장음표시 사용
71쪽
stat sorte decenter nequasi fieret Iracp ut Petrus praedestinetur ad aeternam gloriam , sempitemami felicitatem , oportet constituere PQ messe in rum narura, non autem l ille etiam prius comederit , biberit Messerit, α alia secetit innumera quae naturalia sunt, neque o vel bene egerat, vel male. Nam si merita non sunt ratio praedestinationis nec occano illius, ouanto minus erunt ipse demetita Et haec satis ad quaessionem.
Gratias Domino I E S U C H R IS T O praedestinato in gloriam
A B C D E F Omnes sunt terniones. Exeudebat Romae Antonius Bladus Typographus Apostolicus Mense Nouembris Anno Domini M. D. LI.
72쪽
DISPUTATIOR. p. F. AMBROS II CATHARINI
POLI ΤI EPISCOPI Μ IN ORIENs Is De Cultu em adoratione Imacrinum . cultum er adorationem ad Imas pnes alio libello aduersus haeroticos destndi, nS tamen quasi
nes ibi quae inter catholicos vera santur exculi. Psiam cum nemo catholicussi qui no nubet usum Imacrinum ad memoriam O doefrinam er animi excis
tatibnem: dubitant tamen nonnulli, nunquid lyis Imarnibus ullus cultus ac ueneratio debeatur, O quaenam O quo pacto . QV nunc Dcere dilutationem censui non inutile. Vt ergo nopositae questionis veritas illucessat, Primo uid&rdum est, Vtrum pingere aut fulperes σmulacrasit reuera in Scripturis probibitum . Vidratur enim prima Dde, ut Iud uolunt, probibitum tu Decalogo, dicente Domino: Non scies tibisculptile, neq; omnem similitudinem quae est 3n caelo desuper, et quae in terra deorsem, nec eorum quae sunt in aquis sub terra erc. Quρd si fleamur prohibitum, addistur, Vtrum ex se sit malum,an contra potius iccirco malum quia probibitum. Q Hod autem non ex se se malum, scite porcii ratione persuaderi, cum ' , picaetura osculptura inter artes ponantur non illaudatas, wntier multi cum laute in bir orijs memorantur ervivunt: imo in ipsa Scripturasanesta laudatur Beselees quod Disa es aret infisusius a Domino. Hoc sex se malum e flet, nunI Deus eam artem illum docuisse nec ii sisset culpi Propitiatorium et Arcam et Cherubimer Leones di Boars , nee mandasset Moysi ut Serpentem aeneum erigeret in ieserto. Cum igitur non sit ex se malam μngere aut scula re smulacra b Imagines, uidendum ess Vtram reuera smpliciter sit prohibitum in Scripturis et aeserat propositum prisss. sunt enim qui negenis lis citerfuis probibitam pingi aut seulsi Ima nes er sis mulacra ,sed solim coni tionaliter, ad colendtam cs, ita uis non ob hanc causiam picitum quid aut sculpsim βψset, non fi isset naeuaricatio mandati. Huic
autem opinioni uidetur attessari S ρtuna ubi legitur :Nonssciatis uoΗs Itolum Osculptile, nec titulos eris, nec insignem l .dem ponetis in terra uerera ut V retis eum e . Ecce quomodo non sue iciter uis
dum em colendum ea. Sed en aliorum sententia verrior, ut smpliciter interdi tum intelligamus Iudaeis pingere aut sculpere quidpiam quod nosset more Gen tium redigi in cultum, a quarum ritibus uolebat Deus illum suum populum abborrere. Quare, tamets ea D non est malum fulpere aut pingere ullam Ima ginem ad aliquem inum non malum, saltem ad ocus lorum oblectationem: attamen quia poterat Dcile inde
exoriri malum, ut more Gentium adorarent O colorent Idola Nam O ipsi in hoc scelus sua quadam admirabili insania prouocabantur, quas demutatione Gentium) Idcirco smpliciter dicendum en incut eruniuersaliterfemper intellectum Dit) non licuisse Iusdsi propria o priuata autoritate ussas Imagines aut ussa smulacra effingere . Non .n semper quod pro
hibetur, ideo prohibetur quia si malum, scd uel adtentationem O uerae obedientiae exacti em,scut primis parentibus contigit, quibus interdi tu it de ligno uitie edere: vel ad cautionem, ne quod non ex
se malam, spermittatur ac liceat, Deile ad malum atq; illicituri r adducat aut impellat. Sicut quum prosbibentur ciues portare arma, no probibetur quia1 spliciter portare arma sit malum, sed quia in ciuitate frie seditiosa ea licentia perduceret ad malum. Ita erat in proposto scut dictum est, uidelicet propter
periculia idololatriae prohibitum uisses liciter neu rumsculptile aut ullasimilitudinemscerent. Huic autem fententiae attenatur Scriptura ubi prius absolute ait: Non babebis Deos alienos coram me . Etsubsdit: Non scies tibi sculptile, neq; omne muturis nem quae esi in caelo ero. Et confimmsubiecit: Non adorabis ea ne, coles. Vbi duo apparent praecepta diruissem: alterum non scere, alterum non colere. Anipulatur buissententiae er quod legitur Deutendisnoinjoca's. ω cap. 3. Vbi habetur: No aidinis amquam jIitudinem indu qua locutus αἱ vobis Dominus in Horeb de medio ignis: ne frie deceptifctatis uobis sculpta militudinem omnium iumetorum quae suntsuper terram, uel auium sub caela volantium,stpreptiuum quae mouentur in terra , epifrium qui subtrrna morantur in aquis: ne βrte eleuatis oculis ad caelum uideas Solem O Lunam er omnia inra coeli, ereri ore deceptus adores ea b colas quae creauri Dom
73쪽
nus Deus tuus in ministerium cunctis Gentibus quin sub coeloJunt. Haec ibi , Vbi uidetur Ommnosm si ci er
objbitu qui scuis propter idololatriae periculum is
Sed binc or tur dubium t Si pericula graiza ue abans turgi militudines , ne adorarentur: cur Dominus tu si ς
sculpi Cherubim er Propitiatorium, quod erat oram Glum,o ibi feri adorationes t Et cur iesit exaltari Serpentem er ad illumstediari, quod non erat nisi quindam adorationis modus y Vnde er incensum illi adolebant , ut ait Scriptura. QMd 1i per has smilitudisnes Serpentu er Cherubim er Boum er Leonum non dabatur causa ad scelus, nec incurrebatur periculum: cur ergo probibitum fuit tam uniuersaliter ne quaminis marent I A smilitudinem ρ Dissicile hoc argumentum pro fisso. Verum ex illius resolutione ueristatis resultabit mani blatio . Errorum pericula uersabantur ex omni parte bane circa rem, quibus oportuit occurri. Si enim non pros,ibuisset ferismulacra Deus et smilitudines, perisculum idololatriae incurrebatur, scut iam diximus.
