장음표시 사용
631쪽
vistentes quidem 3 ergo multo minus ad omnes et iam possibiles. Resp. neg. cons nec enim id cogitavit S. Hieron. sed tantum quod in com Paratione curae, Sc Providentiae , quam habet de hominibus , & Angelis , quos ad vitam aeternam destinat, nsendus est, minutiora non curare, alioqui sibi contradiceret; nam alibi dicit,lluxta Euangelium ,&Christi Verba : si parma anima ia, er milia a Mue Deo authore non decidunt, δ' in omnibus es providentia, vos , qui aeterni estis , non do. betis timere, quod absque Dei vivatis Providentia . Objic. a. si Deus omnia omnino distincte , & actu cognosceret, etiam Dossibilia , cognosceret ipsam suam cognit Mnem s sed hoc est absurdum a ergo, Sc.
Piob. min. I. nam cognitionem nosceret per aliam,
di hanc rursus per aliam , & sic in infinitum. a. quia daretur infinitum actu , quia cognosceret infinitas unitates, & species, & sic illa infinita essent actu in co- nitione Dei. Idem est de partibus omnibus, in quas divisibile est continuum; sed hoc est contra nos, qui negamus infinitum actus ergo, dcc. Resp, neg. min.& ant. Prob. nam, ut dictum est, linissa ejus crinitio cognoscitur immediate per se ipsam,icut non video, me videre per aliam visionem , quasi reflexam, sed ber ipsam mei. Ad instantiam de infinitis unitatibus , dc partibus , dico, quod , si illae possi. biles sint . illas pariter cognoscit; sed sicut infinitae sunt possibiles in se syncategorematice tantum , ita di in mente Dei. Idem est de partibus continui. Obiic. I. sequeretur, cognitionem Dei dependere ab omnibus creaturis , nam omnis scientia dependet ab odiecto; sed cons. est absurdum s ergo, &c. Resp. nez. mai. di dist. rationem eius, dependet ab olfecto distincto, & motivo primario, cone. ab O
iecio secundario, & pure terminativo, neg. Creat xae autem sunt d e obiecto secundario, di pure termia nati vo , di quidem extrinseco. Inst. mutato obiecto secundario , & terminativo , mutatur scientias ergo haec dependet etiam ab obi cto ter nati vo, & secundario, hoc autem adhuc re- Pugnat Deo ; ergo & illud. Resp. dist .ant mutatur extrinsect, & denominati ve, conc. ultrinsece , dc formaliter, neg. ant. &sii iam
632쪽
semptum. Nam haec mutatio nullam dicit imperfecctionem inscientia , sed in tali obiecto, quod est in se mutabile, &defectibile . . Inst.2. Intellectus inteIligendo fit res cognita, sarutem intentionaliter: sed repugnat Deo fieri etiam i
tentionaliter creaturas; ergo & eas intelligere. Resp. dist. ma i. sit res cogn)ta immediate, & pi im Tio, conc. mai. &neg. min. eognita secundario,& me diatὸ, neg. mai. &cons. Nam clim intellectus Dei ει- cundetur ,-terminetur aliquo modo ad cognitionem omnem suam per suam essentiam , ut obieetum primarium, non assimilatur, nec fit intentionaliter crea tura , quam intelligit, quia haec non unitur illi nec per se, nec per speciem in ratione objecti. obiic. contra a. p. & inst. con. Praeced. re' nc es sentia Dei non potest concurrere ad cognitionem creaturarum , nisi eas repraesentet ; sed non potest eas repraesentare ; ergo nec facere illas cognosci. Prob. min. non potest eas repraesentare in esse reali, nec intelligibili; ergo,&c. Prob. ant. non I. in esie reali,
Iioqui esset ismaliter lapis, v. g. leo, musca, &c.noua. in esse intelligibili , quia istud esse sequitur esse e litativum; sed non continet istud ; ergo nec illud. Resp. neg. min. & a. p. prob. nam sicut continet Pminenter virtualiter esse entitativum, ita di intelligibilitatem creaturarum.
