장음표시 사용
701쪽
εοή De intellictu, Oscientia Dei.
qua producit sive cum agentibus creatis , cci currendo. cum illis ad omnes Prorsus eorum effectus i ,hysicos immediatione tam suppositi, quam virtutis; ut diximus in Physica , & hoc per Voluntatem, & omnipotentiam , ita certum est ad haec omnia concuriarere scientiam eius, non quidem dirigendo, quia voluntas ejus de se recta est, ct inobIigabilis , sed proponendo, ut mox dicebamus . Et per consequens est causa moralis omnium in hoc sensu. stestat examinanda de causalitate aliqua Physica, & quidem scientia praecisa ab omni bene- placito,& volitione Dei circa entia.Nec enim dubium lest, quin scientia simul cum beneplacito, & decreto voluntatis sit causa omnium entium , & Physica ae-
suo, ac moralis.' Porro aliae sunt res , ut sunt entia omnia per catasas naturales, aut per Deum ipsum producta saliae liberae , ut sunt soli actus voluntatis creatae, &maxime humanae in statu viae: Et de utrisque potest esse quaestio; sed diversa decisio, saltem quoad eos, qui volunt scientiam Dei esse causam effectricem rorum . Non enim efficti actus nostros liberos, saltem malos. Sed de hoc blias. Concl. Scientia Dei non est causa effectrix rerum inesse reali, sive naturalium , sive liberarum . Videtur Rcontra Thomist.s. Piob. I. ex Scoto, stJ qui impugnans Henricum , quatenus docebat Deum Irer cognitionem dare aliquod esse reale ratibus ab aetetno,dicit,quod istud esseo necessarium ,quia produceret illa naturaliter I u mees scino , produceret ea mere naturatirer , sicut ignis calefacie s nam intellectus est potentia agens na- ruraliter , non autem libere ἰ hoc autem esset vatas absurdum de quocumque alis producto a se in na- tura .
Prob. a. Quia Deus ad extra producit libere, quid- quid causat : sed scientia , vel intellectus non est causa libera , sed tantum naturalis, scilicet, agit ex determinatione naturae, ergo scientia, vel intellectus non est causa effectrix rerum , seὸ sola voluntas, seu potentia. Mai. est communiter recepta, nihil enim est necessarium praeter Deum,de confirmatur ex Scria,
702쪽
i tura docente , quoi Deus nihil fecit nolens : i JOmnia, quaecumque voluit, fecit in cyti , in terra . Et: saJ consilium meum stabit Omnis voluntas mea fies; ergo Voluntas potius , quam intellectus, est causa effectrix rerum . Ipse dixit, est faccta sunt ipse mandavit, O cxeasa sunt. Et rexeras 33 Dixit Deus, fiat lux , O facta es lux .
. Prob. I. ex PRNam actrunt communiter , quod
non ideo res futurς sunt, quia Deus eas praescivit . Causa eius, quod futurum vi, non est divina πα- notis, sed potius quod futurum est , est causa praenotionis, ait S. Iustin. 43 23 on propter erila aliquid,.quia Deus id scis futurum , sed cuιia futurum est , scitur a Deo , inquit Origenes O3J . Iciem docet S.