Rursum ,s flante illa probibitione non iusisset pingi
uel sculpi or erigi aliquid aliquo modo adorabile, relis quisset magnam rationem iudaeis omnino reprobandi omnem Imaginem ac smilitudinem O omnem modum adorandi ad illas: ermerito putassent illud ex se elemalum, b nulla ratione posse unquam licitum reddi: quod certe praeiudicasset ueritati ac lem gratiae quam praeordinauerat. Stabat igitur probibitio illis eo tempore congruentissima, ne quam ips propria privasta autoritate sibi sacerent similitudinem. Et ut hoc non tanquam ex se malum arbitrarentur fuisse probibitum alia parte prouidit dum iuissit erigi Serpentemissum , 9 sculpi Cherubim er Leones ἐπ ioves .
Voluit enim per Auras illas Aniscare illud per quod
reddi poterant licita smulacra re quandoque etiam adorationes ad illa . Nam per Serpentem proculdubio C H RIS Τ V S crucifxus designabatur: er per iblos duos Cherubim CHRISTUS et ΜATER. Creditur enim traditione acceptum , illos Cherubim fuisse humanae firmae , sed alterum marem, alterum uerofoemeram , syonsum Ostonsam, puerum ac puellam,utsumma puritas et innocentias iscaretur eas
rum, scilicet Filifer Μatris, longi er ston , per
quos ad nos propitiatio O redemptio ueniebat. Erant enim super Propitiatorium, alter ex una parte, alter ex alia qui extendentes alas super Propitiatorium frue oraculum, tegebant illud, etsese mutuo et illud res piciebant. Hoc nunt intellexerunt Iudaei carnales , nec habent quicquam quod surre his loquantur , O dubia literae resoluant. Nos autem nunc ad rem nonram ill sanae dominae accipimus, probibitionem illam sculptilium er omnis ilίtudinissa tamJuisse ad compescendam pris tam autoritatem, O inius probibestionis rationem solummodo bisse periculum Idololatriae, ut eo periculo elante, etiam minatum cessaret, O bvius rei adsmonerentur Iudari in tempora Μύφα, er agnoscerent quem ignorantra coluerunt.
Quo in loco insurget quis er dicet et Si periculum Idololatriae erat causa illius probibitionis, potui 1bet sti tur aliqua smilitudine exculpi in Deus er adorari eius Imago, cum Deus ipse sit omni ueneratione ercuitu dignus, ac per boc nullum Ogbet Idola latriae pesroculum: er tamen neque boc Hebraei quasi licitumsbi arbitrabantur. Ad quod re spondem μγ, Deus ipse uexrus non poterat ulla similitudine repr entari: ideo quicquid de pictura aut sculptura mente exciperemus, nullo radio nobis repraesentare Deum uerum potui Oet Quacquid ergo pi tum auisculptum fuisset gratia re praesentandi Deum inum: quodvis aliud magis representa Oet quam Deum - Quapropters etiam repraesentatum coleretur,aliquid aliud quam ipse Deus colere utur pro vero Deo : quod e sset Idololatria mana esta. Quamobrem B. Ioannes Damascenus in capite de Imaginibus dixit: Magnae impietatis e in entiae ess,gurari quod diuinitatis eyi . Praedixerat enim Scriptura, Cui similem fecistis Deum, aut quam Imaginem
ponenses' Et B. Paulus: Non debemus uenimare ausro O argento er lapidi sculpturae ariis er cogitatio snis hominis diuinum esses ile. Verum nec sic quiescimus . Nam Deus seipsum per similitudines nonnunquam ostendit prophetis, patet in sacris literis: cur igitur non licuisset eo modotrum pingere Z Exempli gratia , Danieli onensus ejiomnipotens Deus Pater per Imaginem viri antiqui dies rum edentis in throno candido, induti vhtimento tan*quam nive, O ca lli tanquam lana alba . Si igitur incircunscripti inlis erat Deus et inelaiabilis , cur lasmen sic apparuit Prophetae P Et cum talem haberentiam designatum in Scriptura per Prophetam, cur idem probi beatur feri in pictura per artisces ' Et quod de Deo dico, etiam de Angelis dictum uolo , qui cum sinter ipsi incorporei, consequenter ineffigi ubiles sunt. Prieterea, nunc in ecclesse non solum Angeli, verum etiam sanctilissima ipsa TRINITAS depingitur et colitur, et Spiritussan tus per columbam Aniscatur. Quo pasto igitur redditus e&ε Deus efflabilis,qui ante non erat 8 Et ubi illud, Ego Deus et non mutor ' QMds hoc maIum en, cur tolerat Eccles a Dei 1ancta 'Regyondetur ad haec: Cum Dominus prophetis it
Iis Huris seipsum des abat , simul intelligentiam
quoque praestabat, ne per illas prophetae Jasserens tur: nec bonum erat sc illum proponere turbis sicut sese indicabat prophetis . Illae enim ut crebae ἐπ im σperite O indociles , ὸcile inde contraxissent errores rs quidem er pleris uiri docti concipientes mente Desum,scut non nis in Decre 9 frma humana concis petant, nec alia 1 ecies occurrebat sc etiam talem esse arbitrati sunt, hoc en, Deum esse corporeum erbumanaeformae - quod ea mani esserat um atq; infusum, O ab omnibus in Eccles a Dei iam explosum.
