minabilis Oitae rata simul, o perfecta I sessio, quam
approbat Scotus cit. dicitur I. visae, id est, existe tiae actualis persectae, nam et ira ibi hoc significat, nixta illud: Sicut Pater habet vitam in semetipso, Ddedit m Filio. Ubi vita sumitur pro existentia actuali, & persecta , & est fundamentum aeternitatis . a. interminabilis: per l, excluditur desitio actualis.& potentialis , seu desitio, & desinibilitas. s. tota. uli & se excluditur Variatis , successio, qu tenus sine illis potest omni durationi coexistere. M.
perfecta possessio, per quod significatur Dei asse itas, quatenus a se ipso existit sine ulla dependentia in Oxistendo. Hee est perfectissima , promtissima descriptio aeternitatis, quam invenimus. Et hoc est unum tantum ex natura rei positivum scitiset vitάr tria autem , qua complent rationem eius, non sunt ibi ex narura rei, quia important per se vel negationem alicujus imperfectionis extrinsecae , vel relationem aliquam aptitudinalem , vel potentialem ad aliquid extrinsecum. Lices ig:tur nomen aeternitatis lurnatur quandoque in Scriptura. non solum proavo, sed et-. iam pro tempore longiori, de caeculo: tamen hic sumitur in eo rigore , distilla, quem modo descriptamus. Hispositis Conf
358쪽
Est de fide contra Philosophos, qui s
Iam aeternitatem aevi ternam , seu immortalitatem Diis sitis tribuebant. Prob. t. ex locis Moti allegatis , in quibus aperie docet, hanc aeternitatem Deo, & quidem soli convenire a & positive concedit, quod, quidquid est in Deo, est aeternum Per identitatem. Et id probat S. Dionys i J dicente, quod Deus non quodammodo est existens, fessimρlieiter Areumferintve totum esse ae-eipit in seipso, st praeaecipis , propter quod dicitur Rex see ulmum . . ipse est esse exiseentibus , ipsum e eexistentium , O exsens ante secula, ipse est enim aevum aevorum , qui s ante secuta, dic. Prob.2. ex Scrilm LM Dominus in aeternum permanet . Et ἀ saeculo i id est ab aeterno/ o usque in Deu-ιum tu es Deus. Qiim convenientius diceretur ab aeriterno, θ' in aeternum , inquit August. Γ33 Pon enim a Daulo Deisr, quia est ante saecula ; aue usque in s
eulum , cujus est sinis , eum sis iue sine με , sed ex
ambiguo verbo Graeco, sic plerumque in Scripturis, ne vel saeculum pro aeterno , vel mernum pro secuta ponat Latinus inte es, Ecc. Confit. ex D sti ina Ecclesiae,inam In SymboIo Α- thanasii , aeremus Pater, aetemus Filius, aeternus So Hius Sanctus 3 6c in Concit. Lateran. Ωb Inn. III. a finitur, Firmiter credimus , E simpliciser eonfitemur, quod unus, solus, verus es Deus, aeternus, immen- sux, &C. . 'Confir a. ex Patribus, ut patet ex Dionys. & A ugustino, qui alibi, de in illa verba Psal. roi. dicit, quod aeternitas ipsa Dei subsantia est, qua nihil habet mm,abile . Prob. t. rat ne ex dictis, nam Deus existit per essentiam , &ase, Sest prima omnium causa, ociivincausatus, & incausabilis 3 ergo & habet ex se pleri nitudinem totam essen die sed haec vera non essent, nisi aetemus esset; ergo est aeternus: Prob. min. si non existeret ab aeterno, essentia non esse taeterna , sed temporalis a aut existentia non esset ei essentialis ἀ
359쪽
