장음표시 사용
771쪽
Objic. I. contra I. p. pro haereticis , qui Deum ducunt auctorem. peccati, quia Script. dicit eum indu
' eere nos ad peccatum, seaucere, obdurare, excaecare ,&e. ij convertit cor ebfum , ut odirent populum suum, & dolum facerent' salas dicebat Deo. saJ Quare errare nos fecisti de diis tuis, induram cornosmum, ne timeremus tei Et Deus ipse, 3JSuscitabo super te malum , tollam uxorem ruam inscum tuis, dabo proximo tuo. Sic auctor est adulterii. Et Christus docet nos orare, f4J ne nos inducas in tentationem. Et alia similia loca obiiciunt, non ut probent Deum causam esse mali formaliter, sed tantiim ut probent eum nos praedestinare etiam intrinsece, te ad malum impellere non solum permissiue , sed etiam positive. Resp. ne: .ant.& con prob. Nec enim id proprie, dive te significantilla, di similia loca , vel intelliguntur de Voluntate permissi a negati vh, aut positiva quoad entitatem physicam actuum quoad ma Ianon culpae , sed poenae ev i liis actibus venientia in ponitionem hominum, vel quatenus pei subtractionem gratiarum, & ex iussa indignatione, in ooeasionidus tentationum incidimus in nova peccata, quibus accumulatis in nos attrahimus vindictam , vel cuia peImittit nos cadere, ut ex casibus, vel malis hostris physicis fines bonos: providentiae suae promoveat , dicente Aug. bonus sieri mala, nisi ninipotens etiam ae malo facere poster bonum . Sic per mittit tavitiam Tyrannorum ad exercensem, dc c Ionandam Sanctoru patientiam .l6JOmris malus aut
ideo vivit,ut corrigatur,aut ut p/r en bonus exerceaturi
Inst. Plura mala dicuntur facta, dc. dearmina Dei prae definitione, S consilio. Sic Ieseph abus se venditum dicit ; OG non illorum consitio sed De3 voluntate, o ipsi dicunt, Π umquid pocumus Derr si siere istaniatii Et de Christi morte, & Iudaeorumia scelere,. hunc d nito consilis , er praescientia Dei re ditum. Et convenerunt Herodes, est Pilatus Iacere squae manus tua, O consilium tuum decreverunς fieri ,
i inquiunt Apostoli; C ergo etiam positive Deus ab ae-
772쪽
. Resp. g. cons. Nam haec, &-tria probant tantum , quod Deus haec praedicit, non a se fienda , sed a prava hominum voluntate per simplicem eius permissionem , & condescensionem ex generalis co cursus debito , & quidem talia mala per ipsum in honos fines ordinata , ut ven/itionem Joseph in salutem
gupti, & ipsorum fiatrum , &familiae, &Christi
iniquissimam condemnationem in redem Ptionem hominum, occ. Et sic ea, quae inique gesierunt l,
mines, in bonum Deus convertit, & praedefinivit
Inst. Σ. Non solum permittit sed etiam praecipit homicidia innocentum , ut in Abraliam, Isaac, 5e furta bonorum aE23quiorum Israelitis, &Oseae sornicationem , & Semei, ut malediceret David &c. ergo a sortiori haec, Scit milia mala potest praedefin re. Res p. dist. cons. Nam actus quidem similes potest
praedefinire, ait bonos, conc. ut malos, ne . cons. illi
enim, & similes aistus non fuerant mali,sed boni. Occisio Isaac erat sacrificium Deo, & optimum exobe dientia I atris; expoliatio. Egyptiorum iusta ; Oseae dat ius in corpus millieris fornicariae , & quando D vid videtur maledictiones Semei tribuere Dei iussioni, res Incit eas in se pavive, non active in Semeo, dc non ut iustas, sed pure ut permissas,& hoc in bonum suum, scilicet in expiationem peccati sui. Dixit enim
Deus ut videas humilitate meam. Et,utati Aug. id opermisit Deus malitiae Semei in poenam ejus futuram . in coronam patientiae Daυid. Objic. a. etiam pro determinantibus, ex August. Deum operari insus in eordibus hominum ad inclinandas eo rum voluntates, quocumque voluerit, siυe ad b
na pro sua misericordia ve ia mala pro merit s eorum; ea inclitiatio est antecedens , & praedeteriminans , saltem moraliter I ergo Deias Praedeterminat antec
denter , & ex se ad malum. Nec enim hoc potest intelligi de permissione pura , dc negativa . Resp. ex ipsoaret August.neg cons. Nam haee, & similia non veniunt ex volvatate antecedenti Dei, sed eκ malitia, & meritis hominum . faJFixum enἰm d bis ese, or immobile in corde vestro , quia non est in quisas apud Deum , ac per hoc, quando legitis in Lit e , .F f a ris
