장음표시 사용
711쪽
In talibus conditionibu non est obsectum Ni seientiae Dei de actibus suis. Prob min. D. Pe-
rus v. g. in actu 1. quo negavit Christum coram
finedia ad negandum , vel conserendum , aut saltem non negandum , ali ut pece ametus non fuisset liberum 3 ergo ex qualibet cogn' vicine voluntatis eius in omnibus illis circumstantus ricin magis dabat occasionem Deo in aeternitate praeis videndi peccatum , Quam opseosit s ergo tota ratio id providendi aliunde veniebat. Certe, in quocum-oue statu, & circumstantus supponatur limo, di prae- videatur, in quo 1ἰ liber l,bertate indifferentiae verrae. de qualuumcumque supercomprehendatur, tam continet virtualiter non actum, quani actum, & co sensum in bonum , aut malum , quam non contensum s ergo scientia conditionata non iuvat ad unum videndum Prae alio. - . Confir. quia apud magiram partem adversariorum cone sus Dei est una, & indivisibilis actio cum acti ne nostra ue ergo ram, imo di multo melius videtur fuis
actio seu volitio ex Parte Des est ipse Deus, & est vere aeterna; ergo longe melius est illi ratio videndi futura libera, aequhinc necessaria, quam actin ulla creaturae, a qua non potest moVeri ad actionem ullam, ut probatum est. Et quamvis apud nos concursias Dei, di creaturae siuit distincti, adhuc seorsim intelligi non possunt, elim sint cor ςἈxibi' . . - TL HAlias probati ones dedimus supra de impossibilitate huius scientiae ante decretum, saltem condition tum.Nam si suturum conditionatum non potest praestiti sine decreto ue ergo scientia media ante decretum non iuvat ad conciliandaen libertatem cum Nam icto Auctores bullis scientiae illam volunt antecedere decretum , ne istuciossiciat libertati. Item alias remitto ad materias de praedinisatione, & de gratia actuali. objici. nisi Deus ante Meretum cirra conversionem Petri iesret,qubderate sensurus tali gratiae , si eam. illi daret, & antequam decerneret dare illam, converinso non esset libera , ergo scientia conditionata rein
712쪽
adeonciliandam libertatem cum praescien tia , & decreto, seu Praefinitione. Prob. anta. sita praescientia conversioni S , εc decreto concurrendi ad illam, non posset non esse,& haec necessitas esset omnino antecedens, alioqui Deus fuleretur in sua scientia, di frustraretur in suo decreto,.δe praefinitiones. sedi
utrumque repugnat Deo 3.ergo dici' Resp. neg. ant. dc a. Pari male ut constat ex dictis .
Nam & praescientia , de decretum resticiunt conve sionem. 3e cooperationem Petri ut liberam, de ipω- met decretum concurrendi, ερ liberum, ut patet ex
Aliae obieei Iones eodem fere recidunt , dc lolven
quidem certum est eam in se, de entitative esse unam, sicut Deus est summe unus, de simplex, semierminative plures sortitur appellationes secundum. diversas conlitiones obsectorum secundariorum, doad similitudinem quandam scientiae creatae. Dividi ergo videtur, r. in scientiam do Deo, qua le um agnouit, da decreatior is, qua cognoscit illa Lis. α in praemensem, qua videt res, antequata ex stant, de Rientiam , qua cognostit eas exist test, audsaltem terminatur ad illas ut existentes in se ipsis, . nam alioqui semper intuetur eas in Ra esstatia re
lucentes. Q. in liberam, quae sic est in Deo , utpotuerit non esse , ut ea omnis, cruae, terminatur V ex stentiam erraturarum pro aliqua temporis differen, tia, oc necessariam, quae sic est in Deo, ut ncin posset. non esse. Talis est ea, quae terminatur adessentiam . rerum. Nam Deus non potest essentias rerum ignorare . Et haec divisio coincidit cum alia, qua dici tur. 4. dividi in simpuris inlatagensiae , seu nasse ratem , dc vφonis . - enim est libera. , de illa, necessaria. s. in simplieis notista nudh alti git objecta indifferentia, de approbat is, qua ad
tingit bonum morale, de connotat complacentiam1
quandam voluntatis, di reprobatisms, qua attin3ici
713쪽
- ε i 6 De intellectu , O scientia Dei
. peccatum, seu malumniorale,& comu i displicen tiam . G. in practicam, quae dirigit praxis, seu opera..tiones voluntatis , dc Decμ iissim, quae non se dirigit. 7. aliqui diVidunt in quae miniacidit eum naturali terminata ad puram quidditatem rerum , & intuisivam , quae coincidit cum scientia visionis,qua intuetur Praesentes, ut praesentes. Sed vati deiuniuopist. Nam abstractiJa dicit imperfemonem,& opponitur comprehensioni, quae Propria est omniselentiae Dei. g. afrinvsexam, qua cognoscit se scire, di quasi testuctitur super c nitiones suas,&ῶrectam, quae terminatur Pure , & directe ad obiecta. Sed rest κio repugnat simplicitati , & compreliensioni Dei, saltem proprie loquendo. . omnis quippe cognitio eius directh, & simpliciter omnia comDrehendit. p. in naturalem , dc. supernaturalem . Sed nihil potest esse supernaturale Deo. Circa haec.non occurrit aliqua dissicultas gravi ris momenti. Nam quoad pra licam , & speculatia mam patet ex dictis supra, , quod, si ad. rationem scientiae proprie Practicae: requiritur dirigibilitas ex
