장음표시 사용
141쪽
Educi de iure diuino & naturali illicita esse
& inhonesta coniugia inter norintillas
personas vel Onyine vel assini
um uerba illa Caietanus et Propter hoc relinquet homo patre et matrem,
ait per ea sigruficari matrimoniam illicitum esse, secundum iptaram, inter patrem et filam, matrem Oflium . Reliquos ergo statres eae sorores , nepotes er neptes, lis beros esse ἐπ b es ad contrahenJas nuptias inuicem de
iure diuino , naturae. Hoe autem esse sturcissimum dogma , in Annotationibus nostris in illum sutis arbitror me probasse. Hies arte procedam in eorum gratia, ad quorum manus illud opusculum nostrum non peruenit. Si enim nulla in re laediturius diuinum er naturale per huiusmodi copulas, Cur ergo eas lex Moseos tantopere
uituperat ρ Et quod amplius est, cur leges ipse civiles, etiam Paganorum, O ipse philosophorum princeps Arifoteles omnino improbat ' Μitto sanctorum Pontiscum
Canones, qui illam naturalem indecentiam perpendEtes, ad quas usq; personas ea indecentia procedere non deberret, Spiritusancto instirante interpretati sunt O declarrarunt. st in parte digni certe fugitent magna repres hensone , si libertatem iure diuino , naturali nobis duorum, a nobis abstuli sent. Sunt quos chriaiani limi Doctores Osancti Patres, qui semper idilum confirma:
runt. Primam igitur a feramus Μsen apud Leuit. cap. 8. Vbi uetabat ne plures persenae ratione sanguinis irvinitatis mutuo iungerentur . Cur hoc rogo, 'cit' Si
enim in huiusmodi indulgebantur isti populo plura alioqui illicita matrimonia, cur quae fuissent licita prohiberetur'
Et ut os obseruatur uolenti contendere , Moses ibi du pro bibet muliss personat ne nuptias contrabant ratione sanae suinis, rationςm prostri, quia incenus est, aut ut alii quidam tandem uia ruperans distia contrubernia, ait : Ne polluamini in om nibu, hii , quibus cosstaminatae 1unt uniuerse Gentes, quas ego cρ emm μsrum, eo quibus polluta es terra . connabia ita
licitu, quia prohibita bet ideo prohibita , quia scelus et
inelus sunt, O talia quae Occ Gentes impune Merent: quoniam ratio naturalis ea evidenter monstrat illicitu . Vnde em leges ciuiles , Paganorum uocant eiusmodi nuptias, inefas, ne seriai, nefastas, funestas , saeua eriamina: quae Caietanus licita facit de iure diuino , nauturali. videat qui uult in Codice De incessis , inutili
bus nupt3s, se de Episcopis tr Uericis. Et in Digestis
De ritu nuptiarum, habetur illicita e sse omnia matrimodima s contrahantur i ter parentes er liberos quantovis gradu dissantes. N c u lo modo excusseri ait Iurisconis1ultus, praetextu ignoramiae co trahentes: quia quod rastio naturalis docet, nullus creditar ignorare ,ssed omnes tenentur scire. Vnde supra M.t M Imror, quomodo ista ignorare potuerit Caietanas , quae tamen ignorare nussi
Extat et philo sephoru principis testimonium, in Z.Pol. Ariri ire
ubi reprehendit Socratem, qai inter confaunineos ob ea solummodo causiam prohibebat matrimonium , quoniam nimio uoluptatis ardore urerentur: er non potias ob eam
quia si ille pater aut flius aut frater. Ecce ut etiam instatribus indecentiam agnouit ipse Philosephus.
uidium, O super Gen. adeo fui natura inter statres mas. horribilia esse coniugia exini metuit, ut diceret, Scriputuram propter aurium sanctitatem maluisse haec intelli gi quam exprimere. B . Ambrosius in epinoia ad B. Ambro iPaternum , reprobans nuptias inter statrem O Joros epistola diri rem consobrinos, quas ille iure diuino licitas esse puta et ternum. bat, in hunc modum rescripsit. Ego autem prohibitam
iure diuino assero , quia cum leuiora interdicta sui de patruelibus statribus , multo magis hoc quod ea arsilioris necessitudinis interdictum arbitror . sti fideo permi sum putas quia non esi prohibitum , nec illud prohibitum 1ermone legis reperies, ne pater faliam Dam accipiat uxorem . Nunquid ideo liceat quia non ea prohibitum Τ Μinime. Interdictum s. enim naturae lege scripta in cordibus singulorum. Interdictum en inuiolabili praescriptione pietatis , ii Mtulo necesstudinis. Quanta huiusmodi inuenies non esse interdicta lege per Μον sen editu, O tamen interdi ita funt quadam uoce naturae ' haec ille. Et B . Augustinus, ne quis antiquorum exemplis moueretur , B Aulla squod tamen Caietanus sitit, in hunc modum scrip - . in lib. de civit. quod humano genere erestente , multiplicato, etiam Dei. inter iniquos multorumque Deorum cultores sec ob serα uari cernimus , ut euam se peruersis legibus permitα
tantur staterna connubia, melior tamen conquetudo i prsam maluerit abborrere licentiam : ἐχ cum seorores acacipere primis humani generis temporibus licuerit, feaduersietur quasi nunquam licuerit. Si enim iniquum est aviditate posidendi transgredi limen agrorum, quan to iniquius o libidine concumbendi transgredi limen morum ' Hec ille, ex quibus mani missime patet quam
rem licitam esse Caietanus contendit, eam B. Augsasino peruersiam uideri, cum etiam peruerses leges aps pellet quae eam permitterent: quodque magis est misrandum, quasi quadam ui rastonis obstante , eas legesque nefandam illam permittebant licentiam, non po*suisse uigere testatur. Nolebant enim homines sibi liscere quod lex in membranis scripta concedebat, quo*niam potensior lex que in eorum cordibus Dei digito erat insculpta , absq; dubio prohibebat. Addit Deterea idem B. Aulustinus: intis dubitet honestius hoc tempore etiam consobrinarum prohibita e 1se coniugia, non flumsecundu ea que disputauimus, propter multiplicandas affnitates: uerum effam quia nescio quo modo ins humaunae uerecundie quiddam naturale atq; laudabile , ut cui debet causia propinquitares honorem , ab ea contineat quamuis generatricem, tamen libidinem, de qua erubes
142쪽
assscere ui mus etfm pudicillam eoniugalem p haee ille .s B Gregorius ad Felicem Miciliae Episcopum ita scripsit et Nec eam quam aliquis ex propria con anguinitate cenitum habuit, ducere ulli profecto Chri fano licuit aut licebit: quia incestussis est coitus, abominabilis Deo ercunctis bonis hominibus. Quid poterat grauius dicio clarius in detritationem talium nupsiarum, quas tramen Caietanas nec diuino iure, nec naturali uult esse ila licitas ρ Possem hic a iungere etiam plurium conciliorum Canones, qui dura tales copulas prchibent, ea see ratio
ne probibere indicant, quia sunt nestriae , detefabiales, adpo nandae , a qurous etiam Gentes quae non nosuerant Christum , ipsa mustra natura abstinebant.
