Summa theologiae Scotisticae, in qua ex fidei lumine, S. Scripturae oraculis, Ecclesiae traditionibus, & decretis, ss. pp. & theologorum sententia, & rectæ rationis ductu, religionis christianæ mysteria sacramenta, dogmata, & præcepta breviter, & sch

발행: 1706년

분량: 955페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

491쪽

Disputatio V. 6.3

turalem antinae, Tu non egeat lumine , Vel adiutor oullo supernaturali elevante 3 ita& Concit. propositionem illam simpliciter damnatri ut haereticam . Resp. a. neg. cons. nam si ve distinguat, sive non suffcit, quod per lumen illud, quod negabant Begar,i, esse necessarium ad visionem, poterat intelligere lumen obiectivale, aut concursum aliquem eintrinsecum supernaturalem ev l arte Dei , di hunc aia serebant, dc asserunt necessarium Catholici omnes. Objic. s. in via dantur habitus supei naturales adactus fidei, spei, & charitatis 3 ergo & in patria dantur ad visionem, dcfraitionem, de hoc tam certum est, quam illud. Reip.etiam hoc argumentum posse retorqueri, nam cum auxilio sui ternaturali,& absque habitibus,& sal. tem antequam insundantur, possumus elicere actus supernaturales fidei, spei,& charitatis, ergo & actus vi sionis,& fruitionis in patria, unde in serma; dissi antidantur,sed ita, ut polunt suppleri per auxilia supernaturalia: conc. ita, ut non Irussint elici, nec unquam

elisiantur de facto sine illis habitibus neg.ant.& cons. Colligis igitur, ad visionem Dei, ex parte intellectus, concurrere de facto lumen , quod dicitur gloriae, & quod describitur, qualitas supernaturalis, per quam intellectus informatur , elevatur , perficias , cor in actu primo constituitur prineipium 'iβο-nis intuitivae essentiae Dei, Sc ouod fides quidem docet, dari aliquale huiusmodi lumen supernaturale, elevans , & perficiens intellectum creatum , quia id fuit definitum in Concilio Viennensi, sed an sit tu men intrinsech infusum intellectui, dc illi in,aerens Per modum habitus, an vero sit quid actuale, & eintrinsecum , se tenens ex parte Dei, concurrentis specialiter, di supernaturaliter cum intellectu naturali, aut per modum speciei, non est ita certum demente Concilii, & ita , qui negaret illud lumen habituale , non Videretur haereticus, bene veIO temerarius, quia Opponerct se torrenti, di communi doctrinae Theol

Colligis a. quod qui ante definitionem Concit idocuerunt, aut docuissent, non dari aliud lumen ad visionem Dei praeter obiectivale, quod manat ab ipsa essentia Dei, non fuerunt, aut suissent haeretici. QU.

492쪽

Ao De invisibilitate, O visib. Dei.

id imas et lumen gloriae in visione Dei.

V Ariae sunt sententiae de essicientia huius luminῖς

circa visionem. I. quidam volunt. illud tribu re aliquem decorem, dc ornatum intellectui, quo dignificatur ad recipiendam vistinem . a. alii disponere, de eleVare ad recipiendam eamdem visionem, ita ut tu 'en sit subjectum ejus immediatum , &,uxquo. 3. alii disponere materialiter intellectum , ut uniatur eum essentia Dei, vice speciei intelligibilis, ut concurrat cum illis ad visionem. 4. exercere vicem, & m nus speciei impressae, per quam essentia redditur prae sens intellectui ; s. concurrere moraliter ad redde eam essentiam sic praesentem, quatenus x ex lege Posita, Deus movetur ad manifestandam silam e sientiam

