Summa theologiae Scotisticae, in qua ex fidei lumine, S. Scripturae oraculis, Ecclesiae traditionibus, & decretis, ss. pp. & theologorum sententia, & rectæ rationis ductu, religionis christianæ mysteria sacramenta, dogmata, & præcepta breviter, & sch

발행: 1706년

분량: 955페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

741쪽

sevi sunt necessario, di summe tim

se habet d possibilia, Volumate 8 do existentiam pro tempore aliq*0 do ii, haec volitio est libera vult producere in temporς hvral l - . , ei,

P, at voluntate

in illorum &ecimplacendo in eorum possibilitate, Medm', igni; sed haec eomplacentia, &s, in ergo Deus sie amat necessario Possibiliae Prob. min. voluntas Dei, qRae ΣΣ Ο

fertur ad omnia secunstum bonitatem, q

tat sineuia in suo gradu; sed

nitalin suo gradu est necessaria ;:nssarib. Nob. min. Nam sicut ex se hadint eam

possibilitatem, quae annexa est rerum euentiae,

742쪽

Disputatio X. 643

Confit. Si voluntas Dei serretur contingenter iures possibiles, posset facere, ut non eslant i ossibiles , quia sicut contingenter vult futuras, potuisset sacere , ut non essent futurae: sed cons. est contra Omnes s ergo necessario sertur in res possibiles. De libertate autem esse tali huius volitionis , seu amoris idem est, & a fortiori de amore sui. Prob. denique de futuris. Nam Deus ad extra agit libere contingenter , seu libertate contradictionis .

Nam si Deus ad extra nos ageret contingenter , nurulum esset contingens in rerum natura , ut probatum

est in Metaphysica. Deus enim Omnia sessilo fueret

totaliter, non eXPectato creaturae concursu , quia causa necessaria agit, quantum potest; ergo cum habeat potentiam inrinitam dicaremem omni termino vim tutis suae tam interilive , quam extensiVE, ageret seminper , & secundum ultimum suae Potentiae s ergo sic Deus vult existentiam rerum, ut posset non velle, ergo vult, &amat eas libere,& contingenter. Odic. contra a. P. Amor, quo Deus amat, est essentialis, & communis tribus Persoliis divinis 3 ergo& naturalis Deo, seu necessarius necessitate naturaiali, non autem liber ullo modo. Prob. cons. Est a nais

turali pondere appetitus innati Deo; ergo est illi prorsus naturalis. Resp. dist.cons. Naturalis, prout naturale opponitur supernaturali, aut accidentali,aut vi lenis , con. Prout naturale opponitur libero a coactione, aut determinatione naturae , negCons. Utrumque fatemur, sciliacet amorem Dei erga se esse ex innata propensione, de appetitu rationali, sed hoc non imDedit libertatem eius, quam dicimus essentialem, seu potius iuvat. Inst. iste actus, quo Deus se diligit. est vere ad unum determinatus, quia est necessarius; ergo nulla responsio. Resp.distantssist determinatus ex propensione proinptia ipsiusmet voluntatis, conc. aliunde , neg. ant. dc cons. Nam se ipsum determinat Deus delectabiliter, di complacenter ad sui amorem.

obiici a. Quod est liberum, Q a voluntate pendet, ut positis omnibus ad agendum requisitis possit agere, Vel non agere 3 sed Deus non est sic indifferens ad sui aminem ι ergo nec liber. Prob. min. Nam

ille

743쪽

6 6 De voluntate Dei

ille amor est ab intrinseco determinatus, ergo dic. Resp. dist. mai. Qxiod est liberum libertate contrae ctionis, cone. libertate essentiali, neg. ma, dc cons. Nam haec libertas ut diximus, inseparabilis est a Dei voluntate,quae se ipsam determinat sponte, & delecta-

taliter ad amore illum, quavis non possit non amare . Inst. Haec libertas sic sumitur, ut in Ponatur coact ni, vel necemati s sed neutro modo latratur climeultas; ergo nulla solutio. Prob. min. Nam Lactus naturalis non est coactus, 'uia est a principio intrinseco , di tamen non dicimi liber. a. latemur eam uare cunecess1tate ι non Verb ei opponi ; ergo &c. Res p. neg. maj. Neutro modo sumitur hae a nobis libertas, sea prout opponitur narurali determinati ,

ni ad unum, ut saepe dictum in m Phil. dc alibi.