Nam ipsi natura sic abhorret, ut etiam si qua forte disepensatione ineantur tene B. Gregorio) 'equenter se
boles non succrescat. Nos autem no stris temporibus hine vidimus in magnis regibus maxima exorta scandala bsecessiones. Dominus Deus dignetur misereri. Hane autem aue ilionem loniniore siermone in Annotationibus peraractaui, O restondi singulis rationibus quas indu i xit e qvibus perfragus en Caietanus, quibus errores erroribus cumulauit. Nunc placuit potius ueritatem confrmare, quam aliorum erram prosequi, praesertim iam adibi satis , abunde confutata. Quod ratio naturalis non ferat
annotatione praetereun iadum cessui, quod idem Caietanus putauit interdi stures cultu initum coniunum non esse naturali iure illicitum et quod tramen Scripturae uehemen ter abominantur, nec alisam ob causam nisi quia naturalis ratio hoc monfrat. Aposrolus enim tylud prohibens, etiam rationibus innit a. r. 6. tur nataralibus, ubi ait: Nolite iugum ducere cum infodelibus. enim participareo iussitiae cum iniquitate sB . Ambrosius in suis epiyiolis, huiusmodi coniugium pie det atur, ut illud multis O grauibus sceleribus aris teponat. Et B. Augustinus adducens gloriosi martoris priani sentenctam dixit, iungere cum infidelibus uinucula matrimon), nihil aliud esse quam prorii fuere Gennubus membra risti. si mobrem radionabiliter se coneludendum est: Cum resigionis causa caeteris cunctis bonis anteponenda st , et ratio naturalis parilitatem in coniugibus deposcat , parilitatem dico nobilitans, aetam, moru , sermae, multo magis ipsus parilitatem religionis. Ipsa enim est matrimon3 finis, ut soboles generetur Deo. Quod si istaritas cultus in coniugibus tolerare tar, quantum impedimenti Huc mi accerseretur ρ Salo assmanis regum omnium serien mas, nonne per huitas generis coniugia mst artus est y Et qaantum enim detrimem tiberis in ferri passet, qui ma. e confrmari possent in me, uelsorte ab infidest paren et ad infidelitatem pertrahi l QSmobrem supposita fle, nos potest quo
uis modo ratio naturalis has nupras non improbare, aes opere deaesari. Quod iure diuino & naturali 5: lege eua gelica illicitum semper fuerit uno de eodem tempore plures fimes
AIETANVS in epistola ad Timotheum cap. 3 . ubi legitur, Episse copum unius uxoris uirum, ita stripsi: Et hoc dixit B. Paulus eo tempoν Guetarii verare, quo mulci plures uxores habebat, ba. imitantes Patres ueteris tenamenti, tu nullibi habeamus hoe prohibitum . Idem Usierit apud Μatth. cap. r 9.er Marcum cap. et O. Etsuper Genesiim cap. t 6. ita sertiabit : Vide Priscorum morem. Impotens uxor gener re , ubrogabat marito ancillam uicesui. Perinde quos
nihil indecenns habuisse tum pluralitatem uxoru, sed so,
istam eb communi iure probatam. Non enim Sarai aussa si set proponere uxorem, nisi communi more uidissset huiusmodi bigamium probatam. Nihil hie de diuina dicitur distesiatione, nihil reprehensebile in sinuarur. Et quia hoc primum sacra scriptura apud uiros iustos aperit, adnotabis prudens testor er quae diximus, , consiequenter non esse contra ius nature pluralimtem uxorum . . Haec ille, contra quae in Annotanonibus nostris lactus
scripsi, ostendens primum hoc dogma, uidelicet quoi iure diuino er lege euangelica sit licita uxorum pluraliatas, esse domasturcu et inimicu Adei nostrae, ut Innoscentius III. conteilatar, et descriptaris finitis educit his Innocennus uerbis: Ab senu hoc ultimae, et inimicus i chriuianae, cap. Gaudeaseu ab inio una colla in unam foeminam conuersa st, et mus de diuor . Scriptura tenetur e Propter hoc relinquet homo patre ermatre, et adhaerebit uxori fae, et erui duo in carne una. Non dixit tres, uel plures t m duo. Nec dixit : Adverebit uxoribus, sed uxori. Et instar Nee ulli quam
licuit in mul plures habere uxores, nisi quum fuit diutuna reuela ne concessum, qκi mos quandoque fas est e censetur , per qsam scut Hacob a mendacio , Israelitae a furto , er Sampsin ab homicidio: fc , Satriarcheo alii uiri iusti ab adulterio excusantur. Sane ueridisca haec sentencta probatur effam tessimonio Veritares te nani in euangelio : Quicunq; dimi serit uxorem sitam, aliam duxerit, moechatur. Si uero uxore dimi Faduci alia de iure non post', fornus et ipsa retenta. Per quod euidenter apparet, pluralistitem in utroq; sexu ,
eum non at imparia iudicentur , reprobandam. Haec ille in eap. Gaudeamus, de diuort. G Hi
143쪽
asgas Piget quae re stondet Ciminus mmorare et sum in Annotationibus ninris sint confutara . Hi e selum sta, quia taedium est ad literum recitare sententias , adamonebo lictorem parum exercitatum in euolutione libros rκm , omnes prorsus an iras Patres O Doctores una rumi consensu contra hanc Mahumetarucamsturcitiam, quam nee naerarunt ethnicorum principum leges , se
lisses perear iacuisse. Vnde iis Lamech primum huius noris exemplum omnes merito uituperant. Et uia huius dogmatis sectator Nicolaus ille diaconus inuentus es, merito etiam a catholicis reprobatus es Adduxi multos Patres , potuissem, plures adduoeere et sed non opus est eum catholicis. De doctrina . n. B. Thomae certum ess, qui clare docet, nulli Chriniano B. No. in Φ. unquam licuisse plures simul habere uxores. Et praester rationes 'rtisimas quae ad hoc dicendum impellunt, inde polymum se accipere profitentur, ubi Dominus dixit: Erunt duo in carnem unam. Quanquam B. Paulus idem sitis aperte docet ubi ait: Bonum es homini
1 . Cor. 7. mulierem nori fungere . Propter 'rnicationem autem
unusquisq; suam uxorem habeat, O unaquaeque suum uirum. Graece legimus, et lis sitim v -ι κοκύhoc est, propriam uxorem, και - ιδον ανδ α, hoc est pro priu uiru. Vbi ergo dicit numerasngulari: Unusquisphabeat propriam uxorem, restitit plures: O multo magis quum ait τ Et unaquaeque proprium uirum. Non enim
mulier dici potes habere proprium uirum qui si ei eum
altera communis, contra uerba Apostoli. Adieci eralias ex Apostolo sententias in Annotationibus, unde eandem conclusonem probaui: ad quas relego lectorem. Nune illud selum restat squoniam Caietanus in exemCaietanu . His ueterum innititur, quando haec uxoru pluralitas non situperabatur in ut restondeamus non aliter quam olim saeri doctores a stripturissanctis eruditi restonderunt haesreticis, qui istis mouebantur exemplis. Consderarunt enim aetatem mundi quasi unius hominis, eui, puero exis Mundi aetas flenti, multa licent quae dedecent 'Eum maiustulum. quo pacto con Considerarunt iterum mundi durationem tanquam unum sieranda. diem, qui completur noctiso diei siue lucis horis i ut tempore noctis multa concedantur, quae s clara die adomittantur, ut indecora O turpia reprehenduntur. Sed non fuit se in limum a principio . Unde B. Cypriaunus, Hieron=mus, Augustissus, Ambrosus, Baslius, ChrUmmus,' reliqui omnes tam Graeci quam Lanuni in hane 'tennam uenerunt: Licuisse quidem olim sturca illa in ueteri testamento, dum adhuc puer erat populus Dei, e in nocte uersabatur. At luce euangel eorruscante, o confirmato tessamento sanguine Uniges Notandum . nire, alia uita , alii mores exiguntur, aduersus quos ob inuidiam, per hos nouos magistros ,satellites suos deae certant stiritus immundi. Nec B. Pauli doctrina agnoscunt miseri, ubi ait: Nox praecest, dies autem appro pinquauit. Abi ciamus ergo opera tenebrarum, O in duamur arma lucis, sicut in die honese ambulemus t Non in cubilibus , impudicitiis: Non in come si acto inibus ir ebrietarebus: Non in contenctone se aemulareos
