장음표시 사용
391쪽
mmati Leum istum; ut dicit ipse de templo Salom
nis . In rigore deberet, & Posset ubique coli: sed tamen certa loca specialiter ad hoc deputantur, di ea conveniunt populi in unitatem Religionis.
obiic. I. con. a. p. non repugnat creaturae ubiquItasi ergo nec immensitas; ergo non est propria soli Deo. Prob. ant. Corpus.Christi tam posset poni ubique, quam in tot altaribus , ubi de facto est; idem est de qualibet creatura , quae posset similiter repi duci, & poni ubiques ergo dcc.
Resp. neg. cons. I. & a. argumenti; nam licet cre tura poneretur ubique, non ideo diceretur immensa ,
quia id non haberet ex sua persectione substantiali, di intrinseca , ut Deus, sed id haberet a Deo, & per
Concl. 2. sic Deus est ubique per immensitatem, ut tamen non sit in mundo, εο in loco, mundo, sed extra locum , mundum , non tamen proprie in spatiis im tinariis. Probatur primo ex Scoto IJ Immensitas Dei, me sens huic universo, non aequatur huic universo ue
ideo excedit formaὶiter, non tamen e se alicubi inhoesmiverso ergo ex Scoto , OG Deus non est in mundo, ut in locos quia non continetur in illo definiative, nec circumstriptives sed excedit illum de non est in spatiis imaginariis nec per ubi cationem realem, nisi in loco reali, qualia non sunt spatia imaginaria rad quod facit alius textus. Ante mundi ereationem , non est imaginandum vaeuum in initum , quasi ibi fuerit Deus prius praesens secundum essentiam, ante suam produceret mundum,) &c. ergo Deus non habet ubi reale in spatiis imaginariis .PIob. I. P. a. nam ut patet ex Scoti Philosophia; esse in loco, non tantum est implere spatium aliquod,
sed est illi commensurari , di illo definiri, ita ut i catum non sit extra illud; Illud non est in loco , quod non habet extra se aliud eontinens: illud vero , quod habes, est in Leo , a t Philos f 3J sed Deus non ita est in ullo ente, vel si alios ergo non est proprie in loco, licet sit ubique per immensitatem. Confir.
392쪽
Confir. ex Aug. id Deus non est alicubi, quod enim est alieubi, loco cons mur ' .. v Prob t ex Script.& PP. faJ nam, ut dicebamus 3 E eelsior caelo est. Et coelum , in coel3 cytorum ipsum campere non possunt. Et, ut dicit S. Gregor IIJ etlu-
palmo, O terram pugillo concludens inena itur 3 quoaspse sit eircumquaque cunctis rebus, quas creavit e terius. Id nam , quod interius concludιtur, a conis eludente exterius continetur. Ego autem misco, esseoncludi loco ; nam locus est superficies corporis ambientis, ex Phusica , & P.Damia. QIpse manet intra omnia: ipse extra omnias supra omma, . in1 a semnia. Et Hilar. ΓsJ Deus intra, O ex α, supereminens, inest interior , excedις exterior. Et Edixit Ierosol. sedes ipsi caelum , sed illud tamen excedat
sedens . Et Athanas ubique est , extra omnia, implet omnia , manens extra omnia . Et sic de aliis. Prob. . Deus realiter existebat ante mundum ; em Eo tunc non erat in mundo ue ergo etiam nunc exi stit extra mundum , quia nunc non magi S concluditur mundo. Prob. ant .ex Script. QDeus rex ninerante saecula. Et priusquam montes fiereno, aut sormaretur trera , O Orbis, ἁ saeculo tu es Deus . Et ipsenssini o ante mundi constitutionem. Prob. denique; nam Deum eise extra mundum,
nihil est aliud, quam ejus extensionem entitativam non concludi finibus mundi, sed ex se habere, quod possit existere in quocumque spatio , quod vellet pr ducere extra i lium , sed talis est Deus ex sua immemstate; ergo hoc sensu est extra mund um. Prob. 2. P. I. ex Patribus, Deus non potest implere , nec coexistere realiter enti non reali. QuN-rit S. Bernardus; ΘJUbi erat Deus,antequam mundus sieretὶ non est , quod quaeras , ubi erat; praeter ipsum nihil erat; in se ipso erat . Idem dixerat S. A ugust. . requam faeeret Deus calum, O terram , ubi habitabat Z In se habitabat; apud se habitabat; o apud se est Deus. Prob. a. spatium imaginarium nihil est siIL.83.qq. zo. saJ Iob. II. s 32 3. Reg. s.
