장음표시 사용
531쪽
si I ergo idem est in beatis ; Item docet, siJquc'
beati aequalis meriti habebunt aequalem gloriam , quia inferisν voluntas idem est de intellectu )a is fecundum totum suum conatum , sed voluntas nobuior non sic agit; ergo censet, quod potentiae naturalis amoeritcommensurata lumini, dicharitati , &sic peri ctior non videbit melius, quam debilior; ergo OcScoto de facto persectior potentia, caeteris paribus, non elici persectiorem actum beatificum. Resp. neg. cons. nam quoad I. text. Patet pol Ius contrarium s nam doctor non dicit, quod persectior erit viso Christi, quam Angeli, quia Deus non Per mittit , intellectum Angeli agere toto suo conatu, &virtute, sed quia anima Christi agit cum gratia fur ma, & summo lumine, & voluntas Angelidum minori gratia, de lumine, de excedentia gratiae eMedis in ea eskientiam voluntatis Angeli , & supplet imperfectionem naturalem animae humanae 3 ergo p tius ibi nobis favet: ex 2. et am textu sequitur ta tum , quod sicut in via , qui habet aequalem gratiam cum inferiori potentia, posset per maiorem conatum plus mere i , quam ille, qui habens Persectiorem potentiam ageret remissilis; sic ille acciperet maiorem gloriam in quantitate, sed beatitudo essentialiter erit aequalis, quia quod uni deest ex parte potentiae, su Pletur ex parte gratiae, ac meriti. Unde semper sup ponit Scotus , quod cum uterque ageret secundum totum conatum potentiae , sicut habens aequalem charitatem cum persectiore potentia, elicit pers ctiorem actum, di plus meretur 3 ita& plus accipit, mercedis, dc gloriae s ergo &qubd ita erit in coeloiespectu visionis, & fruitionis, caeteris paribus . . . Objic. a. Beatitudo non commensuratur potenti naturali, sed divinae dispositioni , . ac merito beato rum s ergo tam perstha erit visio infirmioris pote tiae, q uam persectioris. Resp diffam. beatitudo commensuratur merito iaratione mercedis, di praemiis conc. in ratione doni, ac beneficii, aut consequentis ad dona, dc beneficia, data a Deo cuique, ex dispositione providentiae altioris 3 neg. ant. &cons. Nam sicut placuit Deo, dare aliquibus persectiores potentias, bc majora dona, T 6 ac ,
532쪽
ae beneficia naturae, vel ex puro beneplacito , Ve yeκ meritis Christi, sic& eadem providentia, & dispositione vult, alia conserre , quae ad illa sequuntur , ut sunt concursus ad persectiores visiones, & fruitionem praeter mensuram proportionatam meritis; nec enim vult, il la priora dona naturae otiosa esse in coelo Potius, quam in via . γ
An misio Dei sit Scientia , . si speculatim , vel
mea, an comprehensiva Dei, An verbum men-ris , an ejusdem speciei in omnibus. PRO decisione omnium istarum quaestionum , VI- de quae diximus in Philosophia de his qualitati
hus cognitionis creatae, scilicet de scientia , de comprehensione, & de verbo mentis. 4unt autem potitiSPhilosophicae, quam Theologicae quaestiones, ideo breviter ab his me expediam . . ConcI. I. visio Beata Dei diei potest satis proprie frien-ria, θ' quidem virtualiter discursiva,saltem quoad alia. aqua obiecta secundaria s non repugnat tamen formalis asseursus. Haec concluso probata manet quoad i. p. ex dictis de Theologia beatorum, quoad a.& t. patet ex textu Scoti, ibid. cit.nam cum dixerit, Theologiam beatorum habere omnes eruditiones selemiae, addit, quod quando Auzustinus dicit,1uod in egio non erunt volubiles nostrς cogitationes,ab aliis in a/ia euntes,ct redeuntes,in fit in discuisii formati s fedmentiam nostram unico intuitismidebimus;ad hoc respondet,quod potest exponi aucto τι-gas Augustini de visione beata , quae respicit tantu esse sialia in Deo; ergo ex Scot cvisio Dei no est serm Iiter discursiva. & scientifica nisi quoad aliquot obi
