장음표시 사용
641쪽
e e De intestentis, Osciretra Dei
omnem intelligibilitatem creaturarum omnium sergo hoc modo moVet intellectum ad eorum cognitionem; ergo se habet in hoc velut species 1m' pressa 3 hoc enim munus Pertinet ad speciem unu ' m. ne . ultimam conseq. Propter rationes assatas ; nam ex antecedentibus colligitur talum,& recie, ouod essentia repraesentet Omnia in esse intelligibili Mr modum obiecti prius cogniti , &, ut verum fatear. hic multum laboratur circa nomen ; nam
si per munus speciei nihil aliud intelligatur, quam
quod continet res eminenter virtualiter in sile in
telligibili, & facit ea sic cognosci In se , ut m 'bI prilis cognito ue facile id conceditur . sed suia ordinas te munus speciei impressae nyn est prius in cognosci, nec repraesentare obiective, sed formaliis
Iei 'ideo negamus, essentiam Dei se habere per m dum talis speciei, Sic conciliari possent aliqui Scoti stae, ut Vulpes , qui vult, eam habere locum talis st. cum Vulpes. Essentia Dei, quatenus est ratio
cognoscendi omnia, habet Omnes conditiones sis ciet impressae, quae non dicunt imperfecti neni, eT-. Eo ita incuriit. Prob. ant di condato est, quod
haerear, re in Brmet intellectum, haec sola dicit
imperfectionem& ideo repugnat essentiae Dei . 1ea haec conditio non est per se necessaria ad rationem. speciei. a. ut intellectum in actu I. intelligendi constituat. 3. ut cum eo actum Intelligendi essiciat . . ut objectum intelligibile repraesentet 3 & s. ut Intellectum determinet ad talem speciem actus: led nec omnia praestat essentia in intellectione creaturarum, etiam possibilium ν ergo veth habet 'mnes, coad tiones speciei implessae, excepta Prima . Resse . neg. ant. & cons prob. nam licet habeat eas conditioncs speciei , tamen habet alium modum caesandi illam cognitionem, qui non convenit ip ciei proprie loquendo , quia scilicet concurrit per modum objecti prilis cogniti e & causat visionem intuitivam , quae duo non conveniunt speciei 1-
Objici contra s. p. de ideis ex Augustes Mea elyDeo rapis cognoscendismma factibilia per se ιη umi
642쪽
ergo essentia , in qua Deus haec cognotat, habet rationem ideae, ic causat cognitionem rerutas, quatenus est imitabilis , seu participabilis ab eis. Resp. ex Scoto iJl neg. ant. Non enim is est sensus definitionis idear ex August. idea enim non in ratio cognoscendi rem, sed faciendi s ese enim Meis aete ma in mente divina, secundum quam aliquid es D
mabile extra Oeundum rationem 'opriam eius; e
go prius est rem cognosci , vel esse cognoscibilem , vel polubilem , quam esse ideatam , di maxime q uia diximus, ideam in Philosophia esse , non conceptum formalem , secl objectivum rei ticiendae , seu
objici denique contra ult. p. Nihil potest esse meis dium cognoscendi aliud distincte , dc quiddilative , ut obiectum prius cognitum , nisi illud contineat in se , secundum totam quidditatem eius 3 sed essentia non sic continet omnia entia ; ergo essentia non iacit cognosci, ut obiectum prius in se cognitum; Mai. Patet: nam quomodo faciet illud cogniaci distincte, nisi sit ei similis in 'uidditate e Prob. min. Nam quod sic continet aliud, est illi simile: sed essent a non est smilis rebus in tota quid ditate earunt, sed potius dissimilis 3 ergo non sic eas. conis
Resi . ex scoto ad dist. mai. & rationem eius, se cundum quidditatem , & similitud nem ves foris
malem , ves aequivalentem, vel eminentialem vi tualem , conc. formalem, neg. mai. & ita distinguitur min. Nam Dei essentia non continet quidem rationem λrmalem ereaturarum in se : sed aequivale ter, eminenter, Virtualiter , di maxi ne quoad i telligibilitatem , & hoc venit radicaliter . ab infinitate absolutissima divinae essentiae, tam in essendo, quam in repraesentando . Inst. Ut essentia Dei sit repraesentativa creaturais rum , debet referri ad illat per relationem realem, aeternam: sed nulla talis relatio admittenda est in Deo ε ergo necilla continentia illarum in repra
Resp. dist. mai. Referri per relationem rationis, de secundum dici, conc. ma, & neg. min. Per relatio
643쪽
33 6 intellectu, Oscientia Dei
nem realem, praedicamentale,aut transcendentalem, neg. mai.& cons. Nam etiam in creatis, ut res una, ut Prius cognita, repraesentet aliam , non est necesse, ut
habeat relationem sormalem actualem ad illud , sed sussicit, ut secundum suum esse absolutum habeata liquam connexionem eum illa s sic proprietas, v. g. risibilitas, cognoscitur per essentiam Rg. ration hi litatem) rei prius cognitam , praecisa omni rei tione actuali s relatio vero non facit Fnoscere teris minum intuiti vh, sed tantum abstractive. ut imago prototypum , non per relationem , sed per esse suum absolutum unitatis, in qua fundatur relatio similia obiic a. Creaturae non sunt in essentia Dei secundum proprias rationes suas, neque secundum pro prium suum esse distinctum inter se, vel a Deo s ergo non possunt in ea repraesentari, & videri distincte. Resp. neg. cons. Ad hoc enim lassicit, q uod ibi sint aequivalenter, scilicet eminenter virtualiter, quoad Omnem earum cognoscibilitatem.
