장음표시 사용
831쪽
Per generalem providentiain intellige .cum Sco N H eam, qua regit rςs , secundum quoa natae sunt regi juxta illud Augustini. quas condidit , ac miniserat Deus, ut eassuos motus ageresinat. Perparticularem Veio eam , qua ex electione providet unicuique hominum secundum merita praesentia, vel
futurae, & nobis occulta, sed sibi praesentia; quia eius iudicia iusta sunt semper, licet occulta, ita , ut a liquando adversitas plus proficiat , quam pro eritas, inquit Boetius. OsJ Et liaec etiam dicitur providentia
moralis, &supernaturalis Concl. I. In Deo est vera providentiat , qua Omnia, se singula curat, gubernat, . in suos proprios fines direιαρὸν fustieientia media. Est dende contra Atheos, de impios Philosophos, qui cum Democrito, Heraclito, & Epic uro, &c. neque universis, neque sinpulis a Deo proυid eri volu t. Primi Deum non agnoreunt, isti, di alii simi lis sarinae negant ei curam esse de his infoxioribus Circa cardines caia ambulat, . inquiunt M. Pud S. Iob , nostra non consideratia Pruo. I. et Scoto mox citato φss' Secundum fidem ,.& virtutem ita dicendunt est, quoc Deus habens providentiam generalem de omnibus regit res ... & praeter i stam generalem providentiam , habet ex quadam. electione,secundum q uam providet unicuique homi
Prob. a. exscript. Nam 6JDer attingie asine usque ad finem fortiter , dismnens omnia suavia aer, O aequat serui illi euis de, omnibus . Et In o- mni promidentia occurrit illis . Et, s7JTua ψutem, να- ter , providentia: cuncta iubernaς Quod exemplis probat Christus. D. Ites cite volatilia cocti, quoniam
mnserunt, neqne metum , neque congregan tu horrea,
Patem vester celestis pascit illa, &cia Prob. ex Patrib. Delias prospicit cuncta mirabili providentia , O bonitate, ait Dionys. 8J nihil Osan aio e rum, quα facta sunt, ct tuae si inr,esient, Deum Duer ,sed per istius prουidentiam unumquodque Ob
832쪽
e ei sine nil laue partibus in
Iuridus ex tam di fersis, unam formam minim ς00ν . in vera natura-
esse , ut creatorer . quibus ratὲOnyh Rc00 ς' T itionibus constat De quantumcunque
833쪽
clino Anmlo usque ad minimum vermiculum. revera ipse est , minentis escam ipsorum. di pullis corvorum invocantibus eum, ipse est, qui producit in montibus 'num,& herbam &c. 6c ut d eet Christus de volatilibus ali, & de liliis agri; a dit alibi de passeribus , &de capillis capitis nostri,iquorum nequidem unus indet. Et a. inde docet A eustinus Dd quod qui diectant providentiam ad haremsima non descendere, non sunt audiendi .... Etenim contra hos loquitur Naimus, qui eum explicasset Iam des eglestium, se etiam ad inferiora convertit, Laudate DomInum de terea, Draeones, Er omnes ab ritnis, Imando, Et pro parvis, ac Vilibus dicit , stJquod ita arrifex est magnus in magnis, ut minor non sit in parvis , qu parva, non sua grandirate, quae nulla
ost , sed animis sapientia metienda mur. Et alibi sQcreas minμα eornre, aenta sensu animantia , - mmiore attentione stupeamus agilitatem mustae volantis,
tuam magnitudinem jumenti gradientis, Et alibi d cribit pulicis, & culicis mirabilem structuram, OsasHis distosuis membra pulleis, O eulisis, ut habeant Minem suum , vitam suam, motum sunmt dce. Deniaque in rilissimis, de minutissimis non miniis eluere Dei sapientia, & Unhas , quam in maximis. Rerum natura, inquit Plinius, nusquam magis, quἀm in minimis tota est ergo providentia tam inpicit infima, o minima , quam suprema, dc maxima. obiic. I. ex Script. Dei cura non descendit inhacardines elli. s62Cirea eardines eruambulat, em -- stra non considerat. Et D. Paulus laJ P unquid eurata de bobus Dis i Et David queritur de providentiae cesectu circa bonos, εc malos, s8J Zetivi super in 'tiuos, pacem tereatorum videns. Item dc Ieremias; C Gare via impiorum prosperatur dce. Et Ab euch , siH Quare respieissuper iniqua atentes, . ω --ees,deetinante impio iustiorem ergo vel Eon est in Deo providemia et deest aequitas, dum haec permittit. ResRneg. M.Nam talia Scripturς loca benὶ inteu