74쪽
A Banitaῆς replita sit Meam: Der, er ρ:nnes obligasti 1rret creuer apoitalicae O catholicae doctrinae, suae de Deo re fa sentit O tradit, non est metuendum, ne praetextu ' furor aut siculpturae in errorem ussum in curramus ' 1 Put nec incurrimus pretextu Scrip uraesse Deum certa aliqua Imagine ac simissitudine noupbetis o3rensium fixisse describit .sed in qualibet; ilitudine aliquam Deo conuenientem p oprietatem licebit absq; errore agnosci . Verbi gratia, depingatur Deus Pater ut en apud Danielim in jecie viri, antiquus dierum , sedens in throno candido: signiscabitur nobis es pistura, diu bra maiessas, aetermias, sapientia: erige tbronus candidus1 gni scabit Ecclesamsine macuo Is er ruga, in qua qurescit: or ita caeterae circunflans tiar deplictae aliquid nobis restrent conueniens Deo. Nec quisquam adeo desipiet iam'nunc, ut ex illanu ora accipiatsibi propterea, ut certum praeitituat, Ueum. 6Je corporeae aut humanae formae: cum nemo nesciat pictores non omnia imitari posse disrmare ad ueri tatem. Qeod si quissem hebes eo imperitus aliter sentiat, uidelicet Deum aut Angelu ese humana rv. mae, non hoc tam ex pictura amplat, quam ex priore.' a illi barre:e ex fimatione: siquiae. ut Marcus Τulliis ait, Quicunq; Deum imaginat arsue uigilanssue persomnium dormiens, nullam alum i i 'mam trirbuere potess qum humanam, cum nultam nos uideas mitis 1 effabiliorem : O ob hanc causam Angeli in ea Decie apparuerunt hominibus, er quasi homines inscripturis describuntur: ut Beat smus Pater Dionγα sius eleganter docet. Omneπ Dominus noner in paις α cit' rabolis Deu per bominem et patrem smilias saepe des . r. apa I mobrem mitruendi sunt rudes de ueritate rei, non autem propter eos omittenda ea quae potesἱ de ipso Deo is cordatis uiris etiam per picturas salubri rexcipi disciplina cc notitia. 'ὁd uero Spiritus sensius in luna columbae depingitur, minas praestat ad errore occasone . Na, ut B. Dionysius elega ter docet. quam to sunt d: similiores smilitudines quae nobrs referunt Deum, tanto minus periculosaesunt. Nemo enim itae; fultus ut Spiritum anaum putet esse columbum aut frmam habere columbae: sta constitim in colum is iussantia talem ac puritatem inteligit igniscari. Quod uero de Μυθια , qui in s ecie hominis tapeta. tabatur, nudis olim seret star litudo, re tum erat.
Nondum enim uenerat, nec erat satis tunc revelatum de illo , nec eius dignitas bene coralia, nec certa erant
magnifica eius acta ac gesta, ut in i di poset per ulacra er picturas ollandi : O adbac Venebat nonnihil perieuli Idololatriae nesmiliter es alios prophetei transferretur bic honor, O cd Mosen pol .ssimum au
Abraham 9 David patro eius. Non enim erat ditagm niud eis tribuere ut per Imsigines colerentus quodem Deo er Mos et O A cur Perabatur . nee fetita licentia citra Idololatris periculum. Et reuera non decuit tunc quicquam se cd hoc redussumta, rationes opus uere sano issicabile re clivo cultu bl.