intellectui creato, statim atque habet hoc lumen,quod praeterea roborat illum ad eliciendam visionem intensiorem , & perfectiorem; G. alii volunt, 'illud es' se totarn rationem productivam visionis, ita ut inte Iectus nihil acti, ε faciat. Nos, quid in via Scoti dicendum sit, aperiemus. Interim moneo , quod circa emficientiam , de concursum luminis, ad visionem Dei, eadem est ratio, ac de concursu Voluntatis cum auxiliis supernaturalibus gratiae actualis, Vel habitua Iis ad actus fidei, spei, de charitatis ' nel. I. Lumen gloriae non se habet ad visionem

heatam , neque ut decor , vel ornatus neque ut dispo sitis ad recipiendam visionem, neque ad unionem cum essentia , neque ut speetes impressa, neque ut causa pure moralis. Ita Scotistarcum aliis magis communiter. Prob. I. quoad I. &2. ex Scoto id dicente,

qubd intellectus animae Chri intest pasime recipere visionem primo, immedia te , ita quod non perties Tur prius aliquo lumine, tanquam forma alia absoluta a visione , O quod , si aliquid fuρernaturale ponia

fur in Beato prius operationibus visionis , fruitio nis . hiae non est propter reeeptionem 3 sed propter acri nem , ni eliciatur operatio in Beato , qua attingit Deum. 'Mn enim potest poni aliqva forma in Beat ο- - solii in

493쪽

siam ad decorem , O m lchritudinem. quae nouord etur ad actionem, Oc. ergo ex Scoto lumen gloriae non habet nec I. neca. necti munus, quod illi attribuitur, scilicet ad decorem, vel ad receptio nem. Vissionis , aut essentiae, & iam dixerat, quod anima mana in puris naturalibus est immediatum si,sceptivum beatitudinis , quoad 4. Vero Partem Patet ex dictis supra, ubi probavimus visionem terminari Immediate ad essentiam sine concursu speciei

impresiae; quia essentiae est summa tuae, de se, post se intellitibilis, ct de se perfecti e nistiva in tellectasi ideo frustra esset recursus ad ullam speciem, & lumen sub illo muncie esset absolute super

fluum . . s

Prob. 2. per partes & I. quoad i. quia Concilium Viennense non asserit necemtatem luminis in anima ad decorem, Vel oinatum, sed ad videndum sergo ad operationem. i Prob. quoad a. P. I. codem modo ex eodem Conciri

I, o quia videre De im , in sensu Concilii, & Theologorum , . non sonat puram receptionem visionis ,sed eius operationem , seu productionem, a. quia si in mtellectus egeret forma absoluta, di supernaturali luminis ad receptionem visionis, ita ad receptionem luminis insus, quia ..istud tam est supernaturale, quam ipsa visio ue ergo tam intellectus esset limpi portionatus , & indispositus ad lumen immediatὸ recipiendum, quam ad visionem, di sic daretur Processus in infinitum quod absurdum est . . .. 4- Psob. 3 eadem P. nam Visio est actus vitalis, ergoldebet recipi immediate in potentia vitali, sed lumen non est potentia vitalis; ergo non potest esse subjectum immediatum visionis. nfir. . nam, cum lumen sit forma absoluta, non implicat, illud separari, & conservari separatum ab intellectu, & tunc sustentaret Visionem in se receptam , sed hoc proprium est substantiars ergo non debet tribui lumini. , i Prob. I. p. de unione intellectus cum essentia Dei, quae obit munus speciei. i. quia gratis, di sine ratio ne dicitur, essentiam se habere ut speciem sui insius, nam dicere. solent Philosophi speciem esse vica-xiam objecti , non vero objecti a .esse vicarium