393쪽
sitivum ; ergo Deus non potest dies ibi esse perre
lem coexistentiam. Prob. cons. nam coexistentia , diu bicatio est relatio realis exigens extrema realia ;Sed spatium illud non est quid reale ue ergo ibi Deus non potest esse misitive per Praesentiam realem, parte fundamenti. Dico positive 3 non enim negatur, quin ibi sit ne .gative: quatenus ab illis non est proprie absens s sed esset ibi positive, si poneretur ens positivum,V. g. alio mundus in spatio, quod imaginamur extra ipsum Vide quae diximus in Physica. '- Objic. I. contra a. p. Nam Deus est extra mundum; sed extra mundum nulla sunt spatia realia; sed imaginaria s ergo Deus est in illis spatiis. Prob. min. nam lmundus complectitur omnia spatia realia . Res p. dist.maj. extra mundum, existentia absol in s conc. relativa, de positiva; neg.ma , & conLnam ut dicebamus ex Patribus , Deus extra mundum est in se absolute , & non in alio ente, quia nullum est . Inst. spatium extra mundum est vacuum, immensum, &reale, & interminatum, capax repleri, sed Deus est in omni spatio reali, etiam in vacuos ergo
di in illis spatiis. Resi'. neg. ma . nam illud spatium de facto nihil est,
Ieale positi yum. lpei substantia, ante creationem, non erat minus ditast, &extensa, quam posts ergo non mi- nus erat in hoc spatio ante creationem, quam post.
Et ita est de aliis spatiis , in quibus essent alii mundi
creabiles extra istum . . i. Resp.dist .ant. non erat minus extensa entitatiVe, di quoad ses con. ant. coextensa, coexistens,seu quoad spatilina reale,& inexistentiam ullam actualem ; neg.
ant. quia cum nihil praeter ipsum existeret, nullienti, vel f patio , vel loco inexistebat. Objic. a. Nisi esset vere in spatiis illis vacuis, & j ImaginaruS sequeretur in ipso aliqua mutatio i realis 3 nam I. si in eis produceret aliquid , ut po- iii in ibi esse de novo, ubi antea non erat. extra mundum posset moveri versus mundum, aut mundus versus ipsum s &tunc Deus moveretur per illud spatium , in quo non esset e
tensu. s &c. s. Deus essct a se ipso, R in se ipso
394쪽
3 o 6. De Attributis negari vis.
dixisus: nam esse, quod haberet in illo ente extra Mincium, &distante a mundo, esset divisum per spatium illud negativum , ab illo esse , & substantia , qua esset in mundo, & similia inde sequerentur , quae sunt absurda, & repugnant Deo; ergo dicendum, quod Deus est vere diffusus, & praesens per spatia ima
Resp. neg. illas omnes tequelas, ut pote falsas ex salsa imaginatione. Nam x. cluando Deus aliquod
ens de novo producit, & in illo habitat, nihil novum intrinsecum accidit Deo, sed illi enti, quod greditur de nihilo, & incipit existere in sinu, ac Pelago immensitatis divinae, quae virtualiter, & immens istula est, Sextensa; ut accidit mundo, cunae creatus est. a. In casu posito de motu illius entis ex tra mundum,per illud spatium,seu vacu tun totus m tus esset in illo ente, non in Deo; qui cum extemdatur infinite, non mutaret distantiam , sed illud e moveretur in ipso, sicut piscis in Pelago, velavis in aere movetur, immitato mari, Vel aere, saltem quo ad situm . 3. Idem est de distantia, divisione. Quia Deus, dum est in uno ente, non concluditur, nec temminat ut in illo; sed i liud in Deo concluditur, ut diacebamus cum Augustino de spongia in medio m ri , nam si essent duae, illae inter se distarent ; non a tem mare a se ipso, nec ab illis. Alias objectionesi lutas habes in Physica . . Concl. 3. Immensitas Dei est attributum speeiala ab aliis distinerum 9maliter , etiam ab infinitase,
Prob. I. ex Scoto: tum quia sie distinguit omnia attributa, ut patet ex dictis 3 & immensitatem: reputat inter attributa , seu modos intrinsecos divini esse; ttim quia definitiones diversas illis tribuit, & m xime innnitati, & immenstati ; nam infinitas e sentiae intensiva, formatis , O fundamenralissimul in essentia, ut essentia est. cypro tanto voci
