Summa theologiae Scotisticae, in qua ex fidei lumine, S. Scripturae oraculis, Ecclesiae traditionibus, & decretis, ss. pp. & theologorum sententia, & rectæ rationis ductu, religionis christianæ mysteria sacramenta, dogmata, & præcepta breviter, & sch

발행: 1706년

분량: 955페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

841쪽

7 De noluntate Dei

us res omnes semper finem suum consequantur ut ordinatae sunt a Deo.

inaestionis huius solutio patere potest ex di s de

voluntate Dei , an semper impleatur, 'c de v luntate salvandi omnes. Nam ibi res Ponsum est negati vh de voluntate ineruaci , condui hata, & antecedente,& amrmativε de absoluta, em ei, & consequente. Et sicut voluntas salvandi omnesi cum sit antecedens, di conditionata) non semper imis pletur ι ita est de providentia, quae saemiis est voluntas anteeedens, & conditi nata . . , . Porro in Providentia Dei haec spectari debent . I. mediorum praeparatio, & exbibitis , a. eorum applie tis de usus a creatura, & I. finis adeptio per illa sie applicata . Certum est autem quoad I. provide tiam Dei semper emcacem esse, nec posse falli , quia perfecte novit mediorum omnium utilitatem ,& su fieientiam, nec eligit, neque exhibet insuffcientia, saltem ex se. Quoad a. Vero creaturae, cum sint libera .saepe aberrant a finis assecutione , quia possunt pro libito acceptare, vel respuere media, & gratias a

Deo sibi paratas, & oblatas a & inde sequitur frustrari providentiam quoad finem istum , non Iero quoad erimum, scit. quoad mediorum electionem, de

exhibitionem . . . . e

Suppono etiam , quM providentia Dei respicit plures fines, I. generalem , a. particulares . I. Respicit Deum , & manifestationem gloriae suς, α b num uni versi, & hic finis est primarius, & ultim tus; siJUniversa quippe propter semetipsum op amsest Dominus. a. sunt alii fines proximi, & imm diati, di particulares , ad quos res creatae possunt d rigi, etiam a Deo, ut auctore uni rsi , Per media congrua . Sic beatitudo aeterna est .finis nominis, Deus autem semper consequitur primarium Illum finem. Namquc modocumque,di undecumque glutiam suam manitestat. Sed fines particulares de

cere

842쪽

cere possunt, quia, ut diximus ex Augustino, Deus 3 rendidit, sic admini strat, ut eas motus suos agere senat. Ideo sicut causae secundae inter se pugnant, ει fortiores impediunt debiliores, ne suos effectus Producant, ad quos ex Providentia generali destinatae fuerant, ita fines illos particulares non consequitur haec providentia . Sed finis ultimus nunquam frustratur. Ideo sit Concl. 2 con est de ratione providentiae , ut semper consequatur omnes fines proximos , ex particulares; suseit, ut assequaruν primarium, sive ultimatum, ex generalem. Est communis. Prob. i. ex Scino, fGqui Deum volentem salvare omnes homines, & praeparaptem singulis auxilia communia, pro quanto dedit eis dona naturalia, et leges recZas, es adiutorias cientia adsalutem, comparat Regi, qui dici potest velle, & providisse, ut

omnes subditi pacifice, & quiete Vivant, quatenus statuit bonas leges, &praeficit ministros ad custodiam legum , & ramen si videat aliquem tribulari iniuste , non statim oporteret, quod Rex intromitteret se ad faciendum sitam quiete vivere. Si. Deus, climprovidet adjutoris antecedentia ad salutem omnium , quibus iste etiam potest sufficienter lene vivere, salvari, dici potest, quod quantum est ex parte sui, vult omnes sal vari s ergo ex Scoto, ut Deus dicatur

alicui velle salutem & illi providisse de mediis ad iulam, non est necesse, ut de facto consequatur tal tem. Hinc Prob. 2. Deus ex providentia vult omnes salvos fieri, & providet illis ad hoc media sufficientia , de quantum est ex se , sed tamen non omnes salvantur sergo de ratione ProVidentiae non est , ut semper con sequantur omnes fines suos Paniculares. Mai. Plobata est supra; nec videtur negati posse, quin hoc spectet ad providentiam . Min. autem est certissima. Prob. 3. ex Scri . in qua Dei providentia queritur se frustratam. potui facere vineae , crrum feci ei , an quod expectavi , ut faceret uvas , O feeis labruscas Et Christus repraesentat eum in patre familias, qui, Nautavis vineam, in Doem ἡ Ι i circum sid a.d. 46.Rn. Ia