494쪽

Deciei ; neque supplet defectum speciei, sed speetes obiecti; nam istud non indiget si ecie, quando per

se ipsum potest movere, & determinare potentiam ad iiii visionem, ut fit in visione intuitiva. a. quia impropriissime dicitur, essentiam Dei uniri intellectui creato per modum formae , qualiter unit ut illi species impressa in cognitionibus abstractivis talis enim unio repugnat omni enti substantiali completo,&a sortiori essentiae Dei; objectum autem non s Iet, nec dicitur uniri potentiae, nisi extrinlece, M per modum assistentis , S raesentis, non autem in formantis , & sic unitur essentia Dei cum intellectu , ut cum illo constituat unum totale principium visi nis, de ambo coagant in suo quique ordine ; ergo lumen non se habet, ut dispositio ad receptionem e sentiae, vel alterius formae. . . Prob. . p.ex dictis de visionis quidditate 3 tum quia

terminatur immediath ad essentiam in se, & per se visam, mediante libera volitione Dei: tum quia, si

fieret visio mediante specie, non esset intuiti Va. Prob. a. ex Concilio Uiennensi volente, quod Iuia men requiritur ex parte animae, uti elevet ad vid-dum; sed munus speciei impressae non est elevare, iectfoecundare mitentiam, &supplere vices obiecti, nec se tenet ex parte objecti , quqd supplet , &rennes e tati ergo munus t uminis in visione Dei non est se narhere, ut speciem impressam essentiae. Confir. quia munus habituum non est repraesentare objecta, sed facilitare ad actus circa illa s V. munus fidei habitualis non est proponere mysteria Creis' denda, sed elevare, deiuvare ad ea credenda, cum PrPonuntur, ergo similiter munus luminis huius habitualis non est, repraesentare essentiam Dei, nec fac re illam praesentem;sed elevare,& juvare intellectu mi ad illam intuendam praesentem. Prob. ant.ex Apol nio, Ades ex auditu,& de ratione habitus non est,quoa sit imago obiecti s ergo nec obire munus spectet. Pio, S. p. nam si lumen gloriae non haberet aliua

munus, quam moraliter movete Deum , ad te exhisbendum intellectui, statim atque anima habet lu-nien, istud praestaret munus speciei impressae ,

quidem phvsice, ut i cies, quae physice id facit, te tantum moraliter; sed imc est falsum , di contra

495쪽

i mentem Ecclesiae 3 ergo lumen glorIae non sic concusei rit ad visione . Prob. min. nam Ecclesia in Conci-i iei nenii Vult, quod lumen concurrat ex partei intellectus, eumque elevet ad videndum, sed sic mois. Vere Deum , ut se ostendat intellectui , non est eleva-i re intellectum ad videndum Deum , sed tantum ad exigendum , ut Deus se manifestet, quae manifestatio pendet ab objecto; ergo illa explicatio muneris in lumine non est ad mentem Ecclesiae. Potest quidemneta, ut Deus non yelit se manifestare, di praebere videndum intellectui, nisi prius sit informatus, &elevatus per lumen gloriae, sed falsum est, quod non

lumen concurrat ad actum visionis. L non aliter concurreret, lumen se haberet potius, ut dispositio quaedam moralis, digniaticans, oc ornans intellectum, quam ut vera cauti; sed hoc est contra Scotum, & 1ensum Ecclesiae, ut vidimus; ergo male sic explicatur. Prob. maj. quia non aliter concurreret ad Visionem, quam Ponendo

inteuectum in statu, in quo, ex pacto, Deus deberet causare in eo visionem, se manifestando illis ergo ut ' quidem moralis, ut volunt Auinctores istius opinionis. Dices lumen non id solum praestare, sed hoc emcere, in intellectus eliciat persectiorem, di intensi rem visionem et sed Contra i. quia si Iumen id iacit, vel facit per i iluxum physicum in visionem in genere causae emi, clentis, aut materialis, aut formalis; vel per influxum moralem: si in genere causae physice ementis ha-Demus intentum, nam tunc Vere elevat ad vide dum : si in genere causae materialis, recidit in tres primas opiniones confutatas, & contra Scotum, n

lentem , quidquam Praerequiri ex parte intellectus, ad recipiendam visionem et si in genere causae sermalis, erit ipsa visio, quod nemo dixerit, denique si per influxum moralem , redit argumentum . a. 'eque adhuc benedicitur, quod concurrit ad faciendam visionem intensiorem , & persectiorem; nam

ex dicendis de habitibus sueernaturalibus, in hoc ditarunt a naturalibus, quia isti dant solim agere facilius perfectius; illi vero ad simpliciter posse ag M, ita ut intellectus, di voluntas non possint elice-