parte voluntatis, non datur in Deo, cuius voluntas esti per se recta indefectibiliter , & intellectus eius non habet aliud munus, quam proponendi, seu ostendendi obiecta voli bilia, & noli bilia. Potest dubitari de necessaria, seu naturali, seu simplicis inteia' brent , & vsonis , seu libera i an sit adaequata
Nam multi volunt tertium membrum, quod Vocanti scientiam mediam. Sed hoc etiam dubiu*decidimus, supra, i ubi de scientia futurorum: vaditionatorum. Nam asseruimus eam non esse pro te mediam, pro ut seientia neeegaria sumitur pro illa , quae antecedit in Deo omne decretum, seu praefinitionem Voluntatis,& visionis, pro illa, quae sequitur ex decreto , Felzaefinitione . Possent tamen constituere aliud mem- tum divisionis scientiae absolutae , quae terminatur ad sutura absoluta , dc eonditionatae , quae respicit si tura conditionata. Vocetur autem media, Vel non, Iis esse non potest , nisi de voce , quam non culmus s
nee in his est di uti iis immolandum . QUAE
714쪽
QUAESTIO ULTIMA . . Qualis sit seientia Dei, seu de proprietatibus, ,
P Roprietates communes scientiae creatae non In quirimus , sed eas, quae soli divine convenirint , quarum praecipuae sunt, invariabit μ' , eomprehensivitas , simplicitas opposita discursivitati, &e. De ineacitate diximus supra examinantes , an, & suo sensu dici possit causa rerum . R
liquas hae breviter expediemus . Item de immutabi-stientiae constat ex dictis de attributo imminotabilitatis , quae cum sit absoluta , & excludat a Deo omnem prorsus mutationem intrinsecam , s
quitur satis aperte illum mutari non posse in suo intellectu per acquisitionem , & deperditionem ullius cognitionis. Pro reliquk sit ne l. I. Scientia Dei est absolute infinita, intuitiaua , comprehensiva. Est communis ...
--Nam intellectus Dei es in-aelligens di incte omnia factibilia, Vel intelligibilia. Ubi arguo sic. Intelligibilia sunt infinita, &hoc a ctu in intellectu omnia intelligente; ergo rntellectus ilis . la simul intelligens est infinitus; talis est intellectus divinus. Habes intellectus , & scientiae infinitatem , etiam extensivam,scilicet infinitorum, imodi comprehensivam, di intuitivam, quia omnia cognoscibilia co3noscit distincte, id est persectissime. Abstractiva
enim dicit imPersectionem, ut iam nota vim us supri. Prob. a. quoad I. par. tum ex Script. Magnus Do- . vianus noster, O sapientiae ejus non est numerus ,
tum ex August. ad Omnis infinitas 'uodam inestabili modo in eo finita est tum ex dictis de infinitate Dei. Nam intellectus, dc scientia entitative, &realiter est ipsa Dei substantia, & formaliter est perfecti', & attributum Dei, sed substantia Dei est absolute infinita in se, &suis persectionibus, di attrib
iis ; ergo & in sua scientia . . Prob. 2 par. ex Scoto de intumone ; quia cognitiorntuiri Vadicitur, qua est de repraesenti ut praesenti ,
715쪽
.618 De intcllectu, eientia Dei
In se, vel in alio, in quo eminenler continetur sed Deus sic cognoscit se, de omnia, quae cognqscit, stilicet in essentia, quae est ratio cognoscendi intuitive quodcumque obiectum intelligibile ; ergo tota eius scientia, seu cognitio est intuitiva, prob. min. I. de se ipso non est dissicultas, a. de creaturis patet ex dictis, quod illas omnes videt in sua essentia ,, in qua eminenter, & nobiliori modo repraesentantur, quam - in se ipsis 3 ergo &c. .' ,Confir. Nam cognitio abstractiva dicit impersecti nem respectu intuiti vae, scilicet est minoris evide etiae ,& claritatis, certitudinis, distinctionis, &c. esem omnis cognitio Dei est intuiti . si J Omnia nuda , or αρerta funt oculis ejus, ait Apostolus. . Prob. I. Rar. gnitio comprehensiVa est, quae com-- mensuratur obiecto, & adaequat totam eius cognosci-- bilitatem ι sed talis est cognitio Dei non sollim respectu omnis entis creati, quod est finitum, de illa infinita, sed etiam respectu essentiae, & sui ipsius, est nim etiam quoad iioc infinita, sicut & ipse ue ergo scientia Dei tota est comprehensiva. Objic. I. contra I. par. Repugnat infinitum actu 3 ese goo scientia inunita, maxime extensive . Nam si mnia entia possibilia non sint infinita , ita nec scientia o de illis erit extensive infinita.
