장음표시 사용
381쪽
scientia , quae antecedit existentiam , quam intuitio . quae est de re praesenti, ut praesenti. Prae ieientia Dei non proprie dicitur praescientia s cui enim omnia semper sunt praesentia; non habet futurorum praescientiam; sed praesentium Mentiam. Ait S. Ansel. Di Jergo Patres loquuntur , di asserunt praesentiam realem futurorum in Deo. Res R. neg.ant. nam ipsi negant sollim rationem praescientiae quoad impersectionem ,& defectum certitudinis, sed absolute Vocant. Praescientiam. Nam ut
dicebamus ex Augustino, Deus habet electos apud se in praescientia sua: st. objemve, &Apostolus dicit : ad uos praescivit; O praedestinatae. Et D. Petrus, IJ fecundum mementiam Dei Patris 3 Et S Piens : to Praesciebat enim futura. De hoc convenit S. Tho. J qui eraesentiam illam futurorum explicavdeesse rei in animo. Subesse scientiae Dei idem est , quod esse in sua praesentialiιate. Unde Prςsentialitas, quam tribuit rebus in aeternitate, nihil est aliud , quam praesentia obiectiva, dcc. Objic. a. omnis persectio, quae non repugnat, est in Deo, sed quod Deus habeat omnes creaturas sibi ab aeterno coexistentes, est persectio; & non repugnat
ratio indivisibilis, tota simul , & infinita , est magna persectio Dei, &lumme decet illum; sed illi aeternutati res omnes debent ab aetern0, & realiter eoexistere s ergo &c. Prob. min. Immensitas continet omnes ubi cationes, & locos propter suam infinitatem ; ergo
Ee aeternitas debet continere omnia tempora , &omnes durationes, cum sit pariter infinita. Res . neg. I. dc a. min.&dist.ant. Immensitas continet omnes ubicationes virtualiter, & eminenter, qu tenus nulla est , quae non contineatur in illa, di quas non impleat, cum existunt: con. realiter, actu, & formaliter, ita ut omnes actu occupet, & eis realiter coexistat , neg.ant. De persectione igitur . Eternitatis
Dei est , quod absque sui divisione,&successione, &mutatione coexistat omnibus durationibus, Pro quacumque difierentia tempolis exi sterent f sicut de per-
382쪽
sectione immensitatis est, ut nullus sit possibilis locus, extra cius ambitum, & quem non impleat, quando iexistit; sed non potest de facto existere Iebus, nec
loca implere, antequam existant. Inst. nisi res essent semper praesentes, & existen tes in Deo, aeternitas ejus non esset perfectior tempore nostro a Sed cons est falsum, & impium ue ergo &c. prob. mai. nam in illa res nascerentur, & perirent, sicut in nostro tempores ergo non esset Persectior,nec ,
Resp. neg. mai. & ant. nihil enim intrinsecum, xeale noVum advenit Deo per creationem mundi; nec quidquam pariter intrinsecum perit in eo per creativae desitionem: advenit pura terminatio, vel maliq terminationis coexistentiae mundi, in suo ςsset tota mutatio intrinseca , dc realis , non Vero ex Parte DeI .
Obiic. . Res future distinguuntur ab aeterno arisii sibilibus in aeternitate Dei: sed non disserrem, nisi ibi existerent, ergo existunt prob. min. non differ Tent , nisi penes decretum de illis producendis: sed itilud decretum non est quid Physicum , nec illis intri
secum s ergo nisi existerent, non distingiterentur,. Resp. dist. maj. distinguuntur extrinlece ratione suturitionis 3 con. intrinsece, seu per entitatem intri secam realem, neg. maj. Distinguunt ut enim per solam futuritionem, quae fundatur in decreto de iisi producendis , quod non fit de possibilibus. Inst. decretim illud debet operari aliquid infim xis,sc. futuritionem 3 ergo futuritio est quid reale iris trinsecum in rebus illis.
Resp. neg. ant. nihil enim operatur ab aeterno, nusi denominationem extrinsecam,petitam ab illa,quo determinantur futurae prq tempore, determinato io
intellectu, & voluntate Dei; alioqui deberent exist re ab aeterno, sicut decretum. Ruid enim reale habet Antichiissus, dum decernitur futurus in fine mundi , sino, cxistiti Objic. s. quod semel coexistit aeternitati, semper,di toti coexistit; sed res omnes semel coexistunt aeternitati; ergo semper, & toti coexistunt, Prob. mai. aeternitas est indivis bilis , di tota simul; ergo quoaei semel coexistit, semper toti coexistit. Rest.
