장음표시 사용
671쪽
, Nota denique, quod particula, si, in propositi nibus conditionatis sumi potest r. illati vh, &tune
habet connexionem necenariam consequentis cum antecedente ; licet utrumque , aut saltem anteceden&sit Hi possibile, ut fi Petrus est eanis, est latrabilis rconsequentia enim bona est , lichi antecedens,&consequens sint materialiter falsas a. importat tantiunali quam concomitantiam consequentis cum antecedente , non ex Vi formalis consequentiae, sed ex aliquo adjuncto, V. g. ex pacto, yel promissione, ut si veneris in Scholam , dabo tibi librum ; adventus in Scholam , & donum libri connectuntur, non ex se, a parte rei, sed ex pacto, & promissione , & de his maxime procedit quaestio, nam prima pertinent ad scientiam naturalem Dei, quia sunt prorsus necessa- .ria a
Conet. Deus vere, O eertὸ eor seis futura illa , omnia eonditionata, etiani quae pendent a libertate
Prob. i. ex Molost' qui pIuribi proponit, 3c resolvit quaestiones de talibus futuris , utrum Verbum
Incarnatum fuisset, Adamo non peccanie ,& aperte docet, faJ quod si Deus voluisset, aliter poterat redimi genus humanum, quiunquit Onmia , quae facta sunt a christo cirea redempxionem nostram , non fuerunt nece Dria , nsi praesupposita ordinatione divini , quae sis ordina υit fieri. Item quaerit, an Corpus Christi fuisset putrefactum, si reiurrectio non fuisset a Gleratat item an, si durasset innocentia , filii .Adae fuissent confirmati in innocentiat Anioli electi fuissent natit Ancre vissent in corpore, 6c scientia, sicut modo Z Αn habuissemus corpora mortalia' utrum Adam esset moriturust Item, an fusilient Sacramenta ὶ δα. & non solum supponit Deum scire, quid suturum esset in his casibus condi tionatis, sed etiam ipse resolvit, v. g. tenet Verbum incarnandums etiam si Adam non pecca mei, dic. Prob. a. ex Scrip. nam si Deus praevidit mor- . tem Adae, & filiorum, si comederet de ligno vitae , ut
contigit, praevidebat sine dubio quid fieret, si noa
672쪽
comederet, quod tamen non accidit; item Pollicetur Deus Abrahae, IJ se non deleturum Sodomitas, si re Perirentur inter eos viginti, aut io. iusti. Davidi ad praedicit, quod eum tradituri essent Sauli viri Coeita,
si descenderet ad eos , & per Elisaeum Prophetam s33 dicit ad Ioas Regem si percississex quinquies, aut septies, S)riam percussi et usque ad consumptisne mi nunc autem tribus vicibus percuties eam ue item praedicit S deciae aliquos eventus conditionatos: Si profectus xieris ad principes regis Babylonis , vivet anima tua , eivitas hae non succendeor igni,'salvus eris tu,
domus tua ; de Christus illae , ut iam monui , dixit quod facturi erant poenitentiam Tyrii, & Sydonii, si coram eis secisset illa miracula, quae fecit apud G-ixosaitas : Γ4J vae tibi Coroetaim. vae tibi Bethsaida quia si in ora o Ddone factae fuissent virtutes , quae factae sunt in vobis , Oum in cinere , in cilicio paenisentiam egissent ; ecce eventus suturi, di praevisi ex conditionibus; dc iste ultimus non evenit, quia non adis fuit conditio. Item dicit de Sodomitis; si vidissent eadem miracula, quae viderunt Capharnaitae, forte, inquit , mansissent usque in hanc diem. Denique clim dicebat Christus D. Petro , D J possum rogare patrem meum , O exhibebit mihi modo pi usquam Ia. legiones Angelorum ; videbat, quod si id . peteret a Patre, concederet illi, & tamen non concessit , quiaJd non Petiit s ergo ex Scriptura utriusque Testamenti, Deus icit futura condit tonata, & quidem omnia; non enim est potior ratio de unis , quam de aliis. Prob. I. ex SS. PP. nam S. Athanasius in aperte docet, quod si Deus voluisset, sine ullo adinventu Chrisii solvere maledimonem. Sic Gregor. Nys- senus 74 dicit, Deum praevidere depravationem filiorunt, si adolescerent, &ideo eos permittere mori in infantias ver miles enim, eum, qui, id , quod