m. Prob. cons. nam quarta conditio,quam Scotus I
Quirit ad veram scientiam stricte sumptam, est, quod sit crenitio applicata ad cognitum per discursum LIogisticum. Denique anima beata in obiecto beatifico non discurrit circa illud s ergo&c. Prota
533쪽
Prob. a. ex Aug. si J citato quoad s. p. nam essensit alia, S' Obiecta primaria visionis cognoscuntur unico, di simplicissimo λrmaliter intuitu, non autem unum ex alio per discursum normalem s ergo illa vi- si non est formaliter discursivas nam discursus Q malis fit per transitum ab uno iudicio ad alium, quo tinum inseratur, &cognoscatur per aliud, ille a tem transitus sermalis aut inutilis est invisione clarissima, & intuitiva, aut etiam impossibilis, qui an aeternitate nihil est formaliter successivum , ternitas est duratio tota simul, & indivisibilis, & estri s ergo in hoc sensu non potia est esse formaliter discursiva.
seu ementia divina essentia liter, & Virtualiter continet OmneS virtutes, quas potest manifestare intellectui capaci Visionis; ergo Visio, qua Peressentiam . cognos untur ea, quae manant ab illo, est cognitio Veritatum contentarum in essentia, sicut passiones inessentia cognoscuntur; sed talis cognitio passionum
seu proprietatum in subiecto, est saltem virtualiter discursiva , nam aequivalet discursui, quo Perplures actus demonstratur prolγrietas ex suo subjecto, si ni in id fiat mr plures actus, est distursus sormalis, si vero per unicum aequivalentem Pluribus dicitur vi
Prob. . p. scilicet, quod non repugnet discursus . , nam intellectus Videns clare essentiam , de infinitatem Dei, 3ralia, quae per fidem de illo crecidit in via, potest illi assentiri, peractum, quo dicat , Vera esse, quae credidit, dc Deum esse per si cti rem supra omnem cogitationem , quam de illo has. Dultu viae quae enim in hoc repugnantia e sed tales actus sunt ver , & formati ter compositivi, di discuo sivi s ergo non repugnat in visione Dei discursus fiam malis, non enim repugnat intellectu: beato dkere;-- Te pater est ingenitus, sicut credidi, vete Filius est , Patre: Spiritus Sanctus ab utroque, &c. Prob. 2. Si repugnaret , maximξ quia ussio Deῖ. instructi Ua , & unus simplex actus directus hiatuitionis; sed ex hoc capite non repugnati ergon ut 1o modo remignat. Prco. min. nam intuitio non imm
534쪽
4 6 De invisibilitate O visebit. Dei
pedit, quin intellectus sit potentia finita , nec ReIe ,
ouod necessario Videat prorsus omnia intelligibilia; ergo nec impedit, quin ex iis, quae Videt, possit in ferre alia, quae illi non dantur videnda intuiti ve . Q d autem non omnia prorsus intelligibilia videat , probatur infra. . : Confir. quia, ut videbimus, non implicat videri essentiam sine personis, aut aliquot attributis, non contentis formaliter in essentia; Ergo tunc intellectus posset cognoscere Per illationem ea, quae non a tinσeret per intuitionem . Ant. patebit brevi, cons. non videtur negari posse, non enim intellectus in patria erit deterioris conditionis , quam in via I ted in via potest cognoscere ProPrietates non visas ex obiectis, quae videt, Verbi gratia ignem ex fumo; et
Dixi autem i. quod visio satis proprie es scientias quia in rigore Philosophico scientia paritur per di cursum formalem ; sed aliunde superat stientiam ot
nem humanam tum claritate , tum certitudine .