Objic.a .mediu scietiae, & res, quae per se lentia scitur, debet necessario esse connexa, alioqui no pareret stic tiai sed nulla est necessaria connexio inter estentiam Dei,&creaturas s ergo istae no possut in illa cognosci,
ut medio. Prob. min.inter necessariu,& continges non potest esse coma exionecessaria , alioqui mutato, Vel cessate cotingeti,deberet mutari, aut cessare necessa
Iiu,vel ambo ei sent immutabilia, de necessaria; sed in truque istud est falsu de Deo,& creatura;ergo & illud. Resp. dist. mai. sub ea ratione , sub qua unum aliud facit sciri, conc. maj. alio modo, neg. maj. & COns. Creaturae autem,secundum quod reptaesentantur Peressentiam , scientiae Dei necessario reptaesentantur; nam illa repraesentatio est ipsa Dei essentia , ut emi nenter virtualiter continens illarum esse, & intelligiabilitatem . Hoc non est dissicile quoad esse essentiae,
de poηibilitatis , quia utrumque est necessarium s quoad
633쪽
1 46 De intellictu, scientia Dei.
quoad esse autem existentiae, vel suturitionis, aut praeteritionis, videbimus, quR sit ista ratio videndi, pro nunc supponimus ea Videri in decretis, quae sui posita Dei voluntatis determinatione , & in sensa
compositossint necessaria. Concl. 2. Deus non cognoscit creaturas immediate in se ipsis, tanquam per rarionem mori am , sed pure tanquam objectum secundaris,wmediare terminativum, est contra aliquos Scotistas, &recentiores. Prob. I. P. ex ScotOcit. pro z. P. Praecedentis, quia
scilicet vilesceret intellectus Dei , quia cognitio illa Gius specificaretur, & aliquo modo acciperet esse ab illis rebus, quod desumpsit Doctor ex Dionys cit. no- ωιe enim ea , quiae sunφ, ex his , quae sunς , diseens, nosti divina mens, sed ex se in se rerum cognitionem habet; ergo Deus non potest accipere ullo modo pro
prie cognitionem a redus.. Prob. a. quia Deus in se ipso persectissime cognoselecreaturas; ergo superflueret cognitio alia earum iase ipsis, 3. quia talis cognitio, accepta ab objectis creatis, essetfinita , quia a singulis limitaretur: cognitio, quam acciperet a lapide, limitaretur ad lapiadem , & non esset cognitio liFni, Vel irnis, duci satatem sormaliter, nec enim lapis Posset tribuere cognitioni suae, quam causaret,maiorem entitatem , quam
habe in se , sed haec est finitas ergo & illa esset finita.
Prob.2. P. ex Scoto, IJnam praeter obiectum motivum, & primo terminativum, quod debet esse illimitatum, aliud se objectum secundariὸ terminans, nee Oportet istud esse alimitatum, dic. . Prob. a. p. nam sic co3nitio Dei nihil accipIt, & I tellectus eius nihil patitur ab hoc obiecto mediath
tantum, & secundarib terminante illam, &sic temminare nihil aliud est, quam Vere cognosci , ut est in se, vel esse potest; sed Deus Vere cognoscit Ies mnes, quales sunt, Vel eme possunt in te; ergo, dcc. obiic. i. intellectus Dei agit natural ter, & necessarib in obiectum suum; ergo illud cognoscit omnimodo possibili sine impersectione; sed creatura in se ipsa cognosci potest sine imperfectione; ergo Deus ita eam cognostit. Prob. subs illa cognitio non solum non dicit impersectionem , sed persectionem s
634쪽
su7a sic cognoscitur obieetum directe , 3c immediate in se, & comprehensive ; sed hoc est persectio sine i . Perfectione ; ergo , &c. Resp. nez. subc & min. prob. eius . Nam ad pers ctionem simpIiciter in cognitione divina lassicit c gnostere comprehensi vh obiectum suum, Simperis sectio esset ab eo aliqualiter dependere, si illud sit diastinctum ,& limitatum. Si autem creatura moVeret, di terminaret immediate, & per se intellectum ad sui cognitionem , hic ab ea pateaetar, & reciperet liud auxilium, & complementum. sobiic. a. creaturae sunt immediate cognoscibiles in se; ergo ita debent cognosci a Deo, quia debet cog noscereres, sicuti sunt, si Vcro cognosceret eas tantum in se ipso, non agnosceret eas , sicut sunt in se ipsis in suo esse formati,sed sicut sunt virtualiter, de eminenter in Deo 3 ergo, dic. . . Resp. dist. ant. ab intellectu finito, conc. a divino, S infinito, neg. ant. &cons. Ad Prob. dico, res suruficienter comprehendi a Deo secundum totum suum esse formaIe , hoc ipso , quod terminant secundatio;& mediate ejus cognitionem, absque eo, quod m veant, & determinent eius intellectum per se ipsas , di per suum esse mimale, quod dedeceret Deum. Inst. quod non cognoscitur, nisi in alio, non cognoscitur in se ipso; sed , Per nos, creatura non cog noscitur, nisi in alio, scilicet Deo s ergo non cogno stitur in se ipsa. . Resse. neg. mai. Nam ut aliquid cognoscatur In se Ipso , sufficit , quod cognitio terminetur ad illud , patet de re visa in ieculo, suae non solum cognosciat ur, ut est in speculo, sed etiam pro ut est in se. iobjic. 