. Hieronym. 6JLoquuntur autem descientia visionis, quae omnino supponit futuritionem potius , quam eam. faciat . Sequhur ergo decretum voluntatis ;quo Deus statuit res sacere, di sutura in tempore cui, talibus circumstantiis. ob eamdem rationem negant . iidem pP. qubd scientia necessitatem imponat rebus; . Ergo scientia non causat illas. Nam sicut illa est ne,cesiaria, ita & res existerent nccessario. Probatiu 4. Si scientia efficeret res, vel id taceret se sola , vel cum voluntate: sed neutrum dici potest; ergo non efficit. Prob. min. I. Si se sola; Urgo sicut intellectus agit naturaliter , & necessin io; ita res producerentur necessario , non Vero con -tingenter . a. si cum voluntates ergo res efficium tur ab ista, & ab illa contingentiam habent, non. Vero a scientia . . Unde scivit Deu S ab aeterno inu dum futurum in tempore , quia voluntas id decreverat , & ante illud decretum id non poterat ce . to scire. q uia poterat Deus decernere non creare. aut
Igitur exs dictis patet, quod in I. signo rationis Deus Jntelli igit omnia secundum esse essentiae , dc possibilitatis praecish ab omni existensia , & ante omne decretum de ullis producendis, in et .voluntas eius decernit haec creare in talibus circumstantiis . dcin 3. videt illa eadem esse futura . Scientia illa prinis Ce 3 dici-
703쪽
ω De intulictu, edi scientia Dei
dicitur simplex intelligentia; haec Verba. dieitur via
Obiic. i. ex Script. quae omnium rerum effectricem
dicit sapientiam , si) Omnia in sapiemia fecisti. Et saJ Dominussapientia fundavit terram. Et: Usus fecis estus in inte frui Et: A JOmnium artifex do-euit me sapientias ergo, c. . . Resp. dist. antec. Sapientiam effectricem , quat
nus agnoscit, & videt facienda per sapientiam , &sapienter iacit omnia,conci quasi sapientia sit rerum effectria , neg. ant. & eons . ex textibus illaram; quia non alio senis loquuntur , nisi quod 'us sciens , &sapienter omnia secit . Omnia in sapie Ha Deilii . . obiic. 2. PR docent , Deum non ideo res nolle, quia sunt, sed potius ideo esse, quia Deus eas novit; ergo cognitio Dei est cauta rerum . Prob. antec. ex Rugis Universas ereatura non quia sunt, ideo no- via , sed ideo sunν , quia novit. Et D. Dionyl. D vocat Dei scientiam arei ieem , quae omnia sempereom nir , O causam cohaerentis , ac redνms omm-Resp. neg. conseq. Qula nec schnila causet mcie ter res, nec istae scientiam. Et hoc sensu Ioquum tur PP. cum negant ideo res cognosci, quia sunt. Nolunt enirn scientiam Dei dependere rebus, sed potius res a scientia , quatenus non producit eas, nisistiens, atque volens. Alii vero, qui aliter loquuntur , &quos citavimus nolunt scientiam Φsse in sam effectricem ,& maxime peccatorum nostrorum . Inst. Vel Dei scientia est causa rerum, vel res causant scientiam: sed istud diei non potest , alioqui Deus: in sua scientia dependeret acreesur is 3 ergo illud Verum est , se. scientiam causare illas. Resp. neg. mai. Avillare enim neutrum est verum an sensis, in quo Ioquimur, scit. de causa effectrices nec enita id negamus de causa directrice , vel. ideati formali. Obite. Mientia Dei in famara rerum se habet, ut IS Ob dicitur artisex in Miptura, ergo scientia est
704쪽
rerum effectrix . Prob. cons. Ars enim est habit cum recta ratione factivus; ergo scientia Dei,quae est ars, est etiam effectiva rerum . Resp. A rgumenum facere pro nobis . Nam ars in artifice, non facit, sed dirigit opus. Unde in forma sdato ant. neg. cons. Nam sicut ars non efficit opus , sed dirigit artificem , & habilitat ad effieiendum , t ascientia dirigit potentiam essectricem , seu volunt tem. DividaD-Nam, ex Scoto, scientia in Deo non habet proprie rationem attis, quia voluntas ejus non eget habetii , nec directione. Inst. Deus efficit res per intellectum;ergo per sciens etiam . Prob. anr. Deus es suum intelligere sergo sicit omnia per intellectum. Resp. dist .ant. Per intellectum, id est sciens , Si telligens , cone. quasi intellectus formaliter sit potentia, per quam facit, neg. anti di cons. prob. Sic enim diceretur etiam,quod facit omnia per misericordiam, per iustitiam,&c. quia est atque realiter sua misericol μdia,& ius ilia, quam suum intelligere . Uerum quidem est plures ex illis, qui inicientiam rerum tribuunt scientiae ,lianc funiunt ; non seorsim , sed simul cum voluntate,& Potentia, quam voc ni executi Vam. Et quoad hoc nobis cum eis non est caentroversia,nui in modo loquendi, aut nisi velint intellectum habere aliquam Physicam efficientiam circa res illas, & asi uis munus , quam Proponere facienda - . . 'Intellectus ergo in Deo non habet esscientiam Physicam , nisi ad actus suos proprios , ad suam initi lectionem, & verbum suum ; ad actus vero aliarum Potentiarum, se. voluntatis, non influit, nisi directi-Ve, quatenus cognoscens Proponit objectae seu entia fienda , vel modum , quo possunt. Deniq ue, non diffitemur, quia res Omnes tam IN sibiles; quam futurae accipiant aliquod esse in Deo di quidem ab aeterno, nempe esse cognitum, seu o
