장음표시 사용
361쪽
Quod autem soli Deo propria se hare necessitas ἐiam ritet ex primo Textu Moti, siJ & confir. ex eo quod dicit; nihil autem aliud ἀ Deo est ita formaliternuessarium , sicut Deu , secrandum quamcumque positionem, quia si poneretur aliquid formaliter necessarium , non tamen sine omni dependentia ad primum ineessarium; ideo non esset ex se necessarium; ergo , in Scoto, Deus solus est ens simpliciter necessa-xium , quia illa necessitas nulli creaturae potest con
Prob. 2. eadem pars ; quia Deus solus est simplieἰ- ter, & de se incausabilis, & independens , & haec xepugnant omni enti creato , vel creabili ; Ergo de necessitas essendi ; nam causabile est contingens , de xepugnat ei necessitas emendi. Omne ens ea abile esssantum pos iis, seu contingens, inquit Doctor, &Te Vera sicut omne causatum, aut causabile dependet ab alio inesse, ita & in conservaris ergo di de se est contingens, di potest deficere . Id sic docet, & probat Scotust sad necessitas e sendi ex se uni soli naturae convenit: prob. sic. Si duae maturae posunt esse ex se necesse esse , communis esseis necessitas essendi s ergo O aliqua entitas quidd ratiτα , feeundum quam est eis commune, O a qua Meeipitur xenus , μυι qussi genus earum. Et praetere
Me distinruuntur formuliratibus suis actualibus uia eimis . Ex hoe fruntur duo imposibilia . r. quod
mirumque eris prδmo necesse esse per naturam taminmunem , quα es minoris entitatis , O non prir nainsuram distinguentem , quae est maioris actualitatis, in quia si per illam sit formaliter necesse esse . E is bis neeesse esse , quia illa formaliter non inel die naturam eo munem, sicut nee disserentia genus. Videtur autem impossibile , quod minor actualitas sit , qua primo aliquid est necessarium , O major actualitas no F sit , qua primo , nec per se sit alia quid necessarium . a. impossibile est , quod per nasuram eommunem, qua ponitur πλο utrumque ne cesse Use , neutrum sit necesse esse , quia neutrum
es susscienter per illam naturam, quaelibet enim nain
rura est illud, quod est perform ale ultimum, scilicet
362쪽
hon per tenui, sed per diserentiam, maelibet res usi mis, Operfect e constituitur : per quod enim aliquid est necesse esse, per illud est in effectu circumscripto omni alio, Bee. Aliis subtilibus argumentis idem Probat, quae ibi videre non pigebit.
objic. contra hanc ult. par. Creaturae secundum essentiam, & possibilitatem , & idealitatem insunt necessariae, quia non possunt non esse, nec alister esse; ergo aliqua necemias essendi convenit cre turis simpliciter, & absolute. Resp. neg. cons. nam esse illud essentiae, &possibilitatis, & ideale nihil est in ipsis reale , est esse secundum quid, & in Deo ipso , in quo sic re aesentantur , & exemplantur . Ergo haec necellitas nihil est in ipsis absolutum, & simpliciter. Loquis mur autem ae necessitate essendi, seu existendi simpliciter . . Concl. a. Deus est etiam necessaHus 3n operan
per intellectum , , moluntatem ad intra , O qui dem necesstate naturali quoad inteuectum , O in mitabilitatis quoad voluntatem imo O necessota te immurabilitatis quoad operari voluntatis ad ex tra.
Prob. ex Stato dicente, quod principia productim ma ἰηι Deo, quae sunt natura id est, intel lectus, di voluntas ) habent appositos modos prineipiandia quia huerni scilicet intellectus ) inelinatur ex se ad arendum naturaliter , alterum libere , C habet in potestate sua producere , ita quod ad
hoc ex se naturaliter non Helisatur . Loquitur ergo de productionibus divinis ad intra, quae gene ratio , & si iratio, & q uae sunt sine dubio necessariaer sed diversa necessitate, nam generatio, quae est opera tio intellectus, est per modum naturae, quia intellectus est potentia naturaliter agens, & Per conseq uens necessaria necessitate naturae, spiratio Vero, quae est productio voluntatis , est necessaria quidem . sed non necessitate naturali, quia voluntas non est pote tia agens Iraturaliter, sed libere. Prob. 2. m Partes; Deus ab aeterno, &necessa tiose cognoscit, & amat: item generat, de spirata ergo in Deo sunt operationes necessariae. Nec de hoc
potest esse dubium , uti controversia.