An, quomodo Deus cognoscat futura contingentia.
VIdimus in praecedenti de cognitione Dei, quacrenoscit omnia generatim , & in particulari de postibilibus, quae sunt objecta scientiae simplisis intelligentiae, seu naturalis , dc nec 'ariae a jam de suturis , quae sunt objecta scientiae visionis , seu liberae s di quaerimus , an Deus ea cran scat, & praevideat, antequam existant, & quomodo , dc quid sit illa ratio proxima, illa , ut talia, Vis
Porio futurum dicitur omne illud, quod licet depraesenti non liabeat ullum esse reale , seu esse erastentiae, tamen est aliquando habiturum et & sic respectu Dei proprie nullum est futurum ; quia cum scientia , sicut di existentia ejus sit aeterna, quae est duratio infimita , semper praesens essenti liter, nihil est ei praeteritum, vel futurum , quae sunt differentiae temporis , tamen certum est , illam
644쪽
praesentiam, quam haee habent in aeternItate, non esse aeternam, nec quidquam reale ab aeterno, praeter esse cognitum , quod diximus in Metaphysea vocati a Scoto 4se diminutum , & secundum quid. Connotant autem omnia futura deerreum liberum voluntatis divinae, quo decernit Producere ea in rerum natura in tali tempore . Dico liberum s nam
quidquid ad extra facit, contingens est, nihilque necessarium est praeter ipsum , unde flatura omnia reis spectu Dei sunt libera; & scientia, quae ad ea terna natur, dicitur etiam quia supponit illud decretum . Respectu autem causarum secundarum, quaedam futura sunt necessaria, seu naturalia, ciua ab illis non possunt. non poni, quantum ex illis est, de quaedam eon gentia, 'uae sic erunt, ut pota sent non esses sive . eam, quia lichi illorum causae sint naturaliter agentes, tamen possunt impediri ab aliis causis, ut maturitas frugum a pluviis, aut aliis
injuriis temporum; sive a proposito, ut sunt libera,quae se ab illis in nuntur, ut in itidem circumstantiis possent non poni, de dicuntur libera libertate propria,
seu rantistentis, & de istis est specialis dissicultas,&quidem gravissima. Rursus quaedam sunt futura absoluta, seu detri minata, quia licet contingentia sint ita ut possent non esse, tamen de facto ,& revera existent aliqua do. a solo Deo ponenda, vel cum causis secundis naturaliter agentibus, vel cum causis liberis ex libera illarum determinatione 3 sic Anti-Christus est futurus , iudicium finale , mors , &c. Quaedam vero eonditisnata,quae quidem numquam erunt, sed i men essent, ii poneretur aliqua conditio, ut salus Anti-Christi, si poenitens, di ingratia moreret :conversio Tyrioriim,di Sydoniorum, si mram eis fa-suissent mracula, quae facta sunt coram serozaistis, di Belialditis a seu quia deerit conditio, ita-effetas nunquam erit. Item ex futuris conditis sis , quaedam habent
necessariam , & naturalem connexionem cum eo
ditione, ut combustio stuppae futura est, si applicetur igni, & quidem necessario ,& naturaliter; quia eombustio necessariam habet connexionem cum applicatione ignis ad materiam combustibilem , de
645쪽
338 De intellectu, θ scientia Dei
Hispostam, ut est stuppa sicca , quaedam Vero non habent connexionem ita necessariam cum positione conditionis , sed etiam illa conditione posita , M aliis requisitis, possent non esse , in conversio illa Tyriorum ; nam illi adhue suissent liberi ad non credendum, sicut Coro altae. De absolutis hic agimus postea de conditionatis dicemus . ia Nota autem, quod certitudo est ea qualitas cognitionis , secundum quam illi adeo adhaeremus firmiter ; ut iudicemus, non posse illi subesse sellam , &ad hoc tria concurrunt. I. medium, seu motivum , quo intellectus imovetur ad assensum . a. connexio
