Summa theologiae Scotisticae, in qua ex fidei lumine, S. Scripturae oraculis, Ecclesiae traditionibus, & decretis, ss. pp. & theologorum sententia, & rectæ rationis ductu, religionis christianæ mysteria sacramenta, dogmata, & præcepta breviter, & sch

발행: 1706년

분량: 955페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

591쪽

so De intellectu , scientia Dei

studinem partium: inquit S. Dionysius 13

nisatem illam omnium principem sacra praedicarione ce lebrari sic cernimus, tanquam O monadem, se unita-ι- ρηορter simplicitatem , ac singularitatem excellen

si, indλisibilitatis , Trinitatem ob expressonem substant alis secunditatis , &c. ergo non solum est summe unus, sed est ipsamet realiter unitas; fad quae unitatem omnem facis unam, & ut loquitur S. Maximus: s3J Deus monas est , et unitas trisub Lobile. omne singulare ex natura est etiam natura incommunicabile s sed Deus non est incommunicabilis in natura sua ; ergo nec singularis. Prob. min. Dei natura communicatur tribus personis realiter inter se distinctis, ergo&c. Resp. dist. mai. est incommunicabile cum sui di viasione , & multiplicatione reali, cono. mai & neg. min. sine sui multiplicatione, &divisione reali, &maxime si sit infinitum , neg. mai. Natura divina est individuum infinitum, & communicatur tribus Ile

sonis, salva indivisione, & identitate sua perfecti si ma, ut diximus alias, & iterum dicemus de Trinita-

Obiic. a. summa unitas excludit omnem pluralit rem , sed Dei unitas non excludit omnem pluralit tem ; ergo non est summa. Prob. min. non excludit pluralitatem persis narum s ergo &c. Resp. dist .maj. omnem pluralitatem essentiae , ic in ratione entis absolute, & quoad exclusionem divisi nis, conc. maj. di neg. min. pluralitatem formaliatatum indivi larum, neg. mai. Sc cons. Nam illa pluralitas stat cum summa indivisiones non est pluralitas entium, nec naturarum, sed persenarum realissime identificatarum cum essentia, & indivija

rum.

Inst. quo magis res est in se simplex, ct magis est unassed,ex ScotO,Deus est minus simplex;ergo est munus unus. Prob. min. ubi maior est pluralitas, & diastinctio, ibi minor est simplicitas; sed in Deo est maior pluralitas, dedistinctio, secundum Scotum, quam

592쪽

Disputatio VJ I. io s

quam secundum alios, scilicet distinctio ex naturaxei s ergo & maior pluralitas, di distinctio.

Resp. neg. min. & dist. mai. probationis; ubi est maior pluralitas rerum exactu , & potentiar conc. maj.& neg. min. formalitatum , seu perfectionum ,

rea liter identificatarum sine ulla potentiat itate : neg. mai. Nam, ut diximus dedistinctione attributorum, talis pluralitas non ossicit summae simplicitati. . Concl. a. unitas in Deo est perfectio positiva , formoliter distincta ab essentia 3 ratione cujus huic convenieneratis divisionis in se , O unionis cum ulla re alia

a se.

Prob. ex Scoto , H quia cum inter personas divinas detur aequalitatis relatio , quae, ut saeph diximus in Philosophia, fundatur in unitate quantitatis, se ii magnitudinis in perfectione, nisi unitas illa esset realis, &quid positivum, aequalitas illa non esset relatio realis , sed purae rationis. Et alibi sic loquitur de eadem aequalitate: Viso de ma nitudine s virtutis ) υι-dendum est, quae est unitas, Ῥα, ut 8riiss iactum e si,midetur requiri in fundamento aequalitatis; oseiendum est , quodsi unitas magnitud nis alicubisit realiae, realiter , hic est verisime realis, quia haec unitas est numeralis , sive singularis magnitudinis in duο-bus . In aliis c sc. in creati su non est numeralis , sed formalis universalis. Et probat ex Damasceno di cente , quod in creatis Mysasibus communieatio est rationis ; eigo ex Scoto, & PP. unitas in Deo est perfectio realis, & per consequens positiva importans tales negationes.