363쪽
gentiam in De o , verintellectu eius ab illis obiectis, sed potius in i psis ab illo, quandoquidem ista esse
non possunt sine illo , ille vero non minus esset perfectus , quamvis nulla creatura esset possibilis; Noa. tam igitur Deus exigit ad suum esse persectum, cpexistentiam creaturarum in esse cognito, quam ipsae creaturae exigunt cognosci ut sint, aut si sint mssibiles, illa coexigentia non influit in esse, vel operari divinum, sea e contra, esse & operari divinum causat creaturas in esse possibili, & cognito, quod est sequela eius. . Obiic. a. Deus est naturaliter Beatus; sed Beatitudo Dei consistit sormalitet in actu voluntatis ejuS,Quo diligit se; ergo actus voluntatis ad intra sunt necesia
xii naturali necessitate . . . sResp.ex Scinos dist. mai. est Beatus naturaliter , iaest per operationem , quae non superat vires eius, di quae non distinsuitur realiter ab eius essentia: con. ma i. per operationem facultatis agentis ex determinatione naturae i neg mai. & cons Seu: Deus est b tusa a se , de se amat, & fruitur naturaliter, prout naturale opponitur supernaturali, & extrinseco, con .ma, Pro ut naturale opponitur libero, aut voluntario;
neg. mai. liaec patent ex distis de libertate voluntatis, di ex dicendis de Noductione Spiritus Sancti, dedelibertate Dei. Obiic. I. actus , quo Deus diligit se, &quo prod
eit Spiritum S. tam est determinatus; quam quo ininitelligit, & quo generat, sed iste est necessariusia cessitate naturae; ergo dc ille. Prob. maj. est aequE absol ute necessarius, non est indeterminatus; ergo inlue est determinatus. - Resp.dist. maj. est aeq ue determ natus ex Parte actus;
quo Pater Fenerat Filium, di quo Deus se intelligit , .
in determuratus ex parte potentiae ita ut non sit in- . tellectus, qui se determinat, sed a natura suasit determinatus , Voluntas vero non a natura sua, sed a se ipsa determ:nat ur ad amorem, &spitationem , lita . eet non possit se non determinare es faciat necessario. Inst. Spiritus Sanctus est naturaliter Deus; ergistest naturaliter necessarius , stu ex necessivate nat exali petocedit.
364쪽
Resp.dist. ant. naturaliter, id est, per naturam est Deus: con. maj. id est, Procedit per viam, & m dum potentiae , seu Principii quo, naturaliter agentis mneg. ant. & cons. quia procedit per viam voluntatis tanquam per principium quo , di illa non est princi' pium naturaliter agens, kd libere&sponte. Quaeres ἱ quomodo disteras hoc atrributum ab attria buto aeternitatis lResp. differre formaliter ex natura rei, quia aete nitas ex Scoto, & ex dicendis consistit in illa entit te, &Perfectione positiva Dei, ex qua sequitur ne gatio desitionis, de desinibilitatis, &nreesse esse, seu necessitas essendi consistit in illa persectione positi va , quae explicatur, de importat negationem dependentiae ab alio inesse &conservari, ut patet ex dictis. Sed haec diversa sunt a parte rei formaliter s ergo, &c. Existimo autem hunc modum intrinsecum , seu persectionem non d isterre ab asseitate , aut saltem ad
illam sequit nam ista excludit dependentiam Dei ab alio in essendo, & omnem causam sui.