necessaria huius medii, seu motivi cum re, quae cognoscitur. 3. Persecta cognitioή seu evidentia huius connexionis medii cum objecto-; alioqui intellectus non plenξ conquiestet, quamvis de tacto, & 1 parte rei motivum, de 'bjectum sint necessario co nexa ; haec igitur requiruntur i cognitione futur rum,ut sit certa, dc maximὸ quaeritur de medio,quod sit necessario connexum cum illorum futuritione iatali, vel tali disserentia temporis Denique scientia futurorum. dicitur praescientias non quod in Deo sidi actus: distinctus, a scientia; tota enim scientia. Dei entitative est unus. simplicissimus, indivisibilis, & aeternus actus, sed respecti ad ipsa obiecta, quorum existentiam Pra venit ; sed est aliquo sensu posterior decreto liberto Voluntatis eius , qua determinat ea Producere
se solo , vel cum causis cieatis in tempore . Hispositis. CO l. I. Deus videt futura omnia absoluta, sam. libera, quam non libera Est de fide. - Prob. I. ex Scriptura, & Scoto , siJ qui quaerens, utrum Deus habeat notitiam determinatam omnium , quantum ad conditiones existentiae, pro affirmativa adducie te tum Apostoli: sal omni nu-d , aperta sunt oeulis. ejus; & Glotiam: dice tem' id est , ex omni paνre plane visa .. Ela concludit : eras Deus habet eertam, O determinatam votitiam de omnibus, quantum ad omne com cibile
Confirm. ex eadem Seripi. Nam inquit Psalte
646쪽
regius: siJ intellexisti reeitationer meas de longe , funiculum meum haresitrasti ; omnes vias meas maeυHisti. Et Isaias ex hac scientia probat veram Dei nostri Deitatem prae diis gentium ; quia noster praevidet, & Praedicit futura : accedane diι eorum , praenuntient nobis quaecunque ventura sunt 3 ergo ex Script . cognitio futurorum est perfectio , & nota
manium divinitatis est veritas diυinarion ιs , la est s praedictionis futurorum: praescien ta enιm Dei tres habet testes, quantos fecit proGetas. Et S. H e-πonymus: s J-nondism facta iam facta sunt, fecundum illud , quod loquitur Apostoliις α υτ
Ambrosius: Deo, quae sunt futura, praesentia fur ς, O ei, cui pracoenita sunt , omnia ventura periecta sunt, siem scriptum est et qui fecit , qua ven
Probatur 3. ratione. I. Quia scientia. Dei elide toto ente, & stibili: sed futura omnia tam lis bera , quam non libera, sunt scibilia 3 ergo tur a Deo. a. quia eius scientia non esset persecta uenam futura cognostere est sine dubio magna perfectio, & haec deesset Deo. 3. quia Deus cognoscit omnia entia creata ; ergo vel ea cognoscit ab aeterno, di antequam fiant, vel si ea cognoscit tantum, quan do existunt , mutatur eius scientia, & pendet ab existentia rerum: quod est absurdissimum. 4. ideo ali qua s unt tuta prae aliis ἡ quae manent in Hatu Puta possibilitatis, quia Deus potius decreVit illa Sacere si qu- ista; ergo Deus ea novit, ut sutura Auia. nota potuit ea velle , nisi cognoscens . Omnιμ per νην mfacta sunt, inquit Evangelista ; LII er o Deus noverat omnia, quae fecis, antequam faceret s non eis 'nim p sumus disere,. eum ignorata fec3de , inquit Augustinus. Denique Deus cognoicit omne, quoahabet in se veritatem certam 3 alioqui non esset omni sciens, sed omnia sutura tam libera , quam A a 4 non
647쪽
s εο De intellictu, E cientia Dei
non libera , habent in se determinatam verit tem, sicut & futuram existentiam, ergo &c. Prob. min. Nam sicut hodie scribo, & determinate v xum est, me scribere , ita ab aeterno determinate verum erat, me scripturum hodiei ergo tam set ra libera , quam non libera habent determinatam veritatem. Et hoc Patet de dictis in Logica de vorata te propositionum contradictoriarum de futuro
Objic. I. Ut aliquid sit determinath verum debet
esse determinatum in se, vel in suis causis a sed fi turum contingens liberum neutro modo est determinatum; ergo futura libera non sunt determinath era 3 ergo nec cadunt sub scientiam Dei; quae debet esse certissima. Prob. min. I. non sunt determinata in te ipsis, quia in stipsis non sunt adhue: a. non an causis quia i stae sunt liberae, & in actu primo se Per indifferentes ad agere,ve, non agere, aut ad agm e contrarium 3 ergo neutro modo futura sunt d
.Resp. dist. mai. Debet esse determ Inatum In se promi quo tempore, quo cognoscitur futurum , contamaI. Ocneg.m m. quando non cognoscitur, neg. mai. .c conseq. Furiua sicuti ab aeterno non habent esse feterminatiam,