Resp. dist. ant. Infinitum actu extra Deum , cone. Cum Deo, neg. ant. & cons. Nam ad finitatem obi
ctivam scientia Dei lassicit, quod attingat obiectum infinitum , ut est essentia sua, de quod eius cognosci
vitas non limitetur per omnia entia simul, aut sue-
cessive, sic quin plura, & plura in infinitum, sive ubtra omnem determinatam , vel determinabilem Prinportionem , & limites, si haec adessent, possit attin gere. An autem omnia eognoscibilia sint actu infin ta, non est huius loci examinare. - . Obiic.a. Omnia , quae sciuntut a Deo, ipsa sciemtia finiuntur, quia est comprehensiva ; ergo ut cogni--- non sunt infinita. Nam infinitum est imperaran δμιe ex Phid. finitum autem pertransibile. Rest'. neg. cons. Nam infinitum est impertransibile a Porentia per scientiam finitam, non per infinitam, qualis est scientia Dei, etiam comprehensiVa . Crais , Obiici
716쪽
c. I. contra 2. Par. Scientia, quae omnino a Nisstrahit ab omni eκistentia objecti sui, est abstractiva sed talis est scientia Dei naturaliso necessaria de γα sibilibus , ergo scientia Dei de possibilibus est abstra-
Resp. neg. min. Nam possibilia Videntur a Deo Ire essemia sua, in qua perfectissime repraesentantur, ω quoad hoc eadem est ratio de mssibilibus ede futuris, quae tamen Τhom istae ipsi fatentur inh objecta, visionis, stu intuitionis. Inst. Notitia intuitiva debet attingere aqualem xistentiam obiecti, quam in se ipso habeat immedi th ; sed possibilia non habent talem existentiam in e
sentia, sed tantum Virtualem eminentialem ; ergo de illis Deus non habet scientiam intuitivam. Resp. dist. mai. Existentiam, quam in se ipso habeat , vel habere possit, Conc. mai. & neg. min. quam habeat actu, &defacto, ita, ut aliter non ponit intuiti vestiti, neg. maii &cons. Alioqui, ut dicebam, cognitio futurorum non esset intuitiva. Suffcit ergo,. ut cognoscantur secundum existentiam Rossibilem,de repraetentatam inessentia,in qua continentur virtua-
ob lic. a. Possibilia, ut a Deo cognita, habent sol utri esse viminutumi ergo non habent existentiam in se, ergo non possunt cognosci intuiti ve . Resp. neg.2. cons. seu subsumptum. Nam sussicli ,rubd illud esse diminutum , quod habent in scientia,
it ratum, di firmum inessentia , in qua continentur,. di quod non repugnet i liis habere illud actuale. obite. 3.Notitia intuitiva est de obiecto existente in se ipso de ut existente, ita ut per se immediath determinet, de moveat potentiam ad sui visionem; sed notitia Dei de possibilibus non est tali Mergo non est intuitiva Resp. neg. mai. Alioqui nec scientia de futuris e intuitiva ab arterno, Biante illorum actualem existentiam. Sicut ergo scientia Dei decreaturis, nequidem existentibus , non movetur ab illis , sed ab obiecto primario, quod est essentia: ita nihil iuvat eam
existentia, nec nocet non existentia. Obiic. I. contra 3. par. Si Deus se comprehenderet,
iis fieret, quia nihil sui lateret scientiam eius de aeiptas sed hoc non lassicit ad veram commehensio
717쪽
. De intellectu , ct scientia Dei