SCiendum , inquIt Doctor, siJ quod in qualgea
νe exsente in actu, duo considerantur I. Gentia, a. existentias utrique respondet sua mensura. Ex parte edentiae mensura Dei est sua immensitat, quae sola ratione disteri asua essentia ex parte existentiae Dei mensura es aeternixas, quae modum suae existentiae sim-ptieem, invariabilem actu, O potentia; carentemni cψio , O sine me urat, o hae quidem mensura in se est indivisibilis , nee habens partem partem, mr tute tamen , . pre molentiam infinita ; unde, si tum tempus fecundum omnes partes suas simia eger, Temiras ejus nune omnibus coexisteret , or adhuc in infinitum excederet . Igitur aeternitas est mens
in existentiae Dei , & duratio eius , di est mnitus indivisibilis s unde indivisibilito alemiratis quo dam da remeris . FIMAL
365쪽
Gam modo est, sicut indivisibilitas aiamae rationalis
quae tota coexistit omnibus partibus corporis indivisaei essentia, sicut puncti, inquit Doctor. ij otas etiam, quod sicut triplex est modus essendi
Ita & triplex mensura, & duratio. I. est verum esse, ouodnahil aliud est, quam necesse esse, omnino i dependens, immutabile in substantia, de sine compositione, nec incipiens , nec desinens s quale esse est unicum numero, scilicet Deus, de est esse omnium. Duratio eius , sive quantitas durationis, quae
in m 'lura sui esse indurando, est una, sola , indi- Isibilis, invariabilis, nec incipiens, nec desinens actu, aut Potentia , nec re , aut intellectu, & haec cur io ocatur aeternitas in abstracto, sicut entitas, ut est duratio quaedam . a. est esse, quod est quidem fixum, &immutabile, quia contrarium non habet, τ' componitur ex contrariis, nec alterabile per a Gionem agentis creati, sed tamen debile etst, quia pendet ab alio inesse, & conservati, &ideo potest ancipere, & desinere, si ab alio cesset conservari. Tales sunt Angeli, &substantiae, seu animae separa tae, & animae rationales: & talia ent: a habent m dum durationis proportionatum , seu quantitatem durationis, aut mensurae; quae propterea est immutabilis, &fixa, de indivisibi Iis, sed limitata, & db.
Cltur aevum. I. esse est, quod incipit , & desinit, non habens perseverantiam, nec fixionem induram do , unde non tam dicitur durare, quasi idem , & s cundum idem permaneat, cum habeat suum esse in continuo fluxu, & innovatione; sed quia quasi se Per sibi succedit per aliud, & aliud. Tale est esse m tus, talia sunt esse omnium generabilium , & corrumptibilium, ut subsunt motibus generationis, & co ruptionis, & per hune fluxum, di successionem, Minnovationem continuam duratio ilIorum distinguiatur ab aetermitate e de aevo, sicut esse illorum disti guttur ab illis, & dicitur tempus. Igitur AEteInitas non habet principium , nee finem , aemum habet principium , sed non finem , tempus habet utrum
que , scilicet principium , & finem. Sed haec di λferentia harum durationum est accidentalis, Sex t iraeca. EssentiaIis vero, di intrinseca in hoc conm
366쪽
sstit, quod internitas in tota simul. de indivisibili, di desinere non potest, invum quidem non habebit finem, sed possiti habere, & non est duratio tota sis mul, saltem perfecte de quo alias) aut saltem fi-xionem, & permanentiam sine fine non habebit ex se, sicut AEternitas; imo in Aetio est prius, de poste-xius, quod dicit durationis extensionem e & in hoc distinguitur ab AEternitate; sed nullam dicit varia
tionem , nec innovationem; & sic distinguitur a tem pore, in uo est successio, variatis, σprius, Esterius eum veteratione , er innovatione, inquit.
Porro diximus in Physica , durationem non distingui realite a re, ut existente, seu ab existentia rei, cui addit solam negationem desitionis, ad quam se habet existentia rei durantis, ut materiale. Ideo non distinguitur ab ea, ni si formali ter e natura rei negative, seu modaliter. i . Eternitas a Boetio, 3c Anselmo describitur, late minabilis Oisae rata simul, o perfecta Iogesis, quam approbat Scotus cit. dicitur I. et iste, id est, exi e tiae actualis ivrsectae, nam vita ibi hoc significat, iuxta illud di Sisut Pater habet in semetipso, Ddedit, Filio. Ubi vita sumitur pro existentia sectuali , & perfecta, & est fundamentum aeternitatis .ar interminabilis: per lic excluditur desitio actualis.& 1 intentialis, seu desitio, & desinibilitas. 3. totae muli di sie excluditur Variatis , & successio, quarenus sne illis potest omni durationi coexistere. μερο perfecta posseso, per quod significatur Dei asse itas, quatenus a se ipso existit sine ulla dependentia in Oxistendo. - est perfectis a , prορHibsima descriptio aeternitatis , quam invenimus. Et hoc est unum tantum ex natura rei positivum scilicet vitάi tria autem , quae complens rationem eius, non sunt ibi ex narura rei , quia important per se etinet negatisnem alicujus imperfectionis extrinsecae , vel relationem aliquam aptitudinalem , vel potentialem ad aliquid extrinsecum. Licet igztur nomen aeternitatis tu matur quandoque in Scriptura. non solum proavo, sed etiam pro tempore longiori, & saeculo: tamen hic sumitur in eo rigore, di semu, quem modo descripsimus. His pontis
367쪽
dem solus. Est de fide contra Philosophos, qui in aeternitatem aevi ternam , seu immortalitatem
Prob. r. ex locis Scoti allegatis, in quibus aperthdocet, hanc aeternitatem Deo, & quidem soli convenire & positive concedit, quod, quidquid est inest aeternum per identitatem. Et id probat S. Dionys. id dicente, quod Deus non quodammodo e 3 existens , fer impliciter Hreumferintve totum esse ae- ei e in se ipse , O praeaeeipit, propter quod dicitur Rex sae ulmum ipse est esse exi tintibus ipsum esse existentium , O existenr ante saeculae, ipse est enim .evum aevorμm , qui s ante saecula , &c.