773쪽
ris veritatis ἀ Deoseduci homines, aut obtundi , aut obscurari eorda eorum , nolite dubitare praece, e mala eorum merita , utjuste isea parerentur, scilicet privationem gratiae , excaecationem, di obdurationem negativam, di permissionem malorum consiliorum,&tentationum. Lege duo illa capita August. Immenimus aliqua precara etiam poenas esse aliorum re satorum , scilicet, vult ista, non ut mala culpae, sed
Deus ergo dicitur. dupliciter inelinare cor , vel
Indurare. I. intrinsece, imprimendo illi motum . Sie inclinat ad bonum per gratias excitantes, dc moventes , & impellentes. a. negatiis subtrahendo retin cula , & permittendo tentationes, seu occasiones ii vitantes. Et sic dici potest impellere ad malum in penam peccatorum , sicut diceretur effundere aquam,
qui aperiret illi viam, per quam flueret in praeceps . De hoc alia, . Interim subiicio eumdem Α ug. in haec verba Apostoli. si J .em vult, indurar sad Deus,
Inquit, dicitur indurarae eum, quem mollire nolueris est induratio negativa sic etiam excreare dieitur eum, quem illuminare nolueris. Et alibi, Deum obduraret nolle misereri, Sc.. Obiici possunt pro praedestinatione antecedenti m tiva praedeterminantium. Sed haec intuta sunt in Physica. obiic. g. contra s. p. Ex M. Patribus . dc Conciliis nullo modo Deus vult peccatum positive, nec quoad materiale, nec quoad formales ergo non magis iulud praedefinit concomitanter, quam antecedenter. Prob.ant. I. quia Patres absolute dicunt Deum nolle , sed odisse peccatum, nec distinguunt de materiali , di formali. a. Concilium Trid. anathema dicit atai serentibus Deum mala opera velle,& operari, aut bona, & ιθ quidem proprie, O perse, adeo, ut sit ejus
opus proprium non m inusperditio udae, quam vocario Pauli; sed per nos, Deus non aliter praefinita-etus malos, quam bonos, nam utrosque praefinit concomitanter; ergo praefinitio concomitans ad Pe catum est contra mentem Concilii. Resp.neg. ant.& consprob.Nam Patres non loquum tur
774쪽
tui de peccato , ut peccatum est, & de ibrmali, ritodeonsistit in relatione difformitatis actus cum recta ratione, aut lege divina s ideo absolutὸ asserunt illud
esse totaliter a nobis, ne vel per umbram videantne favere errori haereticorum. Ad Concit. Trid. neg. min. Nam longe aliter loquimur de praefinitione ais auum bonorum quam malorum. Praefinit quidem utrosque concomitanter quoad libertatis humane conservationem; sed voluntate antecedenti, conditionata, & inefficaci consulit, ait, praeciPit bonos, Draemovet, & excitat, & adjuvat voluntatem a diselos per εratias internas, & externas, &Per easdem. avertit a malis , & eos prohibet, & punit severissime, quamvis ex lege sua generali velit concurrereaὸ eorum entitatem Physicam. Sic Concilii mens
Inst. Quod est praefinitum a Deo, est Molitum a solute, & emcaciter; sed talis volitio peccati etiam physice repugnat sanctitati divinae ergo de prefinitio positiva concomitans. - Resp. i. idem dici posse de concursu Dei in tempore adactum physicum Pessati , v. g. ad achtim homicidii. 2 Irin Me est aliquid fieri a Deo arente, quod Des
volente, dc Deum me est velle, quod facere. Ait
August. Deus nihil facis nisi volens ι or idem illi sielis, O facere. Rest . a. neg. min. in sensu conclusionis , sciliere de materiali, dc physica entitate actus. Nec enim magis Deo repugnat eam velle ab aeterno ex suppositione volitionis creatae, ouam eam de facto concausare intemPore per concurium physicum, ut facit. Obiici a. Non potest sei arari malitia ab entitate Mehus; ergo si Deus positi vh praedesinit entitatem , ita de malitiam. Prob. ant. Multi actus sunt mali esse tialiter , de ex obiecto, ut odium Dei, mendacium blasphemia,&e.ergo ab eis non potest separari malitia. Resp.neg. ant.& consprob.Nam illi omnes actus in
amentibus. furiosis, ebriis, dormientibus pueris,& ex motibus primo primis, sunt sine malitia morali. Resp. a. idem dici posse de concursu physico ad eoiadem actus in tempore, quem non negant Philosophi, nec Theologi , excepto Durando. Constat igitur Deum praedefinire ab aeterno
