장음표시 사용
601쪽
positive . Per summum ne rive intelligit Scotus , sistis quod non exceditur ab alio, quamvis in se ipso posset esse persectius, & melius I sis Mum Vero p tivh est illud , quod non solum non exceditur ab alio , sed etiam excedit omne aliud, ita ut non habeat super
Prob. I. ex Scoto, saJqui Deum vocat bonum sine te omino , bonitatis suae radios liberalissime eommuni- e ns , ad quem amabilissimum sintulia suo modo eo
currunt ut ad ultimum finem . Tu solussimpliciter perseerus, non persestus Angolus, aut coπρω, sed γ- .
Delum ens, cui nihil deest entis pQibilis alicui in esse s :ergo & solus summe bonus pet essentiam , nam bonum, & pei sectum idem sunt, ut ipse d rebat s pia & si quid aliud esset summe bonum, esset etiam ultimus finis, & ultimo amabile esset aequale Deo.
Prob. 2. ex eodem . . Illud dicitur bonum m esse ditiam, quod habet plenisi me bonitatem a se independenter ab alio; sicut diximus ens peregentiam,quod ha-boi a seipso formalirer esse , independenter ab alio; . sed Deus solus habet bonitatem plenissime a se, &independenter ab alio, sicut ipsam plenitudinem e sendi ; ergo solus Deus est summe bonus per esse tiam. Prob. mai. Aliquid dicitur ens, sic bonum iver essentiam, prout ori canitur miti , do hono perparticipationem : sed illud diciturens, & Mum Per pallicipationem , quod accipitesse , & bonitatem ala alio; ermo illud dicitur esse,&honum peressentiam . . quod habet este bonitatem a ses , di independen-ter ab alio. Confirm. omne finitum simpliciter minusceo, quod natum est este infinitum; Ied solus Deus est ens, & bonum infinitum & omne aliud , Pra
ter Deum. est finitum 3 ergo omne bonum. , praeteT Deum, est minus bonum ; ergo solus Deus est sum- . me bonus, εc quidem per essentiam, non per Par-ticipationem . Notat Doctor, quod partis istare est quasi partem capere , di dicit dum rest cius , L. partis ad totum Se capientis ad . captum 3 ergo ,
bonitas Dei non est participata , sed essentialis in , hoc tensus quia nec est pars, nec accipienS ab alio. eri 9 ' Prob.
602쪽
Phob. 2. P. quae patet ex dictis 3 nam sicut esse. Dei perfectissime est , dc absolutis lime infinitum , &nulli alteti potest competere illa infinit s ; ita eius Unitas entitativa .est summa negati ve , de positive,ua ut repugnet dari majorem , vel aequalem. Confirm. Qii; a Deus continet sermaliter, aut eminenter omnes perfectioneSsossibiles,&. in filii te, quod illi soli convenit ;. ideo dicitur IJ Dominus altisimus
super omnem terram . Et: nimis exaltatus est se eromnes Deos. Et: non es: qu similis si tibi. Et: ad Ma nus.Dominus , et laudabais nimis; ergo summe ,& infinite bonus.. Obiic. i. Gratia Christi dicitur summa ; ergo & bo. nitas eius ue ergo non est solus summe honus. Resp dist ant. Summa, in suo genere entis creati, &secundum quid, desub Deo, conc. absoluth, & simpliciter,negont. .cons. Dicitur summa sic, ut in creatis, & sub Oeo non sit major , vel aequalis, sed est infinite sub Deo. Objic.,Bonum it Iud uicitur peressentiam: , quod est tale ratione sui , non alterius: sed omnis creatura est sic bona; erw Deus non est solus bonus . Min. Daret ex ipsa Scrip t. .nam, die uniuersis , & singulis
Resp.cooc. rum in hoc sensu, se. de bonitate transcendentali; . sed nulla creatura est summe bona, quia su est summum ens, de imparticipatum: sed omnia suoventia per par cipationem, di dependent Deo,
a quo habent esse. L jic. conixa a, D. Sommum est aliquid ui Gad num , vel nihil ; si aliquid; ergo Deus noni est simplex bonum : si nihil ; ergo non aliter in bonus, qμam reliqua eruta. Resp. addit modum infinitatis, qui formaliter in taliter 4 stinguitar a bonitate, & sic neg. conseq.n m. . haec distinctio non tollix simplicitatem; . Ubi c. a. Summum non potest fieri niatus sed ho- . num Dei potest fieri maius ι ergo non est summum ibonum . Prob. min. Moum creaturvum additumi. bono Dei iacit metus binium, e , dic. RAp.dist. min. Potest fieri ni us extensive., bc exin
603쪽
trinsece, & per accidens: cone. intensivh, & latrinsece S per se neg. min. Nam cum Deus in se se aialiter, aut eminenter contineat Omnem per monem
possibilem; ita habetur in eo omnis bonitas, sicut Zeplenitudo entis; sed extensive, &extrinsece , , acci
d entarie acerest it bonum creari ne Inst. summum bonum non tantiim incrudit omne honum , sed etiam excludit omne malum 3 sed bonitas Dei non excludit omne malum: naim sunt innomera mala cul Irae, & incnae ergo ,&c. Resp. dist. mai. excludit omne malum ases cone: ab aliis : neg. mai. S cons. Nam in Deo non est malum , quod permittat Peccatum , nee quod pumah tu
ludi eu bonum Sapientiae, di Providentiae ineffabilis; & istud est bonum iustitiae.
