장음표시 사용
611쪽
Resp. dist. ina t. debet praecedere erioritate rationis, vel ordinis , aut naturae, Vel durationis , conc. prioritate reali temporis: neg. mai. in Deo nihil est prius, aut posterius duratione; bene vero toritate rationis ordinis , vel naturae, ut patet ex dictis supra. obiic. . quidquid concipitur in Deo, debet conci RI, ut infinite perfectum; ergo intellectus non potest concipi in Deo sub ratione actus primi, aut 'otentiae. Prob. cons. quia actus Primus,ut mimus , di potentia,
ut potentia est perfectibilis per a; ergo & omnis intel
lectus conceptus sub ratione actus primi aut potentiae non concipitur ut infinite Persectus, ergo concipitur sub ratione rePugnante Deo. Resp. I. hoc argumentum coincidit eum a. di fieri posset contra quoscumqtie praestindentes , aut distinguentes quoquo modo essentiam ab attributis, & per-sbnis; nam essentia comema praecise ab attributis, αut i adix illorum concipitur sine illis perfectionibus,per quas vere perficit tir, idestsolvendum esset ab ipsis a versariis , & ita est de praecedentibus. Resp. 2. neg. cons. & dist. ant. ut persectibilis I x. a. realiter identificatum: eonc. per a. realiter distinctum, & advenientem: neg. 3nt. & id patet ex ptima
Obiic. contra p. p. Deus est essentialiter vivens It tellectualiter ; ergo intellectus, seu vis Imellectiva non distingititur ab essentia , sed in illa concluditur , scut rationalitas in homine. Rey. I. retor' uendo argum. homo est essentialiter sensitivus,& rationalis;ergo potetia sensitiva, di intellectus non distinguitur ab eius essentia I quod est contra plures ex adyersariis,qui distinguunt illas rea liter. Resp.a.distant. est essentiat; ter vivens intellei ualia ter, radicaliter; seu est essentialiter principium,ex quo manat. potentia intellectiva: conc. ita ut formaliter potentia intellecti va sit liga essentia: neg. ant. & cons. nam sicut in umine rationalitas, quae est differentia hominis specifica non est formaliter ipse eius intellectus, nec aliae potentiae vitalas ejuslem; sed est pri cipium , a quo illae manant, ita & in Deo. Inst. ideo in creatis potentiae distinguisntur ab ese 'ntia, quia haec non potest esse principium immediatum ope ationum , quia est sinita ; sed essentia Dei est
612쪽
est infinita ; ergo potest esse principium immediatum intellectionis, sine ulla λ,tentia uitellectiva disti
Ela ullo modo. - Resp. I. Hoc etiam argumentum nimis Probarrinam
ueretur , productioaes divinas esse immediate ab inentia ue & sic productionem Verbi non esse generationem magis, quam productionem Spiritus Sancti; quod nullus dicet. Resp. a. n .ant. nam neque in creatis essentia exi3it potentias realiter distinctas 3 ut patet ex Philosophia; S si exigerent, adhuc non valeret ratio; quia multitudo persectionum , & attributorum Dei non venit ex Penuria, de exigent:a essentiae, sed trutilis ex perfecti ne infinita , secundum quam emittit illas qualitates, de tacultates pariter infinitas.
Concha. Adm istenda est scientia in Deo, o quidem actualisma . Est de fide. . Prob. I. o Moto 3 sid qui quaerens an Theologia in se sit sesentia : dicit, quod quatuor conditiones requia
ait scentia propriE. dicta, I. quod sit cognitio certa , hoe est absque deceptione , dubitatione s a. de objecto necesaris , seu de propositione necessario vera , ἶ. causata E eausa evidente intellectui; . applicara prediscursum Diutificum & concludit , qtiod rheolana in se non est sciensia, quantum ad conditionem scientiae, sed quantum ad alias tres condisiones est scientia in se, erin intellectu diυino. autem conditio non est necessaria, nisi in nobis, prol ter limitationem,& imperfectionem nostri in sellectus ergo est vere
scientia in Deo. Prob. a. ex Script. quae omnem omnium Miltiam agnoscit in Deo . sc Habeo omnium notitiam, ait Mirabilis facta est scientia tua . Et et Deus scientiarum Dominus est. Et suo altitudo sapientiae, . fetentiae Dei. Et: fueJ In quosiant Thesauri omnes Sapientia , et scientiae Dei, di similia loca passim leguntur: fC Omnia nuda, o apersa sum oculis ejus , oec.