B. Hieronymus hanc rerum uicisitudinem uidens, zelo puritares euangelicae plenus aiebat: Primi hominisereatura nos docet plures nuptas refutare. Vnus Adam,
O una Heua . imo una ex eo costa separatur in semisnara: rursumq; quod diuis fuerat, nuptiis copulatur, dicente Scriptura: Erunt duo in carnem unam, non in B Hieron duas, nec in tres. Propter quod relinquet homo patrem cotra Iovinia, O matrem , O adhaerebit uxori suae : Certe non uxo num, ad ciribus. Haec ille : Imo non ille ,βd per eius , aliorum runciam. concordissimas uoces Ecclesa uniuersa Quamobrem quisquis ea amator ueritam, ἐπ uerus Chri manes O catholeae fui zelator , toto corde atq; omni conatu debet has nouas ae peregrinas detestari opiaeniones nulla ratione suffultas, ρd Chrinianae puritas aduersus er Sanctorum stiritui ac doctrinae , denis in Chrisii lege maximopere delefandas. Quod vota solennia castita is reddant Vouentes prorsus inhabiles
PIRI TVs illi immundi qui permisi sunt a Domino
intrare in porcos, et illos prαα lcipites deiere: illi, inqgam, limmundi stiritus uolentes multis modis consturcare mutis simum altare Domini, persuaserunt suis discipulis, qui seios 'cerunt magi siros or a lsis, uota silennia cassitatis, quae sue a monachis sunt, stiritibus ima siue a clericis in sacris ordinibus connitures, inania esse, m*ndi agitan. neq; a Chrso probata , imo effam impossibilia seruari. Quare liberum esse cuilibet siue monacho, sue clerico altari siruienu, ducere uxores , flios gignere , ac sinmul sacramentum caelene conscere et tractare, et quae;
cunq; stiritualia ministrare: quanquam nihil iam ori diale sbi reliquerunt i licissimi mortalium
Circa haec autem tam absurda, que ob potenciam carnis nunc mulfis placere uideo, non pigebit pauca rescribere . Non hie tractabo de uores monachorum, quae Chrisso docente uouerunt Apostoli. Vanquam Caietanus etiam in hoc contra totius Ecclesae , B. Thomae doctrinam ausus en docere et contra quem sens seripsimus in Annotareonibus nonris, O leumflfum ac perna fumdoma, quod innumeris Patrum mnimoniis, imo concordi toreus Ecclesiae uoce explosum est, in proprio libello defatu perfectioris iustiuae in ostentum posuimu . Ergoselummodo de uoto clericorum, qui adsacra in enda ac ministranda consiecrantur, breuem fermonem ficiens, Zuo uel a protervis obunere conabor . Primum, hoc res Intentio ma Ponuficibus se unodis conjs , ut qui sacri ri . altaris miniferio se dediderunt , cane absq; uxoribus
perpetuo uiuere teneantur. Secundum , nec expectre
144쪽
qaruis praedis erus sise ratione, murare conueniensis funam statutam . Hoc enim non in aedificationem, sed in destructionem tenderet. Poistaec , quid agendum iura dearur cum Js qui arroganter se contra ecclesia 'cos caramnes propria aviarita e se luentes duxerunt uxoτα, clarius apparebit. Circa primum igitur considerantes, duabus vijs occurremus aduersantibus. Primo, potestatem eondendi casnones in culmine pantisicio sitam e ri tuebimur, et Seris prurae testimoniis rationipusq; ualidissimis cosirmabimus
propter hos nouos haeresiarchas O virlinum, qui diuxit non poste Pontifices absq; Dei uerbo expresso quicque praecipere, nec unam syllabam ore enim ipse loqui ur imponere cuiquam Juo mandato, aut praecepto uel lege aut canone, prae er quae Christus imposivit in euangelio euare inquiunt, cum non sit in Scriptara hoc praecep tam clericis, arroganter hoc sibi tribuere Pontifces, italia uetare praecepto quod euangelium permittit. Non agitur ualere hoc praeceptum in primis uolunt e quia hane praecipiendi potessatem esse in Ecclesa insciantur.
Qwa in re etiam Caietanas super euangelio uerbum scandali si inauit: Ubi enim Dorninus dixit: Docentes eos seruare omnia qsecans mandam uobis, isse exponens, dixit: Maetdaui ego, non mandabitis vos . Μea enim
mandata necessaria sunt ad salutem: uelira autem esse possunt mortistra. Haec ille, ubi satis innuere uidetur, mandata Ap olorum orsuccessorum seruare, non esse necessarium ad Halutem. Confiera pie testor modum loquendi , quam belle trahi potest ad confirmationem per
ues dogmatis. Nam er apud B. Lucam , ubi Domitinus ait et Et tu aliqxando conuessus confirma fratres illos,
se annotauit et Vide quoi non sιbditos, sed fratres uult haberi reliquos a Petro. Vide quod non eruium domis nandi, sed confirmandi in bono fiet, stet, O charitatis praenunciat ac mandat. Haec ille , quae se forte queaant aliqua pia ac benigna glossa ad uerum sensim redisgi, erat tamen ab illo, his praeserum temporibus, catholice explicandus, cum non ignoraret hereses, quibus elusemodi expositiones nimiam siuebant. Mitto aliam eius dem expositionem ad uerba Domini contra traditiones bominum loquentis: ubi nec albequitur sessum uerum, O
de suo sensu aliquid elici potest non pium , sed quod eisdem haeresi siueat. De quo sim in Annotationibus
Postilas eoden Nunc igitur illud breuiter prolandum est, Esse in Ecii Caetones in clesia potenatem praecipiendi O condendi Canones , ut Ecclesa proba praeuaricantes poena mortis aeternae teneantur . hi isi . tur in primis thlimonium Gortyri, qui ut hoc doceret nos, dixit: I UOS audit, me audit: er qui uos sternit, me sternit. Spernit autem qui non audit: uere non audit qui non obedit. Ff enim omnino de eens ut uerba Domini plenam signiscatione contineant. Hoc autem es quod dixit Petro, ae deinde Apostolis omni bus: Quodcunq; ligaueritis super terram, erit liga tum ἐγ in coelist , quodcunq; solueritisJuper terram, erit solutum O in caelis. Porro quod isti novi mam siri ad praelexionem euangelicam De restranter ressi ingant, ipseram commentum est, atq; adeo insepidum ut taedeat confutare . Illud prudenti lectori satis esse debet, quod haec expositio, si sensus Pirratis quaeritur. propria illorum es, idest, haereticorum. Nuid enim uno quam catholicorum in mentem uenit, nas forte magu ce Refelluntur ergo ipsi ui uerborum Christi. Nam ligare aliquem, quid e ,οbsecro, nis obligare illunae cepto, aut uincire uinculo aliquo Vtrums erum illis uerbis sntificatur, sicut omnes Sancti doctores caratholici semper interpretati sunt: se quod vi frm J
mum irrefragabile huius ueritatis argumentum haec interpretatio, antiqua, assidua, O nunquam interrupta consuetusne firmata M. Ab initio enim nascentis E clij e ceperunt condi Canones ab Aponolis ipsis: quod
s potestatem non habuissent, prostri non secissent: er
poneriores Pontifices hoe semper seruauerunt, utrose modo ligantes . Consietudo uerό o optima legum
B. Paulus se hane potessarem in elscationem habuisse confessus en, O secto ipso ostendit, ut late patet in
utraq; epistola ad Corinthios. Est etiam eiusdem commonitio, ut qui Jub Praepostorum cura sunt se eumdia, eis prompte , reuerenter obediant.)Et Eolidum en eogitare in Praelatis curae debitum , officium absq; potranate praecipiendi. Quamobrem indignum esse puto et ca hanc materiam ulterius extendere di stulationem, eum