834쪽
X. . 727 lecta potius eommendant Dei sapientiam Inserutabulam . I. locus continet opinionem impiorum quos S. ob impugnat, & arguit. D. Paulus eodem sensa loquitur non ex mente Isua, qua dixerat non Alii abis os Dom trituranti, sensus ergo eius est ex Chry1.ut
Probet mercedem tribuendam Doctoribus, eurae est, die quaeso, de bobus Deo Z eurae quidem est , sed non ita, ut de eo latem tulerit, siaut de hominibus, quos maris curat. David autem , & Prophetae ex quodam zelo ferventiori, seu potius ex admiratione queruntur de impunitate malo rum , non considerantes pro tunc , quρd tribulatio utilis est iustis, vel dat tempus iniquis ad conversonem , .vel sagi nat ad flammas. Tribulatio , inquit Augustinus,
eompellit nolentem , erudit ignorantem , notetit in firmantem , excitat torpentem , humiliat superbien-rem , purgat mnitentem , eo nat innoeentem . Et, ut
docet Aimst. ad Virtus in infirmitate perficitur. Et Tobiae dicebat Angelus: IJ Qνia acceptus eras Deo, necesse suis, ut tentatio probaret te. Et contia est de
iniquis. Unde Abraham dicit diviti dolenti in inferno : uJ Fili νecordare, quia recepsi bona in viata tua, Lagarus mala. Denique Deus alios coronat, alios damnat; n Pam errat, alios probat, de aliis probat, omnes ordinat, ait August. ΓsJObiic. a. ex patribus, maxime con. a. p. cura ire
neralis de omnibus, & singulis dedecet Deum snon debet admitti.Prob.antiex Sanct. Hieronymoέ6J absurdum est ad hoe deducere Dei Majestatem , Μνβia' per momenta, quot naseantur pulices , quotve momiantων, quae Un um, O pulicum, musca rum sit in terra multitudo, &c. ergo dic. . . Resp. neg. anti & cons. Prob. Nam ibi Hieron. --gat eam providentiam Dei circa minima, quam i maginamur eum laboriosa solicitudine, & tali, quam habet de homine. Nam ipsemet alibi agnoscit eam providentiam. Feneralem supra illud Euanis geli i, Si paνva animalia absque Deo auctore non deincidunt ut pa sieres in omnibus est providemtia , O quae in his peritura funi, sine Dei volun Fate non pereunt, ποι, qui aeterni estis, non debeais
835쪽
tImere,ne vivatis sine Dein videnca. Quod probat . ex aliis textibus supra citatis ... Et concludit, quod si sine Dei seientia parva quoque animalia non decidunt , quanto magis homo , qui Apostolica fultus sindignitateὶ Ecce Hieronymum expositum per se ipsum. Et considerans verba ista , Vestri eapilli eapitis omneae numerati sum, dcc. ait: Ubi numerus scienti
Inst. I. Vera providentia non est sine solicitudine , 3& animi inquietuditae,quia semi et laborat inconsuli. tando, inquirendo,&considerando,quae possunt 4m'pedire, aut retardare consecutionem finis, de vexatur1ncertitudine eventus: sed haec repugnant Deo, ergo
Resp. dist.mai. 8c rationem eius. In creaturili, quadi sunt agentia limitata , concia in Deo, qui est infinii apsapientiae 3 dc potentiae, g mai. &cons Illi defcchus. otiuntur in creaturis ex limitatione scientiae, &p tentiae,at Deus , qui habet scientiam, & potentiam infinitam, non met consultatione pro mediis eligendis, nee timet de impedimentis . Ideo elus pravidentia.