Obiic. a. Implieat dari isturum contingens, de certo Prςsciri; ergo vel no dantur futura illa,vel non
praetcluntur certo. Prob. ant. Nam quae eerto pr. sciuntur, sunt certo, de necessario, non autem
inὀenter, & liberὸ futura; ergo &e. Prob. ant .Illud nicitur certum, quod non potest aliter esse , sicut i certum est illud, quod potest esse, &non esse a sediturum contingens potest aliter esse , se. potest esse, non esse s ergo , M. R. . ex dictis in Logica, n. I. & a. ant. & dist.min. Prob. Potest esse, & non esse, antecedenter, & qua tum est ex se praecish, ae in sensu diviso , cone. sum, di praescientia Dei, neg. min. MDrimo voluntatis Petri possit peccare et tamen supposito , quod se determinaturus sit ad peccandum , pecca tum
648쪽
tum suturum est , di Deus scit, illud esse sui
obite. t ex Scriptura . Videtur Deus nescire de terminate futura ; nam de illis loquitur, quasi dubitanter , ut clan sub parabola Patris familias dicit Christus de Deo Patre , quod viniores , seu Iudaei serae verebuntur sinum meum s & cum iubet Deus Ieremiae, ut moneat peccatores , & non subtrahat eis verbum, forte audiant, O agant poenite tiam i nam ly forte significat aliquam dubietatem de eventu s ergo Deus nescit determinate futura
libera. Resp. n . ant. & conseq. probari nec enim pariliseula illa forte, aut similes denotant ullam dubitationem in intellectu divino, sed ita loquitur propter nos, ne scilicet Videatur eκ praescientia futuri imponere ullam necessitatem voluntati nostrae et sie, quin possimus obedire; vel resistere verbis eius , Loquitur haec Deus ambigentis affectu non effemi ut tiberum hominu manseret arrire3um, inquit Hi mnymus: ne praescientia futurorum boni, vel mali immutabile faciae , quod Deus futurum noverit a non enim quia ille ventura re' incis , necesse est,
nos facere illa , quae ille praescivis , sed quod nos pro, ia istantve sumus facturi , ille novit futurum. Idem docet Augustinus r ille , quia omnia . scit, eum dieit sersitan, no dubitat, sed inerepat; illa dubitatione arguitur insidelitas , non opis . tur divinitas. Alia argumenta soluta sinat in L
Concl.II. Rario eunosiendi futura absilura non εβ praesentia ulla realis,quam habeant in aetemitate Dei, nec in causis suis creatis. Videtur contra Thomiastas,& alios. . Prob. I. ex Scoto, siJ quia illud , quφd non est , nuvii potes eoexistere , quia eoexistere dicit relati nem ratem: sed relatio non est realis, euius fundamentum non es reale. a. quia , quod est realiter in aeternitate, & respectu Dei, simpliciter est ; nee enim Verius esse res potest, quam respectu mimae causae , ergo sutura non sunt futura, sed actu. 3 .qulas sunt actu ab sterno ι ergo improducibilia intem-- - , Aa I pore,
649쪽
pore , quia iam producta . 4. si. secundum allauid
Anti- christus est futurus quaeritur medium, per quod, vel in Quo cognoscitur, ergo data quacumque praesentia, adnuc non est sumesens medium ad co-.gnoscendum futurum , ut tale s quia quaerimus, quo medio cognoscatur ejus futusti . s. si Anti-
Christus est praesens aeternitati, dc ideo scitur , Deo; ergo est , antequam sciatur, & Deus dedit illi taleelse , antequam cognoscat eum nam illud esse non. habet , nisi a Deo. 6.. quia certius . est, Deum cognoscere ista futura , quam ea coexistere realiter a ternitati ; ergo non recte assi3natur medium ad proin bandam scientiam Dei de illis. Ant. patet ex communiori sententia Philosophorum, de Theologorum, qui hanc coexistentiam realem reiiciunt. Prob. nc. Nam res omnino certa, ut est illa cognitio in Deo, non debet asteri per medium inpertum, qualis est ea
coexistentia Vide, quae diximus in Metaph. ξGProb. a. p. I. quia medium certo cognolcendi futura libera debet esse etiam certum , & determinatum: sed voluntas, quamdiu est in adiu primo etiam,roximo ad agendum, & positis omnibus adi id requisitis, adhuc est indeterminata idc potest agere, Vel. non. agere; est enim tunc maxime libera ; ergo est indeterminatas ergo in eo statui non est medium M.