775쪽
mnes actus nostros Positivos, non solum naturales , sed etiam liberos, tam malos quoad entitatem physi cam , non quoad motalitatem, quam bonos , non quidem decreto antecedente, absoluto, & emaci , sed positivo, concomitanti , sicut in tempore comicurrit ad illos concursu simul aneo, non vero praevio , seu praedeternainante , ut diximus in Phy,
Uam peceati,praeter negationem volsiniatisimpediendi
illud, includere etiam actum aliquem positivum , salia
Prob. I. ex Scoto dicente, siJ quod permissioni peccati non respondet aliquid in moruntate divina, nia
si non velle prohibere seu impedire -, sive
rion nolle, quod est negatis actus divini , O positι- mi, Ope cis equens s per issio non est actus poseivus. Hanc negationem actus primo , & d recte importat permissio . quρd dicitur u tens sinere , hoc potest intelligi , non quod habea melle rectum eirea illud, quod permittit, sed actum
s quasi in rσexum, supra illud non velle impedire malum. . 1 Ut melius capias hoc , distinguit Scotus 'que ,εc nolle e ax , dc velle, & noue die ax, seu missum. Velle ineax est illud , quo non tantum pla' cet Voluntati, quod res sit, sed de illam statim faceret, si posset: & nolle e ax est illuc, quo no rantum displicet, quod res sit, sed etiam deit rueret,s Posset. Sic vellereni lium est illud , quo ita Placet rem esse, ut tamen non ponat illam in esse , quam Vis posset; & nolle remissum id , quo ita displicet 1em fieri, ut tamen non impediat fieri, quamViε Posset impedire. In nobis autem permisso promtu de ror ese nolisis remissis alterius mali cogniti. Uniae. Ad permissionem propriam in nobis Muiruntur xlia, I. ut res, quae dicitur volita , aut nolita remuse sit mala, a. quod sciatur illam esse malam , non enim Permitto , quod non scio, 3. quod illud ma- um non impediam fieri, clim possem impedire. Sed tamen reflectendo supra illam negationem im PC dimenti , possum eam velle , quod Scotusi sinere i id a.d.47.B. o c. n. i
776쪽
sinere ', inquἰt, pote s, quomodo perm δῖα dia vina sit aerus voluntatis, quomodo non . Prob. 2. ex Scriptura. Cum enim dicitur,fiJ ne nosiadueas in tentationem , sensus est, ne nos perm istas cadere , inquit S. Bonaventura. saJProb. I. ex Patribus . Non fieret , si Mon sineret , inquit August. IJ neque utique noleisssi iit; sed et olens .... Deum voluise permittere impium essie useque in finem , ut in die judicis ostenderer iustitiam suam in eju/ condemnφtione. Et S. Gregor. O J omnic potent Deus , quod fieri non prohiboe, iustum est uesieri sinae , silicet omnipotentia: tribuit Permissio. nem peccati. Idem docet S. Bona ventura s fueJ quia
permi ere aliquem cadere est opus justitiae s ergo Mactus positivus.. Hinc o .
Prob. 3. Ruod est bonum , Se iustum , est obiectum volitiqnis Dei positi yae ; sed talis perm ssio peccati est bonum , de iustum, S. eius say entiae congruit ; ergo est qbjectum volitionis postivae Dei, et 1lla permissio est actus providentiae divinaei genera lis; sed providentia est persectio positiva in Deo tergo , Sc. 3. quia Voluntas Dei non potest habete se pure negative, Sc quasi suspensam circa ullum enς; ergo nec circa Peccatum, quod per m ttit. -- Denique hie actus nullam dicit irnperfecti unem in Deo; erὀo non est negandas Obiic. i. Deus non potest velle ,ssive mala culpae s sod sic tue let , ι' permissio importaret actum Positivum eius; ergo , dic. Prob. min. Ille actus eisee aut volitio positiva culpae, aut nolitio P'sitiya ; sed neutrum dici potest; ergo, dcc. Prob. min. SIestv litiQ, ergo vult culpam positivό: si nolitio , ergo debet tristari, si con ra illam Peccatum fiat.
Res P. neg. min. I. sc z. argum. Ad 3. dico Permissionem importare volitionem essicacem non, impediendi , &nolitionem remissam seu inefficacem,& antecedentem Peccati. Unde neg. cons. utramque Nam
volitio non est peccati, & nolitio non sup'mit des chum virtutis impediti ve, ideo non arguit imper et ionem , nec eventuscontrarius causat tristitiam.