383쪽
Res'. neg. maj. &cons. prob. Nam aliud est, quod toti aeternitati coexistat s aliud quod semper L& tora- .liter ue i liud verum est , non istud: sicut pes coexistit toti animae , non vero sem I er , nec totaliter. Igitur,isicut creaturae habent durationem fluentem , & successivam, & aeternitas permanentem, & indivisibilem di totam simul ; ideo circa illam totam fluunt hoc. ipso, quod illam attingunt, sed non totaliter, &semper. Tota sitas se tenet ex parte aeternitatis; &' fluxus se tenet ex parte creaturae . Objic. denique mensura cognitionis divine est ste , nitas; sed futura omnia cognoscuntur a Deo ab aeter uno; ergo sunt illi praesentia ab aeterno. . Resp. dist. eons sunt ptivsentia obiectivh: con. realiter, leu per existentiam realem, neg. cons. Inst. cognitio illa est perfectissima: ergo est intuiti- in . Sed cognitio intuitiva est de re praesenti, ut Pro senti realiter 3 ergo futura sunt realiter Praesentia , &exist lint ab aeterno coram Deo.
Resp. dist. subf. de re praesenti in se, vel in medio , in quo exhibeatur aeque persedi aut perfectius, quam in se ipsa con. in sei pia tantum, neg.subs. & conc nam cum Deus in sua etantia, di verbo suo videat pers erissimε omnia, & haec in utroque repraesententur per litus, quam in sei sis , ideo non eget eorum praesentia reali ad intuitionem eorum. Inst. a. Deus non Videt creaturas, ut sibi futuras ,
ergo videt, ut sibi praesentes, prob. ant. nihil potest eia se puturum Deo s habet enim omnia sibi praesentia,
Resp. dist. utrumque ant. ut suturas obiectiVe,con. realiter, δc Physice : neg. ant. alioqui non videret eas in differentiis temporum, in quibus decernit, eas Pr ducere . Habet igitur omnia praesentia in suo intellectu, voluntate; sed non in proprio esse reali. Sed de hoc dicetur, ubi de scientia Dei. Inst. s. si non videret ab aeterno, ut praesentes, daretur mutatio in eius cognitione , & eas duplici modo cognosceret ; sed cons est falsum, de absurdum; ergo semper Videt, ut praesentes, prob. maj. ab aeterno cognosceret eas, ut futuras, & in tempore, ut Pre states, & existentes; & aliquando, ut Plaeteritas sergo in scientia Dei fieret m utatio. N . . Refri
384쪽
Resp. neg. mai. &cons. prob. nam sequitur solliri quod in aeternitate Videt me futurum ratione temporis , quod praecedit meam existentiam 3 & praeteriis xum ratione i litus , quod eam sequitur , di praest tem pro tota ista duratione , quae fluit circa aeternitatem . Certe si per impossibile Deus non duraret per aeternitatem , & tamen haberet scientiam infinitam; adhuc per illam videret futura eodem modo , quo ea iam videt, & tamen ea non essent praesentia aeternitati, nec Illi coexisterent; ergo ita nunc dicendum
est 3 sc. suod eorum coexistentia aeternitati non est ei ratisilla sic videndi.
De immensitate Deἰ.QUod est aeternitas durationibus , hoc videtur es
se immensitas locationibus: & sicut per illam De us est praesens omnibus temporibus indivisibiliter; se per istam omnibus locis, di rebus sine limitatione;
item omnia continet, & concludit, & a nullo ente,
vel ipatio finito concluditur . Dicitur Immensitas , quasi sine mensura actuali, & possibili. Nam immensitas in eo differt ab ubi quitate , & praesentia , quod i. significat eam Dei persectionem infinitam, qua repugnat, Dosse concludi, & limitari in intima di substantiali sua existentia per ulla spatia finita, eam possibilia, quam actualia; sed debet esse in
mnibus : Ubiquitas vero dicit tantum existentiam eis ius actualem in omnibus spatiis actualibus: tia autem praeci e dicit existentiam eius , quoad virtutem , potentiam, cognitionem , & operationem 3scut sol dicitur in visceribus terrae per Virtutem a seu calorem , & in coelo per entitatem. Deus etiam multis modis dicitur adesse presens ri, bus I. per substantiam,& entitatem,& ita est in omni spatio, tam possibilis quam actuali: Celum , φ re'rgm ego impleo. a. per gratiam , seu per Charitatis, di donorum in fusionem, ut in sanctis, & Angelis. quis diligit me, O ad eum veniem us , mari mnem apud eum faciemus. 3. per gloriam, qua Deus
hecialiter illabitur in Angelos, di animas beatas,per
385쪽
communicationem se licitatis suae; elevans eos ad sui visionem, & fruitionem Dersectam. IJ In aeteYnmnexaltabuntur , habitabis in eis. 4. per unionem linostaticam qua persona Verbi suppositat humanitatem Christi, in quo G habitat plenitudo divini- satis corporaliter. S. Per circuminsessionem, qua per sonae Divinae sibi mutuo inexistunt indivisibiliter: Ego in patre, ct pater in me. 6. per potentiam s quate nus omnia potestati ejus, ac summo dominio subjacent, seu quatenus omnia pendent ab eo in fieri
conservari: Omnia opera operatus es in nobis Domine.
