장음표시 사용
811쪽
concupiscibilis sunt eorrelativi ; sed istum admittumus ; ergo illum debemus admittere . . 'Prob. I. 6c η..p. Nam desiderium est volitio boni a sentis, de fuga est nolitio mali imminentis; Sed neutrum dici potest de Deo cui nec deest bonum, quod possit desiderare sibi, clim ipse sit summum bonum,
-εc bonorum omnium sons , & cumulus, nec est --lum, quod ipsi immineat, vel possit accideres ergo
test quidem desiderare nobis, ut salutem artem nam, & fugere etiam aliqua pro nobis, V. g. Pecca- . tum, & mortem aeternam; sed loquimur de his assectibus in Deo respectu sui. Prob. s. de spe, 6c timore , ob eamdem rationem. Nam 'estendit in bonum absens, arduum, obtinen dum i superiore. vel potentiores Deus Vero nec caret bono ullo possibili, nec quidquam illi arduum est, non habet superiorem , aut potentiorem ; ergo non est capax spei. . Prob. 6. de de stematisne i qua ob nimiam difficulta- tem desistimus a prosecutione boni, quia apprehend , mus illud, ut impqssibile. Et hoc quantum repugnet Deo , evidens est. Prob. 7. Idem est de timore, εe tristitia, nam ille respicit malum arduum, di imminens, ista malum pGesens,& nolitum s neutrum accidere potest Deo, crgo nec timere, nec tristari potest , saltem sibi. Dicop. fAtrem sibi, quia possumus quidem ex charitate tiam ere ,&tristari de malo alienos Sc sic forte Pouet Deus timere, de tristati l osset de malis nostris , sed linon propriE, quia nos sic tristamur, dc timemus Pro aliis, quatenus eorum mala reputamus nostra, quod
de Deo dici non potest . .' . Prob. 8. Idem est deaudateia, quae respieii prosecu- 'tionem boni , Zel depulsionem mali ardui non odi, stantibus graVibus i ericulis. Nam nihil tale potest 4ici de Deo , qui nec bonum habet prosequendum , nec malum amoveneum, nec pericula, vel imped menta superanda , voluntati quippeeius nil resistit; lergo non potest admitti audacis in Deo . . . Prob. 9. Denique nec ρεnitentia, quae inlatissima acceptione signiticae displirentiam de iis, quae feri' lmu , di maxime de ma lis, di arguit tum peccabili . ' talem i l
812쪽
Disp. X. 7 I. tatem, seu peccatum, tum mutabilitatem in poenia tente, sed utrumque repusnat Deo a ergo dc poenis
- Dixi autem , nisi valde metamorice , quia haec sollent dici de Deo sectin dum modum nostrum loquendi, quando illi tribuimus occasiones, quibus excitantur in nobis tales motus , , v. quando illum sic offendimus ingrati, ut demus stli causam poenitendi bonorum , quae fecit nobis, ut quando legimus de illo, quod iactus dolore tardis intrinsecus , dicebat, Poenitet me feedse hominem , scilicet merebantur homines talem Doenitentiam in Deo .. si fuisset illius capax . Ideo dicit August. sid prascientem omnia none penisere
. De virtutibus loluntatis Divinae , an, in quid sit sanctitas Dei, an vinule . x
VIitutes Theologicae sunt sides , & ster. dc ehar eas. Et dς his nulla restat difficultas ..Nam 1 , & spei dicunt impersectionem, illa desectum
. scientiae, ista boni absentiam . De charitate autem dicebamus in praecedenti, in Deo esse verum amo- . rem tam sui, quam nostri, & ideo veram charita-.tem. An autem. haec habeat rationem virtutis, &. maxime ha bitualis, non vacat disputare, nec tanti. est momenti. . Mora les sunt, prudentia , temperantia, fortitudo, . de ustitia . Hima pertinet ad intellectum ,. a. suPP . nit desectus indignos Deo, scilicet appetitus mode- randos circa delectabilia, di tertia circa mala repe l- lenda, aut sustinenda, sive . ut loquitur Scotus , moderatur appetitum concupiscibilem ,
di sortitudo irascibilem . Restat igitur quarta, quae oon videtur tot defectus supponere. Sanctitas autem desectus omnes excludit, & vir tutes omnes complectitur, di omnibus perfectioni- bus supereminet. Ideo Angeli, & Beati in coelo nihil magis celebrant, omnes laudes ejus comm
813쪽
Ilamantes, Sanctus, dic. Et hanc brevitet sic opti
Deo. O consistit in conformitate voluntae pstas cum lege aeterna, excludar omnem pro Mzmbram pereati. Est de fide Suoad I. I conte R hinos quosdam, di Luciferianos. y somniassint Deum ccasse auferendo lumen a Luna, ut iuridconserin Soli ,& ideo in novalunus singulis fuisse instituta sacrificia e lationi se isti vero eumst eum Luci serum Giecit e coelo, ut videre est a-