777쪽
Inst. r. In voluntate Dei non est nisi unus simplieliasmus actus, qui est Velle; sed illud velle non potest
esse de peccato quoad malitiam , ergo permissio pescati nonim portat actum positivum voluntatis Dei, sed puram negationem actus positivi. Resp. dist. min. Velle positivum directum, eon. reflexum,neg.min. & cons. Nam nolitione directa odit peccatum , & nollet illud, sed volitione quasi reflexa vult illud hermittere propter libertatem, quam ho
mini donavit, & ob alios fines sapientiae suae.
Alii Omma voluntas Dei sem' im' atur, an velit omnes salvarp.
hT Onloquimur de voluntate, prout significat sa-
ου culiatem volitivam, sed potius de ipsis voliti nibus, seu de actibus talis facultatis. Suppono autem , quod, licet unus sit. & simplicita simus actus voluntatis divinae, sicut & intellectus, quantum est ex se s tamen ex parte obiectorum , de secundum modum nostrum concipiendii. & loquendi solent distingui . de ex ea distinctione pendet imtelligentia, & resolutio huius quaestionis. i. Dividitur in voluntatem signi , 5c beneplaciti.
v. non est proprie voluntas, nec volitiis , sed signum aliquod eius. Sic Scriptura S. praecepta Decalogi dicuntur voluntas Dei, quia indicant nobis ea, quae vult a nobis fieri, ut sunt praecepta affirmatiVa, Vc Iomitti, ut sunt Pr.epta negativa. a. Vero est Verus, di formalis actus divinae volantatis, quo in se ipso, di interne vult aliquid fieri, vel omittia. Rursus voluntas beneplaciti dividitur m a
recedente- , di re equenνem. I. dicitur ea , qua
Deus ex se vult aliquid in se absoluth , & nudE spectatum , praecise a circussistantiis, in quibus d bet fieri, dc existere. a. econtra respicit rem in circumstantiis , 'in quibus debet fieri. v. g. cum aliquis sistitur iudieii, hie illum amat, & vellet se Vum, si υspicit eum, ut hominem, aut amicum , Vel propinquum s sed si respicit illum', ut homicidam , Vel furem , vult illum suspendi, mori. Sic Deus
778쪽
Deus resi ieiens Iudam, ut hominem, vel A D-lum , vult eum vivere , dc salvari s sed respiciens
eum , ut proditorem , & obstinatura , vult eum damnari Haec voluntas dicitur confeσuens, quia reia
picit hominem in circumstantia cons uente, scit, cet in peccato finali. S, Damascenus paulo aliter explieat illos actus i. dicit antecedentem, quia in solo Deo existis, ct nullam
ex nostris merisis,vel demeritis occasionem capis. Σ. ve
ro dicit eonsequentem , quia etiam ex nostris operibus otium habet. Sic voluntas Dei salvandi Iudam non respicit ad opera eius futura, nec ab eis movetur , sed a sola sua bonitate, de charitate divina; ideo dicitur antaeedens . Voluntas vero eum damnandi respicit peccata eius finalia, & ab eis movetur; ideo dicitur consequens, quia scilicet consequitur illa peccata, di eorum eraevisionem.
3. Diciture eax. Ecis Pax. Illa est actus, quo Deus non soliun vult aliquid existere, sed etiam aI plicat media utilia, & sussicientia ad illud esse, inavero est quaedam velleitas, εe simplex complacen tu in aliquo bono , possibili quidem , sed numquam futuro, quia nulla applicat media sufficientia M illud obtinendum. Hoc modo voluntas Dei respicit entia pure possibilia; quae numquam fient, nesexistent.
4. Bidam confundunt voluntatem effectricem cum e*caci , ita, ut omnis ea, quae dicitur sit etiam effectrix, ut sta talis sit non solum in actu I. quatenus intendit syncese rem fieri, quantum estre, & parte sua offerat media sufficientia ad eius existentiam, sed etiam ita, ut de facto , & in aciua. fiat, pro ut ipse intendit. Verum melius es' eas distinguere, ita, ut ista dicatur proprie-sci . licet in actua. illa vero purε, oc simpliciter efficax ,sci in actu primo. Alia dicitur a uuta , alia conditionata. I.
sere convenit cum consequente , quatenus Deus
vult aliquid fieri, de facit illud , vel se solo , ut
creationem, vel cum causis secundis independenter ab ulla conditione. Sic vult damnationem Judae suppγsta praevisione peccati ejus finalis, & salutem P eri ex praevisione perseverantiae eius in gratia . a.
