장음표시 사용
721쪽
eonsormes illis ideis 3 ergo vere sunt In Deo idem rerum. Prob. min. Omnis causa continet in se effectum suum secundum formam, & rationem ipsius,& quidem naturali modo, si est causa naturaliter agens, ut ignis ignem, & sormaliter , seu intelle- Aualitet, si est causa rationalis, &ῖintelligens; sed haec sorma in causa rationali est idea ; ergo,
Confit. Nam si Deus non haberet in se formas reis rum, quas facit, eas faceret temere, & fortuito, nec potius faceret hominem, quam leonem, nec homunem bipedem, & erectum potius, quam 'uadrupedem, & curvum . aut serpentem. Sic arguit Damasci Deus omnium auctor est, inquit; ergo habet rationes, ici eausas, seu ibas in se. .. objic. I. ex Certum est in Verbo , ter quod facta sunt omnia . non egesimilitudines rerum , & D. inion. ad Deus nyn cognoscit res secundum ideas; ergo in Deo non sunt ideae. st . Resp.neg. ns. Nec enim ea est mens SS. PR Ancvult Verbum Dei non esse similituditiem ferum, quia non proceilit ex cognitione creaturarum , sed potius 'res sunt produetae ad similit udinem Uerbi: Et sic po, est intelligi, illud Ioannis , Omnia per ipsum, seu s eundum ipsum factae sunt. D:on. vero nesat ideas extra Deum , & in quibus cognoscit res. - Objic. a. Idea est similitudo iei ideatae existens in artifice ; sed in Deo nulla est similitudo ad creaturas; ergo nec idea creaturarum. Prob. min. Deus enim infinite differt, & distat a creatutis; ergo nihil rhabere potest simi te . Resp. dist. mai. militudo repraesentationis seue pressionis, conc. maj. &neg.in in . similitudo univocationis, neg. mai. &cons. Nam idea repraesentat quiadem obiective, & intentionaliterideatum , lad nihil reale habet commune cum eo . Objic. 3. Idea non requiritur, nisi ad dirigendum attificem'; sed Deus son eget directione; ergo frustra sun ideae in illo. Prob. min. quia Deus non Potest
errare ; ergo non eget dirigente . - r
Resp.dist.min.Non eget oirectione per aliquid extra se, di quod non sit ipsemet, conci directione, quae sit
722쪽
ab Intra , & per regulam, quae sit ipsemet Deus, MI aliquid indistinctum realiter ab ipso a neg. min. Deus ipse per suam sapientiam est sibi directio, & regula. Et sic ideae sunt aliquid ejus, scilicet ipsamet ejus sapientia. Ponuntur ergo ideae in Deo, non ut dirigant Ipsum intellectum ad hoc, ut sic regulatus applicet Dei v luntatem , & potentiam creatricem ad opera extra se, nec etiam ut dirigant voluntatem , quae est immediata operatrix, nam neutra potentia indiget directi ne, utraque enim est prima omnium regula, & esse tialiter recta; sed tantiuri ponuntur, ut creaturae fiantnqtae Deo, di proponantur eius Voluntati tanquam primae causae , di regulae contingentium , quaei ex eis eligit, vas placet, di dat illis esse futurum ab
aeterno, & esse actuale in tempore . Ecce idearum, munus in Deo . Sed aliter est in creaturis. Concl. a. Idea in Deo est ratis aeterna in mente ejus,
fecundum quam aliquid est formabile ab extra , O -- eundum propriam rationem eiu s consistit formaliarer non in conceptu formali , quo cognoscit factibilia , sed in taneeptu obiectivo. Est listarum, &aliorum contra Thomistas. Et qui dein qubad a. p. Patet ex dictis in Phystea de causa exemPlari.' Prob. I. ex Scotos siJqui hanc definitionem tradit in terminis ex Aug. & etiam quantum ad a. p. Dicit enim, quod non cognitio lapidis, sed lapidis intellectus possit diei idea s Ipse enim habet omnes conditiones