Luscript. M Sancti estote, quoniam e ssanctus sum, & OsJ Ron est se Uus, ut est Dominus astilicet, est sanctus per essentiam, & Dominus est sanctus in omnibus operibus 'is, . iProb. a. ex SS. Pambus. Mhιι pretiosius inven- mus , quo DeMm nominare posmus, nisi ut SanctumaynuIus, quodlibet aliud; eraus est Deo, ait Ana hios 'Ite suoniam omnium Auctor rerum ommum planomus est ex una ex perantia, quae omnibus asseleeeuiti, Sanctus Sanctorum iacitur, inquit Dion
formitate positiva moruiri, seu voluntatis ad legem aeternam, ut mox patebit; sed illa consormitas en in voluntate Dei per essentiam 3 ergo & sanctitas: de cuidem ita necessario, ut aberrare ab ea non Possiit,
quia est ipsa sibi regula , &mdesectibilis rectitudo, God ipsi Philosophi lices ethnici agnoverunt. Nam Cleanthes, ut apud Clem Alexandr. Si bonum flo--quitur de Deo quale sit, me ogas, a mi OriΥ- sum,justum, san m, pium , se um continens , didiu etiam patet ex dictis Nam: Deus nIessariose 'mat infinite 3 ergo de neeessario est Sanctus. 3. qma Deus est id , quo melius excogitari non potest 3 essio:et infinite Sanctus. . Prob. a. p. Ea sanctitas melius explicari non po
814쪽
omnisne ex puiseimmaeulata purito , inquit, Dic nysius cit. DIJ Merito igitur explicatur per inviolabi
lem , seu summam consormitatem cum aeterna lege .
Sic enim Christus suam divinam sanctitatem commendat , quod venerit , fri non ut faeiam voluntaxem meam, inquit, sed vfuntatem ejus , qui misisme . Addidi maioris claritatis gratia, quae excludat omnem prorsus umbram peccati. Nam iic explicatur, di asseritur sanctitas Dei. JPorro Deus sanctus est, r. radicaliter a se ipso, quia est radix, di fons Omnis sanctitatis, & purit
iis . a. objectivh, quia est obiectum , 5c mensura mnis sanctitatis , quae maxime ita est in eius amore. g. exemplariter , quia est norma sanctitatis, & repola per legem aeternam. 4. Drma iter , quia amox Dei
est ipsa formalis puritas, seu adhaesio summae purit ti. -Domιnus in omnibus miis suis , est sanctus in omnibus operibus suis, scit. omnes affectus , & op rationes eius inviolabiliter conformantur legi aetemnae, dc ideo implacabiliter odit peccatum . s. emi .nenter, Sc causaliter , quia non tantum nobilissima,
re infinita, & indefectibili sanctitate praeditus est , sed & ipsa est principiunt omnis sanctitatis, tum e
ciens, quia Deus est, qtii causat, & influit eam n minibus, de Angelis, tum formale, quia ipse est ratio, non quidem informans, sed altiori, & 1upereminenti modo, tum exemplare , quia omnis sanctitas per divinam regulatur , & mensuratur, tum mnale , quia in Deum dirigitur omnis sanctitas. Hinc colligis disserentiam sanctitatis divinae aegeata, scilicet ex illis praerogativis. Nam Deus est sanctus , & sanctificans, Angelus , dc homo, sunt sancti sanctificati, scilicet x. se ipso, & per esse etiam est sanctus , illi per gratiam, &Per qualitates , vel actus accessoris, a. sanctitas divina est substa
tialis, seu substantia ipsa mi, sicut de quaelibet aliae
perfectiones ejus, creata vero est accidens, dc substantis illorum Riperaddita , & supernaturalis , φ. divina est infinita , nostra est finita, di sic increata nec crescere, nec minui potest, nostra utrique motui est subiecta, illa est aeterna, di superior sine comparati ne, di imparticipata , nostra est temporalis, inserior, seu
815쪽
, ori Oetere habitus, quo Velit mihi QO
lui x x, p ; iii duantum est mihi bonum Coo
Nibii iste non potest dici charὶ-
' h potest dici alius, quam emperanti s
τοῦ , sine accident Iitate Clus , pMuta. quoad i. p. Nam de isto Deus Vult. Φ' LI ,' Namlleti per quandam extensionem
actus , sicut nec ulli motus, Vesereo nec illae virtutes. In cet.o non potest
se m sed Illus non potest silc amare quidquam ex
tutis est bonum honestum, quod est amabile lis. Prob. min. ex dictis. N m c: a x: Dei est obiectum primatium voluntatis mus, omnia vult, de facit propter semetipium. i H i.4.33.Κ.n.I6.