in sui Lystione non fauitur, de exactissima est aequε,
ac pacatissima. Inst.2.Si hoc esset,nihil esset fortuitum, nam omnia essent praevisa, dc praedefinita, sed multa uini fortui ex omnium sensu; ergo non est providentia de omni
Resp. nep. min. Absollite enῖm salsa est quoas Deum, cui nihil sertuitum,.qtita cuncta prorsus Praevidet, & praedefinit; dicutatur fortuita quoad nos, qui non praevidenuis futura , nec I ex videmus ordine S& dii positiones causarum, nec Sapientiae Dei , de cinius fonte descendunt euncta suis Deis, ct tempviribus prout disposuis , ala Boetius. sic . t. Objici solet d Scultas conciliandi providentiae ceς titudinem cum libertate humana , quae non potest frustraretpraedefinitiones providentiae. Sed ad haec resPonsum est ubi O praestientia,pridefinitionibus,
836쪽
ad rem. νProb. I. ex Scoto ci t. describente Providentiam esse,
regis res iecundum quod nataeontrari, idest, petmedia opportuna ,& s ta ad finem consequendum. iProb. 2. Qitia sic sussicienter explicatur haec Dei vir. tus ad mentem Scripturae,de Patrum, qui nihil aliud intelligunt per Providentiam. Unde Boetius dieit, ad eam ese rationem Divinam in summo: omnium Hsne'e eonstitutam, qua cuncta dismnit . Et Damala
- esse rerum procurationem , qua Deus fungitur, voluntatem , qua res omnes apte, congruenterque gubernantur. Nam haec in re mincidunt cum nostra descriptione ..
Conigis,non solum omnia,& singula entia positia vanaturalia subjacere Dei providentiae, sed etiam ira nes actus nossetos i iberos, etiam malos, saltem providentiae permissivae Hoc patet ex ἰλ. concl. 8c eκ dictis de praedefinitionibus. Nam praeterquam quod Deus graviter peccata prohibet ,& punit, licet nota velit ea directe, illa tamen permittit ob fines sibi cognitos, & ex illis bona plurima elicit, tum ita ostensionem potentiae , demisericoresae, di iustitiae, tum in exedi iti um , & gloriam,& probationem iustorum . He pestetis inquit A ugustinus ad gratis esse malos in hoc mundo , ex nia
hil boni de illis agere Deum Omnis malus, aut ideo, vivit , ut corrigatur , aut ne pre suum bonus meme tur. Et S. Bonari dici , sic malu esse sub divina pro videntia, non tanquam ab ea factum, sed quatenus ab ea ordi-ur - Et S. Thomas dicit, mala 'Garere diaminae providentiae , tanquam n cita , et torrinata. Et alibi dicit, quod multa bona sunt in rebus , quae nisi mala essent,non haberent locum, die: ergo etiam peccata, subiacent divinae Providentiae. Idem doceptalii Patres communiter . i . t Quaeres, An re identig, quam. Deus habet, sit aequalis de omnibus. 1
Respi ex dictis ad simile quaesitum de Voluntate, illaru ex parte actus esse aequalem,&in effectibus , &terminis inaequalem. Nam sine dubia de illis major
837쪽
est. 1. quos ad nobiliorem finem ordinat , ut Ang Ios, & homines 1 quos sedit ad sesicitatem aeternam creaturas vero reliquas disposuit , ut servirent homini. Omnia vestra sunt, inquit Apostolus, vos πιν--ιὶ christi, christus autem Dei. a. illos, quos elegit essicaciter ad gloriam, Praefert reprobis. p. inter ei ctos melius providet illis, cruibus abundantiores. re speciales confert εratias,& sic de caeteris. a. inter alias creaturas animalia Praefert plantis , & plantas lardibus, ac mctallis , dic. Nec hie immorandum. 3 3
An providentia sit actus intellectus, an