uel ip si qui contra potesatem distulant, eoacti snt ae lint nolint, in sua ecclesa admittere potestatem, ne sui confusione β destruant. Sic er inter ios latrones non usqsequas perit iussitis. Sunt ergo qui hanc quidem potenatem in Ecelesia non negabunt, insciabuntur autem esse illam absolutam, sed Potena; Ecclemoderatam, ut si s cundum euangelium in aedificatior se ad aediscanem, O non in defructionem. Hactenns uerum G tionem. quod aiunt. Non enim est potestas contra euangelium. Et quodcunque non ea secundum euangelium, faciens in aedificationem, non post' praecipi. Fateor. Sed quis huius rei iudex ἐγ prudens ac legitimus discretor i Icocirco tutum es in omni dubio non iudicare de lige t quos
niam sui siculares principes testati Junt instar ea socrilegis dis utare de jacto Principis , aut eius lege Quanto boc uerius de Jacto et Canone Pontificis ' Non haec uero 'a me dicta quisquam sic interpretetur, quasi uelim quaecunq; ab iis manarunt a lute definiere, sed potius ut linguas deterream quorudam arrogantiu , nec urarentium ponere in coetu ossuum, dum aciunt se iudices legum et Canonu . Sed iam illos in re proposta audiamus. Aiunt: Canones qui haec uota exposcunt non sunt ualidi. Cur, quaeso ' Si dicant i quia non ess potestas in Ecclesa quae a uolentibus seruire sacrificio, illa uota Magere possit, afferant rationem. Si enim negant a lute in Ecclesia potestatem, eos protinus non audio. Iam superius probatum ess satis hunc adesse potestatem, ad aedigis
caestonem tamen. Oportet igitur eos negare aedifcaelos nem, et asserere defructionem per haec uotora uincula,
145쪽
ut probent non esse uallius emones. Hae diuidem redesunt omnia. Negant ergo aedificationem , primum gaia
haec uota eiusmiai sunt ut ea seruare sit impossibila, ac propterea necesse jit uiolare. O stonim meretriciam et blasphemiam injignem . Quia ipsi mani Esse haecsan
Hisma uota uiolarunt, , in eo libidinis caeno uolutari uolunt, ideo nunc effeminati homines ut rem impossibis Vana excv lem praetendunt. QMdo uero de possibilitate exemplatio haereticoru multorum conuincuntur, ipsi hoc tribuunt steriali Dei dono, quod paucorum qbe afirmant tereo se dono casrere non erubescunt fateri, ut 1icile se proprio tritimoμNOTA. nio prodant, quales scilicet erant quando uel in monasseriis pro lonE mentiebantur, uel altari Jeruiebant absq; hoc dono. Et hi snt hypocritae, qui etiam audent ston rem attollere , O qui moliuntur alios seducere : sed uesre non nisi qui decipi uolunt.
unum justor isesse illis aduersus nos iaculu, Mod multi sunt Caerici , O pro dolor ir pudor) ex Prela tis Ecclesiae nonnulli, quoi uidere licet etiam in summis ordinibus minime continentes, O aperte in eo lectu μbs, quod uniuersus mundus uidet, uel cum scortis lude, re , uel concubinas habere , inde Ilios, uel aliena coniugia b consertia per adulterium uiolare, uel nupra O siacrilegia cum Virginibus et Deo dicatis committere, ἐν 'rte alia quae turpitudine sua exprimi non debent. En , inquiunt haeretici, An non longe fuisset melius, hosce legitimas potuisse contrahere nuptias , quam his polluitam infiniis flagitiis, lapidibus , flamma exterminandist Eo enim iam res deducta es, ut non scut obm, quos habebant flios sngebant nepotes , se non cayle, caute tamen agentes. Nam hodie scut Sodoma peccatum sum praedicant, , libero nomine Ilios appellant, peceatum suum asdue coram habentes, O nedum non erubescentes,se potius ridentes. Quid hic restonderi poten y Num negare fictum , quod es consspicuum omni populo ἐ Num excusare fanis, quae leges omnes iam
damnant ἐν detenantur, O ex parte ipsa rerum navus ra exhorret , a mnatur ' Vere negare non possumus
quoi palam fi ἐν ubiq; iam pμtet per quae sunt insitagnis scelera destniere nσn ualemus. Vae his qui dicunt malum bonum ker ponunt tenebras lucem. Sed cum his omnibus Canones definiimus ut sanctos O euangestio consentaneos. Quis enim nisi uel imperi simus uel caluntator peissimus, unquam legem propterea reprehe dit, quia reperiantur legis praeuaricatores ' Alioqui stratur totum euangelium , O lix ipsi cnaritatis quam in Baptismo quis p pr fetur, cum pauci s mos numerarre possimus qui eam cuilodiant. Inanis est haec obiectio. Non enim boni trisatores eo deterrentur condere leges iunas, quod multi suturisnt transgressores. Id quidem posse contingere longe praeutient, et ob eam causam proAsidentes, aduersu fatuoso Opplicia nestiunt.
Verum huc tandem redeunt ut asserant legem hane seruari no posse: quod tamen non alio argumento probat quam quod multi no seruent. Nos autem econuerso efficaciter probare possimas, eam omnino struari polis : quia multi re uerat Ibbate 'uant, quantumuis isti impudentissme negent, qsi alios a regula quam a sua intemperantia accipiunt, iniquit si me iudicant. Sed ut paulo ante diximus quidam eorum restondent: Hi qui siemant, dono Dei seruant . Et nos quoq; Dei donum esse fatemur
verum imul addimus concurrere uoluntatem nostram,
que Dei donum potes syernere, eam si eius conditionis ut possit in destilum ir peccatum labi, nondum scilicet perstile in hoc natu frmentata . Illi ergo quos nobis obj iunt per infanda ista quae memorauimus scelira Casnonum transgressores, pomissent donum istud Dei .acci,
pere si uoluissem οβ ligitim e praeparassent quum ordinabatur. Potuissent et acceptum conseruare, quoniam
Deus ades inuocantibus se, O in ios sacramentis gratiam , dona sustepto ordini conuenientia largitur, quae proculdubio potesi custodire qui costratur s ueolit. Alias ad quid ea o ferret, et ad quid largiretur Deitus optimus maximus , si uel haberi non possent, uel habitta non possent custodiri r Adhaec, ut securim ad radicem ponamus, O ractos Can es tinem Canonum optimam fuisse comprobemus, quaero ab caelibatu faceteis, sanctius itatuitis, uitam ducere caelibem, an dolum vi βυeoni m y Si coniugalim dicant: palam immundo sti iii iestndil: utrita agitantur . Nec en aequum ut de re iam olim damunam O per se cons icua ulterius disceptemus, rem piam iterum atq; iterum actam agamus. Si dicant, Coeulibem uitam sanctiorem t tunc rogamus, Quid oneruris in terris ess datum , aut etiam dari poten sanctius,
quam si hocsacrosanctumsacrificium ἐν sacramentum tCerte nihil potest exco fari. Nam prae isto nee Angeli
Dei inueniuntur casti , mundi. Vter ergo illui tam sanctum, tam mundum , conuenientius consciet, tra flabit ire mini'rabit, is ne qui uitam agat coniugalim, an qui canam ἐγ caelibem y O' uos prorsus miseros erexcaecatos. An non 'fitis teneri uos medios ' Quae enim conuendio, quae scietas mundi cum immundo tAn non legissis, qui de scien fia Scripturarum gloriami ni, in priore reflamento quod tamen uituperabatur proopterea quod non erat uerumsanctum, Ad exemplum uel ri) erem accedendibus ad illud altare mandatam fuisse ad tempus castimoniam 8 Nunc in uere Sancto, imo et uere Sancto Sanctorum, O iugi ac inferno sacrificio ersacramento, indignamini mullaros homines se conteris di is quia perpetua canitas demandatur /-bre snisi patrocinari pro immunditia , ne saria coniunctio