Prob. s. ex ΡP. nam, ut ait n9verit, vel inconcus e credat , quod Deus hae Omnia fe-'eerit, credet etiam, quod haec omnia stat s non enim opianor, aliquem ita esse excordem , ut Deum qua non no
613쪽
3 16 De intulectu, scientia Dei.
Derat De in arbitretur. Et Chrysostorii. dicit de D vid quod incerta,et Oeeulta sanentrae divinae Aereepis , Et de hac eadem sapientia dicit , siJ immensa est , in-eοmyrehensebais est, quιype eius sisentiae non est nume-jui; id es nulla comprehensio. . . Prob. 4. nam scientia est persectio simpliciter simplex; & melior ipsa, quam non ipsa; ergo est in Deo. Et . ut dicebat August. De s non est aerens Ucum G, e go, cum feeerit omnia, ita & novit omnia . Dixi autem actualisma, non autem habitualis , levelut dormiens; nam quidquid in Deo est,actus purus est , Omnia in ipse actuosissima sunt. a. habitus dantur in nobis ad perficiendas, & Deilitandas, de determinandas, vel elevandas Potentias; ergo frustra esstrestientia habitualis in Deo, qui iis non eget; quippe
Obiic. i. Si esset scientia in Deo , esset vel, , seu a posteriori, vel propter quid, id est'priori . sed neutrum dici potest; ergo non est. Prob. imin. l. non est, quia 3 nam talis scientia est Per extrinseca; sit licet messinus, & sic est imperfecta a. non preplevis; quia Dei essentia , quae est obiectum intellectuadivini, non habet causam, ergo stiri non potest per
Resp. neg. mal. nam illa divisio scientiae est pro ere ta , non Vero pro increata , quae obiectum immediath per se ipsum, di in se ipso cognoscit, nec eget discursu. Obiic. a. scientia, ex Scoto cit . est de obiecto necensatio ; sed cognitio Dei non est de obiecto necessario . saltem simpliciter; erso non liabet conditiones scientiae . Prob. min. est mini de contingentibus , quae sunt alitet, & aliter se habere; & talis est scientia viasionis, quae est de futuris, di praesentibus. Resp. dist. mai. de obiecto necessario quoad prim
rium, dimotivum s conci mai. &neg. min. quoad secundarium, .& terminativum : neg. mai. & cons.
objectum primatium, di motivum scientiae Dei est esshntia sua, quaeabsolute, &6mpliciter est em n cessarium , quod non potest non esse, nec aliter se hase
obiici contra a. p. ex Scoto, scientia Dei, quae est in Deo id hom. a.de incompre. Dei.
614쪽
Deo est perfectio quaedam, quae est absoluta, Ze habis 'tus absolutus, qui dicitur esse ars, dic. ergo scientia in Deo est habitualis. Resp. neg. cons. Seotus ibi loquitur fle habitu impropite, praescindendo ab imperiectionibus, q uas importat in creaturis, in quibus est per modum formae inhaerentis, &.perficientis potentias 3 in tantum ve- ab dicitur habitualis in Deo, in quantum est quid Permanens, sicut qualitates permanentes,& de dissicili mobiles dicuntur habitus, pro ut habitus DPponitur dispositioni, quae est qualitas transiens, di dei .cili mobilis. ncl. 3. nee intellectus, nec 1eientia seu intellectis Deidormaliter jump-est de Gemia ejus; sed sunt attriabula . Dico,is aliorsumptas nam radicaliter, seu fundamentaliter, & realiter sunt ipsa essentia.. Prob. I. ex MOlocita siJ in a. Concl. ubi essentiam dicit concurrere cum intellectu ad divin m genera- . tionem; illa quidem irer modum objecti, istu vero per modum potentie s di inter attritata reponit intelle-
Pioba. ex dictis de distinctione intellectus ab esse ilia,& ab intellecturamnam sic patet neutrum esse prς- dicatum essentiale, de quidditatiuurn essentiae. Prob. I. ex August. ad olim .cit. si dicam aeternus,
beatus, spiritus; horum omnium , quae posui, novissimum sano in qu si viderare Finimare μbstantiam . sempe spiritus ὶ Moera vem Que iobstanetae oaΔ-tates s ergo sapientia, seu scientia censetur inter qua inlitates, & attributa. Idem docet Daman. is3 sin- pum , si bonΜm, si sapientem, disceris, non naturam Dei dices, sed maecircumstans ipsam Dei naturam s ergo sapientia, seu scientia non in deessen. tia Dei formaliter. Prob. 4. nam de Deo loquimur cum proportione ad creaturam , & ex creatura s sed in homine intellectus, di intellectio non sunt de effemiae tuas quamvis sit s- sentialitea rationalis ergo nec in Deo. Et certe es otia Dei, praecisE ab intellectu , di intellectione, est longe persectior, quam humanitas ergo multo minus es Im-
