장음표시 사용
821쪽
πx a De voluntate Dei Uno verbo, ex Aristotele , id inter patrem & filium
non emancipatum, uxorem, & maritum, servum di dominum non potest intercedereJustum proprie Fraissum sed similis*durarae 3 ergo multo minus inteProb. eadem min. quoad 3.p. quia nisi Deus ex pa Rho suo gratuito Vellet acceptare opera nostra cum voluntate retribuendi, aut inmeritum, vel insatis factionem, nullam faceret nobis .i Iuria', & ni hi sominus deberemus ei 3 ergo ex iustitia rigorosi-.sima debitores sumus Deo, non Ipse nobis, nec potest esse, ob suam dignitate di VInam, quia ex pariste nostra sundatur in essentiali dependentia nostra
I si,sum inesse ,&conservari, &OIrari, & ex par-: mi in essentiali, & summo, di absolutissimo.eius Constat ergo inter Deum: , & creaturam non adesse iustitiam Hrictam, sed aliqualem, scit. sim litudinariam .secundum proportionem , sicut in- ei deram', dc servum. Dominum eium libria em d et retribuere maius bonum , quamservus Poses Ieteri, modbsit talis proportio, quod sicut sese sit facit, quod suum est dominus retribuat,quod
ineu Vet naturae distribuatur persectio proportiori nata Sicut in Rep. nostra personis secundum gradus. 22 proportiona r distribuuntur bona pertinentiataradus eat sic in Hierarchia universi ab Hieraresia, scit. Principe Deo, distribuuntur perfectio 2s nobiliores, seu convenientes talI naturae, dic. Et haec iustitia potest esse simpliciter, quia simpliciter potest dare naturis persectioiles debit si OR'
Venientes eis secundum perficiente , erEO, ex.
S to, ustitia distributira est λrmaliter in Deo . . Prin. a. Nam iustitia sub hoc conceptucet D: sapientiam , di piovidentiam .,
ime in gubernatione, di providentia naturali.
822쪽
licet etIam In moralibus, & supernaturalibus servet ordinem personarum , & eis distribilat, &dispenset . gratias, tamen his se habet mastis libere, & arbitraxi e , dividens singulis, prout vult. In naturalibus v xo magis determinatur a naturis rerum. Cujuisue naturam in eroprio satvat ordine, O vistute, inquit Dio- inysius ti I&, ut dicebamus ex Tertuli. Bonitas Dei operata est mundum, justitia modulata est . Confirm. ex Scriptura & Patribus, ubi legimus Deum poenas infligere iuxta proportionem Peccato-xum . J suantum turis avi D, O in deliciis fuit,
tantum dat illi tarmentum, O tactum. Et Tertuli. Γ3Jomnibus delictἰs... panam serjudicium destinaviit. Et, ut ait Apostolus, s J Referet unusquiDue, pro ut rapit , dcc .. Dixi auqualem. Nam neque haec iustitia in rig re potest esse in Deo, qu a nullo jure Iic obligari potest ad distribuenda bona sua, quin pro arbitrio suo posset aliter disponere sine ullius iniuria. Ratio est,.quia inhumanis bona, quae Princeps Ristribuit, sint bqna Communitatis, &Rei p. quae talem exigit iustitiam in illorum distributionς ,& Princeps ad eam proportionem tenetur m lege naturali, & divina, vel etiam & humana et Deus vero
nullis subest Iegibus, ipsa eius voluntas sibi lex, ecregula est. Pod facit, hoe i pso iustum est, quia
sic placet ei. Aliter de Principe, qui peccat in Deum,& homines, si non servat debitam proportionem in distribuendis bonis Communitatis. Obila. I. con. I p. Scriptura, & Patres dicunt,Deum esse iustum muneratorem, de ipsam gloriam esse e ronam iustitiae . est limbi rarena justitis, nam reddet mihi Aminus justus judex. Item, so Pon est iniustus , tis abliviseatur operis vesDi boni. Item sori Et, qui operatur, merces non imρutatur secundum eratiam, sed seeundum debitum . Et ipse, nJMuod iustum fuerit, dabo vobis. Et, Voca osterarιos, O redde illis mercedem suam , ergo justitia est vete in Deo, etiam dum retribuit gloriam.