7. per praesentiam , qua omnia videt, dc in conspecta ejus cuncta sunt, & fiunt: Omnia nuda, O aperi sunt oculis ejus. Sed omissis aliis modis , agimus hic de immensitate substantiali , & entitativa; di quaerimus an , & quid sit. Concl. I. Deus ess immensus, O quidem solus ; quatenus ratione suα ι nitatis substantialis est acris , O intime praesens, O inexisens omni enti realit ita uxnullum sit,uel post esse ens, vel spatium reale, in quamn existat inrime, . physice . Est de fide contra quosdam impios, qui tempore sancti Iob dicebant de Deo , quod circa DIJ cardines celi ambulat, de quasi non sit extra cςlum, in quem errorem deinceps
multi philosophi , ct haeretici inciderunt; & Iudei, Deum in suo Templo Ierusalem concIusum putabant, imo & aliqui Theologi , vi Deum aliquo sensu inctiq limitarunt, quoad exislantiam entitativam sui scribit IsquiZierdo 'Prob. I: ex Scoto; OsJsicut immensum Usimul pra-sens omni loco , ita aeternum est simul Arriens omni sempora. Et licet asserat cum Magistro, GJ Deum eia se ubique per immensitatem, non tamen vult id recte probari ex eo , quod ubique sit per potentiam, det operationem. Dicitque 3 L7 4 concedo, quod immen-Mas est praesens omni loco . Et alibi dicit , quod Deus , ex sua immensitate , necessarsi est ubique , quia nullum potest esse ubi, in quo non sit, secundum potentiam , praesensiam , es essentiam , O M
386쪽
ex Scoto, Deus est sic immensus, di quidem solus, ut nullum silens, aut locus, in quo' non sit lealiter per suam entitatem. Prob.2. exscript . cit. sIJ Cplum, O teream ego amispleo , dicit Dominus. Et . sedes mea, temra scabellum pedum meorum. IJ Et Salomon: βου-lum , est' eoeli eglorum te eastere non possvnx3 quanto moris domus haec , quam aedibcavi. LM Et: excelsior eseo est , profundior inferno, longior term s O latior ma-
Vi, Oe. fueJ Et ideo dicebat Dayid et Ii ascendere is eae, tum , tu illic es ; si descendero in infernum, ades, Oc.DJ Et Baruch. Magnus est, ct non habet finem s excelsus-immensus ,
Prob.3. ex definitione Ecclesiae ue Uex Cone. Later. Firmiter credimus , quod unus, solus, verus Deus, α te nus, immensus, &c. Et in symbolo Athanasii: inmensus Pater, immensus filius , o e. Hob. . ex Patribus. s Deus ubique est, inquit Au-g ust. ΓῖJ sine ullo situ praesens s sine habitu omnia continens s kne Leo ubique totus ... Idem Deus ubique t rus , implens O terram , Scc. ses Et Isidor. Immensitas divina magnitudinis ista est, ut intelisamus eum imWα omnia , sed non inclusum, extra omnia , sed non exclusum. Et Hilar. Mirabile est , Deum utique esse nusquam abesse s in omnibus esse , O ratum Use , &c. J & sic de aliis . Prob. s. Deus in omni genere persectionis est infinitus ι ergo & in substantiali extensione; ergo nullum esse potest spatium reale, ad quod non extendatur actu , Vel aptitudine, prob. cons. substantiae creatae ,& maxime spirituales , eis sunt persectiores, qud. magis extensae quoad entitatem ; ergo substantia in finita debet esse infinite extensa ita , .ut nullo termino finito limitari possit quoad praesentiam emitativam, vel applicationem , & diflusionem virtutis. Dices I. innumera bruta excedunt maεnitudine molis hominem , & tamen homo est perstctior; ergo ex maiori extensione non recte insertur majoritas persectionis, vel e contra; ergo, licet Deus non esset infinite extensus in substantia, adhuc esiet infinite perinfectus. Com
387쪽
Contra et Non est deessentia hominis, Vel alterura creaturae, ut superet omnia infinite in omni genere persectionis, sicut hoc est de essentia Dei: ergo non Valet paritas, nec comparatio a creaturis ad creato
Dices a. si ex maiori, vel minori extensione enmativa colligeretur maior, aut minor persectio, Α gelus , & anima essent minimae persectionis 3 quia occupant minimum locum , sed cons. est falsum ; ergo non recte insertur infinita extensio ex infinita Dei