779쪽
etiam fere coincidit cum antecedenti,quatenus Deus vult aliquid dependenter ab aliqua conditione ponenda ex parte nostra. Sic Vult salutem Iudae, quaniatum est ex se , scilicet si Iudas Velit cooperari gratiae ct in ea perseverare finaliter. s. Quidam confundunt Voluntatem eonsequentem dc beneplaciti cum absoluta, & caci, S eam vocant voluntatem ultimo Verminatam; Se similiter anteeedentem cum in caci, Sc condisionata , & eam vocant non ultimo determinatam . Sic videtur loqui
Doctor subtilis, fi J dicens, illud, voluntate
beneplaciti , est ultima determinatio, quae potest poni ex parie voluntatis ipsi 1 omnisorentis volentis ponere essectum in esse. Nos tamen iuxta allatas distinctiones voluntatum, seu volitionum , loquemur deinceps in
Conclusio 1. Voluntas Dei e a , consequens , abfοωνa, seu determinata ultimare , semper imple. mra non vero anteceden , O qme non est ultimo determinata, Est de fide. Prob. i. ex Scoto eit. DJ Voluntas Dei , quantum ad omnia, semper debet impiari , quia sicus omnipotens popinest omne possibile,ita quando 'otantas Divina determ nae se ad aliquid ponendum in esse, ultima determinariane , illud erit: s ergo semper impletur.
Confir. Nam inquit, 34 si eausa determinam ad
aιiquid, ultima determinarione, non poneret effectum in esse, hoc non videτetur, nisi rapter impotentiam ejus, ut puta, quia non sinceret ex se , veὶ quia esset impedita ab aliquo alio, vel propter mutabilitatem ejus, antequam effectus intelligatur ponim esses omnineos nee est impoιens, nec: impeditμs , nec muta buis i ergo Oc.
Prob. a. I .P.eκ Script . I Q Holuntati eius quis ref et di s sa Omnia,quaecMmque moliatdecit. Et ipsemet dici: per isaiam,so Omnis voluntas mea siet,stilicet efficax, de absoluta. Et Esther dicebat,s79 26n est, qui rude resistere misit, Et Sapiens voluntatem suam facit tam in virtutibus coeli, quam in habitat ribus terra. Et Daniel di ses Ron es, qui resistat manui eius. Et sic de aliis innumexis Scripturae locis
780쪽
Prob. 3. . ex Sue. PP. qui Omnipotentiam eius inuo. luntate I oriunt. Satis enim fuis ad omnia , melle, ait
instrumenta , Ires non tempus, O labor,inscientia, Meuniversum Deo voluntas est, inquit Theodor. aJ eringo sicut Deus potest 'mnia velle invincibiliter, ita &facere; de sicut nil ill potest impedire, ne velit , ita nec
frustrare volitione eiu . Et August. Deis, non ob aliudve Uter vocatur omnisolens, nisi quia quidquid vult, pote', nec voluntate cujus am creaFurae voluntatis omnipotentis impeditur effectus. Et sic de aliis. Prob. 4. ratiocte allata Scoti. Nam quod voluntas Dei absoluta no impleatur, Venire potest ves ab impotentia volentis , Vel a mutatione volitionis , quae Vel let non facere, quod deci everat facere, vel e X res stentia creaturae ; sed nullum horum dici potest; et-go &c. Prob. min. I. non ex impotentia, quia sup lionitur, dc est omniWalens. R. non ex mutatione v
itionis, quia est immutabilis. 3. neque ex resistentia, quia omnitin tentia est irresisti bilis; ergo dcc Obiic. I. Christus Deus queritur de voluntate sita frustrata,& non impleta Mergo &c. Prob. ant. IJties volui congregare filios tuos noluistisi Et Ap stolus dicit,quod Deus vult omnes homines salvos steri, di multi non luantur a sed illa voluntas erat efficax, di absoluta ; ergo haec non semperim Metur. Rest'. neg. min . Erat enim quidem efficax, sed arsetecedens, & conditionata, si videliceto innes Israel tae , & homines omnes vellent cooperari eidem gra- tiar, id, quod reliquit eorum arbitrio. Objic. a. Ergo homo heccando resistit Dei volunta- ti , di mandatis . Ideo dicebat S. Stephanus: Vos sem per Spirit i S. resistitis. Sed voluntas Dei, qua dedit mandata , est absoluta; ergo ei resistitur. Res p. neg. min. Nam illa voluntas est quasi condiationata,stMuens praemia observantibus, & i nas trans grestatibus. Si vis ad vitam ingredi, serva mandata. si quis sermonem meum fervaveΥit, mortem non
iustabit. Vides conditionem, sub qua praxi pitς ne pe vitam , si velimus obedire, & mortem, nisi obe