장음표시 사용
511쪽
lia Deo, ut non posset creari intellectus tantae v I tutis naturalis, ut ex se, & sine supernaturali auxilio illi connaturalis sit Dei intuitio . a. quod solius intellectus, non autem corporis oculis sit possibilis 3. quod innatum habeat ad illam appetitum: quod non indigeat lunaine , aut alia dispositione superna . rurali ad recipiendam in se visionem illam in ratione potentiae subjectivae; dc s. iam videbamus, i men non esse totam rationem videndi, sed inteli dium ad visionem concurrere per Vires suas naturales , quam Vis eleVaras , & quidem ut causam non instrumentalem, sed Principalem, &mag s princ pa- Iem respectu luminis gloriae ; & denique o. istud non esse adeo necessariuria, quin posset suppleri a Deci
Per concursum extraordinarium.
Restat videre maioris claritatis gratia , de dir Ete, I. an vere concurrat actives nam de concursu passivo nullus dubitat s a. an per virtutem innatam, adeo ut visio inde recipiat at quam persectionem maiorem, aut minorem , caeteris paribus; seu an ex
duobus intellectibus inaequalis perfectionis cum aequali lumine persectior sit visio in uno. , quam in alio , modo sinantur agere secutidum innatam acti vitatem, supIuno autem pro nunc beatitudinem, di per consequens visionem esse, vel esse posse inaequalem ; de quo alias. Suppono autem, ut 'pe monui, visionem posse a Deo 'locausari totaliter in intellectu creato, mere passive habente; ut diximus deambus vitalibus In Philosophias unde, inquit Doctor, aliquod ob- ,
lectum excedens multum facultatem partis intellectivae, ut objectum beatificum clare visum, posset poni, habere totam causalitatem respectu visionis&c. & idem supeooet de actu fruitionis, quod possit
causari totaliter in voluntate, vel a voluntate Parti liter, Sc. & tunc tota aequali ras, vel inaequalitas visionis penderet a Deo, non ab intellectu Concl. I. Intellectus non se habet mere passive admisionem Dei, sed de facto ad eam concurrit aciive,e pMsice , quidιm . ut causa principalis, non ve o causa inserum ematit. Prob. i. ex Scoto, id qui supponit tanquam certum,
512쪽
1 De invisibilitate, visibit. Dei.
quod intellectus possis se habere aeZiυὸ respectu υἰ tifinis , sicut 9 astive se habet, respectu intellectionis naturalis ; scilicos eadem potentia beatificatur , quae est prineipium intellectionis naturalis 3 O . ita. inquantum habens eamdem rationem operandi eiscantrumque objectum, quod docet etiam alibi ; sum 'nens opinionem , quae tenet, intellectum esse causam activam visionis ι Dies quod modo scilicet praeciso lumine P habet potestatem remoram a tuns autem s cum lumen habet in propinquam ; unde se se intellenus es hie in via) ct ibis in patria, u-hi videt Deum) eadem natura; ira posse videre shie, ibi eadem potentia , sed addit, quod uest.Po- . tent s. pure passiva, respectu Visionis, O receptiva, tuuo non requiritur lumen gloriae ; ergo ex Scoto intellectus active concurrit ad visionem beatam, & ad naturalem intellectionem. Prob. 2. ex philosopho,&Au ustino, studicenti bus, quod ab objecis , ct potentia paritur notitia s des an εχυ b Ili, O vidente tignitur misio , dc quod ipsa mens quasi parens est,& notitia ejus, quasi pI
les ejus. . Contir. nam Conrii. Viennense non dicit, requiri lumen glor; e, quo Clevetur intelIectus ad recipiendam visionem , sed ad videndum.