CErtum est, providentiam Dei importare actus intellectus , di voluntatis. Nam r. Deus per intellectum debet cognoscere finem, & media cum omni eorum oIdine, di efficacia. & possibili tatem.& futuritionem finis per illa media, alioqui ageret cice,&vagε. Haec autem ut nos cognoscimus plu-Yibus actibus , di per distursus, & consultationes, Deus unim, & simplicissimo intuitu comprehendit. a. per voluntatem vuli illos fines' sibi ostensos ab intellecta, eligit medJa, quae sibi plaeent, & applicat in tempore. aeritur ergo, an providentia λ maliter consistat in alterutrius potentiae actibus , Vesin utriusque. Concl. Providentia Dei essentianter eonsistis In solo actu volumatis, quae vuls res omnes perducere ad suos ' fines per madia contrua. Ita Scoti stre, de alii post S. Bonaventutam contra Thomistas,dc alios, qui eam ponunt vel principaliter in Intellectu, vel aeuualiter in utroque. Prob. I. ex scoto rJqui de praeaestinatione eraeci puo actu providentiae dicit esse actum v Iuntatis , de de providentia Dei circa homines dicla, sadquisa voluntate antecedente muti omnes homἰnes μιvos fieri, quatenus vult illis adiutoria comm nia antecedentia, cum quibus possunt mmclanter bone vivere , dc salvari.
838쪽
Prob. a. ex Scrῖpe &Patribus, qui provident, yciuntati, cum dicunt , quod D: lfi J-nos femndum propositum volunta 'tis suae , di Praedestinationem exprimunt nomine di-INionis, dc re obationem nomine odii DJ Deob dilexa, W- odio habus. Et Damas enus e 134 Previa' dentia est voluntas Dei, per quam omnia , cuae sunt, converintem gubemationems ei unt. Et, Quia se τε est, Deus ,providi, scit ex bonitate, & amore dicit Nemesius JPrmud-ia, inquit, est voluntas
Et Nymenus apud S. H. sc EF voluntas mi , per
formali constituti Va non habetur constitutum: Σant Nam homo non dic etur benὸ providere fili per hoc, quod sciret, ad quid illos posset destinate &media, per quae posset eo perducere, bene vero per hoc, quod vellet illis talem finem,& media iIla: et eo sic Deus non proVidet creaturis per hoe , quod gnoscit eorum selicitatem, di media , per quae illam consequi possunt, sed per voluntatem , qua vult illis in Ie bonum ,& talia media. providentia non in t taliter in intellectu, non vero, quod non sirin eo saltem parti abin , imo sic principaliter. Contra. Si Huia cognitio finis, di medisrum prae- requiritur, dicis, Pinvidentiam esse partialiter, aut Pi incipaliter in intellectu, idem diceres de omnibu paliis virtutibus, V.g. de spe, charitate; iustitia, & temperantia , Om-s enim maerequirunt cognitionem 3 contra communem sensum sierEo dc antec. Min. patebit ex dicendis de illis viri
839쪽
diceretur Novidere 3 ergo Providentia Armal retnon includit actu intellectus, lichiillum praesupponat. Objic. i. Praedestinatio, quam fatemur principalem actum providentiae, est actus praescient , & Scriptura alios actus ejusdem providentiae vocat Didyraescientiam, praevisionem , respicientiam, loci sed hi actus sunt in intellectus ergo & providentia. Prob.maj. ex Apost. id praescivit, et naedestinavit, .Ecc. dc praedestinavit fecundum consi m voluntatis 3 consilium autem , deprescientia sunt in intellectu. Item mons, in quo Deus providit devictim aliolocausti Abrahἰ e , Os J dicitur mora, rn quo Dominus vid se, &res p cere in Deo idem est, ac providere consolati o-nes, & gratias . svi scuιi ejus in Musterem respiciunt, di Respexit almisionem,&. Respexit*-Israel, d Respice de egis , ea vide, di f33 Respexis humili na an .