Concl. s. qMamvis singula entia creata habeant etiam bonitatem suam sibi proporrionatam , qua Hressentiam 3 tamen imul cum Deo accepta non faciuna proprie majus bonum .
Prob. I. ex Sco Q IJ nam r. postibile est, omnem prefectionem simpιisiter habari per Mentitissem insumme perfecto ; quia nihil est summe perfectum , em domit aliqua perfectio simpliciter, σα ergo omnis bonitas perlectio possibilis in omnibus entibus reis
peritur in Deo, ut summe bono. a. plura bona exce-dtint in bonἰtate idem bonum unum , O hoc quando iis quolibax istorum est aequalis bonitas , sicut in quoia best eorum T c. s ed hoc verificari non potest de omnibus , vel de ullo ente, & bono creato res ctu Dei Iergo licet singula entia creata habeant suam persectio, nem , se bonitatem euritativam, tamen non faciunt maius bonum cum Deo. Prob. conch quoad I. P quodlibet ens creatum ha- . bet veram rationem entis, de suam Persectionem e thativam; ergo suam bonitatem proportionatam, Et id confic ex Script .citata , qua constar, 1 eum Vidisse creaturas cimnes, ut bonas: vidissimcta, quae feceras, era, valde bona.
PIOb. a. p. ex Scoto citato , & ex dictis; nam Deus ut summe , & infinite bonus includit mrmaliter omnem Persectionem sinipliciter siniplicem , &em aeenter quidquid honi reperiturin eatibus cieatis ,
604쪽
vel exeabilibus a nec ullum est, quod In persectione comparari valeat ipsi; ergo Deus cum omnibus entibus creatis non facit maius bonum mimaliter. Prob. cons. nam si Deus ex accessu, & coniunctione alterius emis, aut boni susci ret aliquod vel minimum audimentum , non esset in se infinitus, quia in se non hae beret illos gradus, vel illum gradum augmenti, quod acciperet ab illo alios ergo si ex ulla coniunctione posset accipere ullum vel minimum gradum augmen ii , non esset infinitus. Prob. cons. nam infinito, nec
summo nihil deest, nihil potest addi: nihil est summo perfectum eui desieio simpliciter , i
quit Doctor. Prob. denique, quia nihil addi potest supra nimmuni, de infinitum t sed Deus ex se, & in se est bonum infinitum , de summum ; ergo nihil addi votest illi bonitatis per quamcumque accessionem bono
rum omnium creatorum possibilium. Obiic. r. contra I. p. Deus solus est bonus per esse tiam; ergo nulli creaturae convenit bonitas per essentiam in ullo sensu. Prob. conL nam cum dicitur, creaturam habere bonitatem per essentiam, Veli
teli igitur ex parte stibi ect i , quod illa bonitas sibilli intrinseca , di identificata, vel ex parte praedicati , quod sit illi imparticipata ; sed neutrum dici po-
tosts ergo,&c. Prob. min. deI. nam bonitas creata
Pendet ab existentia; sed existentia non est intrinsecae ulli creaturae, sed contingens s ergo & bonitas. Prob. etiam de a. nam omnis creatura habet esse participatum a Deo; ergo di bonitatem . Resp. dist. alit. Deus solus est bonus per essentiam , id est de se , & a se,.& impartisipative i conci id est per bonitatem sibi intrinsecam, & entitativam e neg. ant de cons. mai. Prob. nam bonitas Metaphre cuiuslibenrei est proprietas transcendentalis, se tenens, dc manans ab eius esinitia independenter ab existetia; & sal sum est etiam, quod existentia distinguatur realiter are gu ius est; licet siti contingens, 5c participata a Deo , qui hoc sensu est solus bonus, 'valeluis est a se, Mi sinite bonus bonitate imparticivata. Objic. 3. si creatura esset substantialiter bona, essetismilis Deo; nam id quod substantialiter est bοκα
605쪽
Usim tu primo, inquit Boetius r. sed nihil est simile