futurum est, aeque , ac prα rerisum cognovit, progressum υisae infantis ad peclectionem prohibere, ne quod in praescientia malum es animadversum , in eo, qu
673쪽
3 1 ε ne intestem, es scientia Dei
irat esset victurus , perficiatur , Oe. Sic Chrisost d cet, Paulum , & latronem non fuisse vocatos a pri e pio eum aliis Apostolis , quia praevidebat Christus, eos non cooperaturos gratiae s potuisset antea eum vocare; sed vocatus ille non paruitset , & sic e
plicat. parabolam de Patrefamilias, sid qui alios v
cat mane, alios hora 3. ali 6. alios s. alios undecima tunc obremperaturi erant ergo scit, quid
futurum sit, posita conditione, & quid futurum non isit. Idem docet Cyrillussa de Christo, quod si non pereassemus, neque riser nobis factus similiis sei licet in carne passibili, & mortali in me sustinui set erucem,
si non elet mortuus, nec esset assecutus, ut aia a
retur ἁ sanctis. Item ex Aug. qui solet contra hanc scientiam eo ditionatorum asterri velut contra inventum Semia pelagianorum , qui docebant, Deum damnare infantes ob praevisa eorum peccata , si vixissent, vel salvare eoidem ero Prae Visis eorum meritis, & revera hoc sensu invehitur in illos Haereticos Aug. di meri into negans, & damnans non scientiam meritorum, vel demeritorum sub conditione futurorum , sed talem usum talis scientiae; nam scientiam prorsus admisit. Unde hoc talibus viris venerit in mentem ne scio, uι futura demerita, quae non iunt futura puniantur, aist honorentur parvulorum meri , quae
tem non sunt futura , quia hominibus futura, quae non sunt futura, proculdubio nulla sunt meritatergo Aug. sola merita, vel demerita negat in futuris conditi natis, non autem scientiam eorum in Deo; sed potius eam admittit, aut supponit Unde agnoicens verba Sapientis ; Γ3J-, ne malitia mutaret in sellectum ejus s addit: s J donum Dei esse s coguntur fateri, ut siniar homo vitam Nam , antequam de bono mutetur in malums ergo Deus, qui talem gratiam Lacit homini, novit mala, quae enet facturub, si di
674쪽
suaderetur , ut eraderet, etiam omn*otenti de De ZEt alibi. Cnr apud quosam non factae fune virtutes, quae si factae fuissem , exissent illi homines poenite tiam , O factae sunt apud eos, qui numquam fuerint credituri t apertissime Deus dicis. vae tibi Ch roraim : & sic e contra innumeris infidelibus adiparere, aut naedicari noluit christus, quos nec verbis , nec miraculis eredituros esse praesciebat s ergo
praevidet, quid facturi sint homines, si eis praeci-cetur; si vocentur: uno verbo in illis ali s conditi nibus, suae non ponuntur ue quod. apertissimh docet his verbis : Ab exordio propa attonis humanae usque in sinem , quibusdam ad praemium , quibusdam ad Itidiacium praedicatur; ae per hoc quibus omnino annuntia-sa non est, non credituri ρraesciebantur, or quibus non ereditu is annuntiata est, in illisum exemplum de
monstrarur. a bus autem eredituris annuntratur,
in regno caelorum , O sanctorum Angelorum societate praeparatur 3 ergo Deus eraescit eVentus fututos, &non futuros ex praedicatione, di ex condition ibus tam ponendis', quam non ponendis. Vide Macedo plura alia congerentem.