ideae , quia ipse est ratis factibilis extra, propria sibi,
sicut area in mente potest diei ratio areae s imis ipsum ob tectum Ggnitum est idea fecundum istud . Denique ideae ponuntur secundum Platonem , ut videtur, quidditates habentes e cognitum in intellecta divin
Prob. 2. I. P. Nam secrandum communem accepti nem ideae non potest melius explicari divina ; nec in hoc videtur poste esse controversia. Prob. 2. P. I. ex Scripticit. Nam Deus praecipiens
Moysi fabricam Sanctuarii dicit; ad I pise, O fae se
723쪽
i nitio sanctuarii sed ipsum sanctuarium , prout cognitum, de cognitioniS obiectum s ergo res, pro ut
cognita, Zt obiective existens in intesiectu Dei estidea, seu exemplar rerum agendarum. Prob. Σ. ex August. dicente, ideas in div nainte Iῖgentia contineri s. ergo non sunt ipsa formalis intelligentiae . seu cognitio, sed obiecta intelligentiae s eundum esse obiectivum , quod in illa habent. Et ratio est, quia non intuetur Deus sad quidquam extra se 'positum, ut secumium ideonstitueret, quod Mnstitu 'bat ; nam ορinari sacrilegum est s non intuetur autem suam cognitionem, sed res cognitas, & certe quis dubitaret cognitionem Dei non esse extra Deum positam ' ergo loquitur de ideis, pro ut sunt objectile in illo. Prob. I. Idea, seu exemplar est id, quod respisiensarens operatur; sed agens non respicit ad formalem suam cognitionem , sed ad rem, Prout cognitam, sea per actum expressam 3 ergo res, ut cognita, habet proprie rationem id' tam in D , quam in agentibus creatis, sublatis immrsectionibus creatis. Prob. min. nam si per impossibile Deus non cognosceret suam gnitionem de rDus creatis, adhuc posset eas producere, prout sunt; ergo cognitio de illis non est
n Rr. Nam Mea est formaliter id, cui conseimatur ideatum , sed ideatum, v. g. statua , non consor- matur sormali conceptui, sed obiectivo, fit extra, ta- Iis, qualis concipitur intra mentem, ex Arist. creaturae non consorinantur cognitioni divinae, sed obiectis eius; ergo cie.
Obj c. I. Maioris est persectionis in agente , quod sic at opus secundum suum sermalem concel 'tum , quam lecundum obiectivum; ergo id dicendum de Deo summo, di perfectissimo agente. Prob. ant.Natu perfectiores opifices non aspiciunt ad externa exem-Platia, habilis strisuor non est mat characteres nisi ex mente sua, di id patet ex Primis inventoribus opexum, qui nullum antea exemplar viderant, & exige tia obiectivae ideae venit ab impersectione operantis sergo Deus non eget ideis obiectivis . Resp. ne ant. di Probationea ejus. Nam licti eκ
724쪽
mli opifices non adhibeant exemplaria externa, lin-bent tamen interna, nec ullum est agens intene- Auale , nisi temerε , & fortuito agat , quod non habeat in mente id, quod ol eratur .ad extra. Et iachulla est imi erfectio, sed persectio in Deo, ut noverit ab aeterno, quos facit,& quae facturus est, di ea intueatur in essentia sua , in qua rei raesenta
obile. a. Icha debet esse se a realis in Deo: sed creaturae secundum illud esse obiectivum non sunt quid reale, sed rati is 3 ergo in hoc statu non sunt
ideae in Deo. Prob. mai. Ens rationis non potest esse causa entis realis , sed ideae sunt causae rerum realium exemplares s ergo dce. Relp. dist. maj. Forma reaIis obiectiva, seu intentionalis , conc. maj. & neg. min. realis existens in se extra animam, neg.mai. Et sic dist.maj. probationis.