lectum, de quo diximus in Metaphysica . Et haecnon
705쪽
668 De intellectu, ostentia Dei.
, edi θυο modo praescientia Dei emta dei futuris et eum libertate contingentia illorum. HAEc quaestio est magni momenti inter alias, quas de scientia Dei hinc usque agitamus , mari' ma pars hominum graviter de hac quaestione labo- stat , inquit August. Et ideo seriosus examinanda'. Philosophi, qui non poterant haec conciliare , nega. runt vel scientiam hanc in Deo, vel libertatem in hominibus , vel contingentiam in rebus , fato omnia Θvenire somniantes. Iuvabunt autem, quae diximus
de scientiae huius qualitate, quod scit. non sit practica Proprie, nec caula rerum effectrix sed dissiculi rem faciet, quod diximus , futura videri in decretis, seu praefinitionibus. Nam solent impii sic argumentari ; uod Deus praescimis, O praede ivit, negario veniet, sed Deus praescivis in decreto , O su
praefinitione Petrum peccaturum cras 3 ergo necessario
Porro alia est necessitas anteeedens, quae praevenievoluntatem a vam, nec ab ea dependet, sed independenter ab illa D nitur, di manet, & iscit, ut se entia non posiat aliter se habere di sed necessario faciat,
vel omittat et alia conf*Mens, quae non praevenit Ura
limia tem , sed pendet ab ipsa , & liceo:mpediat eius actum, id facit tamen dei endenter ab ipsa, di ab eius
consentu , cum quo ponitur, v. g. si quis mihi claudas oeulos, ne videam, facit necemtatem antecede tem non videndi ; si vero volens claudo meos oculos, unc visio est quidem necessaria durante occlusimne , sed necessitas est . consequens , dc conditio nata , Zeliber. posita, non veris absoluta , nec anteceden S. Videbimus ergo, an praescientia Dei causet hanc Σ. an ero r. illam necessitatem futuritionis peccati. Ce tum enim est , quod prima , quae venit prorsus ab se trinseco, & influit in actum , tollit omnino liberta intem . Secunda vero non tollit libertatem , quia Venit ab ipsa . Talis est impotentia , & necessitas non rec itandi ossicium ex projectione voluntaria Breviarii a unde omissio nec eu,ria est in se,& libera in sua causa. C c 5 Re
706쪽
. Repete etiam . quae diximus de scientia suturorum IIberorum , qu d scilicet videat ea , mediante decreto.& ptafinitione illorum, & quod illa non sit practica, nec causa illorum effectrix. Concl. r. cenitudo scientiae aetemae Dei de futurisontingentibus, ct liberis non tollit eo rum contingentiam, nec ineis libertati. Est de fide. Prob. I. ex Scotofi sic discurrente de praeter iis, &praesentibus, &suturas. In praeteritis , & praesenti- Dus est veritas determinata, jta, quod alterum extremum est iam positum,&, ut intelligitur Positum, non est in potestate eausae , ut ponatur , Vel non Ponatur: talis, autem determinatio non est ex parte futuri, quia licet alleui intellectui v. t. disino) una pars sit vera determinate, & sit etiam vera in se determinate, licet eam nullus intelligeret, non tamen ita , quin sit in potestate causae voluntatis ponere oppositum ;&ista indeterminatio moluntatis) sufficit ad conci- Iiandum,& negotiandum,&c. 2JEt clarius infra,con-.tingentia relata ad divinam scientiam sunt necessaria' necessitate consequentiae, sic est, ista cqnsequentia est inecessaria, si Deus scit illa esse futura , illa erunt, non. tamen sunt necessaria necessitate absoluta , nec necessitate consequentis 3 ergo non obstante praescientia Dei de suturis, adhuc voluntas. quae illorum est operatrix , manet libera in se ad illa ponenda, aut
4 Prob. a. ex Scripti s3J Transuit vobis vitam , Omortem, benedictionem, maledictionem , elige ergo tibii vitam , ut O tu vivat , ore. & , optio vobis
datur , eligite hodie, quod placet, oec. &, s L Hodies
vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, sc. ad internam Dei vocem .& motionem.