rur a Damasci siJ Pelagus: formalis autem tantum non fundamentalis est in qualibet alia persessio simpliciter, quaelibet enim suam habet perfectionem firmatim ab infinitate essentiae, tan'ama radice, in fundamento ) ; ecce distinctionem infinitatis, pro
395쪽
ut est attributum speciale ab infinitate extensionis , seu immensitatis. Idem Doctor describit, immensitatem eme illam Ilerfectionem, per quam necessario est ubique, quia nullum potest esse ubique, si
non sit secundum potentiam , praesentiam , &esientiam; unde immensitas im Portat primario Persectio- .nem positivam infinitam, dc secundario, desermaliter, iuxta modum nostrum concipiendi, negatiorem lim lationis actualis , & aptitudinalis in exte sone, seu praesentia, &ubicationes ita ut per nullam extensionem, vel ubicationem , seu praesentiam
actualem l imitari possit , sed semper ex se talis est, ut nulla sit possibilis creatu a, in qua ex se, & n cessario non existat per indistantiam substantiae
Prob. a. quia eadem est ratio distinguendi hoc a tributum , ac de aliis omnibus: nam habet diversa in omnino conceptibilitatem; quia ratio ejus sermalis consistit in facere Deum intimE Praesentem omnibu rebus; Infinitas vero praecise facit illum in se entitativE & in sua essentia illimitatum , dc identificat illi perfectiones omnes possibiles in statu etiam perse
ctissimo possibilit & ideo dicitur infinita radi lii, ,
fundamentalis , ergo conceptus infinitatis, & i , mensitatis sermaliter distinguuntur. Uno verbo, I finitas essentiae explicatur Per plenitudinem , & totain Iitatem essentialis persectionis, Sc quidem absolutam absque remectu ullo ad extra s non vero Immensitas , quae involvit respectum quemdam, saltem rationis, ad extra, seu ad Creaturas, quibus nata est e stini, me praesens, di in distans . . Obile. ex infinitate essentiae recte infertur Immen,
stas; dc vicissim; ergo non sunt perfectionei distin
, sed reciprocantur formaliter. , Resp. neg. cons quia licet ex rationalitate insera turrisbilitas, non sequitur identitas earum forma lis. Insertur ergo immensitas ex infinitate essent ae, non sormaliter, sed velut causabiliter, quatenus illa
quasi fluit, de manat ab ista, sicut risibilitas a ratio nabilitate. Inst. haec propositio est formaliter vera 3 Deus est immensus, quia est in ire extensus; ergo imme
396쪽
go I De Attributis negativis .
Resp. neg. cons. quia infinitas in antecedente non est formaliter , & praecise infinitas essentiae saltem in se absolute ; sed infinitas attributalis: illa quidem est radix istius: sed patet ex dictis , quod singula attributa habent suam formalem infinitatem radicatam in infinitate essentiae.
Utrum immensitas Dei recte probetur , O
HAEc quaestio ponitur propter controversiam satis famosam, quae Versatur inter Thom istas , di nos, quia maxime Probant necessitatem ubiquutatis in Deo, ex eo , quod ubique agat, & operetur. Nos vero licet fateamur, Deum omnia in om bus, Operari, & esse ubique per omnipotentiam , & inde posse aliqualiter inserri ubiquitatem propter infinitatem essentiae, & consequentia materiali; negamus tamen ex hac ubiquitate omnipotentiae recte, di necessario, & per locum intrinsecum, & consequentiam formalem inferri ubiquitatem praese , seu substantiae ; quia credimus , quod si per rimpossibile Deus per substantiam suam limitar tur infra coelum , ita ut non extenderetur extra iulud , adhuc posset operari in terris per suam Viri tem , & potentiam; &, licet non esset immensus , esset adhuc omnipotens. Porro omnipotentia , ex Scoto , est formaliter voluntas ipsa Dei, ad cuius velle emcax fiunt omnia in iis omnibus circumstantiis, & pro ut vult , sive se solo , sive cum interventu , & concuIsu causae secundae s di tale omne velle est aeternum squo producit creaturas in esse volito; sed pro tem Pore quantum ad executionem , qua producit eas inesse realis existentiae. Immensitas vero est illa Dei Persectio, qua extendi ir i et substantiam suam ad omne spatium , ita ut sit intime, & realiter pr*sens in omnibus entibus realiter existentibus. Hinc Patet I. quod omnipotentia , dc immensitas sunt persectiones forma liter distinctae , A realiter tantiamide