nem 3 ergo scientia Dei de se iis o non est comprehen sivati Proo. min. Nam si hoc sufficeret, visio beato rum esset etiam comprehensiva Dei, quia nihil eorum s quae in Deo sunt , latet eos s sed cons. est falsum s ergo &e. Min. patet ex dictis. Rela neg. min.& ant. Prob.Nam beatorum vi sio non est infinita ; Deus vero est infinite visibilis. Alias ra--tiones dedimus silpra, ubi de invisibilitate Dei. Inst. Θοd eomyrehenditur, sinitur eognitione soliu-tis , ait Au Fust. sin sed omnis finitas repugnat Deo; aergo & comprehensio. Confir. Nam Deus dicitur immortalis . & incomprehensibilis. Resp. dist.mai. Finitur, id est, totaliter agnoscitur & quantum est cognoscibile, conc. mai.& neg. min. id est , accipit aliquam limitationem intrinsecam, neε. min. & cons. Nam cum scientia Dei si infinita aeque,
ae cognoscibilitas Deitatis , non repugnat unam alteri commensurari, & coaequari. Ad confir. patet eiuridici incomprehensibilem non resiκctu sui , sed cre . turarum. Nam saJSpiritus Dei omnia serutatur etiam profunda Dei. . ys ncl. a. Scientia Dei non componit , nec discurrit slicet omnes enuntiationes , Odiscursus nostros attingat.
Videtur esse de fide. Prob. I. ex Scoto s3J dicente quoad quod intellectus divinus non eognoscit aliqua discurrendo, di quod aeque Immediate seis particularia, universalia , insu non aequiris eognitionem particularium ex incia. piis praedeterminatis per voluntatem . Prob. 2. ex Script. negante omnem umbram vici si Liudinis, & successionis, qualis est in actibus discur si vis , ubi unum colligitur ex alio, & ignotum ex noto. Loquor enim de discursu formali. Γ J
quem non est transmutatio, nec vis pitudinis Obism-
Prob. 3. quia in Deo non possunt esse plures actus acientiae s sed discursus includit plures actus, Plura imi. iudicia et ergo die. Prob. mai. quia actus scientiae Dei est formaliter infinitus; ergo uno, ωsimplici intuitu percipit cognoscibilia omnia. Idem est de es . ent a, quae ut obiectum primatium est infinita in re-
718쪽
praesentando ; ergo tam ex parte obi cti, quam ex parte actus scientia Dei est simplex. Prob. 2. P. I. ex eodem. Theotitia est de omnibus cognoscibilibus , cornoscis omnes veritates: virtualiter contentas in quidditatibus rerum sibi notis ,
&, mnest ordo secunaei objecti ad tertium secundum
eausalitatem scilicet, non infert unum ex alio, cognoscit omnes assi attones, di negationes, dii , Iationes nostras , nihil assirmans , aut negans, aut inserens ex alio. Ρrob. a. ex Script. ad plan es ulla ereatura invisibilis in conspectu eius . Omnia nuda, or aperia sunt oeulis eius; ergo di omnes adi us , & cognitiones nΟ-strae, qualescumque sint, sunt etiam emia habentia. suum esse, & suam Veritatem.
Prob. 3. quia alioqui scientia eius non esset infinita,
non sciret omne scibile. ν - . .
Obiic. I. Deus omnia videt per ementiam suam, ut per causam;χd sic scire est discurrere 3 ergo Deus discurrit. Prob.mai. m discursus nihil est aliud, quam actiis , quo unum ex alio, vel per aliud intelligimus. Re . dist.ma i. Ut per causam, seu per unum indivisibiliter actum, eonc. mai &neg. 'min. peractus diistinctos, neg.mai. Ad prob. Discursus ,sor malis est actus,quo unum intelligimus per aliud prius cognitum objective, Sc rinaliter per duplicem actum. .Deus vero uno,& simplicissimo actu videt essentiam suam,
di omnia, quae in ea continentur virtualiter, Sc emi nenter,Omnes causas,& effectus eorum . Unde non discurrit ab una cognitione ad aliam uenulla ibi successio. Inst. Deus cognoscit res , sicut cognoscibiles sunt ssed sunt cognoscibiles distincte secundum simplices
quidditates, tum securulum principia. in eis Alcina aliter contenta , tum conclusiones ex illis principiis deu. ductas , aut deducibiles per discursum; eigo cognosciti per discursum formalem . it .