Prob.a. ex Script DJ Dominus in aeternum permanet. Et a saeculo i id est ab aeternoI O usque in saeulum tu es Deus. Quod convenientius diceretur ab aeterno, In aeternum inquit August. Γ33 2,bin --ἀs eulo Derer , quia est ante saecula ; aut usque in s .eulum , eusus est finis, cum sit ille sine pne, sodoxambiguo verbo Graeco, sic plerumque in Seripturis , . me vel saeculum pro aeterno , vel aeternum pro seculo
ponat Latinus interpres, &C. γConfit ex Doctrina Ecclesiae, Inam In Symbolo Α-
thanasii, aetemu Pater, aetemus Filius, aeternus D Hius Sanctus.& in Concit. Lateran. sub Inn. III. d finitur, Firmiter credimus , simpliciter confitemur, quod unus, solus, verus est Deus, aetemus, imme sus, &C.
Confir. a. ex Patribus, ut patet ex Dionys. & A ugustino, qui alibi, & in illa verba Psal. Iot. dicit, quod aeternitas ipsa Dei subsantia est , quae nihil habet mm abiis .e Prob. r. rat ne ex dictis, nam Deus existit per esi sentiam, &ase, Sest prima omnium causa, dii causatus, & incausabilis 3 ergo & habet ex se plenitudinem totam essendie sed haec vera non essent, nisi aeternus emet; ergo est aeternus: Prob. min. si non isteret ab aeterno, essentia non esse taeterna ,
temporalis a aut existentia non esset ei essentialis . a. si
368쪽
a. si incepisset esse ei ergo ab aliquo, de sic non esset
se , nec I. causa, nec incausatus . transisset a non
esse ad esse ; & sic non esset prorsus immutabilis nee eme necessarium.&c. unde Augustinus cit. id optia me autem non ait: a Deuto tu fulsi ,-Qque in f culum tu eris; sed maesentissi nificationis verbum pο- fuit, insinuans Dei substantiam omni modo incominmutabilem , ubi non estJuit, Oerit, sed tantummodos. a. Pars etiam patet ex dictis, scilicet soli Deo hane
aeternitatem competere: nam nulli creat tirae compet .
re potest asstitas, incausabilitas, necessitas essendi edi omnimoda independentia s ergo nec aeternitas , quae dicitur interminabilis, quia dicit negationem do. sitionis, de desinibilitatis perfecta possessio, quae immγrtat omnimodam independentiam , dc immutabilitatem , licet enim creatura aliqua fuisset, aut esse posset ab aeterno de quo in Philosophia ) tamen aeternitas eius non estet absoluta, sed secundum quid, di participata, di posset desinere, Deo cessante eam
Cons. ex Scri plura, Sc SS. PP. De Aucto re omniam seriptum est, inquit Gregorius, saJ qui 'lus babis immortalitatem, quia videlicet in semetipso solus immutabilis es . Et S. Hyla i i us , hae Deo est particulare, quod semper est, dic. JJ Et S. Prospere vera aeter nitas Dei est, quod solus habet immortalitatem .' Obiic. con. r. p. Duratio Dei est infinita, & illimi . tata; sed aeternitas non est illimitata ; ergo duratio Dei non est aeterna, seu aeternitas non est duratio Dei. Prob. min. quod habet prius, S ultra , non estillimitatum; sed aeternitas habet prius, & ultra 3 ese. go, &c. Prob. min. ex Script. Dominus regnabit in e--mμm , ultra, nam , regnabit , arguit Praeexi . stentiam in Deo respectu aeternitatis: & ultra, alaguit limitationem a parte posteriori. Resp. neg. min. I. & a.& ad Scripturam dico, aurnitatem ibi sumi, ut saepe solet in Dripturis , & Patribus , pro saeculis, & pro longiore tempore , ut jam monui.Sumitur etiam pro duratione hujus mudi. Objic. a. Vera aeternitas non agnoscit differentias
369쪽