Prob. a. ex eodems quia unitas singularitatis, ut

dictum est in Philosopitia, non potest consistere inpura negatione I sed unitas Dei est singulatis, diiudividualis se ergo non potest consistere in negatione , sed in Perfectione positiva, min. est certa anam verer epugnat Dei essentiam multiplicari, seu

dividi in plura , quorum quodlibet sit ipse Deus: ut patet in humanitate , 'uae dividitur in Petrum, di Paulum , quorum qu libet est homo, Prob. maj. nihil simpliciter repugnat alicui enti per solam privationem in.eo , sed per aliquid positivum in

593쪽

sos De Unit. Bonit. 2 Verit. Dei.

eo; inqu tDoctor s i J sed per unitatem singularitatis repugnat Deo, dividi in plura , quorum qiiodlibet sit ipser alioqui essent plures di AErgon S. A liter etiam prob. illa eadem maj. ex simi li principio e ore in is negatio inseparabilis a re fundatur in aliquo positivo , ut ae mest in Philosophia , ubi poteris videre alias probationes de principio indi viduationis , di de

unitate . . Θ

Pista l. p. dedistinctione formati . Nam natura Dei secundum se sormaliter , & praxish est tantum natura, seu deitas, &in suo conceptu formali non dicit neque divisibilitatem , nec indivisibilitatem a sicut humanitas formalirer, & in suo conceptu for mali praec se est tantum Humanitas 3 dc equ initas est equinitas,ix quit Philosopli serεo unitas est quid di- ni istum sorinali ter ex natura rei abessentia ; quia est seorsim conceptibilis, uno verbo est eadxin ratio de hoc attributo, &de aliis. Quod autem importet duplicim aliam Megationem,st. Suasionis in se di identitatis cum alio ente , seu natura, non est dimcultas particularis in Deo potius .,

quam in te iis . . - c

oriic. i. contra I .P. Si umras Dei diceret quid possetivum praeter essentiam, vel illud esset Deus, vel Deiatas,uel quid aliud a Dco,vel Deitate, s i. ergo est maliter ipsa essentia; si a .ergo daretur 'ocessus n finitum. Prob. haec consim . nam istud esset et atra set Musaergoser aliam unitatem distinctam 3 ec adem de icta per s. ac de 3. I er & sic in infinitum. . Resp. ad i. quod illud positium esto musat i e tis realiterin identice,non veto formalite di negif probationis; aram illa laxmalitas unitatis nec esset na, nec putres; sed esset ipsa unitas sermalis. Inst. Esset ens,vel nihil : si ens , ergo dc upum de habens unitatem - .Re,P.neg.anti nec ala est quid entis3 est id, quo e dicitur unum sormaluer or ut sicut albedo non dicitur alba, sed id , quo aliquid dicitur assium. obiic. a. Omne ens sussicienter conciseit u unum , per duplicem negationem illam . .& 'ne ullo prstivo 4 ergo frustra est , & non admittendum iulud positivum ; non enim sunt mulli canda em

594쪽

Di putatis VII 3o 7

tia, nee formali rates sine necessitate . Resp. dist. ant. secundum imperfectum nostrum modum concipiendi conc. perffeu , di in rigore Philosophio neg. ant. Nam ex modo nostro in. - persecto concipiendi, mulia explicamus per negationes, quae eonsistunt in positivo . ut eum dissotentiam divisivam animalis, & tonstinativam bruti explicamus Per, seu Per negati irem rationalitatis. Objic. I. contra a.p. Deus evntialiter est ut iis .ergo per unitatem formaliter indistinctam ab essentia . Prob. ant. Essentialirer est singularis 3 ergo& unus.

Rest'. neg. ant.&coris. Prob. Nam unitas supi onit quodlibet, de naturam essetitialiter constitutam,& ex ea sic constituta manat unitas, etiam in Deci . Non

se est in illa dr singularitate quae, cum imbibatur in conceptu inrinitatis, ita εe in conceptu Deitatis; Ae sile in Deo Praecedit prioritate rationis un ta

tem.

Quaeres. Maunisas dici misit numeris a , O

Deus unus numero, O an sit numerus in Deo . Resp. I.Si per unitatem numericam, Jc uia in I numero nihil aliud mihi figitur, quam unitas singularitatis , seu individualis , utrumque Ioest dici ; nam -tit vidimus , Deus est vere singularis , de indivia

duus .

Res'. 2. vero per unum numero intelligas asiquid collectum ex pluribus ι Deus non potest d ei u-mam. yel unus numero ὸ quia id repugnat summae eius simplicitati ,ut notat SBasilius iJ- quicquid unum

numero die k-,iae non unum est revera, ne e natura smmx, Deus augem, omnium confestione ,simplex est; non est igitur unusnmmem Deus .