Resp. dist.mai. Sicut sunt cognoscibiles sine imper- isectione ex parte cognoscentis, conc. mai. sicut sunt i cognoscibiles ex parte objectorum scibilium absolu- , neg. maj. domin. ,JXam de ratione infinit, intelle' ictus est , ut uno simplici actu. ,, qui . sit infinitus, Φ:mnia illa intueatur.
719쪽
obiic. a. Deus vere cognoscit omnes enuntiationes , dc discurius, qui de rebus λrmari possunt, sed haec non potest cognoscere, quin & ηνὰ discurrat λrnialiter, ergo discurrit. Resp. g. min. Nam haec cognoscit obiective, Mnno simplici intuitu absque discursu mrmali, sed tam lim discursu obiectivo,quatenus discurrus nostri sunt obiectivE in eius scientia. Igitur uno simplicissimo intuitu exhaurit Deus inne scibile, Ee, ut inquit Boetius, uno ictu mentiscemir , quae sint, p- fueri- , veniantque: exeludis miratissimplieitatisformalem dis Uum, qui non exercetur sine reali actuum distinctione ., Dico, formalem di eursum. Nam scientia eius virtualiter, & eminenter aequivalet enuntiationibus omnibus, dc discursibus demonstrativis, quos formare Possunt Qmnes
DISPUTATIO IX. D. Heis Divinis. I bis spectant ad intellectum , quatenus operum
divinorum artisex, est , & ire eis volunt aliqui Deum cuneia cognoscere extranea, ut diximus. De . illis hic sermonem instituimus.
seu exemplar, seu speciem, & dicitur ab Augure. id forma intellitibu s , quam effectus imitatur ex in- . sensione agentis sibi sinem determinantis , velforma M- leuisibilis intra ipsum intimem existens , ad quam respiciensi pse, anifex inperatur. De causa exemplari, seu ideati .diximus in Phνcta, & illam descripum usid, ad qMod respicit agens, dumspemator, ut ad ejus imitationem faciaς opus. Quaerimus', an sint in Deo,
720쪽
Oncl. I. Dantur ideae in Deo . Est communis , dea multis dicitur esse de fide . , Piob. I. ex Scoto iJ sic discurrente , ut probet requiri ideas ad intelligenda obiecta secundaria ; non ad essentiam . Quando objectum est extra intellectum, non est ipsum intelligens, requiritur similitudo obj m in inteuigente objectum a quando autem objectum estpr seni, non requiritur , se est in proposito de obje-m primo , miserando, suta esentia , ut primum objectum , semper est ex se ratio cognoscendi se , ut autem repraesemat alia , quae non sunt. Usa, determinatur si . militudinibus ipsorum, scilicet ideis. Et id aperte su ponit, & docet saJ referens definitionem ideae secundum Augustinum .
Prob. a. ex Scrip t. 33 Quod factum es, in in Io Uta erat, scilicet secundum esse ideale, sic obielitvum , quod habent ab aeterno in Verbo Dei. omnia, quae nunt in tempore. Item , s JFide i AEligimus aptata esse saecula Verbo Dei , ut ex inmisibilibus misibilia βου- νent , id est , ex invisibilibus rationibus Healibus in Verbo Dei, pre quoiu omnia facta Dur, rei . GFbiles, sunt productae , inquit S. Tho. OsJ Item HI spice,
fac secundum exemplar, quod tibi monstratum es. Et, ad Faciamus hominem ad imaginem , se similitudianem nosiram , scilicet ideam, quae est in nobis. Prob. I. ex PP. Insidetis est, qui negat ideas rise in , mente diυιna , inquit S. Thom. Et August. Γ8J docet non esse negandum aliquo modo, quod in Deo sint formae, rationas rerum omnium producibilium ; & alibi fiadocet , . esse in divina sapientia immensos quosdam thesauros rerum intelligibilium , in quibus sunt omnes
invisibiles, incommutabiles rationes rerum, extam misibilium , er mutabilium , quoniam Deus non ali quid nesciens facit. . I, PIO, 4. ratione. Nam Deus non operatur quidquam nesciens, sed tanquam summus rerum arti sex
omnium idiens, & volens 4 sed qui operatur sciens, di volens, habet ideas' rerum omnium , quas facit