Contra . Nam id sacit pro nobis , licet enim A gelus possit arctari ad locum: minimum , & ad punctum , malest etiam coextendi amplissimo loco; & anima, quae embryone concluditur, potest extendi per corpus Giganteum ι & hoc est in eis maximae perfectionis , quod nullo quantumvis amplissimo spatiet possint concludisergo a sortiori in Deo est infinita perrectio, quod nullo spatio finito possit limitari. Confix. I. eme alicubi per substantiamin prςsentiam realem , est perfectio entis finiti ue ergo esse ubique est persectio entis infiniti . . Confit a. si Deus nullibi esset, non existeret; σuod
enim nullibi est , non est , dicunt Philosophi: &s esia set alicubi, nec 'γsiet moveri, vel extendi, sed dependeret , tali loco, esset dependens, & limitatus seigo cum sit liber, &illimitatus, debet esse immensus, & ubique. Prob. 2. par. se. quod suus Deus sit immensus : nam immensitas fundatur in infinitate absoluta substantiae; sed Deus solus est sic infinitus : ergo & solus immensus.
Prob. I. par. de explicasione immensitatis 3 quia non potest aptius explicari, secundum quod solet dici de Deo ue ergo illa descriptio est lassiciens. Obiic. i. si Deus elset ita ubique, non posset m veri localiter: sed cons est salsum s ergo &c. Probatur min. exscriptura, in qua dicitur ascendere, descendere, recedere , accedere ; sed hi sunt motus Iocales 3 ergo &c. Prob. mai. IJ Ut quid Domine rec essti longe ξ Et: prope est Dominus inυocantibus eum. Et Iacob: vere Dominus est in loco isto, ego n scis N 6 bam.
388쪽
lam. Et runge est ab impiis. Et: isellaa eo tis , O descende . Et : qui sedet supre cherubim . Et : su pater, qui es in caelis. Et dicitur descendisse, Lad ut videret aedificatores turris Babel ue e
motu locali ; neg. mai. Scons. prob. nam illi omnes motus, qui sic Deo tribuuntur, sunt metaphorici, di quoad effectus singulares,quos in locis particularibus operatur. Vide ascensionem, descensionem, localemnesentias. Indignum est hoc de incorporea, ubiquenta sentire substantia. Sed descendere dicitur Deur , quando curam humanae fra litatis habere dignatur ra i t ' ugu st. IJ Deus in caesi ha bitare dicitur, non metati loco circumscriptus, sed veluti laetans caelestibus
virtutibus, quae coelos an tunt, ait Theodor. vel
quia ille locus est particeps operationis ipsius, & gratiae , ait Damasse.
Objic. a. ex patribus, qui Deum dicunt esse inegio per substantiam, & alibi per cognitionem , di potentiam;ergo non est ubique per substantiam. Prob. antanam, inquit Clem. Alex. est procul substantia.
proxime auteri potestate, qua universa suo sinu complectitur; & arguit Stoicos, qui Deum ex corpore,& sp ritu conflant,nας autem eum solum dicimus effectorem Et Jhistinus dicit: Deum voluntates a continere hane rerum universitatem, & sic de aliis, qui eum Oeci liter in coelo dicunt, ut Lactant. ergo SS. Patres nogant, Deum esse immensum per substantiam, sed tantum per scientiam , & potentiam. Resp. neg. ant. & cons. Prob. nam SS. Patres sic I quuntur in sensu praedicto Scripturae. P. Baro putat Clementem Alex. aliter censuisse s sed multitudo Patrum , di Doctorum nobiscum sentientium debet Praevalere. Sed Ρ. Frassen putat, dc hunc Vere censui DIe cum communi de Dei immensitate , quia laudat virum sanctum, cui persuasum est Deum ubique a esse . Et ad Lactantium, notat eum disputare contra
389쪽
mam in corpore. Et ad Iustinum; quod illud opusqq. & responsionum ad Oithodoxos non est ejus, sed cuiusdam Anonimi. Ego vero dicerem hos P tres negare existentiam Dei in omnibus per substantiam, cum aliqua imperfectione immixtionis, &conintagionis, non autem in sensu, quo asserimus eam, excludentes eas impersectiones. Inst. S. Aug. dicit, quod in Deo sunt omnia, potius
Ilum ipse in omnibus f ergo non est ubique per es.