843쪽

7 6 Providentia Dei

elaeundedit ei, Cr locavit eam agricolis , a quἰbus expectabat fructus in tempore, sed ipsi negarunt fructus, & servos exactores o ipsum unigenitum Domini occideruntia Item & in servis, quid us distribuit pecunias ad usuram, ec reperit unum ex illisHui fodit talentum, de reddidit sine usura . Item de ficulnea in

Prob. . quia de ratione PIOVidentiae est tantum dirigere omnia in fines suos per media proportionata ex ser sed ad hoc non est necesse, ut semper finis i pinsequatvrs ergo dcc. Mai. Patet ex definitionibus aIlatis. Prob. min. Nam media iunt congrua rerum naturis, si sinant eas, quae sunt libere, agere motus suos , se. libere, di contingenter et Ied illa: Possunt Velle,aut non velle consequi finem sibi a Deo pro n- sum, sequendo,alit resistendo gratiar sibi oblatae insulae; ergo di Suffcit ergo, quod Deus finem generalem ab ipso unice dependentem consequatur, lc. mani fi stationem gloriae Iuae. Nam de facto praeparans , exhibens sic gratias suas omnibus, satis ostendit divitias Bonitatis sitae, & puniens ingratitudinem, di malitiam eorum , qui resistunt gratiis oblatis,ostendit jussiram suam , di sustinens impios, ostendit patientIam,re

clementiam.

Obiic. i. Providentia spectat ad voluntatem en cacem, di consequentem : sed temper impi tur 3 ergo di illa temper consequitur omnem rinem Resb. neg. mai. vel dist. Ad voluntatem emcacem antecedentem, di conditionatam , α quoaci selectionem, di praeparationem mediorum , conta acti Voluntatem emacem, abistulam, ac consequentem

remedia omnis finis, neg. mai. Nam pGVadentia non dicit volitionem consequentem , re absolutam n nisdependentis a libertate nostra , sed tantum Voliti' nem finis, & exhibitionem med orum sumcienti um de se, & sub conditione cooperationis 1idera ex Parte nostra. Et haec volitio est quidemaliqu' m. do efficax respectu elemonis, di exhibitionis In diorxuri sed antecedehs , & conditionata retpecta nostri. objic. a. Si non semper consequeretur linem Volt

tum a

844쪽

Disputatio XL et

hum, vel esset desectus potentiae, aut prudentiae, vellica esset inutilis, sed haec absurda sunt; ergo & illud.

Min patet ex Ecclesiae professione, Deus, cuisu providentia in sui dispoisione non fallitur , te, Attinxit a

sine u 'ue ad finem fortiter. Mai.prob. Nam vel falleretur in mediorum electione, & esset defectus prudentiae,v et impediretur ab executione , & esset defe-cius potentiae, vel certe frustra sic provideret ergo &c. Resp. neg. mai. Nullum enim horum sequeretur, quia Deus semper finem prima1ium assequitur , &praevidet alios non assequendos ex malitia nominum, sine quorum cooperarione libera non vult illos s & sic nec fallitur, nee deest potentia is sed adest summa sapientia, & clementia ; ec inde commendat iustitiam, cum punit obstinatos, & ingratos, ut patet de vivit

ribus iniustis , dc hom icidis .

Inst. Si Deuspraevidet eventus futuros, VIdet em-caciam , vel ineincaciam mediorum quae exhibet, si videt inefficaciam , ergo non vult finem obtineri peri ita ,aut imprudenter eligit , &exhibet illa si v idet ef-

sicacia m, ergo frustratur. Resp. eum praevidere 'ineiacaciam , quae non se tenet ex natura mediorum, sed ex libera resistentia nostra, & sic neg. utramque cons. Videt mediorum

sufficientiam in se, & vellet per illa consequi finem . Ied videt etiam inefficacia sore ex methlitia nostra, cui Vim inferre non vult , & sic voluntate consequenti non vult illos fises particulares. Deinde finem tuum timatium consequitur, quod illi sufficit, ut nonicustra exhibeat illa media . Objic. s. ex PP. Nazianaeenus, siJ-ad αυinae providentiae constitutionem res fixae stabiles sunt, etiamsi per contraria D ad G tur . Et Boetius, Lad Pr o ridentia actus fortunasque inominum indicDrubili causarum connexione constringit , quae cum ab immobilibus Providentiae pro resseantur exordiis, ipsos quoque immutabiles necemeest in Ie ; ergo ex Patribus providentia semper assequitur fines suos. Resp. dist.conseq. quoad finesta Primarium , conc. quoad particulares,& Proximos, neg. coras. Nec enim

de istis loquuntur Patres,sed de universali , di prima- Lad 4. de ιν oc prosa si

845쪽

748 De Providentia Dei l

ilo. Est etiam infallibilis quoad praesolentiam, quae

certo praevidet omneS Omnino eventus.