816쪽
Resp. dist. mai. Anietur actu sermarier, di immediatum , qui dicitur virtutis, conc. propter se ultimate, neg. mai. Jc dist. min. Deus non potest amare quasi reflexe. & ultimate, con. directe, & immediate, neg. min. Deus potest velle , dc amare quodctimque bonum directe, & immediate, & terminative , sed ultimate , & moti ve , ac reflexe non potest amare, nisi seipsum . Nos ipsi , clim amamus virtutem, & fac, mus actus virtutis, id facimus ultimate propter Deii , licti immediate amemus virtutem
. Q U AE S T I O Σ . De iustitia , an O qualis sit in Deo. DE iustitia specialem instituimus quaestionem,quia de illa sinit dicticultates speciales, quas ut diis
Praemitto I. quod ex Theologis, & Iurisperitis , Iustitia est constant , O perpetua voluntas jus suuri euique tribuendi. Iushά sumitur pro debito, di describitur utendi re pro libito eitra inpuriam ' ab terius. De quo susius in tr. de iustitia, & jure. Ideo si non reddatur cuique, quod suum est, seu ius suum , sit illi iniuria . Porro aliquid dicitur debitum, 1. ex daturali conm
ruentia , ves connexione . Sic cuilibet rei ad naturalem ejus perfectionem debetur certa quantita S , Ta, temPeramentum . Et huic debito respondet jus hi-tia generalis, quae inclinat Deum ad cuique rei tribuendum , quidquad requirit ad suam persectionem naturalem . Sic arti sex deb et operi suo rei sectionem . ut Ilaec sine dubio est in Deo . Dei enim perfecta se m. opera. 6c Vidit Deus cuncta , quae fecerat , eranxialde bona , id est, pei secta in sua specie. 2. Debia sum ex lege. Sic homo debet consormati in assectibus, ει actibus suis legi aeternae, Et iustitia huic respo elens dicitur inclinans voluntatem ad se conformandum legi huic, & id pilaestat per omnes actuS Virtutis. Et hoc sensu homines virtutibus dediti dicuntur iusti. iri Scriptura , quatenus in suis operibris com
817쪽
formantur legi aerernae. Hoc sensu non dubitatur, quin Deus sit justissimus , quia sanctissimus est, & justitia idem significat cum sanctitate. 3. Debitum ex promissio , praesertim sub pacto , dcconditione,qua Posita ex Parte promissarii debet promittens adimplere promissum. Et huic debito resto det iustitia, quae dicitur Veritas, seu fidelitas, qua inclinatur voluntas ad standum promissis. Et haec eruiam iustitia , seu veritas per stime est in Deo, qui perfectissime, dc exactissime praestat, quae promisetit, si nos ex parte nostra sonditionem Promissis annexam praestemus.