- voluit, Deir ; deque Vult, facit; led non facit mere possibilias ergo non vult, nec amat necessario possibilia, libeth: dc contingenter illa amat. Resp. dist. maj. Quae vult emcaciter, di conseque ter,conc. quae Vult simplici complacentia, de inessicaciter, g. mai. dc cons. Nam . actus voluntatis incise ea possibilia est simplicis complacentiae, di unem x, lcirca iutura autem est emcax, dc consequens . lInst. omnis actus Voluntatis Dei necessarius est de intrinseca eius perfectione a sed nulla Dei Per- lfectio intrinseca pendet a creaturas , possibili-hus, sive suturis; ergo nulla volitio possiduium etidist. mai. Mikaii ve est de eius per Uione ,

eo . terminative, neg. mai. Et dist. min. sunt liter .

Nulla perfectio Dei pendet a creaturis dependentia propria , εc in essendo, & quasi a priori, conc. mpro prie, 6e terminati vh , de quasi a posteriori , neg. min. de cons. Nam sicut scientia Dei tam visionis, quam simplicis intelligentis non dicitur pendere proprie, lde a priori , seu quoad esse, a possibilibus, vel futuris , lim utraque necessatio intelligat, ira nec Voluntas eius, licet possibilia necessatio amet simplici compi centia. Idem est de amore, quo amat exilientia, ii cessit necessarius necessitate immutabilitatis, suppo

sito decreto inisaei de illorum creatione. . . Inst. a. Voluiuas non amad necessario, nisi sum

744쪽

Disputatio X. 647

summum bonum ι sed possibilia non sunt sum m umbonum; ergo .

Resp. ad mai. Non amar quidem summὸ,& emcacueter nisi summumsed sicut quodcumque, & qualecumque bonum , & esse intelligit perfecte , ita de diligit secundum illud esse, & bonitatem , quam habet.

Inst. I. Illa simplex complacentia non respicit extinctentiam rerum, nec est actus voluntatis, sed intellectus approbantis naturas rerum s ergo non est Vera volitio Prob. cons. quia nihil vere , & syncere amomus, nisi in ordinead existentiam . Resp. ne . anti maxime quoad a. Par. & ant prob. Nam complacentia est vere actus volutatis sequens ad cognitionem rei, seu iudicium intellectus.

Obiic. a. Possibilia sunt pure nihil ; sed Deus non potest velle pure nihil ι ergo non amat possibilia ullo

modo.

Resp. dist. mai. Sunt purum nihil actuale reale, conci nihil possibile, & secundum essentiam, neg. mai. ει cons. Sic distin. min. Deus amat futura , ut futura, licet ut futura non sint quid reale actuale ue se possibilia amat in sua possibilitate . Inst. Amare est velle bonum amato a sed Deus non vult ullum bonum possibilibus; ergo non amat. Prob. min. Non Dotest velle illis bonum ullum prius ex stentia; sed hanc non vult illis, alioqui non essent possibilia ; ergo.

Resp. dist. mai. Amare amore benevolentiae, aut amicitiae, conc. amore simplicis complacentiae I neg. maj. Ad hunc amorem sufficit approbatio quaedam occomplacentia in illorum honitate , qualis cumque sit Objic.contra 4. Par. Cognitio Dei de futuris,& ex .stentibus estntaestaria ; ergo amor. Ant Patet, quia non potest ea ignorare . alioqui posset limitare scie tiam suam . Prob. cons. Voluntas non minus est infinita, di determinata ad I ossibilia, quam ad existentiam, di ad futura ι ergo sicut cognoscit necessario , ita & amat. Res p. dist. ant. Cognoscit necessariis sutura, supposita volitione creandi, conc. antecedenter, vel ab soliis te, neg. mi. Unde sicut posset Deus non velle illa esse futura, ita & posset non cognoscere futura. Objici a. Deus necessario amat suas proprias pedi

745쪽

648 De voluntae Dei.

sectiones, ut gloriam, libertatem , amorem , tentiam, &c. sed creaturarum existentia est manis statio suae Floriae, dic. ergo eam necessatio vult, non

tra & in entitate sua absoluta,conc. man &in ordine ad extra, neg. maj. Tota illa manifestatio est exercitium potentiae, & beneficium creaturae,non

ipsius Dei, qui totus seipso, &in seipso est infinite

beatus.