496쪽

re ullos tales actus in eodem ordine , & Mnere , sine illis habitibus ; v. g. voluntaS non potest, line charit te supernaturali, elicere actumeliarataciS Proprie Linis pernaturalis, ne ut quidem unum, Vel duo , ita de a tibus fidei, & spei. Unde Scotus docet, quod sine lumine isto intellectus non est Potentia Proxima , elicitiva visionis, sed tantlim remota. Dico, in e demordine, scilicet, iupernaturali a ne e enim disebium est, quin habere pollit aliquos actus imperfectos circa eadem objecta, sed in ordine naturali,&hoc sensu dicitur, habitus supernaturales dare sit plicitet possie, scilicet respectu supernaturalitatis . . Denique non tam verum est, Deum velle Videri,

quia id exigit lumen, aut quia adest lumen, quam Deum dare lumen, quia vult videri, & ut videatur a sic non ideo Deus se vult manifestare, & reddere praesentem intellectui, quia dedit lumen, 1ed ideo dat lumen, quia vult se reddere yisibilem, dc praesentem, dc adlloc perficit Potentiam . . . Objic. I .contra I. partem omnIs forma requirit a-otitudinem in subjecto suo, quidquid enim recipitur , admodum recipientis recipitur , sed intellectus in poxis naturalibus non est aptus ad recipiendam risi rnem Dei, quia ista est supernaturalis, de ille est Lubiniectum naturale ; ergo requirit ut aliqua dispositio in intellectu creato ad visionem Rei recIPicndam, sed nulla est aptior dispositio , quarn lumen gloriae ;ergo lumen gloriae se habet, ut dis utio ad recis piendam vel visionem, vel etantiam Dei Vna'. Resp.Heg. min. nam, ut diximus, intellectus In Π Hs naturalibus non est miniis aptus, Iecipere visi nem, lices lupernaturalem, quam lumen gloriae, quod est etiam supernaturale . . Inst. de fide est, quod in anima requirantur un- positiones supernaturales ad recipiendam gratiam Per sacramenta ; ergo a fortiori requiruntur in interulectu ad recipiendam visionem, quia haec est altioris longe ordinis , dc magis supernaturalis, quam gra

via . . .

Resi'. dist. aut. requiruntur dispositiones , ut causae morales quasi effectivae, de quasi meritoriae de comgruo ; conc. ut causae subjectivae, de materiale ; neg.

ant. bc coas. Actus superuaturales fidei , spei,&cb

497쪽

Disputatio V. o,

ritatis, aut paenitentiae, praereati sits ad Sacrament Iem gratiam , moVent Deum ad dandam gratiam per modum aliqualis meriti de congruo, nec se habent ut 9ualitates permanentes, & habituales in anima; nec in eis recipitur gratias sed sunt actus transeuntes: maiiaest de lumine res ectu visionis, ut patet.

Obiici 2. visio Dei recipitur in intellectu videntis ; nam intelligere est quoddam pati, ex Scoto, & Ρhi-Iosopho; ergo exigit dispositionem in intellectu aergo lumen id praestat. . Resp. Quidquid sit de antecedente, de quo in Phl-

Iolophia; dist. cons. Visio, ut verbum mentis, & ueterminus. dictionis , recipitur in intellectu dispolito per ipsam amonem , & alia, quae ad illam re quiruntur in ratione principii elicitivi et cone. per aliam qualitatem, qua constituatur in ratione primcipii passivi neg. cons. Lumen autem requiritur exi arte principii acti Vi, non vero passivi. d autem sit, formaliter videre , seu intelligere, vidimus intract. de anima.