temporἰs futuri, nec praeteriti ; seMn Deo videmus tales disserentias ue ergo ibi non est aeternitas. Mai. patet e nam quod fuit , non est , dc quod erit, nondum est; aeternitas Vero est interminabilis , Prob. min. in mineipis erat Verbum et ecce praeteritum : di Deus dicitur modo, qui est, modo, qui erat, & modo, qui menturus est. Ecce omnes differentias temporis. - Resp. neg. min.&dist, ant. Prob. dicitur de praeterito. & futuro respectu nostri, & cum inclusione praesentiscon. cum exclusione PraesentiS, neg. ant. de Cons. H ternitas Dei solet enuntiari eum illis dissorentiis, quia omnes includit ,& omnibus correspondet de praesenti; sed quoad eue, & quoad se , semper est praelens. Deus tantum esse novit, fuisse, &rum non novit, inquit Isidor. 1-August. faJobjici coni. a. p. Philosophi putarunt mundum esse aeternum, &Scotus sIJ ipse putat, non repugnare creaturam existentem ab aeterno secundum permanentia; ergo aeternitas soli Deo non competit; satitem non repugnat in aliis. Resp. ex dictis dist. cons. quidquid sit de ant. de quo diximus in Philosoplita, aeternitas participata , de secundum quid, & imperfecta, &extrinleca, con. absoluta, & simpliciter, atque persecta,& intrinseca, neg. cons. De hac autem loquimur; nam illa, quae competeret creaturae, esset tantum infinita, & aeter nitas, quatenus careret initio, non autem esseti divisibilis, nec independens , nec intrinseca , nam id non conveniret illi ex se, & per suam essentiam ι sed dependenter a Voluntate Dei, di a causa extrinse
- Inst. aeternitas, ut duratio rei intrinseca, dicit tantum formaliter negationem principii, α sinis; sed
talis duratio competere pqtest creaturae; ergo & aeterinnitas intrinseca . Prob. min. creatura, quae existeret . ab aeterno, di quam Deus conserVaret per aeternit tem, Vere careret principio, dc sine. Resp. neg. ma i. nam vera aeternitas dicit non sollim
negationem principii, & finis actualis, sed etiam aiu. titudinalis, seu negationem sinibilitatis , quae nulli
370쪽
- Objic. 2.Beatitudo , ex Scriptura, dicitur vita
sema ι & actus beatifici, V. g. Visio, di fruitio, sunt
actus aeterni, & mensurantur aeternitate 3 ergo aeternitas non convenit soli Deo. Resp. dist. ant. dicitur aeterna, Impersecta artemnitate, dia parte post, & quae dicitur aevum, con propria, di persecta aeternitate, neg. ant. dc cons. I-mo & ne haec quidem vita aeterna,& actus beatifici di- cunt negationem dependentiae, & finibilitatis , satrtem ab intrinseco, sed pure ex Dei voluntate, qui
vult ea in aeternum conserVare . .
- . Objic. 3. essentiae rerum dicuntur aeternae, & prIn Epia1cientiarum dicuntur aeternae Veritatis, ergo ae eernitas non est propria solius Dei. . Resp. dist. ant. secundum esse obiectivum , aut Vir. tuale, aut negativum cone. secundum esse reale, MPositivum, neg. ant. Creaturae possibiles, de essen. tiae , & virtutes necessariae habent ab aeterno I. es
se objectiυum seu cognitum in intellectu Divino. Fesse virtuale in eius omnipotentia , quae illas continet in sua virtute. 3. esse quoddam 1ecundum quid , di nenetivnm, quatenus illis n*n repugnat existere , sed nullum habent esse reale, nec per consequens Iea
Quaeres, an, O quomodo aeternitas disserat ab in . crimmutabilitate. Res'. I. ex Scoto , quod aliquo sensu videntur dis stingui in hoc, quod immutabilitas videatur esse proin prie modus intrinsecus essentiae , quatenus ad alia quam formam non potest mutari ere acquisitionem, vel deperditionem 3 aeternitas vero, modus intri secus existentiae. cuius est duratio, & in ea notat negationem inceptionis, &desitionis, ac desibilitatis. Praecise , sed si immutabilitas sumatur in tota ea latitudine, quam supra diximus , cum negatione rim- tabilitatis ab esse ad non esse, & a non esse ad esse , atque a sorma ad non formam, aut a non forma ad formam, videtur aeternitas includi in immutabilit te. Eodem modo dici potest de infinitate.
Concl. a. aeternitas non potest diei proprie mensura, nec respectu Dei, nec respectu creaturae. Est comm