Rei p. s. Necesse propriε numerum in Deo, quamuis ibi sint reat iter tres personae. Ratio est, quia adnumerum propriε regii ritur tui constet pluribus unitatibus, quae sint vestit principia, & partes numeri, & se habeant sub hoc re- spectu, ut potentia , & actus in ord ne ad totum numerum . Σ. quod numerata non se includant , sed ab invicem distinguamur, & s. quod ratio , secundum quam faciunt numerum , si eis communis, tr ' - Υ secu

595쪽

De Unit. Bonit. O merit. Dei.

secundum aliquem ordinem prioritatis, ut humaniis . tas est communis tribus hominibus ; & professio triabus religiosis , &c. non enim dicitur Petrus , bos , &asinus sunt tres, ita ut Petrus, Vel bos sit primus, Asinus secundus: sed ista non reperiuntur in Deo ;nam inter personas divinas inter te, vel cum essentia, nulla partialitas est , vel potentialitas, nullus Ordo verus primi, di secundi; ibi nec prisss, nec pose νlias sed totae rem stersonae coaeternae , unde Aug. H. ibi aliquid inestabile, quod verbis explicari non Mit, ne orsit numerus O numerus non sis. . . si tu ris quid tres, non es numerus. Et Ber. ad ... quidsbi vult iste ut se loquar9 absque numero numerus si xria qua- modo non numerus f si unum ubi numerus Oc. est ergo numerus secundum quid , scilicet personarum de unitas Deitas, si ve, unus Deus ; scit. absque graduum ordine, di potentialitate, &Partialuate.

De Veritase Dei.

UEritas triplex dicitur i. in significando ι de est

veritas signis a. in gnoscendo , deest Veritas cognitionis; & 3. in essendo , & est veritas entis , seu rei. Dei. veritate Dei, scilicet in significando , seu dicendo ; videbimus in tract. de fide: de a. in dis . de scientia Deir dides. hic quaerimus an, dc quid sit. Vide autem,quae diximus in Metaph. de veritate ei tis. Rursus comparatur i. ad subjectum , seu ii uellectim , in quo est, ct dicitur veritas formalis . a. ad causam, seu ad rem ipsam , quae est causa eius, quatenus facit. ut intellectus sibi consormetur ; dc s. ad signum, per quod significatur; ut est oratio, seu Verba Scripta, aut v Kalla. Concl. Deus est nima,insumma veritas ; O haectansiuit in tua perfectione positiva , secundum quam est intelligibilis conceptu, qμi ei eonveniat, eum distinguat ab omni eo, quod non est Deus : & mam me in Ordine ad suum inseuecIum . Est de fide quoad i. Partem : quoad reliqua, sequitur ex dictis de veritate in Metaph.

Prob.

596쪽

Disputatio VII. so'

Prob. l. me. ex principiis fidei ; ex Symbolo Nice- , no , ubi verbum dicitur verus de Deo vero i & . Script. IJ veritas tua in ciscuitu tuo: eonfitebuntur esia mirabilia tna, veritatem tuam ; Et totus quan vestitus, & circumdatus veritate, sic dicit de . seipso, aderoμm, qui fum d Et haec est vita aeterna, ut coenoscant te , Deum verum, scilicet peressentiam est, , ει quale est esse, talis est veritas, verus est in verbis sviis, sermo tuus veritas est e veritas in cognoscendo et i

Deus β ientiarum Dominus est: denique Deus ratus essueritas ue inquit August. s 33 - . Prob. a. ex Scoto, fia & Phil. quia veritas sequitur

esse; sed Deus est primum,&summum ens sergo de . prima, & summa veritas, Prob. mai. eodem modo, quo habet esse, babet etiam veritatem, ut quorum esse es sempiternum, sit etiam veritas fempiterna : Et, sicut res habet esse , se etiam apta naeta est, vere cognosti, ut sic semper oriatur ab ipso Ese c-- formitas veritatis sise i re, sise in intellectu dcc.

ergo quale est esse Dei, talis est eius veritas; scilicet,

Prob. a. pati ex dictis ibid. ubi sic descripsimus veritatem in essendor de confirm. nam per hoc Deus di-

ci debet verus, per quod distinguitur a salsis diis; sed per hoc di inguitur a falsis diis , quod de se .

est sui manifestativus , dc intelligibili ε pericOn - .Ptum, qui ei conveniat in ratione Dei; ergo in hoc consistit eius veritast unde Apoll. dicebat, c-υer si estis a simulaebris, fer-re Deo vivo e vero. Et Scotus dicit, veritatem dici comparative ad intel- , lectum , quia sui ess manifestativa quantum est de ise, cisicismque intellectui, in tenti manifestationem c gnoscere . Ideo de veritate Dei dixi maximeq ad intelletiμm ipsius Dei, quia solus ille est po- tens , manifestationem illam suae essentiae cogno- spere perfecte δε uno verbo ; non potest melius ex plicari , in quo consistat illa Dei Veritas , quam . per illam persectionem; nam simit aurichalcum noridicitur Verum aurum , quia aliter apparet . quam est ue habet apparentiam auri , & sic manifestat,& ostendit aurum , quod non est i & idem est .