Idem eqnstat ex oraculis, quibus astruitur libertas arbitrii, jJ Deus ab initio eonstituit hominem , reliquis eum in manu constat sui , de , Apposui tibi agnem , O aquam, &, Ante hominem vita , vim, bonum , O malum , quod placuerit ei, dabitur illi , quae omnia, & similia vane, & inutiliter dicere tur , nisi cum praescientia Dei de electione voluntatis
707쪽
sto De intrilectu, Oscientia Dei.
humans staret eius plena libertas eligendi bonum aue
A finientibus, liberum arb3trium non esse extinctum in homine per peccatum, de non figmentum , neerulum sinere, & a Deo mo um , o excisa -- pose dif-sen tire , si velit, scit hiniae excitanti, di moventi, ει, esse in potestate hominis vias suas facere ma I. Et Ened. Valent. sub Lotario ait . cprorsus ultimet u Paestientia Dei imposuit necessitatem, ut aliud esse-Mn post Ied quia ilia facturust vo ex propna volun tareosicut Deus, qui novis omma, an quam fiant , prae ut ex potentia sua. Nam haec vera non essent, si maescientia Dei de bonis , aut inalis, quae facturus est somo, tolleret ab eo libertatem aliter iaciendi, auen: initaret eum ad faciendum id, quod praeu tur acturus. Et si ne quidem per gratir praevenientes laeditur haec libellas, multo minus laeditur per P
seientiam, uuae nihil in eo ponit . . Prob. . ex M. PΡ. qui potius praescimtiam mina sci laicunt m Rituritione actuum nostrorum quam futuritionem ex eorum PIaestientia. mirmam , quia Devi hoc futurum noverat, sed
xentium manus iam ν infe Dominus, sed admisti , mori diraesciendo, quod DCrendum esseς,-- sieres, ah's Leo. Et Damas. sc docet, quod praescientiata is minime fuit causa, cur malus fieret g nam nes medicus, dum futurum morbum praenoscit, morbo caulam affert . Et S. I uo modo cogimur set retenta prascientia
trium, aut retenso voluntatis arbitrio
nefas est )' negare praescium furmum , sed
--m-r , utrumqua fideliter, o meraciter comsitemur: illud ut bene credamus , hoc , ut Oene uva m-. EttsJ Boetius dicebat Dei maescientiam Uiuplus inserve necessitatis actibus humanis, quan, Vitio nem nostram; H m qua prascientia cerura, auq amia, noestarem mus a x intuit- - .
708쪽
Probatur s. ratione. Quod praesupponit libertatis usum , non laedit libertatem 1 sed scientia Dei pra supponit usum libertatis; ergo non laedit libertatem. ProL min. Scientia Dei de futuris est speculativa , ut probatum est; ergo supponit, non facit suum o Confir. Si ego revelem tibi, quid sim facturus cras, id praescies, & quidem veth, dccum aliqua certitudine saltem morali, & tamen tua praescientia non seciet, ut sim minus liber; Item licet videas in speculo, quid faciam , & quidem certo, Visio illa non ossicit libertati, nec innuit in meos in s ergo ita est depraescientia Dei, qua videt suturitionem Peccati mei, non impedit, quin illud liberum sit ; &ita
est de eleemosyna, quam ipso movente praevidet me facturum. Nee enim ideo sum peccaturus, aut lasegiturus, quia id praevideis sed potius ideo praevidet, quia haec futura sunt. Obiic. i. Quod Deus praescit futurum , necellario est futurum, quia ipse non potest falli; sed quod necessario est futurum, non est contingens, nec liberum s erεo contingentia, & libertas non stant cum
Resi ondeo dist. inai. Necessario est suturum neces state consequentiae , & in sensu cqmposito, seu ex suppositione, cone. mai. &neg. min. haec enim n cristas non tollit libertatem; necessitate consequeristis, seu antecedenti, seu abistula, & in sensu diviso , neg. mai. dcaonseq. Sicut enim supposito , quod Petrus currat, necessario movetur, & quidem necessitate coiisequentiae , & consequenti, non V m consequentis, nec antecedenti , quia sicut libere currit, ita de libere movetur : ita ficet ex suppositione, quod Deus praesciat me Peccaturum, Peccambo quidem infallibiliter , sed libere , quia praescit -- me libere peccaturum, & ideo id praescit, quia libere peccabo, di libere decrevit concurrere ad actus
Inst. Necessitas orta ex praescientia Dei est antee dens ad opus , quia illa est aeterna, di opus est hodie,
vel erit cras; ergo nulla solutio. . Resi ondeo dist. ant. Antecedit opus quoad existentiam conci quoad suturitionem nego anter.