Quaeri hic possent alia de Dei ProVidentia,v. g.quo modo omnibus provideat , & an immediate. Sed non vacat iis immorari, quae ad Ascat isos potius, quam ad Scholasticos spectant. Certum est I. Deum efficere immediate omnia e tῖa positiva, ut creatorem omnium. Quod patet eκ Physica de concursu Dei immediato. a. rtum est,omnia conservari a Deo, dicente Scria plura, hi J-odo posser permanere aliquid, nisi su-luisses aut quod a te vocatum non esset, conservaτeius φ Et de Verbo Divino dicitur, LM quoa portat omnia Verbo mirtutis fur . Id est,. inquit Magister , continens , O gubernans omnia. 3.Piobathim est in Philo phia,Deum cooperari,de concurrere ad omnes effectus causae secundae immediatione virtutis, di suppositi. Audi Augustinum ex . Scriptura. IJ Sunr , qui inbitrentur tantummodo mundum factum fuisse a Deo, eaetera iam fieri a mum do ipso, sicut ille ordinavis, O jussit, Deum auten, Mihil operari, contra quos profertur illa sententia D mini, Pater meHs usque modo speratur, O e o operar . l . Probatum est supra,quod ordinat omnia in suos ifines peri media sufficientia . cum eo eram cuncta compavens, inquit Dei sapiemia, inanis praeparabaxeatis, aderam, dic.

ue' Certum est , quod ipsos Angelos adhibet in t telam, custodiam,& regimen huius mundi, & si gulorum hominum svi mandavit de re, ut custodiant te. Item fue J Omnes sunt administratorii birisus in ministerium molire eos , qui haereditatem capiunt fabula. De his satis ι ad principaliorem actum divinae providemiae circa homines , di Ang los descendamu . siJ Sap. ii, saJ Hebr. I. IJ .gen. adlist. 20. Γέ Ps M.

846쪽

De praedestἰnatione , O reprobatione. lN hac materia, seu mysterio caecutire se Paulus confitetur, quantumVis in coelo eruditus de arcanis Divinis, & illud considerans exclamat, O altitudo dititiarum fastientiae , Ostientiae Dei, quάm ineo misypohansibilia fune iudicia ejus i &c. Ideo monet A ugust. fi J Qυanto convenientius. anto ac-eommodatius est miauti nostro expa'escere illie , ubi Paulus evavit, ct exclamare.O altitudo, eὸ melius est admirari , quod investigare non suineis lN os caecitatem fateamur , quam Deo illuminandam offerimus,de lumine Scripturarum,ac Patrum. & maxime Augustini duehu caliginem hanc ingrediamur, ut veritatem, si licuerit, asseqtiamur.

Pl aedestinationis voce utimur ad significandum

intellectus, aut voluntatis divinae acti uri , quoad aeterno apud se destinavit hominibus,dc Angelis aliquot dare gratiam,& gloriam in tempore. Nam luseta Ecclesiae Lugdunensis sensum : Praedestinatum idem est, ac praesinitum , statum , ργ ωm, praeord natum , dcc. Ecce significatum quoad vocem. Et quae ra mus, an in Deo extet tale decretum de hominibus. Tum examinabimus strictiorem eius definitionem. Dico, utimur. Nam ex vi vocis praecise significat quodcumque firmum , & aeternum Dei statutum, leu decretum circa creaturas suia ex Hieron .sad prae deginare, idem est. ac praedefinire,& sic praedestinatio dici potest de omnibus, quae Deus decrevit circa crea-i turas, & tam de reprobis, quam de electis. Hoc sensualῖquando Patres utuntur nac voce , ut Aug.loquens de duabus civitatibus, quarum unam praedestina

847쪽

communiori Theologorum sumibur, pro solo es creto aeterno Dei circa homines , & Ai gelos , quin statuit eos elevare ait Slori- . Et it deinceps usust pabimus. . . . Haec praedest nario divi si solet in pncompseram , Meompleram. Ista significat deo elum , quo Deus voluit da te gloriam , & omnia mediae ad' eam conso quendam , illa vero signimat decretum circa. aliqua media tantum , V. g. gxatio aliquas , sed non totam coordinationem finis,&mediorum. ad finem. I. discitur praedestinatis gloriam . De utraque agimus, & m xime de eompti a QConclusi' I. Admittenda est in. Deo praedestinasio etiam rempi a. Est de fide contra negantes Pruvidentiam ,. dc somniqntes omnia, fatu evenire , oecontra alios, qui negarunt animae immortalitatem ,& luereticos putantes, eam laedere libertatem huma

nam. -' . L.