tum in modo, quo se manifestat obiectum, &certis tudine medii, quod est lumen gloriae. Dixi, saltem a. virtualiter discursiυa, nam te est simplicissimus , & directus actus intuitionis si ne ulla sormali compositione, licet aequi valeat judieiis, di discursibus formatissimis, & reflexis, nam eodem actu, quo videt, scit se videre, alioqui non esset persecth beatus ex vi sione. Dixi 3. quoad aliqua obgesta, nam quoad esse tiam , & praedicata essentialia , di quae se tenent ex parte objecti primarii, de quo infra , certum est , quod circa illa non discurrit, sed uno simplicissimo intuitatu percipit, nam essentia, cum tota quid ditate sua est et a re, &distincte, & sicuti est in se objectum e sentiale visionis; sed quoad aliqua secundaria, quae
in essentia, &ex essentia videntur, & possent non videri potest reperiri non solum discursus virtualisi, ut diximus; sed non repugnat sormalis. Objic. contra ult. par. Discursus est processus a n to ad ignotum; sed ille processus repugnat cum Visio ne beata; ergo haec non potest esse ciscursiva, saltem flarmaliter. Prob. min. nam ignorantia repugnat ibli visionis ergo dc ille piocessus, qui supponit ignin
535쪽
rant Iam illius, qu- ex noto cognoscitur.
Resp. i. dist. maj. in abstramvis , conc. mai.& neg. min. in intuiti vis , & comprehensoribus , n g. mai.&cons. Nam in his lassicit, quod coεnoscatur, 3c ii
dicetur continentia , Vel connexio unius cius alio, si,
ve perplures actus formales, ut in discursu formali,sve per unum aequivalentem Plutibus, ut in discuis a virtuali. Resp. a. dist. min. de via ordinaria, qua Uus statuit simul, &-omnia mani sestare beatis , con. min. de possibili, & via extraordinaria , qua Deus nollet manifestare suas persectiones , nisi successive, neg. min. nihil enim repugnat, quin Deus sic Ipotu μset velle , dc statuere, saltem quoad objecta secundaria uisionis. Conc l. a. visio beata est praeilia, salieni virtualiter, ita Scotistae.
Prob. i. ex Scoto siJ citato in eadem disp. de The Iogia , ubi iam hoc quaesitum resolvimus, nam de
tota Theologia creata , scilicet tam de nostra, quam de beata dic t , quod tota Theotitia, necessaria in in revectΜ crearo, essie conformis actui voluntatis crev, prior ea, quia primum subjectum Theotitiae
est virtualiter conforme visioni rectae . quia a ratione eius fumuntur principia prima reisitudinis involiri ne tuum etiam determinas intellium ereatram ad notitiam rectistidinis , determinatae ipsius praxir, quoad omnia Theologicalia necessaria, prius natura
ιiter, quam aliqua voluntas ereata velit, alias non
esset necessaria ue ergo ex primo subjecto sequitur ram conformitas, quam trioritas Theologiae ad votitionem sin ira extensio ad maxim, a qua extensione ipsa cogni iis dicenda est pracrica . Igitur, ex Scoto, om rus cognitJode obiecto, quae prior est , di apta dirigere actus voluntatis, est practica 3 sed talis est Theologia beatorum , quae consi sit in visione Dei s ergo est practica. Mai. Patet ex dictis in Logica . Prob. min. nam Beati vident Deum, summe bonum , & diligendum, & ut talem summhdiligunt, & ex mensura visionis niens uratur dilectio illorum, de fruitio, &gaudium; ergo, dic. Prob. a. ex Script. quae docet, occupationem san
536쪽
4 8 invisebilitate, visib. Dei.