597쪽

sto De Unit. Bonit. O Verit. Der

do salsis diis; ita Deus noster est verus Deus In esis endo , quia se ostendidi talem , qualis est 3 estque' concesttibilis eonceptu Dei, qui ei conVenit ; non auatem dii gentium , qui vocantur , & concipi Tvolunt ut dii, & lunt chemonia. . Dixi , inquam , maxime in ordine ad suum λ- ,εllecium , quia non est per suam essentiam, Ac necessario aut naturaliter sisti manifestativus , nisi suo pi prio intellectui, nee potest: dicere ullam relationem realem ad extra; ideo vidimus supia,qubd se libere,&per voluntatem maius e stat creaturis.

Quoad distinctionem veritatis ab esseruia , idem, est ac de unitate , & aliis attributis.

De bonitate Dei.

NUlia est persectio Dei s ius decantata in Scr

Ptura .. . Patribus , quam bonitas 3 sed non semper in eo sensu , quo de illa his agimus . Nam h n as, auia est naturaιis, demetaph sica, alia moratu. Prima idem est, ac persectio rei secundum totam eusentiam, & partes, & proprietates sibi rem venientes. Mviralis est convenientia actus cum recta ratione , seu cum regula morti m. Rursus, naturat s alia est abs luta, ' ua res est in se Persecta 3 alia raelativa , qua res . Misitur alteri conveniens, vel utilis; haec autem sine, illa non datur. Scotus aliam tradis bonitatem , quam vocat AEaritarisam , seu matuitam, de ' σωιωνα-

ιem , quae comitatur bonitaetem moralem in actu, In

ut fit secundum finem , di inclinationem charitatis, re gratiae lanctificantis i & aliam, quam vocat beatio cantem , quae consistit in assecutione ultimi finis, seu beatitudinis .. Aginiari de sola bonitate naiulati, &metaphysica Dei. Conci. I.. In Deo. est summa bonitamuae senario, radicatiter usistis: /nserfectiona Hsjusa suae sienti

formalito in summa elias conmentemia , O amab lirate reDe omnii averitus , maxime volunta- is μή propriae . Sequi rite ex dictis de bonitate transicendentali in inlapiis Ma . P b. I. ex Scoto Lid assignante tres rationes δεε --

598쪽

Disputatis . m. si I

perfectum idem ; persec .m , tomo idem , patet autem de bono , quod e appetibile , e communicativum . Item docet k quod unum inmur Qui, sens, Ata et bonum nised prima sub mion es em Mrgo est bona ea quidam summe , quia sinnmum ens ; Sc

alibi fiJ quod si Deus non esset ultim in simis , sic

nes retur a. bis . non. Erast etiam summum , et ' c, feetum bonum p imo . niniimi esset bonum ,

quia, nubum bonum quod ordinatur ad aliud , quod enim est tale, etsic ordinatur , non ba Mnitatem , essi diminutam. sequintia et Deu', mocta, spectatus , his s. ut sμωm-fundamentiaia ιν , dicit sitndamentum, realea l Rrte rio supra, quod concipimus respe iam praedictum rapionis stilicet anetuisitatis moner sit formaliter denominatur ultimus finis .. Finis antem ultimi ratio consistit in eo , quod sit appetibile Pr pter se , & omnia 'ropter i uixi ; ergo, eu Scoto falin Deo est summa bonitas, quae consistit in ea absolutissima perfectione essentiae , seu Deitatis , ini qua undatur ratio finis ultimi, seu suma convenientia, &amabilitas,& maxime respectit suae Droprie 'o tinuitis. Prob. I. Per partes , di quidem; l .. quod in Deo sit summa bonitas, clamant pagihae omnes Sacra Sex plurae 3J Conflumini illi omnes , quoniam bonμέ, πιθbat Iudith. . Et e s J confitemini Domino , quoniam

misericordia, inquit S. Leo DJ Deui non solum summa bonus, sed etiam summum, ac incommorabile bonum