3. quod non cognoscitur immediath in se ij pso, di per se ipsum , sed per aliud, non cognoscitur
intuitive; sed creaturae non cognoscerentur a Deo, nisi in alio ; ergo non cognoscerentur intuiti VE . . Resp. dist. mai. si non uni in alio illo eminentiori . N perfectiori modo , conc. si sint, neg. mai. Creaturae aurem cognoscuntur immediate in essentia , in
qua nobi Pori , dc persectiori modo sunt, di reprssei tantur, quam in se ipsis. Obiici contra a. par. Possibilia nullum habent us1um esse, quo possint terminare cognitionem diu . aiam ι
635쪽
s 3 De intellectu, Oscientia Dei
nam , tam secundario , quam Primario 3 ergo ne se cundario qui de possunt cognosci in se ipsis. Prob. ant. illud esse vel est creatum, S dependens a Deo, vel increatum , & independens : sed neutrum dici potest; ergo, Sc. Prob. min. I. non creatum , alioqui non es.sent amplius in statu possibilitatis. a. non increatum alioqui non essent creaturae s ergo, &c. Resp. neg. ant. & mai. Prob. nec enim illud esse possibilium fidem est de futuris in aeternitate) est crea tum, nec increatum , quia non est quid reale extra causas, sed quid possibile est , quod illa habent,pa tim se ipsis, quatenus ex se non repugnat illis esse extra causas, Inrtim ab intellectu divino, qui dat iulis esse objectivum, se cognitum. De quo in Μet physica. L
De eunitione possibilium , quomodo cognoscantur. 'IAm vidimus, creaturas omnes a Deo sciri, tam possibiles , quam existentes , aut futuras, , quiadem in semet, 'elut in objecto primarior quaeri
mus hic Iub qua ratione illae repraetententur in Deo, an sub ratione causae earum essicientis , & quatenus eas eontinet virtualiterπ amin ratione speciei, seu rein praesentationis earum formalis impressae, vel expro sae, scilicet in ipsa sita intellectione, an sub ratione causie illarum exemplaris, per modum ideae, an de nique , ut continet illas eminenter in esse intelligibili earum , Potiusquam inesse entitativo, & an praeter cognitionem earum in se, cognoscat eas etiam in ipsisemet, seu in proprio genere. Concl. r. Essentia Dei non est medium , seu ratis eo gnosiendi res maxime posbiles i. neque ut eause, seme in omnipotentia et a. neque ut speculum : I. nequerat species exρressa: 4. nec impresLa earum: nee s. ut idea earum : sed tanquam in objecto primario prim e gnito , quod illas eontinet eminenter , virtualiter inesse eognoscibili. Ita Scotistae, Sal: i. Prob. I. ex Scoto , D IJ dicente, quod Deus per suam essentiam , ut habet rationem idealem , cognoscis omin
636쪽
- nia, tam universalia , quam particularia, compa. rando essentiam ad intellectum eius, s Dei9 1uae sprimum obiectum intellectus sui , O voluntatis.', O comparando alia objecta , qua sunt secundaria , αα intellectum , O voluntatem divinam, quae non sunt
ex se obieera , sed produora per intellectum , O volu tatem in esse objecti , est secundum instans naturae. Ubi vides, semper essentiain habere se' ut qbiectum. Primarium , quod continet omnia intelligibilia , non . sollim virtualiter eminenter , sed etiam. virtualiter quoad eo intelligibile ,, seu in esse obiecti s quod omnia habent in illa , & per illam . Ideo lapis videtur in essentia divina , ut objectum secundarium in primo Objecto , dic. Igitur creaturae 'mnes , tani possibi Ies, quam existentes habent in essentia Dei quiddam intelligibile, virtualiter eminenter contentum in essentia divina , inquit Macedo , fi J per quod illa videmur ab intellectu ejus, & ponuntur ineia se actuali cognito.