ctoriam esse laudare ,& benedicere Deum: DJ beain
sui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculu um latidabunt te; scilicet, hoc totum negotium et sanctoria, inqui lota ordiis. ad hoc totum erat n in Otium nostrum , sine defeesu allelvia a. . si tanta alacritate inissa mensura , O fragilitare carnis laudamus, quod credimus, quomodo laudabimus, quod videbimus , inquit August. Item, i 3J exultabunt Hi in gloria, laetabuntur, &c. quia, inquit glolla, in tarde, in in lingua non desinunt laudare Deum , Sc. Unde Joannesi audivit quasi turbarum vocem dicentium alleliina , laus, O gloria, O virtus Deo nostro. Et Isaias audivit eosdem cantantes , Sara I f , dic. ergo ex Script. ex PP. constat, visionem Dei dirigere , & accendere beatos ad amorem, & laudes aeternas Dei; ergo vi sio est practica. Obiic. Deus non est obiectum operabile; ergo Visio eius non est practica, quia objectum practicae elv
Resp. ne g. cons. & prob. eius, obiectum enim practicae est illud, circa quod habetur opus, de opus est finis, non vero objectum practicae, Deus est ori Aum visionis, & est operabilis, quatenus circa illum
exercentur operationes amoris, reverentiae, laudi S,
ct sicut corpus sanabile, quod est 2bjectum medicis nae , & haec dicitur practica, quia dirigit operationes medicas circa illud. . Obiic. a. visio beata ad praedicata, & perfectiones
Dei terminatur, & eorum , quae in illa relucem ue e go non terminatur ad opus ; ergo non est pra ica Resp. dist. ant. terminatur, ut vi sio , quatenus ni 'hil videt aliud , nee habet aliud obiectum , cone. anta quatenus non ordinatur ad directionem voluntatis, . ad amandum, & laudandum Deum, ne . ma . Occons. Nam quis auderet dicere , visionem sistere Pure in Dei speculatione, nec ordinari ad amorem , eclaudes Dei, quem ostendit infinite bonum , di la dabilem t ' . Inst. directio, quae constituit praxim , est Per m
dum Praecepti, dc regulae, seu artis; sed id non prK- stat Visio ue essio non est praxis.. Prob. min. 9uia amor in beatis, supposita visione, est. necessarius 3 ergo
537쪽
non est regulabilis, quia , quod est necessarium, non
potest non esse, nec math , vel bene fieri. Re . neg. min. nam haec Visio vere dirigit volunt tem beatam ad amorem, quia clim sit caeca de se, non sertur in incognitum , nec amaret, nisi videret, di quidem amat sum me, quia videt summe bonum, ut dicebam, amoris mensura sequitiir dictamen visionis. Ad prob. dist. ant. est necessaria extrinsech, dc proximE , conc. intrinsece ,& radicaliter , neg. ant. &cons. Nam , lichi, silpposita visiqne, volu eas non possit non amare , tamen eget visionis directione , ut possit amare , & ut amet, ita ut non posset nec amare, nec odisse, nisi per visionem osse inderetur illi Deus, ut amandus. Inst. a. visio, qua Deus se videt, non est practica, ergo nec ea, qua beati Vident illum . . Resp. I. neg. ant. nam ex natura intellectus divini, di voluntatis eius sic se habent,ut ista non amet, nec oderit, nisi quae ver scientiam ostenduntur amanda , vel odienda. Restria. neg. cons. & disparitas est, quia
voluntas Dei est essentialiter recta , di i nobliquabilis, non ita est de voluntate creata, quae est desectibilis, di ideo tegulabilis. Concl. 3. beata non est proprie comprehensiva ,
Prob. I. P. ex Scoto, id qui sie comprehensionem rigorosam explicat cum Augustino, & inde concludit , nullum intellectum creatum posse Deum comου Prehendere. dieit, quod quidquid scientia eom prehendit, stientis eognitione finitur, id est illediolus intellectus coprehendere potest aliquid intelligibile,cujus tanta es perfectio in intellectuasitate, quanta est per
fectis, veὶ intelligibilita, intelligibilis, ideo ibi εβ
mme Uuratio, in adaequatio , in propter hoc neutrum s respectu alterius excedens, m ita utrumque
est quasi Dirum alteri, quia simpliciter adaequatum squia ergo nullus insevectus creatus potes haberatantam inrauecrualitatem , neque in actu primo, nemque in actu secundo , quanta est inreuitibiIlias Dei, ut Objecti, imo in infinitum excedit, ideo nuia lus talis intellectus ereatus, si videar quodcumque visibile ex parte Dei , pus ipsum compre- heu sc 3. 4. 1 ff. a. F. hy.