Objic. contra vi par. quod scilicet lumen gerat munus speciei impressae Dei ; non potest assignari aliud munus lumini, nisi quod reddat essentiam intelligia bilem proxime; sed hoc est munus speciei; ergo i men obit munus speciei tResp. dist. maj. quod reddat essentiam proxime inintelligibilem ex parte intellectus, quem complet in ratione principii elicitivi visionis; conc. ex parte eia sentiae, quasi vero suppleat aliquid pro illa , repraesentans illam , seu faciens illam forma litet prae-2ntem: neg. mai. & cons. Nam lumen nihil tale prς-

patet ex dictis ; & tamen totum munus speciei est, sic representare obiectum absens, vel in proportionatum potentiae. Obiic. a. munus speciei est, uni re obiectum eum potentia: sed id praestat lumen; ergo facit munus sy ciet. Prob. min. nam unit Deum cum intellectu beati; ergo &c.' Res p. dist. mai. unire obiectum per modum sermς,

parte potentiae, perficiendo illam, ut possit attingere Objectum: neg. mai. & cons. nam hoc ultimum tacie lumen, dcn pertinet ad speciem.

498쪽

oo De invisibilitare, visibit. Dei.

Concl. 2. lumen gloriae. concurrit active ad via bonom Dei, non ut causa totalis , sive ut tota rasis videndi, sed ut concausa partialis, quidem Minus principalis. IJ Ita Scotistae Omnes cum aliis

communiter . . . . ..

Prob. I. ex Scoto iam citato; dicit enim , quod , si aliquid supernaturale requiritur in Beato prius operationibus , hoc non eris propter receptionem , sed propter actionem , ut eliciatu operatio. in Beato, qua attingit Deum ; non enim potest poni aliqua forma in Beato , non ordinetisr ad acrionem. Prob. 2. ex Concit. Vien. citato. quod vult, quod lumen gloriae elevet animam ad videndum; ergo agit eum illa vi sionem . ad juVans eam. Prob. 3. quoad I. par. rationes nam, ex dictis , I men gloriae concurrit ex parte intellectus in dum habitus; sed de ratione habituum est concum xere active ad operationes s ergo ita est de hoc lumine. Prob. min. nam habitus describitur , qualitas da diselli mobilis, inhaerens potentire , eam que activans ad certas quasdαm operationes; eIgo de ratione habi- tuum est concurrere active ad operationes potentiarum; dc sic dicetur de habitibus supernaturalibus fidei spei& charitatis; & de habitibus naturalibus aequisii Is scientiae, & artis. .

Prob. . quia non potest meliuS explicari munus istius luminis, quam per emcientiam, & activitatem.

illam, ut patet ex I. conclusione.

Prob s. quia nisi lumen sic concurrat ad visi nem ι on posset recte salvari, quod illa siit intrinsece supernaturalis; nam in atris modis explicandi. concursum ejus , sequitur tantum supernaturalitas extrinseca, de mater alis, quatenus scilicet vissio e Iiciatur, & recipiatur ab anima existente in statu, elevatione supernat ali- . e Prob. a. Par. I. ex Scoto, saJquiasi habitus iupernaturalis, V. E. tumen, essetfimpliciςre princ Uium , seu causa rotatis actus; sequeretur, quod ι emet habitus esset potentias sed cons. est falsum , . dic. ergo Mfalsum est,quod lumen sit totaliscausa visioni S.Prob.

maj.. Potentia est, qua simpliciter.& primo poti

499쪽

Disputatio V. ' 4rt

mus; sed tale esset lumen respectu visionis; ergo es-

.set Vera potentia.