Em rationis, id est , fi stitium, ut chimaera, non potest efferauca mere Physica , oc Physichin fluens, conc. ens intentionale obiectivum non potest esse causa rea- Iis intentionaliter influens , neg.mai. 6ccon . Nam idea influit in effectum realem, quatenus intenti naliter, dc obiective existens in mente divina in so ma , secundum quam format ideata. Objic. 3. Si creaturae ipsae, ut cognitae, essent ideae Dei, ipse penderet a creaturis in earum productione a sed cons. est absurdum ergo & ant. Prob. mai. Nam
idea vere influit inestinita, di quidem dirigendo ipsum Deum in suis operibus, sicut exemplar artifi
Resy.neg.mas.& luppositum ei us. supponitur enim illiud esse obiectivum, quod habent res in Deo, 3e secundum quod habent rationem ideae , esse quid rea liter distinctum a Deo, quod nisum est. Sunt enim ipsamet essentia Dei, quatenus infinita est in reprae sentando, dicausando, conti nens omnia virtualiter
Inst. Prius est creaturas posse fieri a Deo, quam
habere ullum esse ; ergo non possit ni habere rati nem ideae per ullum esse, ne quidem obiectivum. Prob. ant. Prius est creaturas esse in se entia saltem
possibilia, quam cognosci ut factibilia; sed in illo priori non iunt ideae, nec habent esse crinitum; er
725쪽
o ut cognitae non sunt ideae sui ipsarum
Resp.neg.ant. utrumque.Non enim sunt aliter, nec
prius eognoscibiles in Deo, di a Deo, quam cognitae,&existentes obiectivE. Nam unum , & idem est esse se cognoscibiles, &sic cognitas. Imo prius de rem esse cognoscibiles , &cognosci, quam esse factibiles,
de fieri Odie. . ex Aug.Dionys di aliis PRUdeae sunt sedimae principales, seu rationes rerum stabiles, quae sepsae formatae non sunt, ac per hoc aeternae, & qu sum visione anima beatissima fit s sed haec non eo veniunt creaturis, sed soli essentiae divinae ; ergo sola
'eubntia divina, non autem creaturae, Ut cognitae, liabet rationem ideae. Prob. min. Creaturae non sunt non χrmatae, nee increatae, nec earum VIlione anima fit beata . . re in HResp.dist.min.Creaturae inesse suo recli existentiae, duod habent extra Deum, conci in illo esse obiectivo,nuod habent in mente divina , & pro ut relucent an es sentia eius, neg. min.Imo de iis & in hoc sensu loquum tui Patres, & sollim impugnant ideas pIamnis, qui ideas suas putabat esse formas, & naturas quasdam communes ,& realiter existentes ab aeterno, saltem ut illi imponitur a b Arist. & aliis quibusdam . Inst Per cognitionem idearum anima Deatillimast , sed anima non fit beata Visione creaturarum s e
go istae non sunt ideae. ε . ' . LResp.dist.maj. Fit beatissima completive, &brat 1 tudine extensiva, & secundaria simul cum cognitione essentiae , & attributorum aliorum Kon. maI. Oc neg. min. ex sola cognitione idearum, ex pet se,nF.mai.& cons. Nec enim id somniavit Aug.Certum est enim ementiam eme obiectum motivum & primarium intellectus divini, &visionis beatae, creaturas Veroisundarium Ywterminativuua .
726쪽
sint plures ideae In Deo , an omniam , quae Deus cognoscit, O an sint in inurioris, an in voluntate.
CErtum est, si Deus habeat ideam unῖus rei facti' bilis, habet omnium, seu de omnibus; quiae dem est ratio de omnibus. Sed quaeritur, an illae sin
in Deo plures. Certum est 2. Voluntatem esse rerum omnium e L secti icem omnia, quaecumque voluit, fecit. Ideo, sicut idea est in artifice, quaeritur, an id eae divinae sint formaliter in voluntate, an in intellectu. Certum est 3. Deum cognoscere peccata, Privati nes, negationes, &mala tam culpae, quam Poenae.'
Et ideo quaeri potest, an ideae eorum omnium sint in
Concl. I. In Deo sunt plures ideae , O quidem non omnium , quae cognostis, sed omnium, quae directe faeit seu entium positivorum, o realium, quae producit , vel produeere potes AEd extra. Prob. r. ex Scoto fiJcit.Nam probans definitionem. ideae ex Augustino datam , Deus, inquit , omnia eausat, vel ea are potest non irrationabiliter ri ergo rationabiliter s ergo habet rationem , secundum quam format , non autem eamdem omnium, singula propriis rationibus f secundum proprias ideas format. PIob. a. ex PP. quoad i. p. Nam inquit August. munemadmodum inconveniens est asserere eamdem esse rationem anguli, O quadrati, ita in nueniens est disere eamdem esse in Deo rationem hominis , in huius hominis 3 ergo a sortiori, non debet dici, quod in Deo sit eadem idea, seu ratio hominis, & leonis. Nam h mo, & leo plus differunt, quam homo,& homo,quam Petrus, & Paulus. Eadem autem est ratio de omnibus tam individuis, quam naturis. Item Dion.In Deo sunt exemplaria remum ; ergo plures ideae. Prob.2. Idea est ratio, seu forma in mente divina, ruam respiciens Deus omnia producit, sed entia pro-ucta sunt plura ue ergo & ideae.