De libertate voluntatis Dei an, O quaias sit. seu quid importe formaliter mamin actu libero.

JAm supposuimus Voluntatis Dei Ilbinatem dii plicem e se, i. egentialem ,'uaeconssistit in modi

eius naturali, & Proprio a Minon sqlum o& incoacte , sed etiam delectabiliter . , S. complain center dc stat cum necessitate volendi unde per' hanc operatur ad intra , a. contingentiae , seu dictionis , qua operatur ad extra, & in consistin, quod quae vult, potuisset non velle Unde' Non est de voluntate Dei, sicut de nostra. Nam nostra est libera non solum libertate , scilicet ad velle, & non velle,riotatis, seu ad actus posiviIo , scilicet ad velle, & nolle , ad amare , di odde Inn sie divina , quia hoe argueret impersectit nem in Deo , trilicet aliquam

Potentialitatem , Item voluntas nostra est I.

rie prodactum, & in se receptum unitur suo, vel per odium elogantur ab eo ; 't Voluntas Dei 3. non producit actum suum propter simpliscitatem suam, & immutabilitatem , sed luc ab ea manat Per emanationem quasi metaphysicam, , ac essentiae realiter identificatur ; ideo non se habet proprie passive , neque ut receptiva Iespectu actus

746쪽

sui ob eamdem rationem , sed tantum est operati υa , quatenus per se unitur obiecto suo absque actu. sic distincto, vel producto, vel recepto. Quod Valde n

tandum est.

Item adhuc disserunt, subd nostra tendit ad diverissa objecta per actus distinctos propter suam, & actuum suorum finitatem ; divina vero tendit ad plura , imo ad omnia objecta sua unico realiter , & so maliter actu propter infinitatem tam potentiae,quam actus eius. His ita suppositis , ex dictis in Tract. de anima, quaerimus hic , an Dei voluntas sit vere, Sc formalia ter libera, & qua libertate, & in quo sormaliter conis sistat illa libertas. Concl. I. Voluntas Dei est veri, informaliter libera libersate contingentiae. Est de fide contra Philosophos

putantes Deum agere ad exti a necessario. Prob. I. ex Molo. LII ponitur ergo libertas in voluntate divina per se, in I. in quantum est ρotentia opera

tiva , dico, quod divina nihil aliud respicit pro objecto sper actum in sillyum P ab essentia sua, ad quoslibet igitur aliud tantistenter se habet, ita, quod pose ser esse oppositi , scilicet contradictorie ,) Ohoeconsiderando issam , ut est ρrior naturaliter tendentia in illud objectum. Et alibi docet, saJ quod si perimpossibile intelligeremus Deum adhuc τοὶ entem non detem minassie ad alteram partem , sed quasi deliberaret , utrum vellex sum praedesinare , aur non , bene posset intellectus noster capere, quod contingenser ipsum proget

destinares,

Prob.2. ex Script.od Omnia, quaecumque voluis , fecis , & in persona patris familiast L J-nis iteremitu , quod volo facere t & , fsJ Omnia operatur unus, ae idem spiritus , diυMens sin ut is, pro ut vult; peratur omnia secundum consistum voluntatis suae s de cum se comparat figulo, qui ad arbitrium ex eademinasIa facit vas honoris, M opprobrii, & sic de aliis innumeris textibus hanc veritatem docentibus. Prob.3. ex SSI. Nam Ambrosius hic urget Artianos negantes Spiritum S. sui iuris esisse, in In tantum processtis impietatis , up negeςis , quod mius Dei

