장음표시 사용
401쪽
Orobant immensitatem Dei ; ergo ita debet legitim ει efficaciter probari. Prob. ant. Muodvis opus nemo, si est absens , operatur. Deum iditur, cum nullo non
tempore , quidvis eorum , quae fiunt, cunctaque mo-
demetur, ac diisenses juri confervatione, pro uxnecesse est fateri .. in omnibus inesse , ait Anasti Sin. divMae virtutis effectus nusquam de .se eernimus, cur eamdem Dei virtutem omnibus rebus
inesse dubitemus inquit Hugo Victor. saJ sine Deo nihil potest aur esse, aut eoservari, dicere cogimur, Deum o ubique semper inesse Anselm.
ergo potissima probatio immensitatis Venit ex operatione Dei. Rein. neg. cons aliud enim est, quod aliqualis pro batio inde petatur, sc. ut a concomitante ex mate xiali identitate, & per locum extrinsecum , & fami hariorem , quod sic fieri fatemur in Scriptura, & aliquot SS. Patribus : aliud, quod sic probetur, qu si a priori, di formaliter, per locum intrinsecum , denegamus hoc intentum esse a Scriptura, aut Patribus.
Obiic. 4. agens spirituale, quod agit immediati ne suppositi, & virtutis, debet ibi esse per suam su
stantiam, ubi est suus effectus, & operatio, si sua actio sit & sua substantia s ergo ex illa operatione recte, &necessario, di per locum intrinsecum pro batur eius existentia , ubi operatur, & ex ejus oper tione ue sed Deus agit utraque immediatione, & ei uvactio est ejus substantia ergo quia ubique operatur , sequitur, quod ubique sit praesens. Maj. patet, nam si nihil mediat inter agens, di passumi, seu effectum, necessario coniunguntur, & maximE in spiritualibus. in quibus ne me'lat quidem quantitas, quae impodiat compenetrationem agentis cum effectu Prob. subsumptum, quia nos ipsi. fatemur , Deqm agere utraque immediatione, & virtutem, & actionem ius non distingui ab eius substantia: uno verbo, amctio, & agere Dei est ipse Deusi ergo Deus non pol
est agere, nisi ubi est per substantiam immediath. Resp. dist. mai. si agere immediatione suppositi sit Tom. L O gers: si J L. deside g. sad L. . erud. The . Is
402쪽
agere in eodem loco, in quo est passum, seu effectus.
conc. mai. si sit tantum agere per virtutem a se imm
diate exeuntem, in passu terminatam absque immediatione alterius suppositi, in quo virtus illa prius recipiatur 3 neg. mai. & cons& dist. min. Deus est agens utraque immediatione hoc a. sensu , conc. in I. sensu, neg. min. Nam, ut dicebamus, id non est necessatium in agente infinito, & per voluntatem ;talia enim a entia producunt,quidquid volunt, sivesnt praesentia in loco, sive absentia, & de hoc est
maxime quaestio; sumcit, quod virtus, &aetio eorum terminetur immediate ad effectum, & sic esset de actione Dei,in quantum est agens omnipotens, MPer voluntatem, quod velo semper si , ubi agit, hoe petitur ex ratione immensitatis, non Vero omnis
Inst. i. actio, seu agere Dei, ut est ab omnipotentia , est ipsa Dei subitantia I ergo ex ratione ipsa omnipotentiae, ibi est Deus per substantiam , ubi agit. Probat. concnam actio est in passo, seu in effectu aergo Deus ex vi suae actionis est in passo, seu in creatura, in qua agit. Res P. neg. cons. &ant. prob. Nam actio Dei, sicut & omnis agentis, non est formaliter in pasta, sed in agente, ut probatum est in Philosophia. V de sive actio Dei sit substantia ipsa Dei formaliter, aut realiter, sive non , hoc nihil facit ad rem', sussicit, quod terminative tantum sit in effectu. Virtus, qua Sol generat aurum in visceribus terrae, est in ipso Sole, non in visceribus terrae, ubi producit suos es.sectus. Sic omnipotentia est in Deo, & terminatur ad creaturam : certe si actio Dei ad extra est in creatura ; ergo est aliquid creatum; ergo non est ipsa Dei substantia. Inst. a. illud, per quod Deus formaliter determ L, natur ad existendum in rebus, est illi ratio formalis ibi essendi; sed sic determinatur per suam opeIati O-Nem, qua eas Producit s ergo operatio illa ejus est ei ratio essend i in rebus. Prob. min. posita i ita acti ne Dei, nulla alia est ei ratio emendi in creaturis serso per illam actionem uItimo, di formaliter dete
minatur ad esse in rebus . Prob. ant. hoc ipso, quod
sic agit, facit illas *ςxistentes, di a se dependet
403쪽
etes; ergo per hoc ipsum ultimo, & formaliter dete minatur ad essendum in illis.
ra, di sormalis ratio, cur Deus sit in rebus a se productis, est sua immensitas, sine qua posset non esse per substantiam in eis, sicut Sol non est in visceribus terrae , nec magnes in ferro, quod trahit ad se, sed quia immensus est, hoc teso, quod res aliqua per Potentiam existit, necessario ibi est Deus per substantiam.