727쪽
Confir. Nam omnia sicit ad extra talia, iosi repraesentantur in aeternitate sed ipsi repraesen-:antur singula secundum pro iam rationem suam s. ἡ ζo singulorum habet idea . . Confit. 2. Nam sicut Deus, ut prudentri , &dati nabiliter & non caece agat ga extra , de t habere eas aliquas, debet habere singulas de singu-
lix ut rationabiliter singula' iar. . Prob. 3. Nam pluralitas idearum. smplicitati divinae , & magis e grui ' rerum naturae modo agendi rationalis agentis, quod ex se sdit, quod vult pr ducere, & produot conso e ideis sis, quost non faciunt aliae causae qui in essectibus suis determinatur a caut
dicasu prolucit ranam potius, quam mvic 'iaitram tum est. ex se , ergo in Deo tot sunt ideae, quot
non tacit, imo nequidem directh, &per se uia aestaeis, G exobatum. est suprὶ ι emo nec ii bet eo πὸ tur, ut habeat tanael lium, & positivorum, quae produeit ad extra, di pom 'DIH , - .Hra . Nam licet ad habet ideas, tum qui 'exbum e omnia , tum quia mrth DQR . Idivinas in , seu instanti ullo ,ret. dc spirer; de quo videhimus in NM. de A ri
V2 i. si sunt Tres ideae , vel distinguuMur Betmaliter aut rearier a: sed neutrum 2
non sunt plures. Prob-m n ' e alis in. Pugnaret simplicitati, Deo , nisi inter opposta relativε quia essentia clivina, ut repi 'R 'Rhh' - 2 hdistinguitur formaliter a se. ipsa, ut TePraeten eonia Icd essentia ut repraesentans MeaturaS, nambet rationem id ergo &ς ri.--l: Resp. g min. Nam distinguuntur saltem so maliter, di min Pro, Nam estentia est quidem ratio sactiva cognostendi creaturas, sicestidea mediata, α
728쪽
nandamentaliter, sed formaliter sunt singulae creaaturae, ut cognitae ab intellectu, in essent a. Ae secundum illud esse obiectivum. &esse essentiae distinguuntur ι imo & quasi realiter in tentialiter , quia distinctio sequitur esse, &est proprietas entis. Qiale est ens, ratis distinctio. In Deo creaturae suntota. & in potentia ad esse reale existentiar ; ita sic distinguuntur in illo, scilicet realiter poteruia
liter . . Obiic. contra a. p. Idea est forma , ad quam resonciens arens operatur 3 sed Deus non operatur possibi-ιias ergo non habet ideas rerum possibilium, quoahaec numquam emist,& praeterea illoram ideae euent
Re .dist mai. Operatur, vel oPerarῖ potest, conc. Pera ur de facto,ita,ut non habeatur de iis, quς aeens Potest operari,neg. mai. Deus non operatur possibilia,
sed ea pcisset operari ,si vellet. Et sicut perfectio est in nobis, ut habramus ideas plurium rerum , quas non . scimus ; Bonum est omniaseire; ita & in Deo, & quidem a Qttiori , cuius potentia est infinita obiic. contra I. Deus non habet idea materῖae primae, licer sit ens positivum, & producibile ; ergo Deus non habet ide s omnium politivorum,quae potest producere. Mai. prodi ex S. Thoma qui negat ideas de materia prima, sub illa non habet esse proprium dist nctum a forma, & num quain sine ista Producia
- Resi'. neg. mai. & aut prob. Nam, ut patet ex rer sica, materia habet propriam existentiam , &potest produci , ω existere sine mimae.. Dixi, quae 'oducit , aut produeere potess. Uncle quia non Producit. nec Producere potest naturas universales saltem seorsim a singularibus, ita nec earum ideas habest, iliem nec de relatrini ruis , quae per resaltantiam emergunt nec de peccatis , quae non soliim non
facit, sed etiam iacta o dit ,& punit. Conci. a. amas tramesexmalifer, Oheerive ad intellectum divinum. Est comm in. Prob. I. ex Molocit. CrJ 8e Praeem te, dicit, quot de mente August Idea sunt oblecta secunda .ria cotnisa, sicut dictum est prius, secundum quae