Prob. 2. I. P. quia non est causa rerum, ut natura,
sed per intellectum, & voluntate me ergo sub ea ratione causae essentia non est medium cognitionis re rum , maxime possibilium , quae non causantur, de quarum cognitio secundum modum nostrum concia Piendi praesupponitur omnipotentiae , nam prius est Iem non repugnare, di intelligi, quam posse produci per omnipotentiam , possibilitatem enim Logicam,& Metaphysicam habent res ab intrinseca sua natura, non a Dei potentia , ut diximus in Metaph. unde res, secundum suam essentiam, non continentur in Deo, secundum omnipotentiam, sed secundum essentiam primam, &ase, & infinitam, Praecise , quia quoad esse essentiae non pendent ab omnipotentia, vitantum quoad esse existent ita; ergo essentia Dei, ut omnipotens , & causa rerum , non est medium c gnoscendi possibilia, seu xes, quoad essentiarn. Prob. a. p. I. ex Scoto. Iad Lapis videtur in essentia divina , non us in speculo , in quo reluceat , ut obstinctum praesens, sed ipsa essentia se sola suo intelleerui se repraesentat ante actum intelligendi ; sed lapis via detur in essentia divina, us objectum secundarium insiJ odio. I 4. IS.
637쪽
De intellectu , Oscientra Dei. i
' supramo obiecto ordine primi obiem, Sc. ergo ex Scoto, ementia in ordine ad cognitionem creaturarum, maximh possibilium, non se habet Proprie ut speculum, quia speculum , ut tale, non exhibet, nisi ea, quae sunt per proprium esse coram illo, hine Prob. a. quia PΡ. quidem , & Concilium Senonen--se, & ipse Scotus saepe utuntur comparatione speculi ad explicandum , quomodo videantur creaturae in i
Deo; ut speculum voluntarium repraesentans omnia, ised tamen id non potest dici in sensu vere Scholastico,
nec quoad intellemam creatum , nec quoad divitium; ergo estentia non se habet proprie, ut speculum inconcursu ad cognitionem creaturarum . Prob. ant.