Inst. I. Immensitas non magis determinat Deum ad essendum in creaturis hodie productis Perlmientiam , quam heri, aut ab aeterno ue sed 4b aeterno no determinabat eum ad essendum in eis; ergo neque hodies ergo id venit a sola operatione.
Resp. neg.min. vel dist. non determinabata dessen dum actu in creaturis ab aeterno, & antequam exist Ien , con. supposita existentia actuali, neg. min. &I. cons. & d st. a. venit ab operatione. causabiliter ex Parte rerum creatarum , con. im aliter, . quasi a ratione formali ibi essendi, neg. cons creatio rerum est
causa inexistentiae actualis Dei, Immensitas vero est causa formalis. Objic. s. persectissimum agens debet esse pers ctissimo modo praesens passos, 1ed Deus est perfecti iasimum agens , & persectissimus modus praesentiae est per substantiam, ergo Deus debet esse praesens per substantiam, ubi operatur. Resp. neg. mai. nam ad rationem agentis persectis. simi nihil conseri prox inlitas a imo videtur magicommendari virtus agentis , quod non exigat eam
sed quod possit atque agere in distans , ac in propiae . suum, si aliunde hon necessitatur ad esse propius in
inst. perfectissima causa persectissimo modo com municatur effectui, sed Deus est persectissima ca fas ergo debet perfectissime communicari creaturis: sed persectissima communicatio causae ad emeauni fiePer intimam praesentiam s ergo ex operatione sequi ivr haec praesentia.. Resp. I. neg. mai. absolus , dc ut iacet. , alioquἐdeberet Deus aequali ter communicari omnibus crea
tuli. , quia omnium est persectissima causa. Suseo a ncit
404쪽
ficit ergo, ut cuilibet communicetur ad mensuram Resp. a. neg. subsumptum; nam praecise loquendor
illa intima coniunctio nihil facit ad perfectionem substantialem causae, vel effectus, & hoc est in q uar-ssione, an sci licet agens, ut agens, debeat coniungi substantialiter passo, di effectui, ut inde ex actione
arguatur praesentia. . 'Constat igitur, quod Iichi Deus ubique sit ner omnipotentiam aeque, ac per praesentiam, & substa tiam, seu immensitatem, quia singula illa attributa sunt formaliter infinita, & licet ex una ubiquitate cotiligi possit alia . tum propter illam infinitatem illis communem, tum Propter identitatem illorum re Iem inter se, & cum essentia Divina, tamen secun dum rationes eorum sormales non sese inserunt.
De Ineffabilitate Dei. 1 Negabile dicitur, quod vocibus, seu verbis e plieari nequit, ideo ineffabilitas est ea Dei magnitudo. quae reddit nobis in nominabilem, seu verbis inexplicabilem eius naturam . Certum tamen est, nos saltem ex Spiritu sancto pluribus nominibus Deum appellare , ut loquitur Augustinus . Eum Proprio quodam nomine explicamus , cum ineffabilem dicimus . Ne ineffabilis quidem Deus dice
dus ess, via O hoc eum dieitur , aliquid dicitur, E fit ne1cio quae pugna verborum : quoniam si illud in ineffabile , quod dici non potest , non ess ineffabile , quod vel ineffabile diei potest . Legimus emgo etiam in Scripturis diversa Dei nomina r utiunt, Deus, Arinai, Iehουa , summum ens , summum bonum , quo melius non potes excogitari, priama eausa , &c. denique sicut sormamus hic aliquos conceptus de illius natura , ita Ze habemus aliquas voces , sive complex s, sive incomplexas, quibus eos significamus, Verbi gratia, concipimus eum in Ordine ad creaturas, dc secundum aliquam cautalitatem circa ipsaS : α sic vocamus eum n
ininibus primae cause, creatoris , Gisiamatoris , Reingis
405쪽