Verum non de sinunt obienare nobis sacrilegia , aiμluria , supra, et alia quae iam diximus saud iterum me moranda flagiffa, er eorum comparatione fas incesnuosias nuptias iunificare. Sed scelus scelire non ius niscatur , o improbi. Et tamen uearum scelus eo de tessabilius est quam nostrorum quorudam , quod nostri ἐν si huiusmodi sordibus inuoluantur, non asserunt in men dogma falsum ac peruersum, praedicantes se recte sacere ἴ uos autem contra O libidinose uiuitis, O san
146쪽
RIsrem caelibatus te improbam. Facitis enim vita uestra autoritate iudices legum omnium O Cansnam . N ne istud est proprie Satanae crimen inexpiabile, cum sit mera in Spiritum blasphemia δHic tamen non omittam, quod etiam aDσμγ auae rita e adlapsa se moueri callide ossentant. Adducunt
Paphnxtium quendam in Nicen a isnodo, qui dum ibi ageretur de prohibendo sacerdotibus usu uxoru quas anute secerdoctum duxerant, persuasit ne id feret. Hune unum Paphnutium quasi Angelum de caelo missum pro ducunt er obiectant nobis, fames extra propostum ille loquatur. Nam durius exi eos ab uxoribus arceri qui iam habento cum illis consueuerunt, quam ne accipisant prohibere. Etenim ille Paphnufius absq; uxore erat, ut striar. Sed quicquid dixerit ille Papi nutius, Nuna quid ipse potens s eleuare autoritatem tot Pontificumer Conciliorum, quae clericis er maioribus ordinibus con secratis interdixere coniugia ζ Sed aiunt: In prismitiua Ecclem aliud sieruabatur. Ducebant enim salut uxores etiam sicerdotes tr Episcopi. Hoe isti aiunt ista mentiuntur in eaput 1 um, cum nee hie si mos Grecorum, nec unquam 1actum po snt probare, tanquam a Iege permissum . Hoc autem non negamus, ante promulgatum euangelium in paucitate Chrissianorum quia Gentilitate ueniebant, no βcile inueniri eaelibes, qui possent sacerdotij muneribus sungi et ideo oportebat uxores habentes ordinare. Sed in eo primo struore Spiritus, quis sanus dubitare potest sanctos illos exemplo Apollolorum se ab opera nuptiarum continuisse ' At res paulatim labissscens de uxit in licentiam, ut pleris non continerent icuius rei gratia, quia indecorum maxime uidebat aer ut certe erat) tentatum fuit in illa Nicena Synodo ut certo Canone cohiberentur. Hoc illi Paphnusta tunc non plaseuit, non qui contra caelibatum sentiret, cum ipse edes Iebs esset: neq; quia non uideret indecorum esse maxiemum hec duo oscia simul coniungere, uidelicet minis perium altaris, et opera nuptiarum t sed ad duritiam eox
dis, perpendens quam docile esset assuetis illi opere eoniugali ab ea retrahi , non probauit remedium prohibitioonis quae maiorem ardorem O repugnantiam concitasset, scut uere dici flet: Nitimur in uetitum semper, cupis musq; negam . Et haec diceremus s uera essent quae de Paphnutio in historia Tripartita leguntur, nee fuerint quod minime nouu ess) ab aliquo Graeculo ibi adiunsia
Uerum nec his autoritatibus contendi, non uerentur
Pium Ponresecem Senensem producere , cuius inter aliasque memorantur uiri prudentis 'rtentias , ina legitur: Sacerdotibus magna ratione sublatas nupsias, maiori redictituendas uideri. Hec ille se uere recitat Platina . Postvit enim *rtasse illud aliquando uigum ei fuisse condu cibilius, quum nonium erat Pius Papa, sed Aeneas. Nam se hoc satius uidebatur, cur cum esset Pontifex non stcit, aut cur non tentauit jacere ζΙllud autem etiam norundam erat, quam moleste loquutus sit, non quidem asserens, sed ita uideri inquiens. Et squod Mos arrogantra uerberat dixit resbruendas. Non enim hane os frenem Premam potuit probare, ut quis propria audiris tam se Muat a uinculo quo Deo er Ecclesie tenetur
Cum itur optimis rationibus ob decentiam Earus intege puri yma euangely, fuerint sumim Pontifices adstatuendum bis siennia uota permoti, ut corpus Domirn nostri IE S V CFrini minus indignἡ uractetur ac murus
stretur, iam expedita redditur secunda quae proponebar Resolum β*tur quaeino, uidelicet: An si pontisiciae potestatis bos eudaeeanones omnino de si uere, O promiscue uxores per t. ms. tere ise qui peculiariter domessici erfl3 Dei nominanαtur , , ad altare mundissimum distonuntur er ordinantur . Ego enim, ut alibi scripse, citra baestationem ulla Iam credo non posset quoniam macularetur tam lectes Ecclesie, O coeuntiretur prophanum cam 1azro . Denis debent meminisse Pontisices, babere se quidem plenitudinem po satis: At quae perdat Ecclesiae uerieratem ac decorem, potesatem non esse , nec se illam quae a Domino data est in aediscationem, non in domuitiosnem. Nec pato , effam se bre forte euperint aliqui
Pontifices nimium carnis amantes, Deum hane licentiam
permissisrum, qui ρο suit terminos aquis ne re gredian, tur Mnes suos. Si enim sacerdotibus liceret sabere ux res, et cum ill s exercere opera earnis, quanta bone Desus) esset irreuerenua, quantum dignitati detraheretur, quot incommoti, quae ad stiritum extinguendum O ad polluendum tam tremendum russerium penitusJacerenti Longum pro secto uolumen texerems euncta pessequi ue lim et enarrare . Possum itaq; uere eonclusere: Μagnis quidem radionibus subtractas esse nupreas sacerdotibus, nonis pessimis autem posse ressitui. Ses non poVrit hoc malignus er impurus Daemon obdinere et M ut1yero, uerescundabuntur etiam qui corde Hrytan concupiscunt ea aperte probare, propter quae uenit ira oes er eius in nosiingsima ultio: quemadmodum tempore disuis magni nouimus accidisse . Filis enim Dei, idest, stcerdotes, ac cipiebant sibi Ilias hominum .in uxores. su tune uidit Deus quod iam corrupta erat omnis caro coram illo, Opaenituit jecisse hominem. Qui legit i irrelisat, O noulit cum Deo contendere: quoniam non est quiquam illo
Si quis ergo rog et , quid agendum eiam bis qui De iis Canonibus mscuerunt secum 'minis' Dico si
sententiam ueritatis audire uelint, , serio reuerre ad Deum, O eum cIristi Ecclesa estncilliari i Primum debent confiteri Jejacrilegium commisisse, nec illud exacuseri ignoranta Non enim Iicebat eis ii orare que publices ab Ecclesia tradebantur . Quod si uelint unia uersalem distensi ionem obrenere, ut postsint manere liciate' eum uxoribus, equidem ipse non darem. Non ea hie sermo de innachis , qui chus nullam habet dubitano nem: quoniam cassitas annexa en essendialifer mona chanu, se quodlemel per uotum Deo consecratum ea, illud escitur perpetuum, nec ess humana potentia quα ualeat ad tollendum uotum quod aec muit Deus. De qua re latius in Annotationibus disserui.
De elericis ergo qui ex ipsi iam sedemi uoto se ea
147쪽
DE ΜATRIMONIO ars sitati a 'inxerimi, inuessuliter non distensarem. Iam enim re vera non es t distensutio, sed relaxareo O reuocareolens praebens exemplum ah delinquendi, ac militer distensae em extorquendi. B.Th snon
negauit in singularibus persenis Papo distensii re uis trepidans dixit videri pebe, sed hoc ex maea
causia . Hi vero lsam, obsecro, magnam causam valeuant praetendere, nisi tran Phlionem Illud autem, quod una O Lacerti munus exercere valeant, et operam coniugalem , nemo certe vir bonus tar cirinianus , syriae tum Chri ni habens. concederet. At magnae sunt vires carnis in multis, magna audacia, temeritas, impudelia.
Sed verbum Domini molio est 'rtius, ermanet in aeternum .