Prob. ab ratione I. quia illa conditionata sunt e gnoscibilia aeque, ac ulla possibilia , vel futuratergo aequε debent sciri a Deo, prob. ant. nam condiationes, a quibus pendent in futuritione, sunt possibiles, denos ipsi tales effectus in illis concipimus ; ergo&c. a. talis cognitio est neces Iario in Deo , in sua pr Videntia , ut praevideat, quomodo, salva libertate humana , flectat eam ad illa, quae oPtat ab ea , V. g. qui bus gratiis illa trahenda , aut deterrenda, & quando illi proponit vel poenas sub certis conditionibus in
currendas, Vel praemia obtinenda , ut eligamus; Ut cum dicit , si vis ad vitam ingredi, serva mandata . Et: si eumdieris mandata mea, servabunt se. 3. quia
haec cognitio pertinet ad persectionem scientis Dei infinitae: nam ad hoc debet scire omnia possibilia, oc futura, & omni modo, quo sunt possibilia; rem, quae sunt posIibilia , Vel futura sub certis conis
ditionibus ue alioqui scientia ejus non esset comprehen siva. Denique nos ipsi discurrimus circa talia futura, ut patet experientia; ergo dc Deus per suam infinitam Tom. I. Bh scic
675쪽
scientiam potest uno simplicissimo intuitu videre, quidq uid nos per discursum opinamur, ves conjecta-miir. Unde quando deliberamus super his futuris , ad Dei scientiam recurrimus; v. g. si peterem hoc a rege, scit Deus, an id concederet. Vel - si sciret ista Rescit quid essetfacturus , circ. ergo Ves ex ipso instinctu naturae agnoscimus in Deo scientiam futurorum conditionatorum. Obile. i. Aug. fiJ qui talis scientis authores putat Pelagianos, & impugnat, dicens: quid, quoa ex nanituν omnino praescientia, si quod praescitur , non mνit i quomodo enmι recte dicitur praescirifuturum, quod non est futurum Z Et alibi , quomodo futura dicuntur , quae nulla munt 8 eum igitur ne fututra quidem sint, sci in a Deo ut futura non sunt. Item: Ea , quae verὸ se rura sunt fient sine dubio si aurem facta non fuerint, futuse non erant; ergo haec condi tinata non sunt ullo modo futura ; ergo non aliter sciuntur a Deo, quam pure possibilia. Resp. neg.ant. nec enim August. eam scientiam inti- pugnat Pelagianis,i sed abusum, quatenus illi haeretici volebant, quod infantes damnentur ob mala, quae praevidentur facturi, si viverent, di illa ipsis imputa-xi ad psnam, sicut & bona , quae similiter praevide tur facturi, si viverent, imputari eisdem ad praemium , & ideo salvarii& id sentiebant Pelagiani , N Semipelagiant,ut colligitur ex sancto Prospero: ta-us, aiebant letat, talesque falvari, quales futuros ita us in annis maioribus , si ad senilem Jervarentur ανα- rem,scientia divina praevideris. Et id colligitur ex ipso Aug. unde hoc talibus viris veneris in mentem, nescio, ut futura, quae non sunt futura , punians r x
honorentur memita parvulorum ... quisicari autem, quemquam non secundum merita, qua habuit, qua
δε fuit in corpora, sed secundum merita, quς Juer obabituruae, si diutius vixisses in corpore , .&c. vides, Aug. non negare, quin Deus sciat, quid infantes mortui facturi essent, si viverent, sed tantum, quod ob illa peccata , ves bona sic praevisa damnentur , aut salventur , quod nullus fanae mentis dixerit.
Inst. tam Aug. ad quam alii PP. di Theologi aru
676쪽
se lute negant praescientiam de talibus ; nam inque B uisent. absurde disitur , quod Deus m aestivit, pamvulum, si viveret, impium futurum, quem profecto non plusquam vivit, ρraescivis esse futurum s ergo non datur vera scientia futurorum , quomodo enim rectei cicitur, praestiri futurum , quod non est siturunt, . ait August. Glat. si JRes . dist. ant. praescientia sumpta in x ore pro cognitione praevia suturi vel ἡ, & absoluth: conc. pto cognitione certa alicujus, quod alio modo esset futurum, ocilicet Posita aliqua conditione: neg. ant. dc Zc cons. Patres Vim faciunt in voce, praescientia, citiam volunt praeeedere debere id, quod vere futurum est ,nqsver' de hy non disputamus, delis esset de no-I -. Nam , ut loquitur Hugo de sancto vi ciore: si res futurae non fuissent, Sapientia Dei scientia Wset ,sed praescientιa non diceretur. Quocumque autem nomine vocetur haec scientia, lassicit, uos Deus haec certo sciat. , Obiic. a. h cmnit in Deo arguit Imperfectionem , dc inutilis est : ergo non est admittenda , prob. ant. Inutiar S , quia non potest ulla assignari utiIitas sntem imperrecta , Quia facit Deum dependere a creatura , quatenus expectaret determinationem hominis ad decernendum , quid velit, verbi gratia , si 'r vidit recte cooperaturum gratiae , eam decerneret dare, 'cc. ergo expectaret tuam determinationem . de sic eius determinatio, &stientia dependeret a cre