823쪽
Confir ex Patribus : Nam, inquit August. I JNρα s Deus , ut iustos fraudest mercede Noctis .ncistit eum debitorem , In his, quae nondum; sed debitor tenetur
nclinatur Deus ad remuneranda bona o in nostra mercedem, honis operibus nostri . Pel
aia, 'in tali Ised tamen eam plus, aut mi .
merit m ' ἡ ' .malisiam conversa'
isul BAEI, uit Augustinus, quia promissit, di ex fidelitate potius, quam exstri Dei erga alterum , est eo an . ius proprium tribueni s in h0ς vi est ipsc
nem , sed potius perfectionem in Deo ,- qu inviolabili; rectitudo; ergo, εις - . t.' ' Re . neg ant. I &2, argum. directitudinem ad alterum tribuentem ei ias ,
ad mualitatem , di ' aiicto doti,dinem quomodocumque di deabito, vel sine aequalitate 3 negi, azbitum omne strictum dicit in Deo :
pendentiam , de inc creatura pectit eius, quippe quod retribuitur ex debito, ad aequalitatem arithmeticam dat, .:
824쪽
proprῖetatem creditoris, & unus dicitur vere debitor alterius, quae repasnant in Deo. iInst. a. Obligatio ad illam ae Halitatem non venit
praeci R ex natura dati, & accepti praeciso pacto, seu promissione liberali, sed talis aequalitas , & obligatio non repugnat Deo; ergo nec iust tia illa stricta. Prob. maj. Deus, suppositio pacto, tam tenetur da- regloriam Pro potu aquae frigidae, quam si datum illud aequaret regnum g soriae; ergo. Resi' dist. mai. AEqualitas aliqualis iustillae mῖnlis x oiosae, con. iustitiae rigoroiae, neg. mai.& cons. Idem d co adant prob. Nam promissio, de pactum illud dandi regnum gloriae pro potu aquae sun datur in gratia, & liberalitate infinita Dei acceptantis, depromittentis, di ide, teneretur eam retribuere ex M. delitate potius, quam ex rigore iustitiae. Objic. a. In. homine datur justitia stricta erga Deum; ergo & in Deo ad hominem. Haec enim sunt cor relativa. Prob.ant. Deus lutest exigere ab homine quod sibi ab eo debetur, dc Peccator tenetur ex iusti tia satisfacere, quantum Potest, ad aequalitatem offensae , & ad actus religionis ; ergo &e.
Re .neg. cons. de rationem eius.Nam inter Deum, dc hominem non valet ea reciprocatio, siclit nec inter dominum , & servum, nec inter patrem, & filium.