729쪽
fiunt aliqua extra ue & , quod repraesen nt Noabiliristi cognitio operabilis non est scientia practica , m-s virtualiter includat principium Vel conclusionem practicam ; sc non est de isseis in intellectu divino aenon dictant. Et infra dicit, quod adea naturaliter repraesentant illud, quod reprasentanis quia ι aesunt in inteIectu divino ante omnem assum Uuuntatis divinae. Ergo ex Scoto ideae sunt in intelaectu tam
idea est ratis aeterna in mente dιvana . nomen
mentis, significat intellectum: Et in id consentiunt omnes alii pΡ.&Theol i
Prob. 3. tum ex definitione ideae, quae en , seis Orma, ad quod respiciens agens spetratur. Nam respicientia spectat ad intelle m , qui est oculus animae. Tum ex ipsa etymologia nominis. Nam idea dicitur aspectando; sed spectare pertinet ad inteIχ-ctum , & munus eius est dirigere, vel ostendere, leuProponere opus, quale faciendum eae. obiicies I. Omne agens rationale agit per v luntatem aequὸ , ae per intellectum ergo ideae non magis spectant ad voluntatem, quam ad inte lectum. Probat. consi quia ostendunt opus faciendum, ut fiat rationabiliter, debere fieri cum intentione ι ergo idea tam est intenta, di Prae Volita, quam
Resp. ne g. cons. utramque. Nam intentio, re prVolino voluntatis non oritur Immediate ex in 1
ctione ideae, quae spectat ad intellectum aederaediante Drae conceptione , 8t hoc propter ordinem harum Potentiarum. Intellectus primodum, &a. illud sic conceptum Proponu voluntati, quae determinat illud se exe - ,et, Inst Ide. Deus in tempore producit res, quia voluit , &praedefinivit ab aeterno, tales producit, quales praedefinivit, dum ideas; ergo eas producit per, di secundum Ideasu quas habet in voluntate . . ResP. neg. cons. quia idem actus a niellacius, di c gnitio , qua proposuit opera facienda ab aeterno, pr ponit in tempore secundum easdem ideas.
730쪽
obile. a. D. Dion. si J dicit ideas esse in voluntate.
quia vocatos exempseriai quae Scriptura appellat pnedestinationes, & bonas Voluntates; ergo ideae sp ctant ad voluntatem. Resp. neg. cons. Nam D. Dion. non dicῖt illa exemplaria esse actus voluntatis, nec ad illam spectare sor maliter ; sed tantum in executione, quatenus voluntas decernit, & p destinat piodu re res in tempore
secundum illa exemplaria sibi per intellectum propo sita. Haec sussiciant de ideis. Vide, quae diximus de causa exemplari in Physica.
tia Dei. Iam loquemur de voluntate, quia sicut apeetitus sequitur boni apprehensionem,ita voluntas cognitionem, seu intellectionem, & per istam operatur omnia, sicut per illum cuncta videt, di ab ipsius nutu pendent omnia quoad esse,& conservari .
iarn, quidsit voluntas in Deo, O quotus . N Omine voluntatis in Deo, sicut in creaturis ,
intelligitur illa facultas, seu Virtus , qua amat bonum, & odit malum, finem vult, eligit media ad Ipsum consequendum opportuna. Afiquando sumit ut etiam pro ipsis actibus divinae voluntatis. Sed in agimus de voluntate in actu pri mo, & pro ut in facultas volitiva, de quaerimus an sit in Deo , di quid illa sit. Quod breviter expediemus . Concl. I. Dari voluntatem formaliter in Deo ratio docent. Prob. I. ex Scoto, ad qui ubique supponit , aut docet voluntatem in Deo, sicut intellectum, tam pex modum potentiae , & actus primi, quam per modum Urias . c Dds . actust id de GDιυλοm .e. s. sc I. c. g. q.4. D. . . cotho collat. de retriano. q. . u. M.