Nae Retum, Domini , O Domini Dominantium , unximi finis , Oe. Si concipimus eum secundum perfectiones aliquasi eminentissimas supra eas , quas in creatis habemus , Vocamus eum nominibus pientis, Boni , Omnipotenris , Iusti , Misericordis Iedie. Si denique concipimus eum immunem ab imperfectionibus, quas Videmus in creaturis, vocamus eum v ibus , quibus illi desectus removentur, verbi gratia r dicimus eum increatum , immortalem ,Ξnυisibilem , incomprehensibilem , inestabilem, &c. illa dicuntur nomina Dei hositiva, ista vero negativa. Rursus ex Variis illis nominibus, quibus utimur erga Deum, quaedam propria illi sunt; quia exprimunt in proprio suo significato varias ejus perfectiones , & praedicata quid ditativa, aut qualitativa , ut nomina Dei, Omnipotentis , omni scien sis , creatorri, dic. quaedam per metaphoras desumpta a Creaturis, in quibus tales perfectiones, seu qualitates eminent, ut cum dicitur Leo, propter Grtitudinem : Agnus, Propter mansuetudinem: P na , propter firmitatem o Pater familias , propter' providentiam , &c. aliqua etiam de illo dicuntur, quae sunt ei communia clim creaturis, ut nomina,
Entis , substantiae, vim, seu viventis , & Spiritus, quaedam vero ex istis redduntur illi propria per a ditiones, & ideo dicuntur pronia ex communibus: -us summum ens, summa substantia , prima eausa, dic. quaedam Vero sunt purό propria , ut Deus , creator , M. Item quaedam dicuntur, quae illico . veniunt ex temP're, ut , , Crearis , Re .demnor, dic. alia vero illi conveniunt simpliciter , di ab aeterno , quia eius naturam , aut qualitate.
naturales.secundum se, & in se significant, ut enεἀ se infinitum , independens, dic. denique alia sunt Qentialia , quae essentiam, aut persectiones essemtiae significant , & omnibus persectionibus divinis
conVeniunt , ut ea, quae retulimus alia raro notionalia , seu personalia, quae solis aliquibus petχ-nis Propria sunt, ni nomina , Patris, & Ingeniti, 'si primae personae conveniunt: nominabi, Geniti , Uni nisi , Rii secundae: de Spiritus , MQSpirati , soli tertiae. Non est igitur dissicultas, nec disputatur, quia
406쪽
Deus sit aliquo modo nominabilis, &effabilis per
nomina , tam positiVa, quam negativa, & tam Pr pria , quam communia , quibus eXprimamur conceptus nostri de Deo, tam quidditati vi , de proprii quam communes s sed quaestio est, an possit nomianari vocibus, quae clath, &distincte signi iacent, Mexplicent aulientibus naturam Dei, nam hoc requi-xitur , ut Deus dicatur simpliciter, di absolute. sin minus, dicetur absoluth, & simpliciter in
inabilis . . Suppono autem, ex Logica, voces posse signinc reperiectius audienti, quam intelligat loquens, e 1am si sit ipsemet imponens nomen, quia voces non solum Musant in audiente notitiam rei alias ignotae, sed etiam excitant praecedentem rei loquutiqnem ,
quae in audiente potest esse persectior, quam in i quente, & ita docet Scotus 3 ideo Deus distinctius. nominari potest, quam concipi. Suppono a. quod cognitio rei alleuius vel est d,stincta, id est secundum aliquam rationem , seu praedicatum proprium , quod verε illi conveniat, &soli, ut eognitio hominis sub praedicato, & mrmalitate rusbilis, aut rationalis r vel est 'uidditativa, id est, secundum praedicata eius essentialia , quae sunt genus, di differentia, ut cognitio hominis, secundum quod est animal νatiemtis , vel e prehensiva , quia adaequat cognoscibilitatem eius, & his opponuntur c nitiones, eonfusa , qualisatiet , di imperfecta, seu sna quata .. ΗiS suppositis, . 'Coasel. Deus non hae Messabilis est homini GaDνι , vin pestis eum nom inare noni ine aliquo prurio, seante naturam eius, o quidem persectis me Anginiis , aut Beatis , m etiam eompreheψυὲ ipsi Deo, nsu men homλῶ viatori , nisi esUnse , ct inadaequate, seu imperfecte , O hoe semis ineffabilis est absolute. Prob. I. P. I. ex Molo. LiJ Dici potest, quod ad mimur nomina multa imponuntur, qua significant Deum incommuni, quiadse naturaliter potest coneipi a vi rore , vel si verum est, ouod distinctius o flangis vi, quam concipi , pors Deus nominars a viatore mmine signimante hane Gentiam. Et ma3is positivh addit 4 sad Uemisimile es , Deum nominarι tali nomia
407쪽
ne, Θ hoe ; sive nomen illud sit Immsitum ab ipso