615쪽
318 De intellectu, O sicientiae Dei.
tia Dei ineludit illam potentiam , & illum actu ni , quae pullulant ab ipsa in suo pleno, & absoluto esse
Wssentiali completo Prob. s. ex Patribus, nam non a sapientia substantia, sed a substantia sapientia e se; inquit Chrys. citis ei licet sapientia manat exessentia , quae est prior, non e contra; ergo essentia nou constituitur per sapientiam . Item August. sid dicit, quod homo secti dnm nobilissimas porentias, scilicet secundum inreuectum ,-voluntasem factus est ad imaginem Dei , non autem secundum Esentiam ei ergo intellectus , & p tentia , secundum quas homo est imago Dei, disti imguuntur ab ellentia, secundum quam non est imago: idem docet, quod sicut ab eo, Quod est sapere, voeatur sapientia , sic ab eo , quod est Ese, vocatur essentia; ergo ex Aug. essentia, & sapientia non sunt formalia
Obiic. i. ex Scotum saJ qui videtur contrarium d cere pluribi: concedo, inquit, quod proprie vocando attributa, tua sola sunt, quae ques qualitates permetant in e secundo rem Praesuppossam in Persem eo. se primo: hoc modo intellectus , O voluntas non funa attributas imo sunt perfectiones quaedam intrinsecae iis essentia; erro eum intellectus sit quaedam υita , ct voluntas quaedam vita,non erunt ρroprie attributa 3 cui rationalitas non est attributum homini, se nee inteuectualitas hine essentiae. Et in quodsi iis dicit, qtiod 3J intellectualitas est idem essentialiter essentiae divinae e & quod si essentia disina desiniretur vita in- . Dilectualis . seu ipsa intellectualitas, non esset extra ejus desinitionem. Idem docet in reportatis clarissime; ergo, ex Scolo', sia intellectus, & intellectio est de eia
sentia Dei, non veroattributum . Resp. dist. cons intellectus, &intellectio fundamentaliter, seu radicaliter conc. sermaliter, & inrat one potentiae, &achiis illius potentiae neg. cons. Nec enim id intendit Scotus, sed loquitur de intellectu, di intellectione radicaliter, pro ut est, non I otentia , dc actus illius, sed pro ut est vivens , JeVita intellectualis, a qua manat potentia intellecti- VasH LL26. DD.u.ss.
616쪽
. va formalis, & Istamia iante manat etiam intella-ctio, seu scientia, & hoc necessario sequitur ex dictis eius de distinctione attributorum abessentia, quampnecipue fundat in hoc quod intellectus , & essentia concurrunt essentialiter ad generationem Verbi, in qua intellectus se habet ut principium productivum quo , essentia Vero ut obiectum quos oecundatur intellectus, unde Scholiastes ejus in reportatis cit. dicite
intellectus non est de quidditate Dei , dum fumisur
utpotentia, sed ut intellemva natura , unde in te tu habet: dico fecundum primum modum , quod invialeerualitas , yel esse intellectivum ,est de ratione D mali entis vivi , &c. O quod ratione essentiae est habens intellectum virtualiter, ratione autem inteli Eius es formaliter tale, habens intellectum formalia sis , quia inteluctus est ibi ex natura rei sanquam pasissio, vel qualitas essentiae , vel fundamenοι insiniti aergo ex Scoto intellectus non est idem essentiae , nisi radicaliter, quatenus in ea continetur virtualiter, ut in causa, a qua pullulat, quasi ab ea produceretur ssic etiam censent insignes Scotistae, Vulpes, Pontius,
Framen , Bermingam , & alii , ut Augustinus de Angelis, & Conciliator, qui haec apparentia eo tradictoria eonciliat dicens, quod in quodlibeto r. si J & reportatis sumit intellectualitatem pro natura intellectuali, &sic est de quidditate 3 alibi vero sumit pro potentia, &sic est quasi modus intrinsecus, non Proprie attributum s vide etiam Bertolutium sal contradictione 39. qui tamen non satis conciliat, ni
Inst.ex eodem; sormaliter infinitum repugnat murutiplicari; sed , si intellectio , & intellectus non essent deessentia, multiplicarent infinita: ergo intellectus, de intellectio sunt de essentia Dei. Prob. min. nam intellectio, &intellectus haberent suam infinitatem distinctam ab essentia, &ψ tellectio se haberet ut elusa. respectu essentiae, dc intellectus; actus autem a. distinguitur realiter a primo. Res p. dist. mai. multiplicari realiter e cone. mai. deneg. min. sormaliter, neg. maj. & cons. Intellectus
ergo, & intellectio in Deo habent sitam infinitatem,
617쪽
s 3 o De intest ectu , ct scientia Dei.