Resse. MD ant. & prob. eius 3 nam a. utilitas, & ne cel1itas Patent ex fundamentis conclus. 5c quoad de pendentiam nulla est, sed pura praesuppotitio unius ad alterum ι Verbi gratia praesupponitur Draevisio cooperationis ad decretum vo attonis , scilicet placet Deo accommodare se dispositioni voluntatis
Objic. r. objectinii scientiae determinatae debet ha-l re veritatem determinatam ; sed futura illa nullam habent veritatem determinatam ; ergo nec de
illis potest esse cognitio determinata ina: minueritas sequitur esse, sed nullum haben πdx
minatum . ergo nec Veritatem , probat. min. in effe
677쪽
suo dependent a causa indifferenti , & indeterm
nata , sci I a Voluntate creata ; ergo &c. 1 istud argumentum facere contra sutura at- soluta libera aeque , ac contra conditionata ; illa pendent a causa indisserenti aeque , ae istat ergo si indimerentia voluntatis non impedit scientiam futurorum absolutorum liberorum, Ita nec ce titionatorutri . Resse a neg. min. 1. N XXons. Prob. nam illa in mari titur, di cognoscitur in decreto, quod ha-rulas actus, supposita determinatione voluntatis, quae supponitur futura, tali conditione adveniente, de quo iiivia . Et quamvis mus, quomodo haec videat Deus, adhuc nUnxndom, quid videat 3 nam certo Praevidebat, qu MIIs erat peticussurus Suriam usque ad .consumpti nem . si semies percussisset terram. . in Deo non est voluntaS conditionata ; ergo
retrum ein illa coinitionata. Prob. ant. esset
une neg. ant. & prodi nam contrarium cincinat ex Script. cum enim dicit Apost. sid quost Deus vult, omnes homines sal Os sieri, id non potest intelligi , nisi voluntate conditionata a rbs
α Ti' ala Ambr. se ilicet, si accedant ad eum, si OIdem est, crum dicit ,
Inst. et 'ad quid decretum circa res, quae I umquam quis novit sensum Domini certe ad provi-
vere futura sunt, sed etiam quae pollent elle tam Iscundum se absoluie; qu m
678쪽
. detur aliquod Decretum Dei eisea futura conditisnara, in quo illa videantur
ab eo findescientia media . IN hoc versatur maxima totius materiae huius controversia, in qua in duas praecipuas partes dividuntur Theologi a & ipsimet Scotistae inter se
non conveniunt , ne ge mente quidem Doctoris. Certe non leves militant hinc inde rationes. Quaestio non procedit de necessario connexis ; nam Eaec sitfficienstr videri possunt in decreto ponedi causam , seu conditionem necessariam: Nec de disparatis; nam certum est,quod nullam possunt habere futuritionem, nisi ex decreto, & pacto determinato, etiam Posita conditione. V. g. cum dicitur ad Ioas: si preosse serram iaculo quinquies , aut sexces , aut septies , percussisses Briam usque ad G umnionem ; nisi intercessisset pactum expressum. Quid connexionis erat Percussioni terrae cum eversione totali Syriar ς Restat ergo quaestio de connexis moraliter, Squae Dendent a libertate creata , etiam positis condi ionibus : v. g. de conversione Tyriorum I r praedic
tionem, & miracula Christi; nam positis miraculis , adhuc liberum eis fuisset converti, di potuissent resim
sere, sicut Corozaitae. Notant ergo aliqui, quod in propositionibus conditionatis sub conditione appolita com Prehendun tur saltem implicite omnia principia necessaria ad Productionem effectus conditionati, V. g. sub prae- Qicatione Tyriorum continetur quidquid necessa-xio concurrere deberet ad illorum emcacem Vocationem , & conversionem obtinendam, ut sunt gratia e Scax interna, decretum Dei de concurrendo
ad illam, & alia omnia ex parte Dei, & aliarum
Causarum ; alioqui non posset dici conversio v 1e futura . Hoc autem ita posito, non video ta tam occasionem controversiae de medio cogniti nis talium futurorum ; nam Scotistae aliud nota contendunt, quam praesuppositionem alicujus docreti divini, quo illa futura extrahantur de statu
679쪽
3 8 Σ De intella tu, Oscientia Dei.