709쪽
Nam futuritio est ab aeterno . Inst. ergo saltem existentia respectu praeschnth non est libera , quia quod oritur ex necessitate antecedet
Resp. neg. subsum tum , quia in sua existentia non potest aliter esse , quam in sua futuritione , cum sit
Objic. a. Praescient Ia Dei defuturis liber stipponit decretum Dei de illis sed quod est ab illo deci
tum , necessario, di inevitabiliter fit 3 ergo futurali ec necessario sunt, vel erunt. Mai. patet ex dictis dimin. patebit ex diim seq. Nam voluntas Dei e-- semper impletur, & quidem illa necessitas est antecedens; ergo est inevitabilis. Resp. dist. min. Necessa rio fit necessitate consi quenti, dc in sensu compqsito decreti, conc. min. antecedenti, & in sensu di viso, neg. min. & 2. Prob. Nam illud decretum Dei de suturis liberis
non praedeterminat nostram Voluntatem. , nec facit , ut se ipsam determinet, sed potius supponio ejus determinationem , aut saltem illam comitatur, de condeterminat , ut diximus in Physica , & , si opus fuerit, iterum dicemus infra de voluntate: decretum illud Dei est de concursu, non de praecursu
Concl. 2. -l reneinandam Dei praescietitiam ruris contingentibus eum libertate M ussitat scientia. media , se eonditionata. Est communis inter Th cmissas, & meliores Scotistas . Pio intelligentia , & probatione conclusionis, re petendum ex dictis, quod recentior utuntur sciem. tia conditionata, quam mediam Vocant, ad concialiandam libertatem nostram contingentiae cum scie tia Dei, & decretis eius circa sutura libera, quia dicunt , Deum haec praevidere in ipsamet futuritione ipsorum per super comprehensionem voluntatis no si rae, in qua relucent, di conpinentur virtualiter omnes actus eius. Videt igitur Deus antecedenter actullum decretum circa actus nostros liberos status omnes, di ordines, in quibus ponenda est Voluntas n .stra , di quid in singulis sit cle se , di libere operat . xa. U. g. V det, quod , si voluntas Petri praeveni
tui tali gratia intalibus circumst nitis, cooperabitur,
710쪽
di sanctificabitur libere, dc ex tali praevisione d Nnit eum sic praeymire , & vocare, & praedestinat ad foriam, mntrarium est de Iuda . & sic ex praevisione Illa condicionata decernit,quod placet. Et decreta,nec praetcientia non 'edunt libertatem,cuius liberam de--terminationem non Praedeterminant, sed supponunt ex se praedeterminatam. Nos vero diximus supra quod haec fiitura non videntur in se ipfis , nec in V sed in sua essentia, suppositis decretis fiuis de Hlorum futuritione per situm concursum concomitantem , fine quo non possiunt esse nec futura. nec Praesentia. His ergo suppositis 'Tn navem veram futuritionem, ita nec certopneri-ciem pollunt, tum non sunt vera eontingenam istilicet ante decretum in nihil es tunc , mr quod hooeant vera talem praedeterminatam , posita autem δε- permanamone voluntat/s divinae , iam sunt vera; e go scientia ilia media, seu conditionara , sicut nec ha,
fertitudinem , ita nee salvah libertatem cum ce titudine praescientiae, vel infallibilitate praefinitionis ac decreti, ex Scolo.
PR quo ibidem citavimus, δe maxime,
libertate voluntatis nostrae in suis acribus moralibus, Sc pro aeternitate mescientiae Dei de illis, & tamen fatentvr iaversarii, quod ante s ulum praeteritum nuJlus eorum, nec inter antiquiores Theologos usus est notione scientiae.m Ic nostram cum priacientiai,i
t, . 'tiem . pQ scientia media seeundum
1llos SS. PP. M Theologos non est necessaria ad tuendam libertatem cum Praescientia Dei. Prob. s. ratione. Nam cum Ebertate nostra in amctibus moralibus salvandavi certitudo Praescientiae ,
& praefinitionum Dei de illis G sed ad hoc non tu
vat scientia messi a s ergo M. Mai. continet motivum
excigitandae talis stientiae . Prob. min. Objectum praescientiae Dei est voluntas nostra in illis circuminseamus posita cum tali gratia; sed in talibus ciciim- gratia, dic. quantum est ex se, est .