Comini mandato Moses rectis sis auone pentem rilum aeneum, O diximus quod eum Hebeii . penti incant, quoniam incesum ei adolebant, em, auod e I agnopere considerandum, bo eruatum fuit usa; ad
enim quaeritur, Vtrum ille cultus esset conueniens O iuxta Dei mandatum an non. Sr eseritur conueniens: cur er o Ezechias
probibuit, eri sit eum Serpentem confringi, uitupes rans etllum, et derisorie eum appellans N EN S T A Nidess, aenulum J QD0ὸ tum Scriptura in laudem iDR Ps commemorare uidetur. od si nexatur D e conueniens cultus ire: quomodo ergo Moises O, prophetae γ Dauid tam diu illam supernitionem
tolerarunt, nec Dominus misit in aliquem prophetas rumspiritum zeli ut eam idololatriam detretaretur eradmoneret ' Vere hic locus non Pellem uidetur haberrer olutionem, nisi dixeris quod reuera malefeerunt Solutio dubii. a. o entes ei incensum, iden , secrificantes illi. Nepenim Juit eis mandatum a Domino ut sacrificarent
ei, sed hocsolummodo ut ad idum aspiderent quas signum. Quod autem en Anum, alteriusAnum eis: ut sic intelligerent non ab eo exire illamsanandi viratui qua ex illo exire uidebatur. Nam quid virtuael:s poterat ex in De lione i Pius fatuae procedere ad sinandos saucios a uerorumserpentum morsibus ' Illa ergo uirtus, nonsgno, sedἘgnato erat tribuenda: ersimiliter et fatua tan gnam erat a Dicienda, ut insde mens ad proto pum euolaret: quod quia non ea sectium, sed eo processum ut more Gentium illud ulacrum adoraretur tanquam ibi esset illa uirtus sanan αdi, et non in exemplari iccirco Ezechias iussit illud Serpentissimulacrum confringi. Quia igitur adoratio et ex brbitio lacens poterat eo conueniens, certe uisset s relata susset ad proto pum t iccirco tacite fuit tolerata ac permi Ua,cum error 6bet in mente adorantis, non autem in externo i o cultu, qui ut dixi) der
fndi poterat si nonsigno ,sedsignato redditus fuissetἀ
Error ergo processerat in hoc quod non iam inficiestatur er cdorabatur illud' scut praecepit Do snus ) ut 1ignum referensAnati uirtutem , sed quas babens in se san ti icationem O vim aliquam diuisnam,scut eaernimabant Gentes de Idolis fuis. OFaure ad hunc Gentium errorem amouendum lupit Eeteae chias confringi Serpentem illum , uocans aenulum, ut quiddam desucabile erandignum cultu. Hadtenus ergo uidimus quid probibitum erat Itidesis, ut errores Gentium non incurrerent. Probibebans tur enim primum cdorare Deos alienos,er hoc quia malum erat. ex se, Oscelus Gentium. Prohibebans tur item nedum adorare, sed etiam sacere propria au storitatesmulacra, ne similiter more Gentium adorasnt ea. Quae cutem Dei mandatosue pitta sue scuttabernaculo O in templo erant, debebant dum
75쪽
taxat babere nosgnis O fguris eorum quae Iutura erant in Ecclesa , CV non adorare ita, sed ad illa,seu
coram illis externam habere adorationem, referentes
omnem cultum Diritualem ad Deum O C H RIS σΤ V Μ qui in i EisAn cabatur.
d dicen si x hi, iam Sctis, ex parte quid si dicendum de
de Imagini Φ Imaginibus auismulacris in Ecclesa Dei,acus bus inter chri iuste Zorsacile potes educere: nempe illud primum, siados . omne quod eae se malum en, etiam in Ecclesa nos bibitum intelligatur . Ergo totum hoc, uidellaei habes re Deos aberius , Osmulacra illis erigere, em colere atq; adorare illa quouisnodo, ut porie malum ex se, ideo perpetua prohibitione interdistum. Haec enim in Gentibus detestatur Scriptura. Verum fuit nescio quis, ut B. Augustinus tenax tur, qui cum esset idololatra, suas uolens tueri partes, aduersus Scripturas conquerebatur, quod immerito ab eis eo nomine Gentes damnarentur, quas essent Id lorum uel smulacrorum eultores . Aiebat enim: Non ego illum lapidem colo,nec illud ulacrum quod ea sne sensu, nec audit auribus, nec uidet oculis. Non ego illud colo ,s d adoro quod uideo ,er seruio eiquem non video. Haec ille. Cuius hic erat sensus, quod quamuis externum bonorem redderet ante lapis deam, internus tamen, qui erat latriae, ferebatur in numen quod colebat , in lapide repraesentabatur.
Poterat fresipis ille homo hoc ita de se tenari,sed
uniuersaliter aliud erat: unde alis ea excusitione non de findebantur, qui, tene Scriptura, in ipsinmulacris Gentilium re es aliquam uirtutem diuinam arbitrabantur propterror circa u Domonum deceptiones,qui in illis re tonsa reddebant, lacra. O nonnula prodigia ostendebant. Neq; tamen ille homo se propterea definfabat a scelere: quoniam 8 frte re te sensisset de lapide,non tamen redie de numine qui erat si us aliquis Deus. Quocirca duplici tranebatur errore. Primo quod set um Deum Iro uero Deo colendum sibi proposuisset: deinde quod etiam
eius Imaginem adorasset, aIiquem iri cultum exbibens propter numen, hoc uel ipso con flente cum dixerit: Adoro quem uideo. sed ad rem noyrnam. ecundo ex distis illud etiam educitur, cium iam Deu um uerum non ignoremus, O iam dudum falsos Deos abiecerimus, et ab ipso uero Deo seruos Osane Nullum peri/ eos Mus recta ratione disiungimus , O in cultu noEroeulum Chrix interiore segregamus , nulli latriam praeter u mi Upiuno ex ima Deo deberi scientes: nihil pericli pse accidere eorum ginibus . Gentibus contingebant des s Dys,ac propi rea iam nullum habere locum quod legitur in Decalasgo: Non faciei tibi sculptile erc. cum praeceptum illud ita tunc absolutum rem probiberet scut diximus) non ex se malam, sed ea ratione ne ea licentia ad malum