Resp. neg. cons. Vult enim tantum, quod omnia sunt in Deo eminenter, &virtualiter; Deus Vero non est in illis nec conclusive , nec circumscripti Ve,
quasi in loco, sed potius in sinu sto concludit, penetrat, & quasi am bit omnia. Hyn ira sunt in Elo , ut ipse sit locus ue loeus enim in spatio est, quod longitudine, latitudine, altitudine eorporis occupaturi nec Deus
rati aliquid es s omnia igitur tu ipsa sunt, O locus
Obi c. a. si Deus esset in omnibus rebus, εc res omnes in Deo, essent etiam omnes simul in se invicem ;sed cons est falsum ; ergo dcc. Prob. mai. quae sunt eadem uni tertio, sunt eadem inter se ue sed res omnes essent eaedem res uni tertio, st. Deo ue ergo& inter se sic. in se invicem , & simul. Resp. neg. I. ma i. & a. min. nec enῖm propter illam inexistentia' sequitur ulla identitas rerum cum Deo, nec Dei cum illis 3 nec per consequens ea rum inter se s uniuntur quidem in ipso , sed non ininter se; sed singulae suum habent ordinem, & tempusis nec eodem modo sunt in Deo, quo Deus in ipsis: illae sunt in Deo eminenter, & virtualiter, ut in causa , & ut aves in aere , di spongia in Pelago , s ut loquitur August. J Deus vero in illis est per pote tiam, qua illas creat, &conservata per praesentiam, qua eas videt, di gubernat 3 & per substantiam, qua illas penetrat, & occurrat; sed quoad ipsas, id praestat diyisim φ . . Objic. . talis Immensitas dedecet Deum s nam I. amguit mutationem: quia clim res de novo fiunt, acquireret in eis existentiam,&amitteret eam cum Areunt a. dedecet Majestatem, sicut si Rex cum vilissimis plebeiis maneret, sicut cum principibus, in tuguriolis , ει
390쪽
A plateis, sicut in Τrono. 3. vilesceret eius stibstatistia in brutis, in Ianis , in sterquiliniis, quod horrescimus cogitaIe . 4. ilia ubiquitas entitatiVa inutilis
est ad universi regimen, nam Reges ex su is palatiis regunt proVincias etiam remotillimas s & id eis gI xiosum est, quod absenteS omnia moveant, di reganis ergo a sortiori Deo gloriosius, abstntem regere,quam quod his infimis inexistat ; ergo Immensitas sic explis
Resp. neg. ant. & ad prob. dico I. Deum non magis mutari per inexistentiam novam localem . ad entia de novo producta , aut desitionem in pereuntibus, uuam per coexistentiam rebus iisdem productis, aut pereuntibus: tota mutatio illi est extrinseca : tota est in rebus ipsis , non in illo semper eodem existente in se Quoad a. non magis dedecet, Deum in illis rebus esse per substantiam . quam per potentiam , &Draesentiam, qua illas producit, conservat, & gubernat . Dei enim majestas, & gloria non mensuratur ex nobis: Solis radii non foedantur illuminando ster- ouilinia magis, quam coelos, & aera. Quoad 4. Deus facit in infinitate Virtut s , & potentiae , &ex dependentia essentiali rerum , non ex indigentia sua :Reges vero non possunt esse praesentes in toto Regno, ut Beus in toto mundo. . Confir. hoc ex Patribus. Nam inquit August. in Ianima rationalis non inquinatur in compore leprofa , avia est subsantia spiritualis, multo minus Deus , eum long. sit ab omni materia semotus s nutias ex praesentia sua ex rebus corporeis faces contrahere po-D 3. Quod S. Macharius sad probat ex sole lucente super loca lutulenta : Multo maris Divinum lumenata eum Satana versari , ut neque commacule-
'Inst. Frustra construeremur templa, & altaria, in
quibus Deus coleretur ; sed consequens est contra pra-xim omnium Nationum ; ergo signum est, De non esse realater ubique. Prob. mai. non magis esὶet intemplis, velaris, quam instabulis 3 ergo&c. . Resp. neg. mai. & ant. nam Deus habet praetentiam in templis, diaris specialem ex elcctione; quia ibi elegit sibi loca adorationis, dc cultus : Elegι,