An propter crimen adulterii alter coniunx ita liberetur a vinculo ut positi nouas nuptias contrabere IRC A Antiquam iis iam quaesti rem , Vtrium ob crimen adulter8 alter
coniux ita liberetur a vinculo ut pectit nouas nupσtias contrahere, plurimi conflanter liberari negat,
arbitranturque se habere manifestas pro hac parte
Scripturas. Contra vero sunt qui dicant, nisi violentia Christi verbis asseratur, inde oppo itum educi. Quansitum autem ad me armet, protestor hanc quaestionem non
esse ita scitem ut nonnulli qui ad pauca resticiunt, exi Propogitum au pimant i quod euidenter in ip se distutationis progressutoris . patebit iPrimum igitur quid de Scripturis re vera acci piatur , distulabimus: quo in loco trassatorum opiniones adducentur Tum quae sint , aut fuerint cirea hoe
Caranuni praecepta . Denil si quid frie consultius
esset prouuendum in casu tam miserando . Ferat me patienter , quaesto, veritatis amator distulantem, usq; in finem . . Sqcipiam primum part eorumqur,in viro, cream Hyvinculum, dicunt mauimonium ita dirimi , Ut possit aliam ducgre TAuttristis Chri Stat serat tu mini apud B. Μatthaeum tis verbis: si pro parte af Qtucum a miserit yxore iam , nisi obfrnicanonem, firmativa. aliam duxerit , moechatur. . Haec una oratio , ni si vim literae asseramus, prosteso duarum orationum vim habet .. Ym est Ormactua, continens huiusmodi reguulam: Si vis uxorem Dam absq; causa 'rnicationis dimisierit, se aliam d xerit, moechatur ., Altera o negati ua, quae ontinet exceptionem a regula propter parrecurim illam USI, Ost. Si quis uxorem suam ob rnicationem dimision , se aliam duxerit, non moechatur. Si igitur hic intelligitur hαc Domini sentenctu ut verbis sis auum mamifes tria vide tar porrigere , iam est decisi qua illo Restat 'Am restondere obiectis. Sit ergo interim distatareonis Iracta, conclusio er positio
nostra haec et Iucere viro propter adulterium uxoris dia Conclusis. mittere illam, , aliam ducere. Argumententur ergo
contra , qui alteri opinioni ad Eersunt. Adducunt primum illud ex B. Marco, quod ait Doα Restρngio Uminus: si uicumque dimiserit uxorem fam, O aliam duo azumenta cinxerit, commissit adulterium 'per eam . Deinde ex B. tra conclamne Luca , ubi ait: Omnis qui dimiserit uxorem 'am, eraliam duxerit, moechatur. Ecce ergo , inquiunt, D minus absq; vlla exceptione apud hos duos Euangelistas, adulterium esse asserit si vir dimissa uxore duxerit aliuam . Sed scisse ad hoc restondetur. Nam B. Μarcus O Lucas quod erat regulare tradiderunt absq; praeiudiscio iam datae excepreonis apud Matthaeum . Non enimen nouum , aliud euangelium per aliud declarari: ἐγ in alio poni regulam, in alio tradi exceptionem. Ecce lesegitur apud eudem B. Matthaeum, Centurionem accessisse ad IF S V M . B. Lucas autem hoc declarans, diuxit quod Cendiario non ausus erat venire ad eum, sed misserat ad eos seniores Iudaeorum: O silc per eos dicitur accelisse. Similiter ἐν B. Marcus dicit Iacobum Ioannem flios Zebedaei accessisse ad I E S VM Oran merc. Matthaeus vero illud declarans, accessisse matrem illorum exprimit, ut sc illi videantur accessisse per eam. Plurima sunt eiusmodi in euangelys, unde necesse esseon fieri, alium Euangelistam per alium declarari atq; exfoni. Quo si ut in re proposita plane ἐγ abis os 'nisione curr i ,s dicamus apud Lucam , Μarcum redicitari regulam, apud Matthaeum vero additum e se exceptionem: quod etiam apud inrcum , se subtiliter insticiutur , declaratur. Ipse enim ut ostenderet se loqui extris casum adulteris, dicit quod s quis dimiserit uxorem fuse amo aliam duxerit , moechatur super eam, hocen, in illam, siue in eius iniuriam. Quod se sectum esset ex causa adulterj, non sene diceretur in illam, ides , in eius muriam filum : quandoquidem priui ipse moecha bisset, em ami et ius suum sper viri corpus. Nec Aug. in lib. dexidetur obstar. B. Augusini annotauo dilutanfis atq; vo aisit. comu . lentis per ea uniuersalia Agna, QVIC V N E ,
O , OΜNIS, quibus O B. Marcus utitur, Luscas, includi omnem causam , etiam 'rnicationis: quoire vera minime cogit. Per illa enim ligna uniuersalia , ICVN E , OMNIS , omnis homo includitur: omnem autem causam includi non es necle Vnde O Dominus excipiens causiam adulter' , UM nida voce, QVI CVN QV Ε, dum ait: Dico vobis,
quacunq; dimiserit uxorem suam, nisi eae causu frnica*tionis Oc. Quamobrem immet B Augustinus in ρ μηdo libro retractationum, non perficte se rem explicas
Instant vero quidam addentes, non esse verisimile iis las Euangelistas non tradidisse integram et absolutam nacde re doctrinam, sied ita ut oporteret ab alio Euanget a suppleri . inrid enim s B. Malicaei euangelium non peruenisset ad manus quorundam, sed illud tantum B. Marci O Lucae y Restondemus haberi multa alia pro
148쪽
eeola Dum ni amJ B. Μctbrann qsae apta allas n ba re libellam repa 3, O duratere t in hunc modum ses itur euid se iat ergo illi, ad caias manas B. mi plenaer restiandit: sttaniam Μses ad damam cordis vethhi euantam non persemt ' Vere ineptum aE Mm pri permisit vobis dimitere uxores ve 'as Ab λυ - - : de ac si quis iuris scienim velit prox i, qt a zm non sc ere. Uide, quo, quam docte restor .Quia institim aut errorem, quia unam aut alter M iat. Non enim mandavit Μses dimitere , sed permiserintam D, esiarum volumen habuerit, ut κε vescat qμα possim volebant: i ob cordis eorum duritiam. Non
I m. ne fundit ergo eis Dominus: Non legisi los ordinata , non erat pro illo tempore, confieram persorificit ab initio, masculum orsae nam 'cit senis , reprehendenda . , ' - pro=tri hoc relinquet homo parrem er Ad golafionem ergo argumenti restantimas , veri sama-em O an ebit uxori se, O erunt ago in mum esse, non posse ab homine syparari quod a Deo con
ouolergo Deus coniunxit, homo non Ρparet. Ecce nonem emittere . Deo eoaciliatas, em interdictum Dei semplex ere a lutam, nimirum ne hρmo ρparet qao ipse Deus contansit: que radio in omni cox valere debet. Antequam vero bale obtegioni restondeam, oportet primum diligen
vlla hominis autoritate. Et tum ab ea separatus sit, quid c rogo prohibet quominus aliam dacere posit 'Haec pro de*nsione 1 cepte postionis dicuntur. Quod ut effam validius persιadeamus, Negari no poto
uisertis Dominas alipem syrmonem c ra ii sortia muhabuerat, eapientes eam fis interrogationibus eo perdu e re , ut aliqaid contra Μοsen prostrret, rogauerunt e m , liceret ne ex omni ea a 'cere diuortium. Do trisus autem volens ex ipsis Μseos striplaris O prophetica eius enarratione sapienter eorum a stias amputare, praemisit comunctionem illam maris , foeminae quam Dominus expresit illis verbis, Erant duo in carnem vn m, 'ctam esse a Domino, er opus Domini esse , contra qaol non valet ulla hominis potellast ut per hoe intelligerent quod Mosts qui amplam illam dedit repudij Iacultatem, cum esset homo non poterat diuini edicti seu interdicti vim ac robur milere: quia non ea potestas hominis contra ordinationem Dei. Vnde nec Papa id posne sint duo in carnem unam , O tollatur ex parte viri obligatio adhaerendi uxori se, ita ut soluatur vincusium matrimonii saltem ex parte viri, O hoc autorium Dei. QMd ergo mirum s eadem autoritate concedatur, aut potiss expresse concessum fui ineatur , pos nouum iniri coni ram, cum adultera iussitam sto erimine perodiderit' Consederet acutus lector vim irrefragabilis aragumenu. Nec mihi restondeat quis, hoc probioeri proMpter sacramentam O signiscationem. Haec ea quipipe alia ratio, tui suo loco ref ondebimus. Interim suotis est nobis summouisse argumentum 'rmarum ex hosram ui uerborum : Adhaerebit uxori sue, tr erunt duo in carnem unam . Patet enim ex causia aiulterjfra
in civi1nimverό extae, ει, Deus ita stimi se Harim esse illam os fidinem berenti grari, cum tria
NOTA.nem non e se duos ,1 d plures: unde ἐπ merito iussum perdidit, et reuera gnificareonemsacramenredestruxit Adiiciunt autem eontra bane posidionem aenimonium Apo;loli dicentis, Mulierem alligatam esse legi uiri, dou ROm . r.