Leo ; ergo nec bonum substantia iter , seu per essentiam.Prob. min. nam silmilitudo est in aliquo comm ni , sed nihil est commune De δε creatura tergo, dcc.. Resp. neg. min.utriusque argumentasnam ex Script- patet, quod Deus secit hominem ad imaginem , cte similitudinem suam ue inde in perfectionibus, quas Deus communicat creaturis, sunt ei similes similis
Objic. s. sunt partici atione. bona, perse nulla, modo bona sunt 3 ex eodem Boetio , sed creaturae noni possunt esse bonae, nisi per participationem ; erFo a solute non habent bonitatem substantialem in se. Resp. di st. mai: nullo modo bonae sunt a se, & per se: conc. aliter neg. mai. &cons. Creaturae nullam bonii atem habent a se, dc per se, sicut necesse, sed
cit duo entia realiter distincta ; ergo & duo bona: sed duo bona sunt quid majus, quam unum sergo Deus, di mundus simul sunt maius bonu; quam Deus solus. Resp. dist. subsumptum , . ex Scoto cita si quodlibet Illorum sit finitum,&aequale alteri: con. si unum sit infinitum, aliud finitum : neg. subsumptum, &oos. nam illud, quod est infinitum, qualis est Deus, continet eminenter totam bonitatem alterius, & sic per unione istius nulla. crescit. illi alteri scilicet Deo b t β. . . Inst. si daretur corpus insulitum, & uniretur alteri finito,fieret corpus maius saltem extensivetem idem est de bono finitori si sumatur cum alio infinito. . Resp. nexsuppos nempe addi Possecorpus, seu m- mensionem fimiam coit ri infinito; ali μi istud el- set infinitum dc non esist infinitum ι, esset ut iureo, nitur s. non emetimo, quia posset e edi; ai, Viri ei. deesset, di posset addi ι Φ- repugnant infinito. Quaeres, an,,. O quo dicantur bona.
. Resp. omnia esse botrai per bonitatem divinam ;quatenus omne id, quod habent, est a Deo, di per Mormnun ationem divini esse, di boni. Nam Deus eli uinum ιρ- ιnde alia banasum: inquit August. Did
606쪽
b num egillud, tolle hoc tolle illud
bonum , si potes , ita Deum videbis non alis bono b -- num. , sed omnis boni bonum. .
De intellectu , O scientia Dei. Ntellectus, & stientia pertinent ad Deum, .
quatenus estens cognosciti vum, εc intel-- lectuales ideo amst attributa, quae Per tinent ad is una. in ratione emis, merito i
lagimus d e illi S, cruae ad illum pertinent, in ratione cognoscitivi 1 de talis est intellesias, qui est Potentia. cognoscitiva. in entibus spiritualibus s&scientia , quae est actus principalis, di perfectio eius: ecce igitur materiam disputationis hujus, quae est, , sae dubio, maximi momenti. .
G, est quid 'intellectur, O scientia , . in Deo Ddximus , vitam intellectitatem : esse unum ex : praedicatis Dei quidditatiss ; .ideo Videtur , quod idem est de intellecta , & intellectione. & voriuntate , -olit one; nam te videntvr significari per vitam intellectivam, & esse formaliter idem squod an ita sit, texaminandum .
Porrhatominet intellectus significatur praecise , &s maliter facultas, seu vis , qua Deus senoscit , Momnia cognoscibilia, & nomine, notitia illa certa, &evidentissima ; ita ut inteuectus habeat ut potentia., dc actus Primus 3 scientiaeveto, ut peratio, dc actus secunduS s Ec quaerimus, an r vera ita se habeant haec duo, scilicet- intellectus, fiestientia, dc a a sint Praedicata essentialia, . vel attribu- .ialia Dei. . Conclo. admittendus Isia Deo intellectus per modum potentiae, in actus primi, O ut attribusum , ,
formaliter distin rum ab essentia, O asiis attributis a imo ab ipsa scientia, seu intellectisne formaturer inalsra rei. Ita Scotistae, di alii. Piob.