747쪽

6so De vesuntate Dei

liberae sit voluntatis, ae certe soletis etiam S. Di tum derorare , O negare ston popesis scr Num esse , S τι--rtis . ubi vult, spiraν, omnia operamr, divi nτzngulis, prout mult: hoc est libero moluntatis ars m, eripis ne statis obsequio . Et Hieron. dicit, quod si ho labi fisi fet, oi bonum nonee sitate perficeret, non esset Deo similis, qu/Ides boreus

2, est alectisne, non necessitate. Idem docent alii ,

euodsiis liber , ac su3Iuras , Iisi arbitrii, ' quod vult, facit , inquit S. Macharis

Ez;im dominium, quod illa I us, vel in obiecta iliorum, 'non vella, retam possitis illum ab aeterno creasset, di

i vim refertur Recem τυ erit necessa sanie cessat & illud. s. omniaxio, nec ulla essent contingentia , . Obile a. omnis actus voluntatis di Vinae tam eam catus , quam actus intellectus snon est magis libera, maxime GontinDς ant. omnis achiis, seu volitio Dei est Deus , aeque , ac omnis intellectio, alioquit id ram.f. incant.

748쪽

Disputatio X. fuer

positio accἰdentalis in Deo, & mutatio. Resp. ut sustra dist. ant. Entitati Ve, cone. utrumque ant. terminative, neg. ant. Nam volitio Dei ad extra terminatur ad obiecta, quae , di quomodo pu--cet, licet in se entitative sint ipse Deus realiter. Objic. a. Necessarium est rem esse futuram, vel non suturam; ergo Deus necessario Vult, vel non vult futura ; ergo non vult liberε contingenter. Ant. pa- 'tet. Nam ex duabus propositionibus contradictoriis una est necessario, & determinate Vera. Picb. cons. Nam istae non minus contradictorie opponuntur , quam illae; ergo , &c. Rela. neg. 2. cons. seu subsumptum. Nam licet non detur medium inter velle, & non velle futura, da-etur tamen electio alterutrius, quae est in libertate Dei, quae dicitur contradictionis , leu Gercilii .

Inst. Non in test cogitari ullum instans, ne quidem rationis, in quo Deus non sit determinatus ad unum; ergo neque ullum, in quo sit liber ad eligendum alterutram partem contradictionis. Prob. ant. volun

tas Dei tam est essentia liter, & ultimo determinata, de actuata , quam essentia a sed non potest cogitati instans ullum rationis, in quo essent a Dei non sit ultimo determinata , & actuata i ergo& voluntas; ergo pro nullo instanti, ne quidem rationis , potest cogitari di bera, seu indeterminata. Prob. mat. --luntas est idem cum essentia , & est pati ter infinita

formaliter; ergo & pariter actuata infinite, δcesse

couc. terminative, & ad extra, neg. mai. cons.

Prob. Alioqui enim etiam voluntas, Sc Dei potentia cieberet actu, & simul habere terminationes omnes ad creaturas, quas potest habere , & sic omnes simul existerent. Praeterea falsum est , quod in Deo non

possit cogitari ordo at quis prioritatis, vel posteri xitat is rationabiliter cum aliquo fundamento, ut diactum est supra . Inst. a. In illo priori, quo voluntas cogitaretur i determinata, esset in potentia, & iinperfecta; sed hoc illi tepugnat ἔ ergo & illud. Prob. mas. Esset ia tentia ad actum volitionis, aut nolitionis; ergo,

749쪽

s ex De voluntate Dei.

Resp. neg. mai. & ant. Prob. Nam vera potentialitas, quae imperfectionem dicat, debet esse realis, aut saltem inter χrmalitates finitas, quales non sunt voluntas, &volitio divina. Unde in illo instanti pra cisionis, quo concipitur Voluntas Dei ut deliberans, di eligens inter velle , &non Velle, est potentialitas negativa, non Positi Va . . . Obiici L Contingentia dicit imperfectionem 3 ergo libertas contingentiae non est in Deo. Pro anti deo potentia dicitur operari vel quia potere impediri, vel quia potest successivh unum actum ponere, Vel contrarium, sed. utrumque dicuimpersectionem , I. dicit impotentiam , di a. muta-

'i' sp hetant Imo persectio est non necessitari

Ie contingenti. Adtingentia enim neutrum dicit , Ied facultatem v lendi, aut non volendi . .