. sicut, & ehtitatem sermaliter distinctam, & m ulti-- plicem, non Vero realiter, ut constat ex dictis de . infinitate Dei. l l . ri . t. Obiic.a. ex S. Maximo Deus Iaeressentiam est intel- ligentia, di mens perspicax, intelligere potens; e go intellectus, & scientia in Deo est essentialis . . Resp. ut iupra neg. cons. Non enim sic loquitur S. Mari in rigore formali, sed identico, quatenus eia sentia Dei est radix, & fundamentum, ex quom dinat intellectus, & intelligere. .
. Obiic. 3. intelligere substantiarum abstractaruin est. essentia earum, inquit Arist. IJ sed hoc maxime est . . erum de .prima substantia 3 ergo intelligere Dei, qui est substantia abstracta, est de illius essentia.. Res p. eodem modo s scilicet reali aer id verum
esse, non formaliter- , - . Inst. Omne ens est formaliter substantia, vel accidens: sed intelligere Dei non est accidens. ergo substantia; sed non est substantia distincta; non enim sunt duae subsantiae, vel essentiae; ergo est ipsa essentia Dei is a Resp.eosdem modo, est substantia, seu essentia re liter per identitatem realem, conc. formaliter,neg. est enim sic quid substantiae; unde neg. mai. Nam ilΙa divisio entis in substantiam, & accidens est de ente creato, non deente ut sic, & generalissimo uenam proprietates substanriar non sunt nec substantia , nec accidens, sed aliquitates substantiae, ut diximus in M taph. unde scientia est quidem realiter sormaliter in Deo, non ut accidens , quia non est separabilis; necessentia, seu substantia, quia illam supponit ea manat; sed est aliquid Dei; scilicet proprietas divina. . Insta. Vivens, di intellectuale, substantialiter sum pia , constituunt fbrmaliter essentiam Dei; ergo i telligere est de essentia Dei. Prqb.ant. I. quia intellem elusitas est praedicatu ei quid ditativum . a. quia haec sunt in Deo nobiliori, dc altiori naMOh quam in creatura; sed in creatura sunt per participationem sergo in Deo sunt per essentiam. Resp. dist. ant. ει i. prodi intellemiale sundamentaliter, conc. formaliter, neg. ant. Nam ViVens, seu
ita primo, de radicaliter importat esse rei viventiss
618쪽
- non autem operari, quale est ipsum intelligere , vel potentia, & facultas intelligendi. Ad a. prob. neg. cons. nam satis constat aliunde nobilitas, &praeceis lentia horum praedicatorum in Deo: v. g. in eo sunt, infinita, dc a se, &identices in creatura vero sunt. ab alio, scilicet Deo , per participationem, &limiatate 3 intelli ere est in eis accidens realiter distinctums' non autem sequitur, quod in Deo debeat esse de eius quidditate sormaliter Giptu, sed tantum radicaliter. Datur ergo intellectus, & intellectio, seu scientia in Deo: ille se habet ut potentia, & ut actus primus, ista ut actus secundus, dc ut talia , seu fhrmaliter, sunt velut modi intrinseci, ac proprietates, & attri buta essentiae Divinae, in formaliter distinguum tur sicut & intellectus ab intellectione.
modo Deus eognoscat se ipsum . .