iam r. intellectui creato essentia Dei repraesentat se, di alia, prout vult, speculum Vero naturaliter, &necessario , quantum est ex se. a. speculum ipsum , di quae repraetentantur in eo, nobis videntur di ve
'sis actibus, non sic essentia Dei ,&res in ea exhibitae. 3. speculum de se nihil repraesentat, si nullum obiectum adsit, inesse proprio, ementia de se omnia
exhibet, etiam non existentia, nec extitura, dic. ergo non valet comparatio speculi cum essentia Dei in repraesentatione creaturarum intellectui creato . Quod ad increatum Vero, Patet ex rationeScoti, quia ad rationem specularis repraesentationis requiritui
Praesentia aliqua objecti vi si per speculum ; sed nulla talis adest in Deo praeter essentiam ipsam, maxime pio possibilibus f ergo, &c. Dices, Theologos non loqui de speculo, in sensu vulgari, ut supponit argumentum, quasi essentia nude si ectata repraesentet obiectum extraneum sibi praesens; sed in sensu Theologico, quatenus essentia cum sua sormali intellectione, quae est species expressa, & expressiva rerum omnium , est medium, in quo lintellectus ipse Dei videt eas. ' i
Sed contra, quia non Q uaerimus de ratione formae. Η, qua concipitur Deus sciens omnia, quae est ipsa
formalis scientia , seu intellectio 1 sed de ratione ob-πctiya, di virtuali , quae praesupponitur , & ad quam inuitur illa formalis inteuectio rerum s hinc
Prob. 3. P. quia specla, pressa , &-secundus
Sogestionis essentiae, & rerum possibilium supponie ellectum sub actu primo, dc per consequens cum ori
638쪽
o ecto aliquo ad illam concurrente , ut saepe dictum est; ergo ilia intellectio actualis, & formalis rerum, - per modum speciei expressae, non est ratio objectiva, ct medium cognoscendi res possibiles 3 sed ipsa earum cognitio formalis. Prob. a. nam ipsa sermalis intellectio distinguitur formaliter ex natura rei ab essentia , & intellestu; ese so non est essentiae ipsi ratio exhibendi creaturas, nec
intellectui eas cognoscendi s & certe non negamus sDeum per hanc cognitionem, in ea cognoscere Creaturas ; sed hoc non erit cognoscere res in essentia sua , sed in sua scientia, seu intellectione. Prob.4. p. de specie impressa. i. quia species impressa , ut talis, ita est ratio cognoscendi, ut ipsa non cognoscatur, non enim repraesentat, ut cognita , ut P
tet ex Philosophia s sed citentia concurrit ad cognitionem ereaturarum, ut prius in se cognita ergo non se habet proprie, ut species impressa. a. quia species imp. essa, ut talis, non causat cognitionem intuiativam ; sed Deus in se cognoscit intuitive res omnes; ergo non eas cognoscit in essentia , ut in specie impressa , saltem in rigore Philosbphico. Dico, in rigore Philosophiso, & Scholastita, nam aliquo sensu potest dici, quod essentia hic obit m lius speciei, quatenus supplet vicem obiecti, scilicet creaturarum, &obiectorum secundariorum , Scilla in se , dc per se repraesentat intellectui divino, & ipsis beatis, ut diximus; sed tamen longe nobiliori, &differenti modo id praestat, quam species: nempe
quia prius movet ad sui cognitionem, quam ad c gnitionem creaturarum , dc secundario , & conso. quenter tantum ad co3nitionem creaturarum , quo continet eminenter virtualiter , non solum quoadesse, sed etiam quoad cognoscibilitatem , quatenus vim habet repraesentandi objecta omnia, tam cre ras quam increata. Hinc
Prob. s. p. de Ideis: nam ideo dicunt at qui, essentiam Dei esse medium cognoscendi creaturas, quia est causa earum ideatis, seu me laris, quatenus est imitabilis , seu participabilis a tingulis, etiam possibilibus, secundum varios gradus perfectionis earum; sed hoc non sufficit ad rem praesentem; ergo sub hoc respectu essentia non est ratio cognoscendi creaturaS.