debetar innui 'cis Μομα quod scere nequaquam posterat, ex qso mani esse videbatur argui maxime temes stares , impietatis: iccirco ne hoe Pharisei ex verbis non ita scripsisse , ut repudium ex se licitum es ini Si donec uisit vir alligata ea et Ergo casus adalteri3 ,si de nos sit accipi dumodo volentibus uxorem repudiare, delicet se uir adulterium commrsierit, non liberat eam a
t Σάπω iniudaci est volunta fu uiro , seu alere uiri I Ir nec econtrario liberatar
aui vocabatur tum repudij, sicut habeo uir a iure mulieris,s illa Derit adu ra. Ad quod in Deut a Non emo propterea de Lito jecillia poten f ter restonitri; luoniam ab Apstri τοῦ flusis imo non uolpat diuino sie opponere interdi tm regula , nec praeiudicat exceptioni iam psyrtae a Chri
mnisum enobare repudium , non prohibendo mulierem enam in casu adultero es a gam grae illa obiectantius: quid ergo inses mandauit das denegare, fictandum communem Doctorum gentennam.
149쪽
Tames effam Aci posset, B. Paulum ad Rom secundum legem antiquam esse loel uiam, secundum Pam mulieri
non concedebatur repudiare uirum ex quavis causa.
Ideo uera erat illa regula absolute in muliere, quod esset alligata uiro donee superfles esset uir . vi autem se intelligeremus , interpo fuit illam parenthesin Scientibus legem loquor quod de lege Μοροs il sim intellexisse non dubium eis, cum obseruatum sit ubi mentionem Dipliciter scit δε lege, de illa Mo res eum loqui. Et licet ita sit, in epistola tamen ad Corinth. de Chrissi lige reuera loquitur, er idem dicit. Quamobrem tutior hi prima solutio, nisi in eam sententiam ueniamus, quam B. Ambrosius non temere explicauit, uolens esse distarem B. Ambrosius conditionem seminae ad conditionem uiri comparatam , ut uiro quidem liceat propter uxoris adulterium repudisum dare, em aliam duceret non sic autem econues mulieri per adulterium uiri . De qua re mox di Heremus.
Inflant ergo aliqui, ir uolunt hunc casum esse ab Apostolo flutum, his uerbis: His autem, inquit, qui matrimonio iuncti sunt praecipio non ego, sed Domi Mnas, Mulierem a uiro non discedere . Quod si discese
serit, manere innuptam. Et uir uxorem non dimittat.
Ego uero quo pacto ex iis uerbis contra positionem collis gant, non uideo. Potius enim ad eam confirmandam seruire nobis uidentur. Tria enim praecepta Domini proin nunciat Aposolus. Primum, Μulierem non discedere a uiro et Secundum , si A1cesserit, manere innuptam : Ternum , Virum i ηὐm non dimittere uxorem , ubi nullam scit adulteri exceptionem. De primo igitur quaero, olim praecipit muliere non discedere a uiro, intelligat ne hoe absolute, etiam ex causu'rnicationis i Si id fitens tur , contra seipsos concludunt, qui uolunt ex Domini sententia licere etiam mulieri propter causam adulterii dimittere uirum , seu discedere a uiro . Si autem uolunt primum hoe praeceptum non habere locum in ea a forni canonis, ut hare causa tacite propter uerbum Domini exseipiatur, iam nihil advessum postionem nostrum concludunt. Nam hoc in tertio praecepto suppleri oportet, ubi B. Paulus ait: Vir uxorem non dimittat, uidelicet nisi
fornicata fuerit. De secundo igitur praecepto, quo ait: Quois discesserit, manere innuptam, quaerendumen. Neq; enim po sunt aliter contra postionem argus mentari, nis amplifcando dictum hoc ad omnem casum,
etiam se ob fornicationem uiri Iacta esset disceissio. At
qua ratione conuincent ut illis istud concedamus, ut sierepente cassum mutent y Nam quod uetat mulierem dis tere uiru, intelligunt extra causam adulterj. Et similiter quod addit: Et uir uxorem non dimittat, extra cassum hunc uolunt ese intelligendum . Quod igitur ait: Si dimiserit, manere innuptam , cur non similiter intelligunt extra causam adulter Vl Forte dicent , Cogimur hic necessario : quoniam non ob aliam causiam licite postin mulier a uiso discedere . Imo uero fiunt tr alie causae recessenis iusae, vis cum eo habitare no queat absq; uitae periculo , a&t ab se, contumelia Creatoris: in qui bus casibus non licet ulteri nubere. Praenrea quid prohibet admoneri etiam iniune receJentem a uiro , ut pons quam in uno ostendit quod non admodum graue eir, uis delicet recedere a uiro, saltem caueas ne alteri nubat, cum hoc longe esset grauius ' Porro non esse nouinn, ut
jacienti quod ncn licet prohibeatur id quod minus licet et fetus esset, probatur exemplo Alexandri III. ut habetur in cap. i. de Coniugio leprosorum , ubi Pontifex, postquam praecepit non separari coniugem a leproso coniuge, adiecit similiter: Q i s hoc obtineri non diffiit, Jultem ad alia uota nullus transeat Oc. Videsne praeucipi rem non licite facienti, ne quod est scele1bus sciati Et haec diceremus s Canonum, O communem Doctorum sententiam stquuti Jateremur parem esse mallearis ἐγ uiri conditionem in hac materia coniugali. VertimJunt ab qui inter quos B. Ambrosius Er qui ilium sectati sunt, ut est Caietanus, qui dixerunt, muslieri quidem iuxta Scripturas non licere discedere er al3
nubere, etiam ex causia fornicationis: viro autem contra licere utrunq;. Hoc de uiro accipiunt ex B. Matthaeo :Illud de muliere ex euangelio B. Marci er ex B. Paulo. Etenim non fui se olim aequam mulieris ire uiri conditio nem satis patet ex antiquis legibus. Viro enim permitatebatur dare libellum repudi , non mulieri. Item s maritus cum soluta fornicetur, non punitur ut adulter , sed stolum si alienae uxorise commiscuerit: contra uero, cum quouis mulier praeter uirum proprium rem habeat, criminosia est. Preterea duas habere uxores licitum suit alio quando: mulieri autem uiros duos nunquam. Nemo item dubitat, mulieris adulterium grauioris esse ponderis crimen quam uiri. Facit hoc prolis incertitudo, quae non oritur ex maris alieno concubitu, sedfeminae . Vnde maxime aduersatur illi bono matrimon3 quod ea prostes. Quo fit ut simpliciter magis peccet mulier adulte ra , quam uir adulter, ut recte docet B. Thomas. Nee ita licet mulieri de adulterio accusare maritum , iuxta ciuiles leges cap. de adulterio , Eupro , scut econuerso licet uiro accusare uxorem. Quod autem magis obnoxiast mulier uiro quam econuerso,sgnum habes in Decalo go , ubi de uiro solo legitur: Non concupisces uxorem proximi tui , non dicitur econuerso mulieri r Non concupisces alterius maritum . Id uero quamobrem, ni sequia iam exse poterat esse mani um ' imo ex eo educi,