Pi . s. ex dictis in Philosophia de activitate Intellectus, & Voluntatis circa suos actus. Certe, si potentiae sensitivae sunt principia physice activa su tum actuum, non debet hoc denegari spirithialibus , quae sunt nobiliores. 4. Quia voluntas acti vh, dc Physich concurrit ad actus charitatis, dc virtutum supernaturalium in via, de adactum stultionis in patria sergo dc intellectus ad actus fidei, dc visionis j est enim eadem ratio de utrisque. s. quia v sio est actus vi- 'letalis s erεo resulari er debet esse ab aliqua potentia, di principio vitali ab intrinseco ; ergo ao intellectu, qui solus his vitaliter agit. Dico , re utariter ; nam licet, ut dieebamus, posset visio produci a Deo solo, in intellectu passive se habente , tamen ordinarie , dcconnaturaliter non solet ita fieri, nec multiplicanda
sunt miracula sine necessitate. Prob.2. par. I. ex ἡictis supra , nam causa principalis illa dicitur o tuae agit, oc attingit immediate eL
513쪽
fectum per virtutem sibi ab intrinsαo convenientem ; sed intellectus sic attingit Visionem Dei s erreo Sc. Min. patet ex dictis, nam Probatum est, quhd i men non est tota ratio agendi,& quod intellectus conia currit, ut concausa partialis, & vitalis, di per conseia ques per virtutem sibi ab intrinseco convenientem, ut
vitalitas. Mai. etiam admittitur communiter i nam
instrumentum differta causa principali, quia vel non citHngit effectum immediate , sed tantum producit Iiquam dispositionem praeviam vel illum attingit per
virtutem extrinsecam, Vel ab extrinseco Proveniem
tem , ut seculis, q uae non scindit lignum, nisi in vim
te moventis ,& Vibrantis eam. . Prob a. nam ut loquitur S. Thomas, non potest diaci, quod Spiritus S. sic moveat Voluntatem ad actum diligendi, sicut moVetur instrumentum, ergo sicut voluntas non dicitur causa pure instrumentalis actuum c haritatis supernaturalis, lim ad illos concurrat ut mota , & elevata, ita & de intellectu, respectu actuum supernaturalium fidei , &Visionis, di celthnulla potentia dicitur instrumentum respectu ha-Datuum, quibus juvatur ad agendum.
Objic. intellectus non concurrit active, phusia ad supernaturalitatem visionis, haec enim tota est alumine, &obiectos Vel concursu s ergo nec adenti talem, aut vatalitatem s raso nec ad visionem . Prob. I. cons haec enim separabilia non sunt, di ipsa vital, tas est supernaturalis, sicut entitas.. Resip. dist. ant non concurrit divisim, &ex se praeaci se,con. coniunctim, dc ut concausa indivisibiliter cum lumin , neg. ant. di cons. Nam licet intellectus secundum se se aliter, de praecise non causet supernatui alitatem, nec lumen Vitalitatem, tamen quia ex unica causa totalis respecturitionis 3 quae indi Visim ab utroque causatur,sic intes lectus, pro ut elevatus lumine gloriae,concurrit etiam ad supernaturalitatem, sicut di lumen , prout in forinmans,& elevans intellectum concurrit ad vitalitatem Inu. intellectus ibi agit per virtutem sibi innatam
sed haec virtus est puia naturalis 3 ergo nihil praestat
an visionem, ut supernaturalem.
514쪽
16 De invisibilitate, O visebit. Dei.
Per virtutem Propriam , ut elevatam , & con iunctam cum Virtute supernaturalis luminis.. Obiic. a. Scotus censet , intellectiim se habere pure
passive, & totam visionem esse ab objecto, scilicet abessentia Dei ι ergo haec conclusio est contra Scotum; nam inde sequitur , intellectum non influere active iPhvsichin visionem. Ant. patet ex hoc textu , ubi, cum dixisset, siJ quod , inteliactu nostro agente ad in- ltellectionem , obiectum in se, vel in sua specie eoarit ue
addit, quod aliquod obsectum excedens multum faenitatem partis intellectivae, puta obrectum beati eum , ur clare visum , posset poni , habere totam causalitatem respectu visionis , aut principaliorem, quam pars intellectiva, hoc propter excellentiam talis obiecti , propter defeerum partis intellectiυα ι ergo, ex Scoto, intellectus non agit, ut cause principalisessiciens visitonem. Resp. neg.ant.& ad prob.dico, fa)Scotum revera vadeti aliquando inclinare in eam opinionem, quod Visio Dei sit tota a Deo; sed hoc dicit tantum ex iuppositione aliqua probabili, aut de eossibilii politive autem , dc de facto docet, eam etiam pendere ab intellectu , active concurrente eum objecto, dc id alia sitit generaliter de omni intellectione: Dieo , quod intellectionis istius non est totalis ea a obffectum :nee in se , nec in sua specie . sima Dia , nec solum objectum sit causa totalis 3 tellectionis actualis; sequitur, quod issa duo sunt una causa interra respectu notitiae genitae , o quod utrumque concurrit in ratione principii activi r
spectu intellectionis scilicet tam intellectus, quam obiectum ue di in particulari de visione beata ape se supponit , quoa intellectus posit se habere am-
me respectu visionis Ῥerbi e de in a. sent. Id respondet secundum opinionem, quae ponit, intellectum esse causam activam visionis beatae , dcc. dc dicit, quod sine lumine es tantum causa remota , di in coelo cum lumine erit propinqua, Osicut utrobiqui
est eadem natu alta posse videre est hie, ibi e
dem potentia r δc hinc necessitatem luminis inscrt, Denique mox patebit, quod si cum aequali lumi-PJI . d. s. q. 8. A. n.a. G q.7.n .X. O quodl. .u.3.