599쪽

Prob. I. ratione quia est cumulus , di fons , Mcentrum omnis boni, dc summi im ens ι ergo cte summe bonus 3 nam bonitas sequitur enS , vel ut eius im parabilis, &essentialis proprietas, dia quo omne

bonum e aperiente re manum tuam omnia implebun-iuV bonirare .s, J . . 'Prob. a. pari ex dictis in Metaph. de bonitate entis snam verum est dicere ; Deus est summum appetibile ;est summus , & ultimus finis 3 ergo est summum bonum, devicissim est summum bonum, & ultimus finis , ergo est summum appetibile s ergo eius bonitas summa recia explicatur Per summam eius am hilitatem . Confirm. nam omne ens dicitur bonum, quatenusci liquo modo appetibile est vel imopter se per m dum finis, vel propter aliud ad quod est utile 3 ut funt media; ergo bonitas Dei, quae est summa boni tas, sicut est summum ens , & summe perfectum in se, imi vitat illam appetibilitatem, non quidem propter aliud ; alioqui postponeretur emi ,3c bono cre et O , & finito, quod esset maxima deordinatio 3 ergo propter se, & ut ultimus finis omnium , di semper cis

it Dixi, maxime asba voluntate ; quia sicut VeritaSDei dicit praecipuam relationem realem ad intellectum suum , quaeque non potest esse rationis respectu intellectus creati , ita est de relatione convenientiae, Mappetibilitatis ad voluntatem ejus, tanquam a4 P tentiam summe appetitivam, seu tanquam ad suPr

mum appetitum.

obiici: I. Deus dicitur bonus per essentiam aliters ergo non est bonus per ullam relationem convenientiae, vel appetibilitatis ad appetitum , prob.cons. namitis respectus convenientiae vel est realis, vel rationis: sed neutrum diei potest; ergo Dei bonitas non impo rat ullum respectum convenientiae, vel appetibilitatiS, Nob.min. . non realis Muia Deus estens per essentiam, absolutum essentialiter, & infinite perstarum ire se, & per se, sibi summe conveniens , praecisa quacum que relatione reali Vel rationis ue ergo neutra relatio

ne bonus.

Resp. dist. utramque eons botestate primaria, &radicali: con. λrmali, secundaria: neg. cons. utra

600쪽

. Disputatio VII Iς

que bonitas primaria,& radicalis est esse ipsum De I, . infinite Ipersectum , seu essentia Dei cum integritate, seu persectione eorum omnium, quae conlit tuum eius essentiam in sua totali quidditate: uno Verbo, est esse totale situm ; ut loquitur Scotus; & hanc b nitatem habet seipso, & Per essentiam: secundaria Vcro est ipsa aptitudinalis convenientia, di appeti Ditistas ex radicali 'ullulans. Inst. ille respectus convenientiae , & appetibiaitatis respicit vel ipsum Deum , vel creaturas ; sed neutrum dici potest ue ergo nec illud , Prob. min. non est ad se ipsum , quia nihil ad se in il r ferri potest relatione reali s nam hFc requirit extrema distincta , quia relatio est ad aliud. a. non ad

creaturas i quia Dei ad creaturas nulla eri relatio realis; ergo illa convenientia non potest relP.-cere nec creaturas , nec Deum ipsum ; ergo non ne sic explicatur Dei bonitas. Resp. neg. min. convenientia enim terminat ur Rri-.mo, de principaliter ad Dei voluntatem relatione reali aptitudinalis ad creaturas ve o relatione rati nis, & secundum dici, & dist. ant. prodi relatio ctualis est ad at ud realiter distinctum ue cone. aptitudinalis, neg. ant. Nam ad hanc sussieit dist nitio formalis ex natura rei, aut virtualis, qualis est interessentiam , & voluntatem Dei, ut dictum est. Obiic. a. Deus est ens per essentiam respectu creaturarum a ergo di bonus Der essentiam, non autemper ullam sormalitatem respecti ram superadditames ientiae s ergo bonitas Dei formalis re hil est praetexipsi mam essentiam. I. cons. Prob. nam bonitas sequItur esse.

Res p. negaeons. & dist. prob. eius; sequitur esse, ut proprietas ab ipsa essentia constituta mananS ; cono. ut aliquid eius constitutivum ; neg. ant. Imo in suo esse absoluto nullum importat respectum nec ad se, nec ad creaturas a nam. sic essentia, &quid ditas Dei

est haec estentia, & quidditas , di nihil aliud , secui

datio vero , di ut bonus importat convenientiam a inpetibilitatis tum a sua voluntate Propria, tum a

Concl. -a. Deus solus est summe bonus per esse tiam absoluiis , in genere entis, ram negative ,

SEARCH

MENU NAVIGATION