alliceret aut induceret, uidelaeet ut selu D se pro taediris inducerentur er colerentur, cuius rei tunc pericu lum magnum erat in Iutieis promptis ad aemulandum
Gerates, ut passim sacraescripturie docet biotoria, em ADORATIONE sic inanimatis signis diiunus honor tribueretur. Αe iam nunc, hac pericula ratione cessante, merito O ipsum praeceptum cessauit,eum de Idolis o falses D,,
iamdudum triumphauerit Dominus IESU S , Olis beratae sunt Gentes,nec metuendum en ne rursum ad idololatriam propter Imagines recurrant ,s t caslumniost me haeretici incuμnt, sits impiissime Dei Ecclesam matremsiam sugillant. Praeterea, iam ibita mandatum , ut diximus, eo pertinebat , ne quis priuata propria φ autoritatesculperet quidpiam, ut smilitudine aceret. At Imamnum in Ecclesa instradustio O approbatio, non privata hominum autos ritate contigit,sed Spiritu Dei Apostolos o seruos si os in Dirante, et dicissa Usa approbante et praecipis
ente. En .n. veterum traditionibus acceptum,ab Apo: solis hoc Imaginum institutum incoepisse. Fertur,Bis Albana sis narrante , Ni iniemus primo Imasnem
CHRISTI habuisse, ἐπ Gamalieli reliquisse, qui
illam tradidit Beato Iacobo Aponolo fratri Domini. Nota item en binoria illiussandiae mulieris,quae a fu xvsanguinia cura afuit. I a enim rem genam cusrauitsculptura exprimi, ut semper ante oculos habes ret Domini beneficium. Eusebius a Setb Ilio Adeprimum coepi sse pingi Dominum nostrum narratis B. Lucam quos Euangeli; tam γ CHRISTI OV IR G ΙΝ Ι 8 nonnullas reliqui Je pistas Imagines constantissima en populorum 1ides er antiquisma,
quae em uaribs in locis solemniter ostenduntur. Sunt praeter haec hiyloriae multae ac tenimonetasan torum virorum Basti', Chosol omi, Damasceni, O alios rem plurimorum pro hoc Imaginum ritu, quae contemnere non potest nis homo superbus Em omnino male catholidus, praesertim cum et in pleri sq; unodis etferata ac septima fuerit contra haereticorum insaniam errabiem commendatus er confrmatus: bie Imaginum victus in ecclesi s . OB. Gregorius Serenum Maissiliensem Episcopum temeritatis arguerit, quod iussisset Imagines auferri de templis . Non est ergo fas ulterius contra ritum Imaginum
quicquam audere: quo solo ausu comprobantur haeretisci schismatici quicunq; suefacto sue uerbo contra Imagines insurgant. Etenim a sacris Imaginibus multum utilitatis percipit homos his legitime utatur, non autem ad oculorum obtestationem, quemadmodum stubi quam fabre em eleganterfulptum quid aut pistumst contemplamur, i amsolummodo artem Oartisscis manum admirantes, non de eo quod repraesentas tur cogitantes. Hoc autem en curiosorum. Non .n-
id solati3 er obiecitationis oculorum intendit in usu Imaginum Ecclesia, quae non uult nossylare in Imagine, sed ad id maxime quod Imagine repraesentatur contis nuo animum euolare. Et propterea Imagines quas probat Ecelsa issae sunt quae nobis referunt certam
rem, sue personam, siue alivid gesum in astum
quod ad doctrinam vel memoriam uel aediscationemo excitationem pertineat stiritualem . Indigent enimbis
76쪽
N V Μhis O iuiterati ad doctrinam In steriorum erbenebicioram Dei , ut sues al3 de Scripturis addiscant, 'si hauriant de pi turis . Sicut ergo violare Scriptu spus sacrile um 6 , quia istros literatorum sacros uro tis ita uiolare ρ sturas, cum situ er ipse sacri libri
Idio arum. Indigent etiam praeter Idiotas ciereri mortasuum Im intibus ad rememorandum O recolendum ea quae si due ante nostros oculos versare deberent de
CHRI ST O, quae pro nobisΠ1yrr,m passus e f. Cum enim simus bomines, non Angeli , imper sensus
hauriamus quaecunq; mente in1picimus pertrastas mus Pea stiae mente quas sopita deliteἹcunt, ei mos disen sibilibus obje tis excitantur Oft rememoratio. Obrecta enim nobis per Imannes angelica salutatione, eontinuo illud immensum recolimus benescium, quo nullum poterat nec excogitari nec esse maius ad digniutarem , felicitatem nostram . Hinc excitamur adfratiarum astiones O glorifcationem summae T R IN ITAΤIS, O animus ad feruorem dilectioni; in stiritu humilitatis ἐπ obedientiae miris modis incenditur. Et quum nobis repraesentatur C H R I S Τ V Sex utero Matiissemue VIRGINIS recens natus emin praesepi mistus, adoratus a VIRGINE , clarifcatus ab Angelis bdimno sancto: quae rogo) in socorde O quam ingens creatur delectatio, dum exultater dicit, Puer natus es nobis, Filius datus est nobis e Milio caetera seria. Sola illa Imago CHRISTI cruoxi quantus est liber, quam longum latumque uos lumen J Ibi enim maxime o cuiuis contemplari licet quaesit longitudo, latitudo, altitudo im pro undum patentia, bonitatis ,sapientiae, et consil3 eius: inde omane exemplum cunilarum uirtutum accipere et omnem excitationem bonorum desderiorum . Verum de his
latius alio libello scripsemus. Nunc satis est innui1se:
quoniam hac de re no es inter catholicos controuersa.