Prob. i. ex Scoto Q qui hanc veritatem ubique supponit de Christo dicit, eum sitisse praedestinatum singulariter, & qudd praedestinatio. est Praeor dinatio alicuiu& gloriGabilis ad gloriam , ad Ordinata men media; ast gloriam ....tur summa gloxia Christo, e c. 'directhdocet, ad . qudd Deus cum ingenter praedestinaei eum,quem prin destinat, di potest non Praedestinare , . . Prob. χ, ex Script . ubi Regnum DeisH dicitur tum benedictis, ab origine munda , seu ab aeterno, μω suos praescivis Q praedestinavit , & suos prαae

in adoptionem filiosum.& de Christo, destinatus est Filius Dei in virtvte , S P ob. I. ex communi Patrum , & Doctorum te, ut Patebit infra, & iam patet ex dira de Praen νμrMm pr civit , profecto prae estinavit . . Probatur denique, quia, ut dictum est de

848쪽

hil ἰtate , Deus non potest ullum decretum novum facere, nec tacta mutare s ergo quae in tempore fiunt, ab aeterno sunt decreta , & praedestinatae Sed Deuxin tempore Vult dare gloriam, & gratiam ali quoe Angelis , & hominibus , ergo eos ab aeterno praed stinavit ad illam gratiam, de gloriam . .

Obiic. . non datur praeflestinatio de atris creaturis; er o nec de rationalibus. Patet ant. Non enim dicitur de lapide, quod sit praedesti natu S, nec de belliis ,

dic. Prob. con. Nam creatum rationales non sunt minoris conditionis . quam irrat nates , ergo u istae non egent praelesti natione, lia neci lin. ReIp.ne g. cons. utramque. Nam Praedestinatio non facit conditionem rationalis creaturae deteriorem ,sea meliorem. Notat enim in Deo specialem provies

tiam de illa, quam elevat ast tam subli mem gIoriam. Obile. a. Praedestinatio derogat Dei Pot tiae, de hominis libertati; ergo non debet admitti. Prob. ant ouia supposito il lo decreto Deus nori potest aliter facere non potest damnare electum , nec salvare re

probum . nec ille potest damnari Deccando finaliter , nee iste salvari, nec vivere bene finaliter.

Re neg. I.ant. & dist.2. Deus non mest aliter fac rei in sensu composito praedellinationis , con. oc idem est de electo , in sensu cliviso, neg. antia&c f. Nec

in hoe deereto maior est difficultas, quam de qu urique alio. Nam propter immutabilitatem quidquil decrevili aeterno, invinc' uiter, nevitabiliter Ucit in tempore : nec mino est omnipotenR, qtua semper facit, quod vult. Ita est de homine tam reprobo, Quam electo. istud decretum non magis, nec aliter ligat eum, quam quoacunque aliua I nst. Reprobus ex necessitate antecedenti, non pol est Mnh vivere finaliter . necelectus male, quia decretum illud antecedit acti ono utriusque, di non m

est filustrati ; set omnis necessit' antecedens laedit libertatem ρ ergo Sc praedesti nati ἀResp. neg. mai &cons. prodi. Nam decretum illud antecedit quidem durati ne usum libratatis bonum,. aut malum, sed non causa fitate ulla , s potius 1 lum supponit, aut comitatur , ut 'ide uis. obiic. 3. Suppositiis praedestinationis inducia Π sumptionem, aut desperationem 3 eigo non est alle Ii 4 Ie