4. Debitum ex perfecto, seu stricto iure. Et huics non satisfiat, fit iniuria creditori. Nascitur autem
x. vel ex acceptione rei aliena vel contractibus,velmnis illatis. Et huic respondet iustitia stricta, quae dicitur commutativa, es quae inclinat ad reddendum
euique debitum ad aequalitatem accepti , aut damni illati, vel laesionis , vel irrogatae injuriae, dic. a. ex offeto distribuendi bona .communitatis cuin certamoportione. Et huic debito respondet justitia , quae dicitur distributiva , inclinans voluntatem ad distribuenda bona communia singulis, iuxta regulas, de proportionem bonorum ipsorum , & perinnarum ,
dic. De his duabus speciebus iustitia arocedit principaliter quaestio. Hispositis sit
Conclusio. Aliqua justitia debet admitti in Deo non tamen commutasiva stricta : aliqua etiam diseri inua , sed neque haec rigor a diei posest. Prob. i. ex Scoto, fi J qui iustitiam definit ex Amselmo secundum rationem generalissimam . Justitia est rectitudo voluntatis propter se servata , α addit ex Philosopho, quod est ad alterum . Et uir que modo accipiendo patet, quod justitia competit Deo . Pcimo modo habet enim rectitudinem voluntatis, imo voluntatem inobliquabilem, fuia
ipse est prima regula , & servata propter se, id est
spontanee propter se s emper habita. a. modo etiam Patet, quia potest habere rectitudinem ad alterum , dic. a. illi etiam tribuit iustitiam legalem , non
quasi subjaceat ulli legi , aut legislatori , sed quatenus ipse sibi est lex, ct agit secundum Verit
818쪽
res practicas, v. s. secundum istam, Deus est aman-dμs: quia, inquit,'non debet diei tex pro nobis est lex naturalis) siveiudicium praericum legis , saltem
est veritas practisa praecedens omnem determinati nem voluntatis divinae'. t. admittit in Deo justitiam particularem in ordine ad se, quasi ad alterum s quia voluntassua determinatur per rectitudinem ad volem dum illud, ista deeet suam bonitatem. Et haec es qua-
F V. ditis dabiti sibi ipsi , idest, suae bonitati , tam
quam alteri , Oc. ergo his tribus modis Scotus ad mittit iustitiam in Deo , non autem commutati vam, nee distributivam. Prob. a. ex Scripti DJ Fidelis est Deus , O iussus. ει , fa3 3usus es Domine ,-recrum judicium t uum. Eajustitia , pax Ueularaesunt. Et Iustitia de ea prospexit. Et Paulus s3J vocat Deum iustum iudicem, reddet mihijustus iudex. Et denique nihil usitatius in Scriptura, quam hujusmodi loquutiones, dia in Pellationes iustitiae. Prob. 3. ex Patribus I. ex Gituli. s J primordiocreator tam bonus, quam justur pariter utrumque praeest, bonitas ejus operata se mundum , iustitia modulara est ,&c. & August. fsJ De omnipotenria Dei λο iustitia dubitare dementis est, Ett 2 ec qui uam
de eo optime existi at , qui non eum omnipotentem .... rectorem quoque justissimum eorum omnium, quae cre iis i&c. Ita de caeteris omnibus.