IErum ut ab initio diximus) de ipsarum I magiv num cultu ac ueneratione, etiam inter Catho sticos aliqua es distulatio , videlicet , praeter utilitastes praediolas O solatia spiritualda quae de Imagini,
An Imagines bus capiuntur , Utrum etiam ad hoc sculpantur vel fini adoriae. pingantur Ι magines ut ipsae adorentur , er aliquis eis cultus reddatur. Sunt enim qui hoc omnino negent, O clament esse Idololatriam .midentur autem non βιαtilibus argumentis moueri, nec ab sci; maiorum, imo Scripturarum autoritate. Haud enim dubium Scrip sturam urtuperasse Idola e simulacra paganorum, nosolbm gura repraesentaban falsos Deos, uerum etiam quia ipsa Idola erant opera manuum hominum , Ossne uJosensu, ut uel ex boc ipso nussam mererentur ueneratronem em cultum ex seipss. Et banc opinionem probare ardentur nonussi antiquorum do torum s quia aliquando scripserunt consideremus . Ecce B. Gregos rius qui do triuam maiorum callebat, iam recepto usu pingendarum Imaginum, Serenum quendam missiliensem Episcopum , qui Ιmagines, ne adorarentur,confringi test, bis verois prima episeola admonuit Praetex1, Oreu indico dudam es nos peruenisse fratremi as E,
vepra quosdam Im Linum adoratores a b ciens e s
dem Ecclesae Imaynes confregit atque proicit. Et Erqvidera zelum uos quid manufactum adorari posissi) habui laudaumua, sed frangere easdem Imas ines non de 1se iudicamus. Icciria enim pictura in Eccles' Morbetur , ut bt qui lueras nesciunt, sali in parietibus uidendo, legant quae legere in codici etsnon ualent. Tua ergo diaternitas er iras seruare et ab earum adoratu populum prohibere debuit: quatenus O literarum nest haberent unde scientiam biforiae colligerent,er popului in pi turae adoratione minimἡ peccaret . Haec ille. Et ad eundem in alia episeola iterum illu corripiens, O praecipiens ut rei ueritate
populo praedicaret, io hunc moduscripsi: Dic frater, a quo factiumsacerdote aliquando auditum est quod βήesi ρ Si non aliud, uel itai te non debuit reuocare ne dessem; alijs θοtribus, μlum te sanctum er essse crederes sepientem Aliud est .n. picturam adorasre abud per pictum biforiam quid st adorandum addiscere. Nam quod legentibus Scriptura, hoc Idiotis praefat pictum cernetibus: quia in im etiam ignorantes vident quod seqgi debeant, in im legunt σοι
lueras nesciunt. Vnde O praecipue Gentibus pro lectione icitura es: quod ric opere a te qui inter Gentes habitas attenda debllerat, ne dum recto zelo incaute succenderis , ferociblis animis scandalum generares. Frangi vero non debuit quod non ad adorandum in Meles ijs , sed ad instruendas Diummodo mentes fuit nescientium collocatum: et quia in locis uenerabilibus, sanctorum depingi historias non He ratione uetustas
admisit. Et paul. ps, quia i .facto Episcopus adserlabem Dam alienasserat , Dbdit sanctus Pontifex VConuocandi n. sunt distes Ecclesae fili, ei, Scripturae sacrae est tesimonisi Uodendum, audia omne masnufactum adorare non eat: quoniam scriptum est :Dominum Deum tuum si orabis, ta soli seruites . Ae deinde subiungestum est, ina picturas Imaginaem quae ad aediscationem imperiti populi fuerant factae tit nescientes literas sim biforiam attendentes disces rent quid actumst: quio transsse in adorationem uis
deras, iccirco commotus es ut eas Imagines Dan preciperes. Atq; et, licendum: Si hanc infructionem ad quam Ima nes antiquitusfactaesunt tabere uu 'tis
in Ecclem, eas modii omnibui e feri γ haberi persmitto, Atq; indita quo non tibi ipse uiso biforiae, quae pictura'ροπὸς situr, diselicuerit id illa adoratio quae picturi fuerat incompete ter exhibita. Atque in his uerbis eorum V te demulcens, eos ad concord em tuam reuoca Zisquis Imagines furere volu rit, manime prohibe orirare verὸ Imagines omnjbus modis devita. Stab solicite fraterelati tua admosneat, ut ex uso croglα ardorem e punctionis vi nos tantur.
77쪽
I Iavi conssiderata , negare omnino uidetur adorandas
ege Imamnes,'solummodo ad memoriam er docu, trinam O excitationem esse inuentas. Idemfre er' B Ambrosus , aiens: Habeat Helena quae legat, unde crucem Domini recognostatis Invenit ergo titulum e Regem adorauit,non lignum : utiq; , quia bis gentilis en error Cr uanitas impiorum : sed adoravit illum qui
pependit in ligno. Haec ille . Ex quibus patet s ados
rationem cruci non tribuebat, sed Crucifxo. Verum baec opinio quae omnem venerationissue adorationis modum videtur Imannibus denegare, basbet et communem Dostorum sententiam roragantem, O usum Ecclesiae ipsum repugnantem, cum uideamus nonnullam esse adorationis 1 eciem erga Imaginea . . Et ideo ipse B. Gregorius alibi non negauit aliquem veneratronis modum, nec in citatis locis si recte coni iderentur, uisuo loco dicemus . Sunt ergo qui eco uerso dicunt, Imagines non solam