607쪽
. 1 o De intellectu, Ose tia Dei
akob. 1 ex Seoto siJ intellectus habens obtemitti .
a intelligibile, sibi praesens, habet rationem memoriae persectae in actu primo, quae scilicet est imm diatum principium actus secundi, di notitiae genitet. In hoc autem primimo, quod est memoria, concurrunt duo, quae constituunt unum Principium totale, videlicet essentia in ratione obiecti, & intellectus, ut potentia , quorum utrumque est partiale re1pecturiroductionis aequatae huic totali principios ergo evshoto est in Deo intellectus, qui se habet, ut pote tia, &actus primus s dedistinguitur abessentia; quae se habet, ut objectum eius, & comprincipium intel- Iectionis, & productionis verbi, quod est notitia genita , & per consequens ab ipsa intellectione, quae ab ipso manat, ut actus secundus a primo. Prob. 2. ex Script & PΡ. nam dicitur, quod Deus Deit ealos inteluctis L. Et quod, intelligit omnia op O hominum.Εt quod L 3JDeus intelligιt viam erus. Unde S. Cyrillus vocat Deum , supremum , . optimum iniellectum . Et a D. Damasceno dicitur inteu Arus , O ratio . Et a D. Irenaeo , totus mens,
'Piob. a. ex eodem Scoto, sia nam nisi intefectus
esset formaliter in Deo, sicut & Voluntas, & nisi di stingueretur ab essentia ex natura rei, non esset ratio distinguendi generationem a spiratione, ut Probatum est supra de distinctione attributorum ; cur enim p oductio verbi diceretur generatio, non autem promductio Spiritns S. si esset ab eodem sormaIIter
principio; & si intellectus nihil esset distinctum abessentia Z D inctio attributorum fundamentum esseespectu distinctionis emanationum personalium , quia filius procedit naturaliter nascendo, tanquam Verbum coneeptum in intellectu i Spiritus S. prycedit libere Dirando, tanquam amor conceptus Involuntate, . non ur verbum , ωιοd esse non 'test , n j erat alistia distinctio intellectus , voluntaris ad intra. Et alibi docet, quod , propter dissimctionem concurremis cum essentia , ua poteInrelis-ctur, o volunta tis in priseipis productivo, suscit hoc, illud ad productiones alterius , O ad rer minoo
608쪽
quod modo alterius rationis; sic In nineipio h bemus essentiam, intellectum pro Verbo s esse . tiam , voluntarem pro Spiritu S. ergo ex Seoto ,
nisi in Deo sint intellectus , & voluntas, ut potentigdistinctae abessentia, & inter se, non essent diversae productiones in Deo , & generatio Verbi non disset-ret a spi ratione. Prob. 4. quia potentIa, seu vis intellectiva est perfectio simpliciter simplex ; ergo est in Deo forinaliter. Patet cons. nam in Deo est admittenda iomnis pura perfectio. Prob. anta nam est melior ipsa , quam non ipsa , & nullam de se involvit impersectionem sergo est simpliciter simpleu. Prob. s Deus est ibim aliter intelligens;ergo habet intellectum, qui per intellectionem O ratur, & intelligit. Prob. cons. si haberet intellectionem sine potentia intellectiva, non magis per intellectionem
fieret intelligens , quam si illa tmneretur in lapide ; sed lapis , in quo poneretur divinitus intellectio. non fieret per illam intelligens, sed pute habens Intellectionem ; ergo nec Deus habens intellectionem fine intellectu. Prob. 6. intella mo Dei requirit obiectum ; ergo de
potentiam intellectivam . Patet ant. est enim de aliquo . Prob. eon . nam objctum rem cit aliquam potentiam, cum qua eoncurrit ad sui intellectionem.
Confir. productio Uerbi Dei non est immedia thabvssentia, alioqui idem esset de si iratione ; & sic actus illi non distinguerentur, ut dictum est; quia esset eadem utrobique , & illi duo actus essent for-n aliter ab eodem principio; ergo productio Verta est in mediath ab liuellectus ergo iste distinguitur
ab essentia. Prob. a. par. scilicet quὸd inreuectus, habeat ratio-
h.mactus Himi respectu intellectionis; nam I. Pruas est esse, quata operari ; seu, o rari sequitur esse ;ergo prius est Deum esse intellecti rum, & habere intellectum, quis inteuigere . Dico tamen pri ri tate rationis, & ordinis; unle in Deo concipimus , . essentiam , ut substantiam intellectivam . tanquam,adicem intelligendi , di est actus urimus, gemotus,,u radicalis : a. potentiam intellectivam , Quae est actus primus , princimus: dca actualem intellecti