639쪽
, si De intellectu, Oscientia Dei
Prob. min. nam prius est, creaturas cognoscἱ dist mab intellectu Dei in essentia, quam ut essentia e gnoscatur, ut participabilis ab illis, quia participa-hilitas est quid relativum fundatum in participatia vo; ergo prius est cognosci creaturas ut . participatuvas, & ut sundamenta relationis participabilitatis, quam ipsam participabilitatem , seu rationem ideae
in essentia. Prob. ant. quia omne fundamentum pri
supponitur relationi suae, tam quoad cognosci, quam quoad esses, sed de hoc infra, ubi de ideis divinis. Prob. denique quoad ult. p. nam essentia Dei sic concurrit cum intellectu suo ad cogestionem creat rarum quoad essentiam earum, & maxime positibilium, ut se habeat per modum obiecti primariis sed de ratione obiecti primarii est, ut concurrat, &moveat potentiam ad cognitionem secundarii, ut cognitum , seu per sui cognitionem 3 ergo sic concurrit essentia. Prob. min. nam quia si ecies sic est ratio cognoscendi aliud , ut ipsa non cognoscatur, concurrittantum effective, non autem obiective ad cogniti nem eorum, quorum est species; ergo, &c. Obiic. I. contra I. P. ex SS. PR qui docent, Deum coεnoscere omnia in se, ut in causa communi esse-ctrice s ergo, dic. Prob. ant. nam S. August. docet, Deum nihil eatra se intueri , sed infe , tanquam in causa omnium. Et Dionys exse, O in se rerum omnium notitiam habet divina mens, non quod perseeciem singula consideret, sed quod uno causae complexis omnia consideret; ergo Deus cognoicit omnia in se, tanQuam in causa omnium , non vero tanquam in medio cognito. Resp. dist. ant. ut in causa cognoscendi, seu quoadesse intelligibile, conc. ant. dc prob. ejus, ut in causa essendi, seu quoad esse rei, neg. ant.& prob. ejuS. Nam SS. PP. non loquuntur de causa in hoc sensu, quippe per continentiam illam: virtualem , qua Po est omnia causave inesse rei, non tam Deus constituitur minisciens, quam omnipote a Sue unde, quamvis per impossit bile messet omnipotens, adhuc POD set intelligi omni sciens , respectu rerum logice possibilium, illae enim continentiae sunt distineta larm
. Objic. a. persecte cognoscens causam , cognoscit
640쪽
ellam effectum eius: sed Deus est vere eausa omnliaum, S continens etiam omnia possibilia virtual iter , di se ita cognoscit; ergo in se cognoscit omnia, ut in eorum causa. Prob. mai. Nam esse Virtuale effectus in sua causa non distinguitur, sed est ipsum esseca sae, ergo Qui causam cognoscit, cognOcit de effectum. Reip. Gist. mai. eodem modo , quoad possibilit tem,&emitatem physicam cone quoad possibilit tem logicam, aut metaphy sicam, neg. maj. & cons .
Nam haecpossibilitas, ut diximus, inest rebus ex se ipsis, & independenter ab omnipotentias est enim possibilitas quasi absoluta, praescindens ab ordine ad
causam essicientem 3 dicit enim Puram non rePu-Fnantiam , & sub licte respectu sunt obiecta simplicis
intelligentiae, quae versat ur circa simplices terminos in se non repugnantes. - Res R. a. dist. eamdem mai. C oscitur effectus abstractive ouc. imuiti ve,neg.maj. Nam cogni to Petro in ratione patris,cognosco quidem habere filium sed non ideo videtur filius , & ratio est, quia essectus, non habet esse sormale, sed tantum virtuale in ca sa sua, quod est formaliter ipsum esse physicum causae; ergo non potest sacere cognρsci effectum disti cte, di intuitio, sed abstinet ire , & confuse . R quiritur ergo continentia inesse cognoscitiuis , ut in continente videatur contentum a di taliter essentia continet possibilia. Obiic. contras. p. species expressa est ratio , qua potentia percipit obiectum t sed essentia divina est
formalis intellectio , seu species expressa rerum Omnium; ergo essentia Dei ad cognitionem creatur tum habet se, ut species earum expressa . Prob. min.
Nam Deus est essentialiter intellectivus 3 erg. esse tia eius est formaliter intellectio, Resp. neg. min. di cons. prob. Nam probatum est
Opra , intellectionem actualem dist ngui ibrmaliter ab essentia, di ab ipso intei Lectu s&per ipsam Deus
sit sermalitertiuelligens tum essentiam , tum creaturas; sic quaeritur quomodo intelligat creaturas in
se , & quomodo cisentia ad id concurrat Obi ctive. Objic. contra p. Essentia Dei continet omne esse