adoradas esse, verumetia latria adorandas si C H RIS T I imagines fuerint: bac tamen disin tione seruasta, quod si Imago confideretur ut est quaedam res ,puta aes aut lignum ἐπ quaevis materia, nulla ei adoratio conuenit: quia veneratio er adoratio non convenit nais ratronali creaturae. Sili uerὸ consideretur ut eis Imasgo,puta Cruciffixi: exbiberi debet illi ueneratio eadem quae tui debetur Cruci fixo. Cruci fixo autem latria debetur: Igitur er Imagini. Μedium quo haec conclusio probatur, en quoniam ut ait Arifoteles) Motus an Imaginem ut en Imago,et in illud cuius Imago ethunus motus est. At ver. haec positio prima facte falsa uidetur, O fundamento inniti ualde infrino. Et quidem contra ipsam pol itionem sunt argumenta Henrici,Durandi, Olcbot,et aliorum quorundam scholasicorum :sed cuncta unum habent medium in quod resoluuntur, nempe hoc: Latria nulli rei debetur quae non si Deus: Soli enim Deo haec 1 ecies adorationiser cultus debetur. Imago autem quouis modo considerata, etiam ut Imago,non es Deus : cui Imagini sconueniat illiusmodi adoratio, prosidio ali' rei quam
Deo conueniret ac deberetur: cuius contrarium sumpsmus omni acceptione dignum is Q duer. ad prosbandam illam opinionem assertur, quod unus es motus in appreberisione Imaginis ut es Imago, O rei cuius es Imago, sibit facit: quia hie motus unus ueritatem
rei non tollit aut inuertit. Non enim faciet unquam
meus quilibet motus, ut quod non es Deus si Deus ,
neque ut cui non debetur latria, debeatur. Ad haec, Rogo de motu illo adorationis. Qui enim adorat, in id resticit quod adorat: nec enim aliter adoraretis Adorans ergo Imaginem, quem obsecro) conceptum babet de illa J Vtrum quod illa st Deus, an
non Τ Certe Imago ut Imago es, non es Deus, sed repraesentans Deum. Si igitur habet illam pro Deo, O quod sit uere Deus , error es horribilis O detesandus. Sin agnoscit illam non esse D eum ,siasolummos do referre Deum, O nihilominus adorat latria: hoc
ADORAΤIONE I 3Σ non est aliud quem alteri a Deo latriam reddere. Ods dixeris: Haec adoratio es unua motus qui
eur in Imaginem O exrnde in i Wrnatum, itas una adoratione adoratur Imago et maginatum: er cum stuna adoratio,mm potes esse nisi latria in inquam ita dixeris , hic dicendi modus non satisfacit. Si enim
verum s dicere j adoratur mσgo, necesse es inam
Imaginem esse obiectum adorationis, ac propterea ali quo modo i et Imaginas adoratio terminetur in Imagine. ds non terminatur in ira ,sed in imaginato, non potest dici adoratio Imaginis, sed imaginat . Nec uidetur conssere quod duosnt odorata , O unast adoratio M autem qM. ut argumentum resolas,dicit quod Imago O imaginatum sunt uelati unum totale obiectium adorationis, O ideo si una adoratio tantum,emissas latriae. Verum mira es buec confisio, ut pari modo resticiatur ut Medium Imago O imaginatum, O terminetur adoratio pariter in utrunq;. Quodsdixerint incipere quidem frri adorationem in Immunem, sed terminari in ipsum imaginatum: non est ergo
uera adoratio Imaginis, in quam adorationis termix natio no extenditur . Et quomodo erit Imago obiediu
partiale,s nullo modo in ipsam adoratio terminetur e Euadunt quidam alia ura, qui banc opinionem uoulunt defindere,et dicunt. Es adoratio latriae duplax quaedam per se , quaedam uero per accidens. Et illa quae per se, debetur ipsi uni o vero Deo: Illa autem quae per accidens , etiam creaturae potest reddi,ut est imago CHRISΤΙ. Verum haec restonso non sat
eum priore, quae unam constituit adorationem Ima snis O imaginati: ut 1ic una numero existens adora xtio, sit adoratio per se re per accidens: quod es ridi αculum . Praeterea, quod es per accidens non es reputandum : alioquin quaelibet res posset adorari latria
per accidens. Quare confideratio haec non es iuxta mentem eoru qui Imaginr adoratione latriae tribuunt. Sunt et qui dicant.Adorationem hanc Imaginis non terminari ad Imaginem ,sed ad imaginatum tantum 1er tamen is uolunt eandem adorationem esse Imagis nis ut es Imago, quα uinc, non es imaginatum. Quare adorabitur Imago ut Imago absq; termino adorationis in Ima nem : quae non sunt intelligibilia ἀ-mobrem Capreolus volens aliquo modo tueri di
tum Magiseri, buc tande se trusi dicens: Licetsignum CapreolM e gnatum,exemplar er Imago realiter semen erquandoq; conceptibiliter disinguantur, tremen quans dos Philosophiem Theologi ea quae dicuntur de uno,
attribuunt alteri sicut dicit . S. Thomas de uerit. q. art. 8. Sic dixit Philosophus t Anima es quodammodo
omnia. Et ipse Da Τhomas: Similitudo creaturae in Verbo es quodamodo uita creaturae. Haec asse insumsma. Verum nec se defenditur postio. Licet .n. Imago em imaginatum snt quodammodo idem , nuntiasmen uere o proprie dicentur esse idem: seu nec Philosophus aufws es dicere animam esse omnia, sed dis
78쪽
xites quodammodo omnia. Et D. Thomas simili emnon dixit quods militudo creaturae in Verbo ut uda crea: urae , sed quodamodo. Quare isso argum rato hoc saltem obtinetur, quod non proprie Acitur, Imago adoratur adoratione latriae , su impropne , reddendo Ima iiii quod uere competit in imaginatum quodam Au rato dicendi modo, qui non esi proprius P osopho rum aut Theologorum , 1ei Rhetorum o Poetarum , Non enim magis proprie dicitur, Imago adoratur adoratione latriae, quam Im go en imaginatum : quod proprie loquendo nullus sanα men trs concederet . . Non me later Caietanum hunc modum didendi, Imago ut Imago adoranda esε adoratione latriae, conari d*ndere ut omnino ueram sic proprium dictum ine ponens Imago ut Imago , iden, ut exercens Imaginrs officium repraesentans imoginatum, quia vis idem est Imago quod imagnatum: quod ego certe non possum capere, quoniam nusso exercitio Imaginis ut