quod si illud prohibitum si uiro , multo magis mulieri, cui flecialiter ab initio dictum fuit: Et ad uirum appetitus siue desiderium tuum . si irca non erat adeo im probabilis opinio D. Ambrosis , qui putauit licere mari to in re proposta quod uxori non liceat. Fatetur e B. Thomas, quantum ad separationem thori attinet, iuxiliorem causam habere uirum contra mulierem adulte ram , quam habeat mulier contra uirum, adulterum. At non desunt qui negent B. Ambrosum unquam iis
lui scripsisse, quin potius ab haereticis adieitum fuisse in
eius commentariis, cum alibi diuersum doceat. Dreunt
hoc quidem , sed neutrum probant. Mare Caietanus eo in loco B. Ambrosiam sequitur. Nec enim fuit u cuam haec opinio pro haeres damnata , quod sciam, ut
150쪽
ris commentu s , quo inlimoniose de derent. Hactes nusiritur in nullis Scripturis probatum habemus , virum
exc26v krmcationis non posse aliam ducere avi, cris
Sunt icitur qui adhuc contra positam conclusionem ratione Ggumentantur : quoniam si conceditur ut uir possit aliam ducere , sacramenti signiscatio violatur . Si miscat enim coniugium issam coniunctionem quae est inter C H RIS T V Μ ir Ecclesiam . Sicut ergo consiunctio haec quae sit gniscatur insolubilis hi, ita illa que signi ficat insolubilis esse debet. quo in loco dari mihi vestim lictorem non penitus crassi ingen3, patientem tamen et attentum, ut cognoscat quaesit huius rationis efficacia . Primo enim, quomodo dicunt indissolubile matrimonium,
cum morte soluatur , id quod non es in coniunctione CHRISTI et Ecclesie ' Restondebunt, hoc quidem esse per accidens, sed per ρ ex natura sacramenti levi dissolutionem non strat. Idem ego versa vice restonsedebo , quod sicut morte accidente Loluitur matrimonium
per acciden ita etiam per adulterium flui per accidens, di flui tamen. Adhaec , Si significationem uis esk inuiolabilem , certe C H R IS T V S nullo modo; paratur ab Ecclessia, neq; secundum thorum , neq; fecundum uinculum. Tu uero concedis separationem propter adulterium salatem stundcum thorum: quan re uera haec separatio thori en etiam disolutio uinculi, saltem ex parte . Ete
nim coniunx propter adulterium alterius coniugis Iberastur a vinculo quo eidem antea tenebatur , ita ut non hasbeat ulterius potestatem corporis illius. Adhaee, Nonne etiam per mortem alterius coniugis
violatur illa fgnificatio in eo qui es 1uperfles, dum algconiungitur ζ Certe negari non potes . ciuid est igitur quod tantopere in hac'nifcatione innitimur, quae tam scite perimitur ΤAdhaec, Si haec significatio tantas uires habet ut sciat insolubile hoc uinculum, quid dicemus in coniugibus ante carnalem copulam, quando alteri licet θ cause religionis separare Potes' i per ut pleris Doctores dicunt separari coniugium per distestionem Papae. Vbi igis
tur haec Agnificatio ' Nunc audi, quaese, commensam . Aiunt coniugium ante copulam non siniscare coniuncitionem CHRISTI cum Ecclesia, sed CHRISTI cum anima. Si ergo ponitur casus, quod ante copulam mulier committat adulterium, tunc uir poterit licite illam dimittere , aliam ducere , quia Agniscatio non obflat: quod tamen nescio an illi concedant. Praeterea, haec sgnfcationis ratio scum bona pace omnium dictum uelim) videtur ineficax etfriuola. Etes nim si ad rei naturam conuertimus oculum , non qItast
vfcat ideo insolubile en matrimonium, sed quia sic Domino per verbum Dum Eatuente, sci natara es is lubile, ideὸ sgni sicut illud quod smili quodam modo des
cretam a Deo indissolubilitatem cubet, nec ullum urde urinconueniens se illa signfectio denruatur. Non enim INIONI Opropterea issum quod signiscari aer des intur. Est auditem meritia paena defiruendi i amygnificationem famis. Hoc autem non 'cit coninux mnocens, qui revera iam defructam illam signfcctionem reperit, inueniens vaeos remsuam scorta vim, aut talem de qua nilast cordirectionis stes s scut nonnunφ acetiit ut nefarium Dulterius cu illa copulari. Neq; miru uideri debet 'nisi eationes amentoru uiolari quando insu uiolaturscramentum. Id euidenter apparet in Bapti no , in quo sis In casar CHRISTI mors , ut qui bapreetatur, mori censeatur cum CFIR ISTO quantum ad peccatum. Chrinus enim 'nus en peccatam pro nobis, ut ipse mor ino , cum isto moriatur bapti Vati peccatum in Baptisno Et quia CHRISTUS a mortuis resurrexit ad uitam nouam non ulterius moriturus , fgnfectar etiam in Ba
pn mo haec obligatio , ne ipse ulterius moriatur, et a vita gratiae decidat. Haec autem segnisicatio proculdubio uiollat ars quis accedat ad Baptismumfcte: quia non moriatur peccato quemadmodum Bam mus ipsisti In cat. Et similiter si non sine accedat, posi Baptisinum autem ite rum cadat, violatur signiscatio illa sacramenti. Si quis dixerit: Fatemur se nos hanc fgnscationem uiolari posse: attamen dicimus non esse 's cHis uiolare illam, et ideo non licere uiro alteri copulari, ne signiscationem
illam uiolet. Verum hoc'rte dici posset se uir isse non
inuenset iam signfcationem illam a coniuge uiolatam , quae cum altero uiro concubuit, ut sic liceat ipsi suo uiro uti suo iure. Sicut enim anima quae uiolauerit Bapti num peccando mortaliter, haerensq; adultero Diabolo, ita baberat Dominum IESU Μ a uinculo stiritualis coniugigvi possit eam relinquere , O meritis poenis plectere , ereius loco accipere aliams placuerit Non enim ulterius illi obligatus en) ita uidetur non prohiberi quin uir Damconiugem matrimonium uiolantem dimittere ualeat, yralicui adhaerere, cum iam per uxorem uiolatastyignficatio. Vnde uir ipse quod iam 1 mel uiolatum inuenit, non recte dicitur uiolare . Cur enim Mnagogam illam repudiauit Dominus et conuersus esi ad Gentes, nisi quia
ab ea prius est derelictus tAdhec, Si viro non liceret alteri nubere ne signfreatio sacramenti violetur, nec licebit ei dimittere adulte, ram,or segregarescissum perpetuo a thoro et quia b in eiusmodiseiunctione uiolatur uinculum coniugali , quod est unam carnem esse , , haerere coniugi suae : , ideo
uiolatur signiscatio, quia CHRISTUS nunφ ab
Ecclesiasua segregatur. Quocirca nescio quonam parato destndi posit, non Νlui uinculum per adulterium, sed solummodo thorum: quas uinculum in hoc tantum consiαsat, ut alter scilicet non posit alteri iungi t et non in hoc,
videlicet ita coniuges esse carnem unam , ut in ea quilibet eorum ius inuicem habeat: quod in hoc cassis non esi. Adultera enim perdidit suum ius, ut omnes Oaentur , se maritus eam dimittat. Deniq; iam in alia queenione prob atam es, matrimo:
nsi indilolubilitatem non princi ci a ratione Agnscati nis, sied ά narura rei O a verbo Domini, et ab ipsoscio,