538쪽
so De invisibilitate Ovisibit. Dei.
hendere , quia non est commensuratio hise inde . Prob. ergo I. R. quia comprehensio in rigore, de
proprie, est talis cognitio obiecti, ut adaque t i tam ejus cognoscibilitatem , di illam exhaut lat, hoe vocat Aug. ynira cognitione scimtis 3 sed nulla cogniatione creata potest Deus sic finiri, Vel adaequari, ergo nec comprehendi. Prob. min. nam Deus est smplieiter infinitus 3 ergo dc infinite intelligibilis , se domnἱs cognitio creata est finita ue ergo&c. plura via
debimus de incomprehensibilitate Dei a vide quae diximus de cognitione comprehensiva in Philosophia. L Hob. a. par. nam eqmprehensio large , & m laus
propriE, ut dicebamus in Philosophra, Venit a tentio ne per cognitionem claram , iuxta illud DJ ieeumis,nt eomprehendariC. & IJfequorsi quo modo comprehemdam , di opponitur insecutioni , & cognitioni a stractivae, & obscurae, & ideo comprehensores ducuntur sancti, qui sunt in termino, & tenent, lepossident summum finem, & eurrentes.seu viat res , qui hic vivunt, &sunt in statuviae; sed visio heata est tentio Dei tam persecta, & realis, quanti
potest haberi s ergo hoc sensu viso dicitur comprehensiva. Confir . ex Script. citata s nam per visionem iam tenetur bravium , propter quod currebamus , eumn re, ut comprehendatis , &sic tenetur , ut clare, & d
sinctissime intueamur, quae credebamus, & quaer hamus in hac vita , nec poteramus videre. Confir .a. ex PP. nam , inquit Clemens Alex. Inemo potest , quamdiu vivir , Deum perspicue eomne hendere; di A ug. sue J totum autem. comprehenditur videndo , quod ita videtur , ut nihil eius lateat vide rem , aut cuius fines circumspici possint. , Hoe igitur sensu beati dicuntur comprehensores squia tenent,& possident ultimum finem, & summum ibonum tam per claram, &intuitivam visionem, 'quam per consummatam charitatem , & fruitionem di gaudium: nos autem viatores , 'uia mast illum tediminum currimus, ecutinam bene, ac feliciter, de
utiliter curramus. ν - - objici
539쪽
obiici I. coni. I. p. ex Aug. rJ tunc obiectum com, itii prehenditur, cum nihil eius latet videntem, sed nihiliti Dei latet beatos; ergo visio illorum est comprehen . . ,a. Prob. min. nam saJviden reum , sicuti est: & eο-ae xn eam, inquit Paulus, D sicut O minitus sum e &i,ι id constat ex Concit. Flor. LV quod parvuli , qui furit a see o baptismate in Varia decessimum,Deum unum,cts i tria im , sicuti est, videbunt; ergo nihil Dei latebit via, dentes. 21 Resp. dist. mai. si Videant totum, depersectissime ia a ta, ut visio adaequale objecto commensuretur, conc. si videant totum H ilicet quoad essentialia, & intrinseca;: sed visione minus persecta, quam sint visibilia, nexu mai. & conssimiliter dist. min. Nam visio, ut dic o mus , attingit quidem clare praedicata quiddilativa, α, intrinseca essenitiae Dei, actu longe interiori, di imisi, persectiori, quam ipse sit visibilis, nec omnibus mo-ι dis , quibus est visibilis, & ita sunt intelligenda locat Scripturae, & Concit. & PP. dum vin ant visionem
. obiectiones contra a. p. Videbuntur de incompros hensibilitate Dei. Auctoritates autem Script. & PRO qui hanc comprehensionem Videntur negare, expliscamur de comprehensione persecta, di rigorosa, vel a Tro hac vita . .