Prob. F ex Concit. Trid. dicente, siJ hominis arbia

trium a Deo motum, excitatum ue e cooperarῶ

Ira is, e c. nam eadem est ratio de intellectu cum

umine circa Visionem ; ac de Voluntate cum gratia

excitante iuvante respectu operis boni unde ducitur ex Scriptura, faJ non ero, sed gratia Dei mecu- . Et celth , ut dicetur alias , si gratia esset tot lis causa operis, voluntas non esset magis lauda da ex actibus charitatis elicitis ex habitu serpera turali charitatis , quam lignum, quando calefacitiser calorem sibi inexistentem; auia non plus vini intas ageret ad amorem Dei, quam lignum ad c lefactionem ; & habitus charitatis se solo producere amorem . sicut ealot ligni calefactionem ι sed hoc est absuraissimum , & erroneum in fide; ergo &c. Prob. I. quia, sicut calor separatus, aut in qu cumque 1 ubiecto positus , aeque calefaceret , quia est causa totalis , dc naturalis calefactionis ; ita chariritas ,& lumen gloriae posita in oculo bruti, aut alio tabietio, produceret eosdem amas ob eamdem rationem . 4. item secueretur , quod actus elicitus ex charitate supernaturali non esset liber; quia principium totale,& elicitivum , nempe habitus ille, non est agens liberum, sed naturale. s. item si queretur, quod habens illum halutum charitatis non posset peccare, quia semper, de necessario eliceres actus amoris Dei , sicut calidum semper calefacit . quantum est de se. 6. Denique actus charitatis ita via non esset in potestate hominis , nec posset Petillum mereris sed haec omnia sunt absurdissima, de salsa in fide; ergo di falsum est , quod habitus super .

naturales, ut est lumen gloriae, sint causae totales actuum visionis, aut charitatis, &c. nam eadem est ratio de utrisque quoad hoc AProb. denique 3. Par. quod scilicet lumen sit causa miniis princ palis visionis i quando plures causae concurrunt ad aliquem ene , illa est, uincipalior, quae sic concurrit ut sine illa non possit esse effectus; & illa miniis principalis, sine qua posset esse saltem divinitus ι sed visio beata non possit esse sine

500쪽

i a De invisebilitate, O visib. Dei.

Intellectu, bene verb sine lumine ; ergo ille est causa principalior visionis, istud vero minus principalis. Maior negari non potest: Prob. min. viso illa est essentialiter vitalis 3 sed solus intellect us, non vero lumen est princimum vitale ; ergo visio non potesteta sine intellectu , bene verb sine lumine; hoc posterius patebit infra; ubi videbimus influxum luminis posse suppletri a Deo per concursum extraordina-xium I aut alio modo . . Dices, per nΟS, & ex Scoto, Deus etiam potest iu ,

plere per se influxum intellectus , Ee producere se ibis visionem , seu intellectionem ; erFci si maior illa, est vera , intellectus non est causa principalis visionis. - Contra ; nam lichi id fateamur, tamen per illam Intellectionem, a Deo solo productam, nullum aliud

subjectum, praeter intellectum, fiet per illam intelligens vitaliter ; ergo replica non facit ad rem . . - Prob. 2. eadem par. in actibus voluntatis, de alia Tum potentiarum, cum quibus concurrunt habitus,

votentiae dicuntur causae magis principales; & ala psis principalitet denominantur, dc specificantu vactus; ut patet de actibus meritoriis bonis, malis cui sunt a voluntate , & ipsis magis a obic vitale, non po . Gncurrere active adactum vitalem a sed lumention est quid vitale, & visio est vitalis ι ergo lumen

non causat effective visionem. Resp. dist. mai. non potest concurrere effective, ut causa principalis ; conc. mai. ut minus principalis , velinstrumentalis: neg. mai. &cons. Alioqui nec sum obiectum, nec ullus habitus concurrere posset active ad actus Vitales .ri Inst. Lumen materiale non causat effective visi nem in oculo corporeo s ergo neco istud causabit illam.

in intellectu. . . o

Resp. neg. cons. & disparitas est, quia Iumen m teriale se tenet ex parte objecti , vel medii; istud vero intrinsech inest intellectui, di quidem totaliter , de

adiuvat illum. Objic. a. Vel Iumen concurrit effeciive cum interu

- . . ' trum

SEARCH

MENU NAVIGATION