Inst. Omne infinitum est necessarium ; ted omnis volitio Dei est infinita a ergo di necessaria , ergo nulla est contingens . . .

Resp. dist. min. Entitative, conci terminative, seu pro ut transit super obiectum, neg. min. Ens creatum est obiectum voluntatis , sicut & intellectus 3 ideo non dependet ab eo, licet actus eorum transeant lu--. ' Oncl.a. Liberias in Deo nihil est distinctum a vol

tisne ipsa Deientitativa, ac necessaria, O mpmta, quae vult necessario necessaria, o contingenter conti gentia, seu quae vult esse aliqua , cum posset Velle non esse, aut non velle esse , seu terminari, vel non term

minari ad illa. Est communior inter Τheologos Om

Prob. I. ex Moto sid dicente, quod volantasna non es indifferens ad diversos actus volendν, nο-iandi ; ergo non est nisi unus actus simi licuumus in Voluntate Dei. Ipsa tamen voluntas di vina libera ea ad oppositos essectus, sed hare non est prima libertas , sicut nec in nobis. Remanet ergo libertas illa , quae

est per se perfectionis , & sine imperfectione , scilicet ad objecta op sita, ita, quod, sicut potest volun tas diuisis volitionibus tendere in diversa Volibilia, siJ i. d.39. L. o M. n. a I. in zz.

750쪽

Disputatis X

Da dia voluntas una volitione illimitata simplici tendere in quaecumque Volibilia . . . A quod voluntas divina nihil aliud ab essentia sua emccii necessario pro obiecto, ad quodlibet aliud ita contingenter se habet, ita , qubd posset esse opposi

Scoto vo itio eadem Dei, qua necessario respicit essentiam suam, respicit contingenter creaturas existentes , aut futuras propter suam perse ctionem infinitam , qua aequivalet Virtualiter pluri, quibus Voluntas creata tendere potest in obiecta di, ersa per diversos actus, v. g. per amorem

volui nem'. n*titionem, seu non

Prob. a. quia non potest melitis explicari hoc ines- fabile mysterium, quod summis Τheologis inexpliarabile apparet, ut Videre est apud illos, qui toti is dos explicandi excogitant, dc inter se tam Jonge disi dent. Nam alii cum injetano putant Deum libere velle per Volitionem se realiter distinctam, possent non esse, in quo videntur laedere Dei imm tabilitatem, & simplicitatem. Alii ponunt libere:

tem in denominatione extrinseca petita ab obiectis quate es sunt contingentia, oc sic hanc persectionem evira Deum ponunt. Alii in relatione rationis, quae fingitur resultarem voluntate, aut volitione aeterna ad obiecta contingentia ,& sic libertatem faciuntens rationis, saltem forma Iiter. Alii in eadem voli-yone aeterna cum connotatione obiecti voliti, quae sit de intrinseca ratione volitionis liberae, & sic, nirat 'r , ponunt libertatem Dei in relatione intrinseca Dei ad creaturas, quae realis est, aut rationis s si rationis , ergo coincidit haec opinio cum praecedenti.si realis, ergo Ponunt aliqualem connexionem Dei rea-. creatuIis. Quae breviter retia gisse sufficiat Tyronibus. Prob. I. Nam libertas est vere in Deo, seu in volutione, ac decreto eius aeterno ; ergo nihil est distinctum realiter ab eius essentia, dc volitione, seu decreto. Ant. patet ex praecedenti. Prob. cons. Nam

quidquid est vere in Deo, est Deus ipse realissimhcum summa necessitate, & simplicitate essendi ; ergo tam libertas decreti, seu volitionis , quim ipsum de-reetum est una simplex persectio, &entitas in Deo,

SEARCH

MENU NAVIGATION