est indisserens adesse, &non esse. Illud autem necessarium est duplex, primum in essendo, quando aliter esse non potest, secundum inoρerando , qua do res non potest non operari , aut aliter operari, si operatur. Ruisus in essendo, aliud est quoad existisnam, quando existentia sic connectitur cum subi ut implicet istud esse sine illa; & quoad essen. tuam , Quando praedicata eius sie illi conveniunt, ut implicet non inesse, &non conVenire ; sic necessa-xio homo est rationalis, dcciaec necessitas opponitur contingentiae sormae, aut formalitatis in 1 ubiecto qualis est albedinis in pariete, aut sapienti, in homine. Non agimus hic de necessitate in operando; nam certum est operationes Dei ad intra esse ne cessarias, & ad extra esse liberas. S contingentes: di hoc patebit ex dicendis de libertate Dei, & de Trinitate: nec etiam de necessitate in essentia , seu quoad esentiam; nam si omnes creaturae sunt nocessario id , quod sunt, per suam essentiam, idem est a sortiori de Deo; patet autem , quod Omnes Pr Positiones de praedicatis estentialibus rerum omnium sunt de aeternae, di necessariae veritatis. Restat esego quaestio de necessitate quoad existentiam, & quoad praedicata attributalia, dc uno verbo de omnibus , quae sunt in illo, & de operationibus eius entitative , se sermaliterr Porro necessitas ista reponitur inter modos intrinsecos, & attributa negativa, quia est quidam modus eius essendi, & excludit ab eo con tingentiam omnem, dc desti ems imo& ex Sc fu excludit causabilitatem , ut asseitas; i quit. mcausabile est ex se necesse Use . ex se --
necesse esse , O haec posectis exeludit omnem ea sabilitatem, omnem dependentiam , omnem desitionem, contingentiam; quidem solus.
Prob. I. ex Scoto ad dicente, quod nihil ab ἀ- lentia divina potest poni, nee esse ex se In quocumque esses & id omnes concedunt ) eum omne necessarium aliud a Deo sit ab aliqua causa , im postibile s ponere aliud a Deo necessarium a se .
360쪽
nimum esciens est exse necesse esse, quia s penitus .ncausabile ; nam tantradictionem ineludit aliquid: esse prius illo in genere causae esseientis, velfinis, in per eonsequens in genere eujustumque eausae. Vides assertam Dei necessitatem & quidem explicatam. per exclusionem causalitatis , & dehendentiae a,
ullo quoad esse, & quod haec persectio solius Dei
est. Prob. a. ex eodem , Deus habet eme a se; estque sua Dropria quidditate, & natura existens'. Ergo sua. uidditate existit ita necessario, ut implicet contra-ictionem. ipsum non existere. Ant. patet ex dictis. Prob. conseq. I. quod . non habet esse ab alio , non habet, a quo dependeat in fieri, nec in conservaris Ergo sic necessario est, ut non possit non esse. 2.quia quod natura sua est, implicat, ut non sit ; sicut quia somo natura sua est rationalis, implicat, ut non sit rationalis 3 sed Deus natura sua existit; ergqimpli--cat, eum non existere ; uno verbo, Deus existit perestentiam ; sed existentia est deessentia eius; ergo si
essentiae rerum necessario tales sunt, multo magis
Deus ; nam quidquid est per essentiam , necessario est. & quidem simpliciter, de absolutissime. - Prob. 3. ex Scriptura, & Patribus, qui Deum p .iissimum definiunt per esse ipse Deus sic se ipsum deonit, & appellat, dicens nobis ner Moysem: faJEro sum, quid m s sic dices, qui est, misit me ad vos. E- xistentia Deum complectitur, inquit Tritaeg. &Iob dicit, quod ipse 2sus est; nonne m, quo solus es, & S. Hieron. una est Dei, O sua natura, . quae vere est a id enim, quodsubsistit, non habet alium, de , sed suum est. Et alibi dicit, quod, Deus est origo fui ipsius, edi causa substant suae, Idem docet Au
gust. Deus omnium , quae sunt, ea ta est, quod a . sem omnium rerum causa est , etiam suae sapientiae
- causa est. Scilicet se ipso est , per suam essentiam. Er-. go necessario est , quidquid est simpliciter, & absol th, dc absque dependentia, di causabilitate.