397쪽
Identἰficatae , ratione infinitatis earum , 8cessentiae ἰΣ. 9uod prius aliquo modo est res existere, & Deum illis esse praesentem per omnipotentiam , quam Deum in eis esse per immensitatem , non quidem Prius tempore , sed naturali ordine , ut patet ex quaest. Praecedenti, Deus enim non potest dici presens actu , nisi rei in actu existenti. Nepete ex Physica distinctionem agentis immediati. immediatione virtutis , de immediatione supin. positi s prius illud est , quod causat effectum petvirtutem a se quidem emissam, sed mediante alio supposito , in quo Viri us illa immediate recipitur ;ut clim ignis calefacit per calorem in ferro im- Pressum s ita ut fectum ipsum immediate calefa- ciat per calorem illum ab igne acceptum. Secundum vero, quod causat effectum abique alio supposito mediante , sed per suam praesentiam , dc actionem, a se immediate exeuntem , di in passu reinceptam : ut in exemplo allato, ignis calefacit ser- xum immediatione suppositi s di ferrum calefacit
manum a sed ea est disterentia, quod ignis agit immediatione virtutis,& suppositi simul f seu per virtutem sibi propriam , & per se, seu per proprium
suppositum, ut praesens s ferrum Vero per virtutem , so. calorem ab alio acceptum; & ideo agit tantum
immediatione suppositi . Diximus autem , Deum
agere cum creaturis ad omnes. effectus earum uir
que immediatione, st. virtutis, & suppositi.' Concl. suam vis Deus non posse essie ullib; per pote iam , quin adsit etiam per substantiam ,
O immensitatem : tamen non recte infertur immensitas ex omnipotentia; seu praesentia in omnibus per substantiam non recte probatur ex praesentia pre operationem. Est communior contra Thom istas ,
α quosdam alios. Prob. i. ex Scoto, id qui ex prosem quaerit: Utrum Deum esse praesente' ubique fecunaeum potentiam inferat ipsum esse ubique fecundum Gentiam 3 Hoc est , utrum omnipotentia inserat immensitatem . Et respondet. ΓGVidetur, quὸd cum omnipotentia, quae simpliciter est perfecta potentia activa , non requia
398쪽
rat actionem , prius in unum passum , quam in aliud. ... O Meo videtur , wὸd talis omni olentια sit ratio amendi in quodcumque, O producendi quodeumque possibile, licet per impossibila ipse Deus P cujus
est omnipotentia, non eg et ubique , & secundurn hoc videtur tenenda negativa quaestionis. Prob z. ex eodem , quia licet per impol tibi Ιe Deus non esset ubique v. g. si limitaretur eius eia sentia intra coelum, adhuc intelli Feretur esse omni- Dotens; ergo adhuc Posset operari in terris,dc ubique, quodcumque vellet, & eodem modo, quo nunc ope
' xatur: ant. patet; nam totus conceptus omniPoten
'tiae salvaretur. Prob. cons. nam Deus non habet praesentiam realem actualem in spatio extra mundum, quod dicimus imaginarium ; nec ante Cre tionem erat realiter actu prςl ens inspatio, quod o
cupat hic mundus ; sed erat in se ipso, ut diximus ex SS. Patribus f & prius est rem existere, quam el- se praesentem Deo, & Deum in illa esse: sed tam in illo, quam in isto potest Deus operari Per omnipotentiam: Ergo ita esses, quamvis per impossibila
non existeret in terra , sed concluderetur Coelo . Potest Deus causa re aliquid extra universum , O tamen ibi non es per suam essentiam, ait Scotus Prob. min. ex facto; nam Deus operatus est mundum
Confir. non debes negare Deo agenti infinito i d , quod vides in Creaturis 1 sed in creaturis vides virtutem agendi in passum distans localiter; ergo id non debes neSare agenti infinito , qualis esset Deus in illa hypothesi. Patet min. sol non est localiter praesens in Visceribus terrae, ubi generat aurum, & sic de caeteris quae in Physica vidimus agere in distans. Prob. etiam mai. quia quo major est virtus agentis, eo magis agit in distans ; unde ardentior , & ingentior ignis calorem longius emittit , & distantiora calc--facit.