Iste deber patri, di Domino, quidquid habet, di akrtiori , homo Deo; sed dominus nihil debet ser-Vo, nee Deus homini, nisi ex Pietate. Obj c. 3. Satisfactio Chri sti pro peccatis nostris fuit de toto rigore iustitiae, etiam ex parte Dei Patris . ergo in Deo Patre est iustitia tiginosa ad Christum sergo de ad alios. ii Res . neg. ant. Fuit quidem plenissima, &ssiper- ndans, sed nono justitia stricta, ut suppono ex dicendis de Incarnatione . si Deus dederit - . Obite. I. con. I R. I iistitia distributiva non m laus obligat ad serrandam aequitatem in distributione bonorum ordinis naturae & gratiae, quam commutatia, a ad aequalitatem dati ,accepti in retributione; in propter hanc obligationem , per nos, iustitia commutati va repugnat Deo , ergo di propter illam τepugnat eidem distributivae. ResP. I. con. totum de distributiva stricta, quam. Η Α 4 iis
825쪽
n ciue admittimus in Deo, praecipuὶ quia non est admitti in Deo debitum, vel obIigatio ulla ad creaturam, & quia non distribuit bona communitatis, sed sua , & sie nulli Potest sicere injuriam tui ta Euangelium ., s J Tolle, quod tuum e F , Amice, non facis uia ιω-ιam, An non licia mih , quod OA facere t δα. Resp.2. ne .cons. & paritatem. Nain iustitia disti D in Ordine naturae, & gratIae oritvr ab ipso Deo, qui sibi legem immnit iuxta illul, sui date ridareonsequentia ad esse. Duni creat homi nem , obligat se ad movidendum illi necessaria ad illus esse, cum eligit Petrum ad fundandam Ecclesiam, &r gendam illam, obligat se ad in ovidenda illi auxilia, di gratias tali oneri sustinendo necessarias. Et sic de caeteris . Adhuc tamen sitendum est, eam obligationem non esse de strieta iustitia , quia sundatur in electi prorsus gratuita a & quando illi providentiae deesset, nulli iaceret proprie, de stricte iniu
m miseristata, an, O qualis sit in Dra. N Ihil magis decreta in Scripturis, & PatH-
bus, quam misericordia Dei. quaesuperexaltas Iudic/Μm, & qua Gma est terra. Sed pauci ad verrunt, quomodo naee virius admitti possit in Deo. Nam Communi scnsu mUerieordia importat displicentiam de mi Ieria a rerius cum 'oluntate sublevandr eum , α Iuxta etymologiam vocis, miserisors est , quasi h nou miser' eor, inquit Doctor , sal quia compa Mens maferiae alienae, in hae habens mi erum cor , id es communieans Iu miseria. Misericordia igitur dieIt r. actum , vel hab tum inclinantem ad nolendam mitrariam alterius , de Volendum sublevare illum, a. passionem , seu ditae, seu miseriam illam cordis. Describitura , uitio, ΓφJ aetritudo ex misinia alserius iniurλα laborantis r Et Augustino , Alienae miseria in cordan ira compassio, qua utiquo, si post mus , Dbvenis
826쪽
eompellimur I. dicit rationem formarem virtutis huius, a. Vero secundariam passionem eius. Concl. Misericordia quoad formale lanis .eum vere , est formaliter est in Deo , non vero quoad passi
nem. Est communis.'. Prob. I. ex Scolo. r JQuantum ad istam oper aionem nolendi miseriam sive imminentem , sive praesentem, misericordia est propriE in Deo, quia sicut nullum bonum evenit, nisi volente Deo, ita nihil prohibetur , ne eveniat, nisi Deo volente s murutae autem miseriae possibiles evenire alicui prohibentur , ne e Veisiant 3 ergo Deus habet nolle circa illas. Ita est de miseria praetente. Nulla enim tollitur, nisi
Deo nolente i Ilam. Prob.a. exscript. de Patribus. saJ Deus masericors, in elemens , patiens, O multae miserationis ... quieuodit miser cordiam in millia, Et Miserator, O misericors, Et Multae misericordiae, Et s3J Miserico terra, cte. Nam inquit August. Ad In terra abundat hominis miseria, supem abundat Dei misericordia, Et alibi, Si auferas com passionem , ta . ut remaneat tranquilla bonitas Diai veniendi, O a miseria libemandi, insinuatur divinae tmipericordiae qualistumque cognitio. Et alibi, Deus 3elat sine ardore , irascitursine perturbatione . Omia seretur sine dolore.. haec virtus In hoc sensu nullam dicit imperfectionem in Deo, sed summam persectionem, quae decet eius infinitam bonitatem, quantum ad