Rem. neg. ma, & ad textus pro b. To nego,q uod prete- scire ut idem, acpraedestinare .licti tune connexa . Nam volitio , & decretum dandi gloriam , aut d mnandi praeciali praescientiam , quae a decreto habet certitudinem , ut diximus .et. Alii textus lignificant solum, quod, quia Deus videt, di resplait miserias, Mnecessitates nostras, nobis providet ex bonitat Sc misericordia gratias, quibus ab illis sublevaritis di hoc .
Inst. Augustinus vocem praescivis explieat de lsormali praedestinatione; ergo ita euis dicendum est . Prob.ant. Quod ais, praefeλιν , α recte intelligitur, nisi praedestinaυis . Et, ad alium locum Pauli dice iis, non repulis plebem suam, quam praescivir, ait me Dei dona o nuta es praedestinatio , quam defendimus, mn praemuntur a Deo s praesciuntur autem, &c. ergo praedestinatio, & providentia est in intellectu , seu est Lot alis praescientia. A '' , Resp. neg. ant. &cons. prob. Nam August. Vult isolum praescientiam sequi ex praedestinatione, nec unam sine alia esie, non autem, quod sint synonyma. Patet hoc ex ipso textu. Ait enim, sn eis erisnν quae est actus voluntatis his reliquia, siJMm.8. Ephsa. DJ Gen. aa. uJ PDι. aa. πυ. ILuc. a. I De bonope Ueυ. I . Ii.
840쪽
s-toste Pausi per esectionem salvae factae ont, vula
intelligi plebem , propterea non repistis , quia praseivis . . . . haec est illa electis , Sta emo piae scieritia ex Aug. sequitur electionem voluntatis . .
Ubiica .ex Patribus. Providentia est actus rationis; ergo& intellectus. Prob. ant. ex Dionys IJ Deitas pros eis cuncta providentia mirabili. Ex Boetio, faJ Frovidensia si a divina ratio , &c. c dicitur a videndo , nam providere est a Ange videre s ergo Resp. neg.ant. &cons. Prob. Nam Patres isti, &alii loquuntur de providentia secundum actum , qui ad eam coiFurrit, & prae requiritur ; & talis est actus rationis, seu intellectus , di visionis , quo piosonitur voluntati finis, & media. Ob eamdem rationem
dicitur haec virtus a longe videre, quia versatur circa futura bona Procuranda, aut mala aVertenda .
Inst. Providentia est pars prudentiae: sed prudentia est habitus,vel actus intellectualis; ergo & Pr videntia . Prob. maj. Ex Aristotele Γ3J eos prudentes dicimus, eiam bene ad finem studiosum riiquem exeο- gitaverint ea , quorum nutia est ars. Et Veri. Beda,l. J Prudentia a providendo nomen accepit I ergo&c. Resp. neg. maj. maxime in Deo , quidquid sit de Prudentia, & Providentia hamana , de qua loquitur Arist.& Beda. Nam in creatis Provident ia praesupponit quidem magnam Prudentiam , sed tamensorinaliter non est actus prinsentiae, sed alterius virtutis, maxime in Deo, in quo est potius charitas , di misericordia , aut iustitia . Instabis at Providere est ordinare res in sitos fi- .nes : sed hoc spectat ad intellectum; ergo &pr
Res p. neg. min. absolute. Nam aliud est videre, quomodo res possint ordinari ad suos fines, di aliud