Prob. 4. ratione, quia haec virtus est magna perinsectio sine impersectione i ergo est in Deo formaliter, quia continere debet formaliter omnem persectionem Iimpliciter simplicem, alioqui non esset infinite per fectus. Prob. ant. quia iustitia formaliter dicit rectutudinem inobliquabilem voluntatis Q us a Veritatibus practicis. Confir. Nam Deus verh, dc positive vult sibi e hiberi a nobis cultum, Mobsi uia debita, vult e iam, ut homines reddant unicuique suum inter se. de odit iniquitatem , eamque rigorosὸ punit; secltales volitiones sunt actus verae justitiae aeque, ac si ipse in se erga nos Vellet. talem rectitudin , quia, inquit Doctor, Per mihi , O tibi non variatur ratio Tom.I. Ηh forni
819쪽
.. - 7 22 M-- Dei firmatis habiluis ergo di veth in Deo est virtus ium
Prob. 2. p. ex eodem siJ si loquamur de reliqua iustitia, quae simpliciter est ad alterum, illa dividi,
tur in commutativam, &distributivam ... prima illarum non potest simpliciter esse in Deo re ctu reaturae, quia non potest simpliciter esse aequalitas , sed potest eue aliqualiter secundum proportionem , sicut inter Dominum , di serVum , ece. erso ex Moto, j ust it i a commutati va non est in Deo in toto rigore iustitiae erga creaturas. Prob. I. ex Patribus, qui omneS agnoscunt, Deumron ex justitia, sed ex bonitate debitorem nostrum se facere, nec ad aequalitatem , sed superab undania ter retribuere, nee tam pro acceptis obsequiis, q uam
pro promissis beneficiis. Lege August. ad O magna
bonitas Dei, cui cum pro conditisne reddere debeamus
obsequia , ut serυi Domino , famuli Deo , subjectipotenti imancipia redemptori , amicitiarum nobis praemia res, omittit, ni a nobis Obsequia debitae Ie ituris extorqueat ...da unde invitat praemis,terret supplicio, nisi ut benignitatis eonsilio Ese formato homini confuse ἐat, redempto provideati cic. S. Bernard. t 33 2 sque talia sum hominum memita , ut propter Illa visa αν-na debeatur dejure, aut Deus aliquam injuriam faceret , nise eam donaret; Sed si ex justitia rigo rosa id dcberet, nonne faceret injuriam, di inlustri iam non donando 2 E t S. Gregor. Si opus Urtutis exerc--το ad vitam , non ex meritis ,sed e venia Gmvauso . Et S. Basil. Mane empiterea requies illus, qui in hac vita Iegitime cenaverint , non secundum obitum osterum , sedjecundum debitam Dei munimentissimi. e Ansel. fueJ uisus es s Domine) non quia redvis. debi-
um , sed quia faeis, quod decet se summum bonHm . ergo ex Patribus in Deo non est iustitia conmintativa rigorosa, quia Deus non tam ex debito, suam ex b nitate , largitate , congruitate , aut fidelitate promi
Confiti. ex Concit. Trident. quod reserens Apo
820쪽
. soli verba, Abundare in omni o re bon. Dienset, quod labor vester non est inanis in Domino , non en mimustus e ' Deus, ut obliviscatur Ueris vestri .... ma-xnam habet remunerationem , Audi Concilium , Be-n . operantibus , in Deo Derantibus proponenda essmita aeterna , se tanquam gratia Filiis Dei miserisOγdiarer promima, ct tanquam merces ex ipsius premissisne bonis ipforum 'Veribur i meritis Meliter reddenda ,&c. ergo ex Concilii mente in Deo ad creaturam
non est iustitia rigorona , & pura, sed immixta gratiae, & largitati, quippe sG ex bonitate vult esse hominum merita, quae sunt ipsius dona. - Prob. 3. ratione. Nam ad rigorem iustitiae r uirutur i. aequalitas dati, & accepti, ita, ut creditor non possit plus exigere, quam debitor solvit, sed debeat esse contentus, a. ut datum , & retributum sit ex bonis propriis dantis, & retribuentis, nemo enim potest constitui debitor ratione accemi, quod suum est aliunde, I. ut qui accistit, teneatur stricto iure ad istribue,dum , ita, ut acci Diens fiat vere, dirigor se debitor dantis, nec possit negare debitum sine iniuria dantis ; sed hae conditiones repugnant Deo e rgaereaturas s ergo di iustitiae rigor. Prob. min. D de aequalitate, quia nonsunt condignae passiones hujus vitae ad futuram gloriam , nec habent sanctissimi viri,
ut David, quid retribuant Domino pro omnibur , quae Petribuis, Oc. &, Merces eorum m ina nimis, ut di cem us de merim , necesset ulla proportio daticum retributione, nisi Deus ex gratia, & libera a centatione elevaret opera nostra, quia quaecumque Nisumus offerre Deo, non .sulit vostra, sed mille titulis ei debentur, &sunt bona ejus, qui ex bonisare velit hominum egie merita, quae sunt ejus dona, timuit
Trident. dc ipsam et Scriptura id docet. ΓsJ Tua Iuui
omnia, ct quae de ruraturma cepimus, dedimus tibi. Certe. , s inter homines servus non potest in rigore dominos suos facere debitores nec filius patrem, nisi si emancipatus, quanto mictiis creatura Deum , qui eam non potest manumittere, nec emanciparea dependentia , ct servitute per illam sibi debitam λ