Deo , vel ab Angelo eoeninoente ipsum Deum , vela viatore , verisimile est enim , quod multa nomina sint in S. Scriptura , distincte illam esentiam signi eantia, sient Iudaei dicunt de nomine, quod voea in terrareammaren, idest , quatuor litterarum, & post adducta quaedam nomina , quae legimus in Script 1 a ab ipso assumpta , ut qui eis, & ego Dominus , dcc. tandem concludit: Est ergo Deus nominabitis a viatore nomine sien cante propriam egentiam, ut eghaee essentia sc. distinctEM ratio est, quia viator potest uti aliquo sieno , O intendere , O ex imere signiyc tum illius Ini, sive i me imposuarit iliadsignum, sive
altas quicumque, qm novit lanimatum, Oe. O plieiter concedendum est, quod multis nominibus ut potest viator exprimentibus essentiam divinam . D dem asserit, & probat quaest. a. ex reportatis. Prob.a. ex Scriptura , in qua multis nominibus a pellatur de explicatur Dei natura, di qualitates v ius ι nam ut seribit S. Hieronymus 3 Inscripturispa Fm reperimus deeem nomina regeipua . a. est El ,
est, Quis . a. Eiecta x idest , providens , vel pr curans. 3. Euhim; seu Euha; idest, provisor, aut iudex, vel in plurali Pr isores, aut Iudices. 4. St. aoth , subintellecto nomine Domini Exercituum. s. -hο idest, excelsus. 6. EMehaseer EUeb; idest, oui sum , Vel qui est. 7. -nat s idest , Domis s. g. Iah; quod est abbreviatum ; in quo desinit alleluia. s. saddai; idest, munificus. Io. nomen tetragrammaton, idest, qui est, aut, qui ero, seu, qui est futurus. Alia plura refert Dionys.s14 tum ex eadem Scriptura , tum ex sui temporis eologis. ' Confir. nam IpsemetDeus sibi nomen sumit, ut dicebamus o Doctore. ad Ego sum, qui sum. Hac nomen menm in sempiternum. Et hoc publieandum dat Moysio Sis dices, qui est, in x me ad vos. Diem , Nomen mom, a nai, non manifestavi eis.
Et, omnipotens nomen eius. Et Dominus Zelotes
408쪽
exere ἰtuum nomen eius. Denique vix habes lineam in Scriptura Sacra, in qua non legas aliquod nomen Dei. Prob. I. ex SS. Patribus , qui sub diversis nominibus Dei naturam , & perfectiones nobis explicant. Unde hoc ipso titulo Ineffabilis , famur eius naturam , di magnitudinem , non enim inest abile es , quod μκ abile diei potes, inquit August. cit. Et, ut dic Bamus ex Dionysio: Theologi Deum laudabant, tanquam nullius nominis , O omnis nominis&c. Et CDetillus Ierosol. sue J Deus multorum nominum est, &c. Prob. 4. quoad I. a. & s. p. quincta didos hominem viatorem posse nominaret Deum , nomine pro prio significante naturam eius, intelligo vel de nomine iam ab aliis imposito, verbi gratiar ab ipso Deo, vel imposito ab ipso homine, & hoe vel l quendo alteri homini Viatori, vel loquendo Ang . Iis, Beatis, aut ipsi Deo; sed his omnibus modis,
Deus est nominabilis a viatore in sensu conclusionissergo, &c. Prob. min. nam , quid impedit, ne pr nuntiem unum ex nominibus, quae Deus sibi sumpsit, eadem intentione, qua ipse pronuntiavit. I.
quid prohibet, quin habens aliqualem cognitionem naturae Divinae sive ex fide humana, vel divina,
sive ex lumine naturae, utar aliquibus Vocibus, acisgnificandam illam Deitatem. Si voces illas dit, Eo ad Deum , numquid non cognoscet distinctissimε,
di comprehensive eamdem illam naturam, quam V
Io significare. 4. Idem est de Angelis, &animabus Beatis, quae Deum persectissime cognoscunt 3 ergo absolute Deus est nominabilis ab homine, de quidem
nomine, tum ab ipso imposito illi, quam ab ipso Dei sibi sumpto.
Confir. cum ego profero Vocem, Deus, ut Mnificem eamdem naturam , quam Deus voluit significa-
Te dicens, egosum, qui Ium , Deus ipse , & Angeli, di Beati intelligunt me loqui de illo summo ente,
quod persecte cognoscunt: quale est in se aeque acu um ipsim et eamdem vocem pronuntiant; ergo illa vox, a me prolata, distincte 1ignesficat Deo, &An- elis Dei essentiam. Prob. ant. Ad veram loque m non requiritur, ut vocis causent in audiente co- castreb.G.