Prob. I. Deus ex omnipotentia agit per voluntatem ; sed voluntas agit, ubi vult, sive in pr in quum, sive in distans ; ergo Deus ex omnipotentia non requirit praesentiam passi s ergo ex operatio enon infertur necessario praesentia substantiae , .led tantum virtutis. Prob. 4
399쪽
prob. 4. contra illos, qui ponunt Deum praesentem in spatiis imaginariis: nam in illis Deus nihil o- petatur: Idem est de illis,qui eum nobiscum sentiunt extra mundum: ) ergo operatio Dei non arguit necesIario immensitatem idi cum sὸparari possint . Ergo immensitas debet aliunde probari , quam ex operatione it quando quidem putant esse in illis spatiis, licet ibi nhil operetur. Confir. quia si praesentia Des in loco penderet ex ratione sua .formali ab Operatione , toties mutare tur praesentialitas substantiae , quoties mutaretur operatio ; Zc hic aliter esset praesens , dum produci intur accidens , quam dum producitur substantia; in accidente haberet praesentiam accidentalem , di in substantia substantialem & in operationibus remissis esset praesentia remissa ue & intensior in i tensis: & toties mutaret ubicationes, quoties dive se operaretur y quasi vero agens ipsum creatum non possit aliter, re aliter agere in eodem ubi, & l co ; ει cessaret ubi, quoties cessaretur ab una ops ratione . Alia plura similia sequerentur , que absurda
Obiic. I. ex Scriptura, quae probat Dei ubiquitatem ex eius operatione: ut cum dicitur 3 fi J quo ibo a Diatuo, quo a facie tua fugiami Si ascendero in ediruuc manus tua deducet me , Oe. Q. ex operatione manus Dei, probat eum adesse in extremis maris, & ubique. Sic D. Paulus Dd docet, Deum
non longe esse ab unoquoque nostrum s quia in ipso vim mus , movemur,.sumus: id est , quia in nobis operatur V tam, & motum, dcestes ergo immensitas, seu ubi quilas Dei recte probatur ex ejus operatione. . Resp. dist. cons. recte probatur tanquam ex medio
materiali , & quasi a posteriori , & magis iuxta
modum nostrum concipiendi s & velut ex corc mitantia , &entitate , con. velut ex ratione formali, & a priori , neg. cons. & tamen in hoc versatur punctum dissicultatis ; nec enim negamus immen insitatem, & ubiquitatem Dei ullo modo inferri ex eius operatione , sed tantum negamus , quod sic Probetur Velut per rationem formalem essendi ubi que , quod non praetendunt illae auctoritates psal-- mistae,
400쪽
s rL De Attributis negativis P
, nec Apostoli, ut patet legentibus: ille viile
tantum Ostendere , quod peccator non potest fugere nec a cognitione, nec ab ira Deis auo ά facie tuα
futiam i Et iste quod Deus est ubique ; sed nullam
. ad id a fieri probationem ex operatione eius , sed . tantum ex nostra dependentia ab illo in esse, & op xari s uno verbo, probat Dei existentiam ex immenia sitate; non vero immensitatem ex Operatione ι ut luce clarius est in textu.
Obiic. a. ex Aristotele, agens, &passu debent esse simul; ergo ex actione Dei ubiq; necessario infe
. tur praesentia ejus ubique : non enim operaretur . ubique, nisi esset praesens. Prob. ant. dicit enim,quod innovens, O motum debent se contingere.
Res p. neg. ant. utrumque s quidquid sit de mente Arist. quam in Theologia Parum curamus.Sed re vera id non asserit, nisi ad summum de agentibus cor' teis illis, quae non agunt, nisi percontactum & hoe . ne verum quidem est de omnibus; non enim igno-I avit, quin sol agat, ubi non est in substantia , di supposito , sed tantum per Virtutem )& haec simul tas, seu proximitas , seu contactus susticit. De age tibiis spiritualibus, & per Voluntatem, ut Deus ,
id absolute falsum est , ut diximus in Physica de
actione in distans. . Inst. agens ex virtute sibi intrinseca, & identim cata debet esse intime praesens passo; sed Deus agit per omnipotentiam sibi intrinsecam 3 ergo non Podest distare, & non esse praeiens, ubi agit. Resp. neg. maj. absolute, Vel dist agens finitum, &materiale, transeat; agens infinitum, & omnipotens, .ct Per voluntatem : neg. mai.& cons. Primum patet. de astris, & agetibus sympathicis, quς agunt per Virtutem sibi intrinsecam , & tamen agunt, ubi non sunt immediatione suppositi. Secundum quia agens Voluntatem , & quidem omnipotentem , agit, ubi placet, sive in vicino, sive in longinquo. Res p. a. data gratis majore, st. quod agens non posest operari, ubi non est quoad substantiam, & entit temue non sequitur, quin ibi po1sit esse, & nihil oper xi s ergo operari non est sormalis ratio essendi alic bi ; alioqui haec non possent separari.