515쪽
ste potest eme inaequalis visio, non potuit negare, quin ea inaequalitas veniat ab inaequa Ii actione intellectus . Videtur ergo Scotus in hoc problematicus , quia non improbat opinionem quorumdam antiquorum , qui docuerant, invisione Dei intelis Eium creatum mere passive se habere, ut notat Cardo
Laurea noster. -- Objic. I. contra a. par. causa ignobilior suo effectu
dicitur instrumentalis: sed intellectus est ignobilior v sione Dei; eigo est eius causa ta nitim instrumentalis. Mai. patet ex dictis in Physica . Prob. min. nam visio est entitas vitali M&adaequale supernatura dis; intesiectus vero naturalis; & cum lumine gloriae est tantum supernaturalis indaequales di ipsum lumen . non est vi tale ; ergo vi sio est utroque nobilior. Resp. neg. min. & cons. Prob. Nam licet, ex super araturalitate, visio superet intellectum , iste est entitas substantialis, illa vero est accidens s &la hoc su- Peratur ab intellectu. Objic. a. quod agit, ut elevatum, Sc per potentiam obedientialem , est tantum causa instrumentalis ssed sic agit intellect us ad visionem ue ergo ut causa i
- Resp. dist. mai. si de propria virtute nihil conserata deflectum: conc. ma j.&neg. min si conserat neg. mai. dc cons. Nam licet intellectus agat in visionem Dei, ut elevatus per lumen gloriar, tamen id facit Per propriam vi rtutem , perquam habet inchoatam Proportionem cum visione, quae in hac ei assim it tur. Alias obiectiones proposuimus supra.
Concl. a. inteliactus oncurrit eum lumine ad viamnem per propriam virtutem naturalem . Haec
sequitur ex prςcedentibus f dc videtur maximE co tra Haereticos , qui nolunt, nos quidquam de nostro operari cum gratia, ut Calvinus; & etiam contra Thom stas recentiores , qui, ut diximus supra, VO-Iunt, quod lumen sit tota ratio videndi. Prob. I. ex Scoto mox citato , siJ dicit enim , quddintellectus est eadem potentia hic, & ibi , & nulla est differentia, nisi quod in hac vita respectu visio-
nis Dei, se habet, ut potentia remota, tunc autem ,
stilicet in coelo, erit potentia propinqua ergo Per
516쪽
eamdem lacultatem , & virtutem ibi videt cum ea differentia , quod tune et abitur supernaturaliter per lumen, de virtus eius sola non sumcit; quod etiam colligitur ex eo , quod docet, inae8ualitatem beati
tudinis nosse venire ex parte potentiae, v. g. Volunta-ss a voluntas enim , o' eharitas in diversis possunt esse aequales, unde concludit, siJ quod si voluntas esseausa inaequalitatis quia est principium activum Dinaequale, tunc erit inaequalitas in beatitudine in natu valibus. Sicut autem se habet voluntas cum charitate ad actum: fruitionis, ita intellectus cum lumine adactum visiόnis.