609쪽
321 De intellectu, scientra Der.
nem , quae est actus secundus, semper, ἐκ necessario
eoniunctus cum Prim .' . U Prob. a. non est maior ratio, cur in in concipi tur essentia,ut radix,ex qua manant attributa,& per-sbnalitates,quam ut radix intellectus,& intellectionis; sedestentia eoncipitur, ut radix aliorum attriba rum s ergo & intellectus , atque intellectionis . . Prob. 3: non possumus intelligere Deum intelligentem , &scientem, nisi concipiamus, eum esset senectivum , & habere virtutem intellectivam a ab
aui, ut dicebam , non plus faceret intellactio im Deo , quam in lapide s ergo intellectus est in Deo , ut actus primus, & per modum potentiae respectu intellectus ab essentia s ex probatione pruna; & cerae eadem est ratio, imo maior de isto, ac aliis pio
Prob. par. de distinctione intellectus ab intel in e ione 3 tum quia s ut dicebamus, intellectio manat
ab intellectu, & illum praesupponit; &iste est seor sim conceptibilis ab illa; & de illis posunt veri ficaxi contradictoria ; nam intellectus est prinei pium inte, ligendi, & non constitui t: Deum sermaliten acta intelligentem ; bene vero intelinio, quae non est prin- ei pium i niel ligendi, sed, poti us forma i psa . qua Deus . fit intelligens , & est ipsum formale intelligere. D
nique intellectus cum egentia dicitur Princ Pium g ne rationis, non Vero intellectio; . ergo distinguum ut
objic. I . contra I. Par. ex PP. Deus neque intell'gens proprie dicitur, neque intellectus , ne compositus existimetur; inquit S. Maximus martyr sergo neu Intellectus , .nmr intellectio est in Deo. Resp. neg. cons. nam, ut Patet, in eo tantum sensa negant,haec esset in Deo,quo inducerent in eum com
politionem 3 q; odi non accidit in eo sensu, quo hec in Deo asserinHis, ut, patet ex dictis de simelicitato Dei di distinctione attributorum,ude permittit ut eum in tellectione dicamus esse ut sit ipsa intellemo per reale
identitatem secundum substanιiana , ut asserim M. Obite. z. contra a. par. repugnat in Deo ratio actus primi, seu potentiae ,& seeundi; ergo sub hac ratione in Deo non est intellectus. Prob.ant. rario actus primi,
seu Potentiae repugnat puritati, simplicitati, & insi- nicatis
610쪽
nitati sergo,&e. Prob. ant. illa ratio suppon t imperfectionem ex parte actus primi , de Potentiae, q uae persect bilis est per actum secundum s ergo sie r Pugnat infinitati, &actualitatis item arguit distinctionem inter ipsammet potentiam, de actum secundum, qualis est inter caulam, dc effemims & sic arguit compositi nem,quae repug t sim ficitati,& purae actuali tali ιe go ratio aetiis primi,seu potetis repugnat simplicitati. Re'. neg.ant. & utramque probationem eius; nam eum illa potentia. & actus ille primus sit necessivio,&realissime identificatus, & inse para bilis a ieeundo , scilicet intellectus ab intellectione, non habent i ter se rationem actus, . & potentiae, seu persectibilis,&persectivis di clim intellem: non fia ab intes lectu, per Physicam product onem .sed per simplicem, & puuram emanationem Metaphysicam , non arguit disti, ctionem realem producentis , dc producti. Inst. Omn factus primus est in potentia passiva assi secundum ; sed, per nos, intellectus in Deo habet rationem actus mimis ergo dc potentiae Passiva quae re--
- Resipodis mazi. in m tentia Physica, vel Metaphy- sca, conci in potentia Physica semper ; neg ma i. & similiter dist. min. habet rationem actus pii mi Met physice, quatenus actus secundus manat ab illo pcimo I er Pu am emanationem: conc. min. Physich,quasi veroiste abi fio producatur. Physice: neg. n. & con nam, ut dicebam; illa notentia est semper,& necessario subactu secundo periummam identitatem rotem. Inst. a. Iκγtentia vitalis est acti va immanenter; ergo, Ac passiva respectu suorum. actuum , aeque ac activa illorum. Prob. .ant. ideo enim dicitur immanentex.
Resp. dist. anti potentia vitalis errata: e nc.anisluia illos realiter,& physice producit 3 increatas neg. ant.
nam in Deo, sicut intellectus emanat immediate, pure ab essentiae, sic Acactus secundus , seu intellectio. ab intellectu ;& identificatur cum ipta propter infinitatem & identitatem utriusque cum ellentia . . Objic. s. actus primus dein praecedere secundum, sed in Deo ni hi l est prius , nec posterius ue ergo nihil habet in eo rationem actus i. oc acrgo id male dicit ut