409쪽
nitionem omnisco ceptus loquems, qualis est iuoquentes sed sufficit , ut excitent in audiente illam cognitionem , quam ipse habet aliunde de re aliqua ,sive conceptus loquentis de illa sit persectus, sive in rperfectus,ergo homo viator ita potest nominare Deu, ut voces explicent clarE naturam eius ipsi Deo, vel
Ut vim rationis huius capias, suppono ex Scoto, Deum, fidem est de aliis posse nominari, Vel 1. ab aliquo, qui nec Vocis significatum agnoscit, nec significare intendit, ut Psyttacus, Vela. qui Vocem
Pronuntiaret, cuius Vim non agnosceret prorsus, ut si Rusticus vocem graecam proferat, cum intentione
Joquendi, & significandi aliquid; si adsit auditor,
callens linguam graecam, Percipiet significatum eiu sed non mentem Iosuentis. De his duobus modis hominandi, qui sunt imperfectissimi, nullus dubitat. Vel 3. ab homine sciente 'uidem aliqualiter signim
catum, & volente id exprimere per Vocem, quam Proseri, sed ita, ut audiens persectius rem significatam agnoscat, quam loquens , ut fae8e contingit: ut si coecus loquatur videnti de coloribus, tunc cer tum est, quod audiens perfectius agnoscat colores, quam coecus loquens. .
a. Suppono ex Logica siJ quod voces in loquentesignificant conceptus obiectivos , & formales, Mquidem apud nos significant primario conceptus obiectivos , & ideo possunt significare perfectius audienti, quam loquenti . His suppositis , certum mihi est, quod loquens de Deo, tertio illo modo;
licet non cognoscam naturam eius , nisi confuse, de imperfecte, tamen Deus, & Angeli Beati, audie tes me , agnoscunt comprehen1ive Deitatem , de qua loquor , dc cuius species , vel notitiam in eis
Prob. concl. quoad 4. P. sc. quod nomen sic imp vium, aut probatum non significet viatori naturam Dei comprehensive . Nam loquens non potest ca lare in audiente persectiorem cognitionem Dei. quam cuius est capax: sed homo viator non est ca- Pax cognitionis Dei comprehensivae, aut perfectissi
410쪽
tate, & patet ex dictis de eognotilbilitate Dei,
objie. i. ex seripti Deus dicitur inessabilis , Ze n men ejus non agnosci. Quod est nomen erus , si nostitsi JEt Deus ipse improbat, quod Iacob ouaerat nomen suum ad cnu viseris raemen mum s Idem docent M. Patres. In Deo omninm cognitionum Dess perareame virae sub tuti sunt, quem neque disere , n sua intelligare stibilem, ait Dion. , neque no men eius ere, neque omio . Et D. Naaianet. Deum
desinit ia, quod eum dieitur non prest diei , eum aestimatur, non potestasimari , em eum definituν, L a desinitisne durescit. Et, Di ne est, Deum iniει-εirere, si ui autem impostibiis x & sic de aliis ; ergo Deus absisluthest innominabilis de ineffabilis nom me , quod ejus naturam significat. Rei p. neg ant. &cons. Prob. nee enim Seriptura , neque Patres loquuntur de omni inessibilitate, alioqui sibi eontradicerent , qui ipsum nominant in ipsismet lenibus; dum dicunt eum Instabilem, ut miniat Augustinus i loquuntur de nominibus, quae Issetatem exprimant , di maximε respectu hominis viatoris , qui non potest eum clarεcomprehendere. obiicia. voces non plus significant, quam emitet, et velit loquens s sed homo viator non potest cogit
re nomen , quod explicet Deitatem, neque id ve les ergα nec imponere tale nomen: patet mai. nam voces substituuntur loco conceptuum lamentis, qua tenus vult illos manifestare. Prob. min. homo viaton non potest cogitare, aut velle, & significarenat ram Dei clarius , quam ipse illam concipiat s sed non potest eam concipere clath , non enim cognoscit, nisi ex creaturis a di per conceptu proprioS ex communibus , ut nos ipsi fatemur 3 ergo nec cogitare n men, quod eam clare significet, neque id velle . quia via res non fertur in ne nitum Rem. neg. min. I. argum. dc mai. a. di dist. ant. 3. non fertur in incognitum absoluth s con. seeundum quid, neg. ant. Contrarium enim patet quotidiana experient at nam quoties discipulus recitat lecti ut