- Conci 4. vim Dei es vera , O formalis similitudo . exm sa Dei, O hoc sensu dici potest verbum de Deo
di aliquo modo , non tamen in rigorei ita Scoti co tra Thomissas. 1
l Prob. i. ex Scoto, sue J qui dicit, quod, licet visio, qua, beatus videt Deum , sit imago dimina essentiae, ipsami, naturaliter repraesentan3inon tamen est 3 mago natura , lis naturaliter ab ipso procedens , & hoc soli Verbo ari terno convenit, quia non solum essentiam naturaliteri repraesentat, sed etiam naturaliter Producitur 3 eigo,
, ex Scoto,actus visionis Dei habet rationem speciei e i. Pressae Dei, quia est imago eius producta per intellectum , sed non est proprie verbum , quia non prod , citur ex parte obiecti, sed libere, & mediante actu lii hero vol untatis, quo placet illi, sese intellectui creato manifestare.
540쪽
si De invisibilitate , O visib. Der.
Prob. hinc a. quoad I. i. nam , ut patet ex Phil sophia , species expressa est imago obiecti ab ipsomctintellectu producta , per quam constitititur λrmaliter intelligens s sed talis est visio beata, qua Deus vitetur ue ergo vere est species expressa Dei. Mai. co stat ex dictis ibi, & ex omnium consensu . Min. et iam videtur, negari non posse ab his, qui admittunt intellectum acti ve elicere visionem illam. Confir. ex Script . &PΡ. dicentibus, quod per 'rusionem siJseimus, quoniam cum apparuerit , similes ei erimus, quoniam videbimus eum, Muti est. Tune inquit A ug. perfecta eris Dei similitudo, quando perfecta erit Dei visio. Et infrarcum Derum novimus, tiara notitia verbum est, Oft aliqua Dei similitudo. S. iapse Thomas: quicumque intelligit, ex hoe Us, quod in xeuigit, yrocedit aliquid infra --m , quod est conceptioisi intellectae, O dicitur ve bum cordis. Dices, id verum esse, quando obiectum est absens, δε non videtur mir se ipsum , ut videtur essentia Dei . Contra. Deus non magis est praesens videnti, quam
ipsa anima sibi, dum se intelligit, aut videt; sed tunc etiam habet speciem sui expressam , & verbum ; ergo
di in visione Dei. Prob. min. ex Anselmor nulla ra sisne negari mis, cum mens rationalis, se insem euia sando, intelligit, imaginem ipsius nasci in sua cogitirsisne, imo ipsam cogitationem sui egie imaginem adfui similitudinem, tanquam ex ejus impressione formata,&α. Item a. essentia Dei non est magis praesens, & inti
maintellectui videntis , quam ipsi intellectui divino Patris, sed haec praesentia intima per identitatem non impedit, ne intellectus Patris producat speciemein
. Pressam, seu verbum; ergo nec in intellectu creato.
3. Quia non est Potior.ratio, cur cognitio rei abse iis sit potius similitudo expressa eius, quam rei pra semis, sed cognitio rei ablentis per aciversarios est formalis, & expressa i ei similitudo; ergo dc praesentis. . Prob. I. visio Dei est actus intellectus, per quem formaliter Deum concipit, seu videli sed non potest formaliter concipere, & videre Deum, nisi per receptionem aliquam formae, seu imaginis Dei; ergo nec sine mecie expressa , seu verbo ae Deo. Prob. min. non enim fit formaliter videns per ipsam esse