Prob.2. ex Scriptura, & patribus , qui docent, Intellectum, de voluntatem Vere operari cum lumine, di gratia supernaturali, sed non operantur per aliud , ni D per innatas sibi faculiates s ergo ita operatur intellectus ad visionem. Prob. mai. ex illo Sapientis:
Milia illam sapientiam) ad de sede magnitudinis tuae,
Mi mecum sit, O mecum labores; non dicit, ut in me. aut per me, quasi per instrumentum mortuum, sed mecum, velut socia, 5c concausa, sic loquitur Paulus
de Gratiar f33 AEundantius laboravi ; non ero a rem , sed gratia Dei mecum s ergo ex Scriptura intellectus, & voluntas vest aliquid operantur, de influunt in actus supernaturales cum l umine sapientiae, Ec auxilio gratiae; ergo ita est de intellectu respecta visionis Des cum lumine gloriae. Confir. ex SS. Patribus, q ut illos textus Scripturae sic explicant: non ego, sed gratia Dei meeum , id est,
non solus, inquit August. Lia sed graria Dei mecum , c per hoc , nec Vatia Dei sola , nee ipse solui , sed vatia Dei eum illo. Idem dicit Bernardus, mavult diserre mecum, pr sumens, se non solum operis esse miniastrum per effectum , sed operantis quodammodo socium per consensum, ergo ex Scripti & PP. intellectus, &Voluntas per se physice attingunt actus supernat Tales 3 ergo & Visionem, nam eadem est ratio de illa, ac de actibus fidei, & charitatis. Confir.2. ex Conciliis, quae decernunt, hominem vere, &physich de suo cooperari ad actus salutis , ut probabimus ex proseta tract. de gratia, di maxi-
517쪽
mε-Trid. siJ id sub anathemate definiente, unde 'August. ad docet , non ideo tantum isam volunt tem divino muneri tribuendam , quod ex libero arbia trio est , quod nobis naxuraliter conereatum e . Unde actus charita ijs supernaturais est a voluntate, Quae
in illum influit mr suam naturalem virtutem, sicet elevatam, & adiutam per gratiam, aut habitum supernaturalem charitatis. Prob. I. nam vitalitas visionis Dei, &ratio speeim in talis actus, prout distinguitur ab aliis actibus, v. g. fruitionis, & amoris non venit praeci a lumine; ergo venit a solo intellectu secundum vitalitatem , &modum eius agendi naturalem, ergo intellectus pli sice, & immediate influit in illum actum. Prob.4. quia, ut dicebamus, voluntas sic immeis male concurrit ad actus supernaturaleS chari tatis,tum in Patria, ilim in via ; ergo & intellectus ad visionem, est enim eadem ratio, denique nulla est ratio denegandi intellectui talem influxum in tales actus ; ut Patet ex objectionum solutione. Objic. I. nulla virtus pure naturalis potest atting re effectum pure supernaturalem ; sed virtus innata intellectui, sicut &ipse intellectus, & ipsa anima, est pure naturalis , visio autem Dei est pure supernaturalis; ergo non potest causari visio Dei per poteta tiam naturalem intellectus, sed per obedientialem. Resp. dist. mai. se sola, dc sine auxilio supernatur ii, conc. mai. elevata , & cum auxilio supernaturali, neg. maj. di cons. alioqui voluntas non causaret playsice actus supernaturales charitatis, & alios actus m xitorios, quod periculosum est in fide. Inst. I inentia dicitur naturalis, quia dicitur limitata ad actus purε naturales ex natura sua s ergo non potest exire extra illos limites, concurrendo per eum. clam ad actus supernaturales. - Resp. dist. ant. eodem modo, limitata ex se, de praecisa quacumque elevatione, conci cum elevati ne , neg. ant. & cons. potentia naturalis, ut naturalis, non potest attingereactus supernaturales, bene vero
Objic,a.Si intellectus concurrat ad visionem, per vise
518쪽
3 o. De inrisibilitate visibit. Dei.
tutem suam nanitatem , dicit ordinem ad illam , ut: causa principalis, vel instrumentalis ; sed netitrum dici potest; ergo nec quod agat Per virtutem naturalem. Prob. min. non ut causa instrumentalis , quod est contra nos: non principalis , quia sic deberet.
continere in se visionem ; sed hoc est impossibile ι e so &quod illam pol si rest' cere, ut causa principa-is. Prob. min. nam si intellectus , secundum viri rem suam staturalem , contineret visionem Dei, haec esset p ire naturalis . sMO ne .min. & ἡῖ st. mai. Prob. deberet eam tonintinere simul, & ut elevatus conc. mai. &neg. min. praecisa elevatione: neg. mai. &cons. &ant. prob. Nam vimis innata intellectris, ut elevata, verό con-.tinet virtualiter visionem cum sua supernaturalitate i quia cum illa ele vatione est causa supernaturalis, ficut habitus, & species non vitales continent virtu liter actus vitales, ad quos concurrunt, non quidem.
seorsim , sed simul cum potentiis vitalibus, quas informant ; ita est de lumine respectu visionis.
Inst. potentia naturalis, ut naturalis, non concurrit , nisi ad actus , ad quos dicit ordinem essentialem; sed non dicit ordinem essentialem adactus supem
tura Iesa ergo nec ad eos concurrit, ut naturalis.. Res p. dist. maj. nisi adactus, ad quos dicit ordinem essentialem, proximum, Scompletum , vel r motum , di incompletum: conc. mai. &neg. min. proximum & completum s neg. maj. & cons. Nam suia
ficit, ut dicat ordinem, seu habitudinem , saltem inchoatam , incompleram, di remotam 3 dc talem dicit potentia naturalis ad actus sapernaturales, ad quos est elevabilis, ut intellectus ad vissionem Dei, per lumen floriae, per quod completur, &cum quo dicit aditi.