849쪽

renda. Prob. ant. Homo sic discurrite Vel sum praed stinatus, vel reprobus, si praedestinatus, quidquid aram, salvabor, si reprobus, quidquid agana , damna..hor, ergo frustra laboro in procuranda mihi salute. Resp. neg. ant. & ad pro . dist. Sic discurrit teme- , & bestialiter , con. rationabiliter, neg. ant. Nam rationabiliter dicere potius debet, si sum praedestinatus , debeo solicite laborare pro mea salute, quia non sum aliter praedestinatus ad sesutem consequendam , nisi ex bonis meritis, si sum reprobus, debeo vitare peccatum , quia non sum reprobus , nisi Propter peccata. I a praemii praedestinatis isa es ab omnipotente disposita, ut ad hae erecti ex labore perveniant,

quatenus pinulando mereantur accipere,quod eis omnia

potens Deus disposuit donare, inquit Gregorius . 13. Concl. 2. Praedestinatis completa est creaturae rati natis electis , seu praeordinatio ad gloriam, O gratiam, aliaque media necessaria ad illam consequendam. In re

est communis . .

Prob. I. ex Scoto, a quo addescribitur electis ere tura intellectualis ad patiam, O gloriam . Et alibi,s 34 Est praeordinatis alicujus ad gloriam principaliterra ad alia in ordine ad gloriam . vides , quhd nostra d scriptio coincilii cum utraque. Prob. a. ex Patribus. Ab Auεust. l dicitur praepa Maio gratia in praesenti,'gloriae in istum, &scientia,*'Maratio beneficiorum Dei, -ibus certifi e liberantur,quieunqua liberantur . Et Drevius, QGrarια ,edi gloriae praeparatio. Ita est decetteris . Prob. I. Nam sic explicatur Dei actus iuxta sensum Scri Pturae, & Patrum, & totius Ecclesiae. Dicit I. electis , leu praeordinatio. Nam laer illam Deus vere

eligitiuos, quibus vult dare glatiam, ab illis, quos reprobat, & sic electos dirigit, & seligit in vitam a ternam . a. creatu e rationalis, id. hominis. & Α, geli , quia illi soli sunt capaces visionis beatae , & beatitudinis, te per consequens praedestinationis passivae. 3. ad Irariam , in gloriam, quia electos ordinat ad gloriam , ut ad finem, di ad gratiam, ut medium, quo

850쪽

- Disputatio XII et sa

quo electi pervenire possint ad illum finem. Nam qui vult efficaciter finem , vult etiam media necessaria ad illumi de licht pndestinatio diei Posset ad alterutram, scit. ad gloriam, vel ad gratiam seorsim; tamen neutra seorsim ab alia esset praedestinatio completa. Confir. ex Apostolo cir. qui uriamque coniungit. gloriam, ut finem crquos etweavit, sitis,iyifieavist ecce gratias

vocationis. & iustifieationis ) . quosiustificavit, sius

rurisi vis. Obi e i Predestinatἰotam dicitur ge reprobis quam de salvandis; ergo non est vera electio ad gloriam .iProb. ant. Eeo vos duodecim eleri , est unus ex vobis diabolus est, scit. I udas reprobus f ergo electio dicitur etiam de reprobis. Resi . dist anti DieItur improprie de utrisque con. Propriε, neg. ant. Ε' dist. an r. prob. Electio ad AI stolatum dicit de Iuda .eon. ad gloriam, neg. ant. ει cons. Predestinatio. &electio i nproprie, & late diaeitur tam de damnandis . quam de salvandis sed propriὸ, de in sensu Ecclesiae dicitur de solis sal andis. Obiic.a. Augustinu cum Scripti laeam definit ne ordinem ad solam gratiam serpo non revi Alcetur ad gloriam . Prob. ant. i. qu a D. Paulus aJdiest uod praedestinavit nos in ado tionem filiomm . seu adgratiam adoptionis. Et ex Augustmo , est praeparatio b noletorum Dei, dae. ergo ad gi aliaq. Resp. dist. an r. &cons. 'iob. Pr aedest natio incominpleta, con. com Pleia, & totali, neg ant de eons Unde alibi August mis facit mentionem de r. alia m ρπ- senti , et eloria in futuro. ut diximus . Concl. 3. Licet praedestinario non sit sive 'raestistitia,

ea actu intellectus, tamen forma iter et actus voluntaris. Ita Scor istae contra Thom istaseam manentes tor- maliter in intes lectu, & alios ponenter, eam in utrinque actu aeque prioci paliter.

Prob. i. ex Scoto cir. IJ Praelestinatio propri Esumpta dicit actum volun alis divinae , scit. ordinem electionis Per voluntatem divinam licet posset accipi pro actu intellectus concomitante istam electionem 3 ergo vult 'Cede itinationein impor-

SEARCH

MENU NAVIGATION