QVia a ti obiecto, & potentia paritur notitia, de
potentia respicit oblectum; postquam vidimus, in Deo esse intellectum, di scientiam, seu i tes lectionem 3 videndum est de illius obiecto; pro 'uo non repetam obiecti conditiones, nec di visiones in materiais, & sormati, primarium,&fecundosum, motivum , di terminativum s de quibus saepissimh in Philo phia . De his omnibus objecti disserentiis procedit quaestio, scilicet quid sit, quod habeat rationem objecti scientiae Dei. Certum est autem obiectum eius adaequatum a Bluse, ili simpliciter loquendo esse Ens in tota laatitudine entis; seu omne cognoscibiles nam cum scientia Dei sit infinita, debet attingere, & comprehendere omne cognoscibile, dc sic tam terminatur ad creaturas omnes, quam ad essentiam suam, de attributa sua omnia, quaecumque sint; sed quaestio est de objecto motivo, di primaris , di formali. Certum est etiam motionem omnem ό'lia determianari potest intellectus Dei ad cognitionem essentiae suae, aut ullius entis, non esse Physicam, vel I tentionalem, qualis est in intellectu creato , quan-
619쪽
t dodeterminatur per objecta ad suas intellectiones , . Vel per ipsan et obiecta, Vel per ri ecies . erit potius Metaphysica; nam ipsa intellectio , &scientia divina est a se, &im producta, &per conle ouens non potest pendere Phylice ab ulla caula, his luppositis. Concl. I. Essentia divina, secundum se praecise , es objectum motivum adaequatum intellectus , Oseiensiae Dei eo modo , quo potest habere objectum: termina tivum vero, Osecundartam est omne cognoscibile . Prob. I. ex Scoto dicente , H quod totius Theol
Hae in se , O Dei, O beatorum primum subjectum ele sentia divina , ut haec: & alibi docet, faJ quod Deus principaliter est sapiens sapientia, seu cognitione
suae essentiae. Dico , objectum motivum ri nam, ut praemonui, quantum ad terminativum , monet doctor ex August. quod nemo potest esse sapiens, quan- sum ad plenitudinem omnem sapientiae, nisi coemtistaeis seu creaturis s ) quia licet Deus principaliter sit
sapiens sapientia suae essentiα , pamen non omni mo G esset lapiens, si non saperet creaturam , quae crea-
rura, ut intelucta ab ipso est idea. Ite a libi dicit ri, quod assentia diυina ideo est primum ectum in seuectui di ini, quia ipsasola movet intellectum ρ'
num o ad eor feendum se, eo alia omnia eoImfcιδι-tia ab ipso intellecta. Prob.a. illud est obiectum motivum, & adaequaxum intellectus, & scientiae Dei, quod in se continet virtualiter, aut eminenter omne c*gnoscibile, requod est ipsum summum cognoscibilium omnium , di maxime proportionatum ipsi sapientiae ; sed talis est essentia Dei, secundum se praecise s ergo &c. m nox patet ex dictis. Prob. maj. ex ipsa definitione talis Prob. 3. quia nihil commodius potest a stignari sergo ita dicendum est. Prob. ant. si quid aliud posset commode assignari, maxime ens ut sic, vel attrib ta, vel creaturae in se ipsis; sed nullum norum dici Potest s ergo&c. prob. min. I. de ente, ut si , iam Praemoret metuod ita quidem dici potest, quoad o lactum adaequatum terminativum, sed cum illud non
620쪽
existat sub hoc conceptu, sic siab filo non potest modvere intellectum Dei, nec ejus scientia potest manare ab ipso. a. de creaturis in se ipsis, id a sortiori verum est ; alioqui vilesceret nimium intellectus , &scientia Dei; si sic ab illis manaret in ratione motivi, & praeterea non continent eminenter, nec virtua
liter, nec formaliter essentiam , & attributa divina , quaestini maxime intelli Sibilia. s. non denique attributa ipsa prolor eam iam rationem 3 siquidem illa omnia continentur radicaliter in estentia divina , non vero ista in illis, nisi per identitatem. Confir. ex ΡΡ. nam ut loquitur sanct. Bernard. oytimum videndi genus , si nuru egueris ad omne, quod ιibuerit, te consentus di xlioqui iuvari aliunde obnoxiumsieris; scilicet id repugnat nobilitati, &summitati divinae , de intellectus , & scientiae, ut aliquid accipiat extra se ipsum . Unde aiebat Synesius, quod
Deus sui issius oculus est, quia se ipsMm, Osua omnia
par se ipsum immediate intuetur. Prob. a. P. I. ex Scolo. IJ Dico, quod Theotitia dimina est de omnibus regno stibilibus, quia obiectum primum Theologiae fuae Deit omnia alia, actu cornixa . in inreuectu suo, m. scilicet essentia Dei determinat intellectum eius i. ad sui cognitionem; de a. ad cognitionem rerum omnium quoad essentiam earum, & Proprietates.
Prob. a. ex dictis; nam selentis Dei est infinita; ergo est de ornni stibili, non quidem ut omnia scibistia moveant intellectum Dei ad sui cognitionem
per se ipse; nam ut dicebamus, vilesceret Dei scientia, quia sic aliquo modo dependeret, de causaretur ab illis i sed ad ea videnda movetur, & determin
tur per essentiam suam , in qua virtualiter , dc emi venter continentur; ergo sunt de objecto ejus secumdario, &determinativo. Prob. denique tota conclusio, quia certum est, Deum cognostere tum essentiam suam , tum caetera omnia intelligibilia , & inter ista poni debet