voltintatem lublevandi homines a miseriis peccatῖ,& danisationis, ut de facto dicit; mortem pe eatoris, sed uticonvertarur , er diluas , diximus, eum velle salvare omnes homines voluntate ante cedenti. . 'Prob. a. p. Quἰa omnis p o, 'ut triaIlia, & dolor, repugnat infinitae eius relicitati: dc simplicitati, estque impersecti'; ergo misericordia, quantum adeompassionem, leu condolentiam , & contristati nem cum miseris non est in Deo. objic. i. Misericordia inclinat per modum naturae ad tollendam miseriam alterius,quia inclinat Per m dum habitus, sed non sic inclinat Deum ergo non est
827쪽
in Deb ' Prob. min. tum quia vol untas divina non agit pei modum natulae, ted libere, tum quia non tollit omni: miserias, maxime in damnatis , &Pllibus aliis; erg* ς . . . Resp. dist. mai. & rationem eius. In creatis, conis in Deo, neg. mai. dc rationem ejus. Nam in creatis inclinat per modum naturae, quia dfabitus realiter distinguitur a voluntate, re adhuc ibi non impedit usum bertatis, in Deo autem virtutes non sic disti ouuntur ec sic minus impediunt eius libertatem ad extra. Unde quod non levet omnes miseriaS, imo. aliquas velit , aut Permittat, venit veJex justitia vel providentia , & fastientia , quae G.hIS Vult eliscere bona Voluntate antecedente vult nobis omnia bona , nullas. vellet miserias s. sed Voluntate cons uuente vult poenas damnatorum, &c. De Iuo est optimus, est de nostro , inquit Tertullianus. Obiic. a. In Deo non est. Vera iustitia L ergQ nec miseri ordia. Prob. conL Nam iusvitia, & misericordi' pertinent ad eamdem Virtutem x iuxta ut ud : Γ ericis ia , est verita bwaver t=υι , σNam aliud est non esse justitiam,tem iustitiae . sed quidquid sit deam. .
iuvesu formaliter, & habent Gyersas definitiones, ι Nili; l potest tribui No quod impiortat
relationem mirinsecam adcrea' idia sic importat a ergo non min. Nam mi sexicogdia respicit esserula lyter mileἔIaS.
Deo est perfectio in se abs ivx' si . t insece Mias nostri, , quam ab , , tiam Dei potilis, quam stientia illud in in Dorespectus fecundum .ic , quatenus milearicOIdlam concipimus in indine ad miseriaS nostras . .
828쪽
Prob. I. ex scoto, siJ quia sicut m Deo intellectas
non est formaliter voluntas, nec e converso, licet is-
num sit alteri eterisma identitate idem , ita iustistamn est formaliter , υet quiddilative idem miser Aomdiae , vel de converso. I ustitia generaliter in Deo si i- initur pro condecentia suae bonitatis , dc sic ad eam spectant, quaecumque condecentia sunt suae bouita-M. Et in hoc sensu misericordia est quaedam pars tuastitiae, quia sitae bonitati condecens est misereri . Sed haec acceptio iustitiae est general ssima, comitectitur omnes virtutes, sumpta 'ero specialiter prout importat debitum ad suam bonitatem, velut ad alterum , sic distinguliut ab aliis vi Nutibus, &maxime a misericordia , quae Praeter bonitatem , quae est primarium eius objecium, respicit aliquid in exeat ra, praetermi sso etiam justo, quod potest esse in cre
Prob. a. Nam justitia in suo conceptu specifico,& imali respicit debitum suae bonitati, misericor- .dia vero respicit, saltem secundario, de indirecte liquid in creatura, st. miseriam ejus ex motivo illam sublevandi ; ergo illae virtutes ibrmaliter distinis Luntur ex natura rei cum habeant diversa obiecta Irinalia, & immediata, licet conveniant in obiecto quasi materiali. Nam nunus requiritur ad disti ctionem, quam ad identitatem . .