putό possibiIium ; tamen, ut Video, apud De Rh des, PP. Iescitiae nolunt, illud decretum esse ius lutum, nec conditi natum actuale, sed aliud , quod sit pars conditionis praesuppositae, &quasi futurum,
sicut illa , quasi diceret Christus, si in Tyro factae
fuissent virtutes , ego eram concursurus cum miraeulis , 8c praedicatione ad Tyriorum conversionem , quae valde notanda sunt ad controversita punctum in. 1elligendum. Denique notandum pro tota hac materia de saentia, di providentia,&actibus divine voluntatis , suod licet omnia fiant in unico,& indivisibili instanti reali aeternitatis, tamen cum ali quo sundamento disti
gratinus eos sitaundum ordinem quemdam rationis .
quem illi actuς inter se habent 1 3c instantia, seu signae
rationis,secundum quae distinguntur. In I. signo, seu instanti, Deus, per seientiam dictam simplicis intelligentiae , seu naturalem, ctan scit omnia possibilia, & causas omnes cum effectibus earum, tam liberas, quam naturales, quom
documque possibiles, & ut tales proponit mae voluntati. In a. Voluntas decernit create aliquas ex jlsis causis cum virtute a3endi conformiter ad propriam cuique naturam, scilicet naturales naturaliter , ecliberas libeth, & decernit cum eis concurrere con cursu accommodato uniuscujusque exigentiae . In 3. intellectus novit omnes actus a voluntate cre
et a liberos, & possibiles in omni statis, & circumstantiis , in quibus possunt reperiri , eosque tam Unditionatos , quam absolutos , di sub illa libertate, de possibilitate repraesentat volumati suae. Ini
.. Voluntas hare, quae continet nostra eminenter, ει
virtualiter, dc plene quoad omnes illos status pombiles, decernit per decretum quoddam non ultimum, sed conditionatum,cum ipsis agere, de concurrere ad ad quae reterunt se ipsas determinare si v ablinure, si e conditionate, pro sua plena libertate ἀIn s. decernit positive, de absoluis ponere Volun tales nostras in statu aliquo , de circummiuiis detesemi US, cum auxiliis etiam determinatis , cum ei 'i, eisdem eligendis etiam determinate , m)ndeterminatos, aut conditionatos praefiniebam. ligno Perdetarium non ultimum, sed condi -
680쪽
aionatum , & sic , illi effectus fiunt determ ἰnath, gabsolute futuri, & in 6. signo praevidentur ab intellectu suo ut futuri, vel non suturi, absolute, aut con- . ditionatet quia ut tales in illis dispositionibus repra sentantur in essent ia divina.
Concl. Probabile est , Deum non cornoscere futura libera conditionata , antecedenter ad decretum suum , a quo determinatam futuritionem illa habent. I ιud vero non est absolutum , sed conditionatum. Est Scotistarum meliorum cum Thomist s, & aliis contra recentiores, qui putant, haec futura cognosci in .se ipsis antecedenter ad omne decretum. - Prob. I. pars I. ex scoto siJ cit. in praecedentibus. Ubi docet,quod intellectus Dei offert Voluntati suae simplicia , quorum unio es contingens 3u re, aut si obfert complexionem, osteri eam, tamqNam neutram , moluntas elisens unam partem facit eam veram ....hoe autem existente determ inate vero, e sentia est ratis thueuectui divino intelligendi istud verum; scilicet ante decretum divinum nuIta est futuritio vera di Deus non aliter videt sutura contingentia absolutas ergo nec sine decreto, saltem conditionato, possunt . este vera iatura conditionata ; nam eadem est ratio, ec si absoluta non videntur in se ipsis sutura; ita nee conditionata antecedenter ad decretum . Unde con-- cladit Doetari patet, quod intellectus diυinus deter-- minatur ad ullud ex ens, aut futurum cognoscendum , - - quod determinatur voluntas divina; ergo ex Mo-: to intellectus Dei non videt determinate ullum suti tum sive absolutum , sive conditionatum , nisi consequenter ad decietum , dc praefinitionem volun-
Prob.Σ. ex eodem 3 sad nam si intellectus Dei moveretur, & determinaretur immediate a rebus f - turis tam conditionatis , quam absolutis , ad eorum cognitionem vilesceret, quia, inquit, pateretur ab
. alio, quam ab essentia sua a scilicet acciperet , &emendicaret a creatura, & ab extra se, principium . cognitionis suae; sed hoc est indignum Deo, & illi prorsus repugnat; ergo rei gnat illi videre talia futura in ipsorum fururitione ; unde concludit , quod sicut essentia divina est ratio co- Bb gnosce