cognoscendam futuritionem r Gi contingentis. Confirm. I. Nam voluntas humana,&aliae omnes concausae sunt etiam futurae ,& contingentes; qu
modo ergo id, quod est etiam futurum, faciet cognosci alia futura Confirm. a. Nam si pro illo statu , st. in actu
primo , Voluntas esset determinata , id fieret vetab intrinseco; sc. . sua propensione in unam partem , Veli ab extrinseco, st. veL per iudicium Practicum intellectus dictantis , istud esse agendum, vςl perqualitatem a Deo missam, di praedeterminantem: sed nullum horum dici pote ergo cum qua cumque dispositione voluntas est indifferens, seu indeteIm nata. Prob. min. I. non ab intrinseco , ες per Propriam inclinationem. 3 nami voluntas suppo
ex se, & ab intrinseco indifferens . a. non . iudicio , vel qualitate ulla praedeterminante s nam in.
650쪽
sensu eomposito talis iudicii, Vel qualitatis, voluntas aut est indifferens , & libera ad agendum, vel non agendum, &tunc semper currit argumentum , aut non est libera, di tunc actus non est liber, quod est contra omnes Philosophos ,&Theologos, exceptis Thomistis; & patet ex dictis de anima, quod stante quocumque iudicio practico , adhuc voluntas est indiflerens,&potest non agere conformiter ad illud ;& ex Physica patet, illam qualitatem praedeterminantem esse vel superfluam, vel nocivam libertati; nam si in sensu composito hujus qualitatis voluntas potest non agere 3 ergo non erit determinata , sed indifferens, & male dicitur praedeterminata i ergo etiam non erit medium ad pKvisionem certam futuri actus, quandoquidem eoterit adhuc non esse. Dices : per illud iudicium, vel qualitatem Praede terminari voluntatem , non physice , sed moraliter,
ita ut infallibilitet sit hoc factura , licht physice id
Contra. Quia scientia Dei non tantum moraliter, sed etiam physich est certa, & infallibilis ; ergo debet scire per medium certum, & determinatum physice,
Objic. I. contra I. p. Nunc aeternitatis excedit nane temporis et ergo se extendit,&coexistit omni tempori , imo δc illud infinith excedit; ergo se extendit adfutura omnia in quovis tempore ; ergo ita coexistunt nune aeternitatis, de illi sunt praesentia, sie ut imme sitas coexistit omni spatio, & omne spatium immensitati. Hoc est praecipuum fundamentum Thom ista-
Resp. dist. I. cons. Se extendit, e existir omni tempori,actu, Vel potentia, & inadequate, cone. actu, di adaequate, negaeonL6c retorque conti parationem. Deus per suam immensitatem non attingit actu lo- eum, qui non est, ergo nec aeternitaS temPUS,Vel tem, quae non est. Item aeternitas non dicitui coexistere realiter rebus praeteritis r alioqui non essent praeteri tae; ergo nec laturis: Igitur res create non coexistunt actu aeternitati, nisi pro illo nunc tempbris, quo re liter existunt 1 in aliis vel praeterita sunt, vel futurarista coexistunt potentia , illa coextiterunt.1iis . Non possunt coexistere aeternitati, qui nco