Objic. ex Scolo. aJMisericordia est actus iustitiae ergo non distinguitur ab illa
Resp.dist .ant. Actus iustitiae generalis , quae com-Plectitur omnes virtutes, con iustiti. e specialis vir, tutis, & in proprio sensit, neg. ant. Nam sic consti- tuunt divertas species virtutum, & misericordia potius spectat ad charitatem, quam ad iustitiam spe-
Concl. 3. Probabἰia es, . qubdim omnibur Dei operibus ad extra relucent inseparabiliter duae illa vi
tutes divinae , justisa , ct misericordia , maxime ita operibus gratiar . Prob. I.ex Scoto . 3J Probabilister tenetur, quod in opere divino concurrunt mile cordia, & iustitia, iuxta illud , Unἰversae viae Domini misericordia,
meritas . Et accedit ratio, , Quiat artifex voluntate
829쪽
producens eonis iter regulae suae, iustus est, quia iustitia reddit unicuique, quod sibi debetur, artificiato maxime debetur , quod concorcist regulae suae. Ecce pro iustitia , quatenus omnia opera Dei su persei, secundum regulas mae sapientiae. Similites misericordia est in subveniendo indigentiae praelami, ut non insit, vel suturae, quae imminet, ne insit, Deus autem Producendo quararcumque creaturam ves sic subvenit indigenti. Jhob. a, ex Script. & Patribus. Γν serieordiam , er veritatem diligit Deus, Et a serieredia, O veriaras obviaverunt sibi cycEt Universae viis Domini m semisordia, O veritas. Ad quae verba August. DIV is expliere, quam crebro haec duo coniuncta Divina
Seriptura commemorat Z aliqu-do etiam. mutatis no
minibus , moatia m misericordia ponatur alia quando pro veritare iudicium , Acur es , Miserico diam , O judicium cantabo-ιibi Domina , &c. Fatetur tamen Doctor, f3J iliam rationem , quae est ri Tho. procedere ex ratione iustitiae, dc miser cordiae valde Feneraliter acceptae, quia ex parte Dei nilni debitum est creaturae, ratio de misericordia valde extendit miseri ordiam ad sublevationem , vel exclusiqnem cujuscumque defectus , cum tamera proin νεὰ non sit, nisi ad supplendum defectum pertine tem ad miserietin, non autem omne defectivum potest esse misee , saltem proprie Deo . Dixi; 'eaxime in operibus Vatis, quia in hῖs a tenditur miniis propria iustitia, cum Praemiat meriata, aut Punit demerita, quia scilicet praemiat uitta condignum, di punit citra . In praemiatione, di punitioia lucet iustitia in excessu praemii, dc levitate
830쪽
providentia, quae incomprehensibilis sapientiae, prudentiae, de bonitatis est propago, in cuius contemplatione exclamat Apostolus, O alsitudo divisi --m sapientiae: Ieientiae Dei, quam ineomprehens bina sunt iudicia eius,ct in 'rabiles viae eiust Non mirum igitur, si in ea caecutiant caeteri rum edocti in io, ut Paulus. Nos eius, ic aliarum Scripturarum, di Sanctorum Patrum dustu caliginem hane divinam
ante, de viaeo, 3 uastrvidere idem sit, ac ante iidere. ino sensu dixit Cicero, sc Providentia est, per quam fisturum aliquia videtur , antequam factum M. Alii a proeul, de video, quasi providere sita Ante videre. Sic Deus de coelo in teriam aspexit, inquiet David. Sic praevidit ab aeterno, quae hodie, & in s cula futura iunt. Dicerent etiam particulastro, dc via deo, fimi posse grammaticaliter ita, ut sit idem, aeno vobis video, scit. cum cura , dc solicitudine pro suis creaturis . Nam providentia, de qua hic agimus, , est illa Dei virtus , per quam rebus omnibus prospi- eit, ni recte ,-congruenter inbernentur, inquit D mast. Lais ea cura, quae ex Deo est, in ea, quae fune. Et ex D. rhom. 3J ratio ordinandornm ad sinem ter media apt/o tu cientia ad tuum, finem asseque dum. Et in hoc sensu de ilia hkagimus. Et quaerimus, an sit in Deo talis actus circa creaturas tam incommuni, quae dicitur generalis, quam in singulari, quae dicitur Particulari. ἀ