Objicis. si intellectus esset potentia activa naturali-ter visionis Dei, esset & passiva falsum cons. ergo bc ant: Prob.. maj. nam cui stet potentiae activae respondet passiva eiusdem ordinis. Rest'. neg. min. nam , ut diximus saetae, intellectus est Vere potentia, naturaliter passiva respectu visi nis, licet non sit activa naturalis completa; nam ad Potentiam naturalem passiva sufficit,quod forma non
repugnet inclinationi , seu appetituisubjecti, ut visio
519쪽
non repugnat appetitui naturali intellectus, nec reqii ἰarhur , ut adsit potentia acti va eiusdem ordinis, scili
Obi c. 4. mitentia ut elevata non est naturalis , sed intellectus non videt Deum , nisi ut elevatus 3 ergo non concurrit ad visionem per Virtutem naturalem . Prob. mai. quia potentia elevata est Potentia obediet tialis, non autem naturalis. Resp. dist. mai. non est naturalis pure, seu nudει con. non est naturalis elevata: neg. mai. & cons. Midem dico ad prob. maioris 3 Nam potentia obed ei tialis , in hoc lenis, nihil est aliud, quam potentia naturalis elevata; & elevatio non tollit naturalem virtutem , sed elevat eam , & roborat, & complet , ut possit cum elevatione agere id, ad quod se sola erat insus iens, di incompleta.
An misiones Dei possint ese irraequales , Et unde venire possit in qualitas , an ex lumine, an ex inteuectu
HAEe quaestio illustrabit praecedentes, &doctris
nam in eis traditam; nam si inaequalitas ali uua venire posset ex parte Videntium, magis patebit ins xus intellectus creati; & quod visio alisuem gradum persectionis accipit ab eius activitate innata 3 nam inaequalitas , si qua est , moraliter quidem venire poterit ab inaequalitate meritorum, ad mensuram qu rum datur lumen, &conceditur visio ex parte Dei ssed Physice venire non potest , nisi vel ex parte obi Eli, quod non se manifestat aequaliter; vel ex parte luminis; vel ex parte intellectus, qui potest esse magis, vel minus perfectus, re Perspicax; vel ex parte concursus Dei , quo concurrit effective cum uti
uoad causam moralem . I. nulli dubium est , quin illa sit inaequalis . quia non omnes beati aequalis sunt sanctitatis. & meritis & visio, sicut &tota beatitudo, datur ut merces, & praemium.
520쪽
431 De invisebilitate, visibit. Dei.
sub hoc respectu commensuratur meritis. a. quoad iobjectivam etiam certum est , quod omnes videntidem objectum essentiale, scilicet Dei essentiam cla- ὰ, & immediate , ut dictum est : dico essentiale inam quoad accessoria , scilicet plura, quae in Deo via deri possunt, magis , aut minus explicite, id exami-riabitur infra 3. quoad lumen, supponitur etiam , quod regulariter datur ad mensuram meritorum de certum est, quod sicut concurrit essicienter ad viasionem, sic etiam causat illam intensiorem, a uir missiorem, prout illud datur intensius, aut remis sus . . de concursu Dei, certum etiam est, quod Deus potest per illum retardare, & modificate visionem, vel augere si velit ; sed tamen de via ordina-xia exhibet illum accommodate ad exigentiam, & dispositionem, & achivitatem causae secundae; & per conseq uens luminis cum iiitellectu , quae causant es. fiet enter vi sionem.
Tota , dc specialis dIssicultas est de intellectu, an scilicet, supposito, quod dentur intellectus alii aliis perfectiores , & imperfectiores, alii aliis acutiores, di imbecilliores secundum vires suas Physicas , &naturales, ut sunt intellectus Angelici. & humani ;an, inquam ,. Visio accipiat incrementum , vel crementum gradualem ex perfectione , aut debilitate naturali intellectus: uno Verbo, an duo inte, lectus inaequalis acti vitatis naturalis cum ς quali tum,ne,ac caeteris paribus eliciant inaequalem visionem . .
Sed prius videndum , an visiones beatorum sint de facto inaequales t nam de hoc disputandum est
contra Haereticos, quorum antiquior Iovinianus dicebat; teste S. Hieron. duos esse tantum ordines ovium, & hircorum; alterum iustorum , alterum peccatorum; alios extare a dextris, at s asinistris ιει sicut omnia peccata dicebat aequalia, ita & meritas adeo ut inter Ioannem , di ultimum poenitentem nutata sit distantia ; in quem errorem , ex alio sundame io, inciderunt Lutherus , de Calvinus; quia putant
Christi justitiam nobis imputati, & applicari per fidem , di quidem aequaliter, ideo aequalis est visito, debeatitudo illi iustitiae Christi nobis extrinsece im-