ita loquar aut hominis per Imaginem feri poten baee metamorphosis et conuersio. Si dixisset : quia in Imagine inlicitur imaginatum sit mihi ipsa Imago quosdam modo unum cum imaginato, ex quo rationem ados rationis accipio, et in r ud issam termino adorationem,
poteraisubstineri. At ue e defendere secudum quem vlibet conceptum uerum quod Imago ut Imago uel ut exercens scium Imaginis quod en repraesentare a sit ipsum imaginatum, di quod adoratio latriae terminetur quouismodo in i jam Imaginem, non en abiud quam uelle infanire, aut alios ad infantam redigere . Sed hoc facit amor ille sectarum inordinatus, cui ad tuendum quodvis a Magistro emissum uerbum satis est otagoricum illud , Ipse dixit. Eii igitur 9 alius quorundam dicendi modus, qui negant uere ac proprie dici, esse adorandas Imagines quoui semodo: sed potius adorationem essefaciendam ad
Imagines, uel ante Imagines, vel in Imaginibus, ipsum Deum uerum ibi adorando. Contra hunc tamen loquendi modum , qui parum disert a primo qui omnera adorationis terminum au . Jert ab Imainibus , videtur mos Eccleyiae: quoniam erge,Fus er uerba adorationis b inu latriae sit gna dirigimus in Imagines, quibus adolemus er thus: Sic et Crucem salutamus adorantes et dicentes: O Crux
auestes unica erc. Nec ualere debet quorundam impietas er male sobriasapientia, qui hoc factum deriudent uisupernitiosum et sit idololatriam pertinens , Obvius rei gratia in haeresim incurrunt, Θ schismata moliuntur. Τali fuit Erasmus, qui seditiosi illime ac mendacisim e scrip it baec uerba: Vt Imagisnes sint
in templis, nulla prae ipit uel bumana connitutio. Et ut facilius, ita tutiui quoq; esε omnes Imaines letemplis summouere, quam impetrare ut nec modus praetereatur , nec iamisceatur supernitio. Iam ut enimus sit ab omnis periatione purus, tamen non careisuperstitionis ste te orantem ad ligneum simula scrum procumbere, in hoc intems habere oeulos ad hoc
, contra praeceptum bκ colunt sculptilia . Haec ril cur abunde in alio labello ress redi.
V N C ergo quod ad rem pertinet quoniam ut
uerum fatear, haud dubie credo Catbolicorum mentem unam Dise , idem omnes feni se, licet inter se verbis discrepent, et alius alium se mutuo nointelligentes reprehendat) in hoc mihi video esse lau
vorandum, ut quae minus erudite ac parum proprie
ab aliquod: tasunt, ad sensum verum ac proprium
redigantur, in quem omnes consentimi, et paucis consciuisionibus tota res per stringatur.
C Concludo ergo primo ex iam dictis , Posse Deum et ipsam S.Τ R IN ΙΤ Α Τ E Μ et beatos Angelos rum Ρrritus pi turis nobis signiscari: quod nue usus Ecclesiae probat. Quod autem D. Ioannes Damascenus dixit; summae impietatis ex insipientiae e spe essgiare quod si diuinum : hoc uerum en ut diximus
quando ex ea opera aliquid erroris ueniret, non austem s potius aliqua notitia o deuotio O excitatio, sicut.accidit a pictura fandiae ΤRINΙΤΑΤ IS et Spiritus antii in 'ecie columbae. Namsi inscri turis monil antur nobis bae personae eo modo quo pinsguntur: cur culpabitur pi tura cum no culpetur Scriptura' INon me latet aliquos Dodiores hoc non probasse, antequam usus esset in Ecclesia. C Secundo concludo, de CHRI SΤ O iam nullam esse dubitationem cum fuerit incarnatus, ac per hoc
glabilis redditus. Et addo, posse er ipsum fguras ri or adorari in strere Anui: quanquam er hoc absquando prohibitum fuisset uitandi erroris gratia, cum adhuc Idololatriae sacrilegium non penitus siset extimetum. Sed quis nunc adeo hebes, qui po sit putare Dominum venisse in Jorma Agni, quia in ea flecte
videat ita pictum,ac non potius per eam picituram instelligat quae in illo animalisingulariter conjiciunatur, in C H RI S T V Μ eminenter competere, ut G
delicet, innocentiam O mansuetudinem 6 sacrisci um pro peccato 8 Proje t. nimis soliciti sunt qui uo αlunt propter Idiotas eiusmodi prohibere picturas, nequis in eum errorem incidat, in quem qui incide σret, proculdubio non peccaret, sed excusaret eum
Deus propter infignem l jsolidissimam sua ima
C Tertio' concludo, quod Uummaginum utilitatem plurimam in multis praestat, sicut didium ea, quia sunt libri Idiotarum, O rememorant benescia Dei, reddentes quodammodo ira nobis praesentia. Qiseisi 1sermones, scripturae hoc faciunt, fortius tamen hoe Imui vi*με agunt repraesentationes per picturam Osculpturam, scut quidam eleganter dixit: Segnius im tantanis
mos demissa per aures, quam quae sunt oculis subiec sta fdelibus, quae ipse sibi tradit stiliator. Et hincaua magna utilita , quia per ea ste iacula emollitur
79쪽
cor, ex excitatur ad adorandum in σram dum O reddendum gratias Ogloriam Deo, qaxm videt pes Imaginem IESU CHRISTI res praesentarisibi illa immensa atq; admiranda benes scia O dona . Te;tabatur de se Gregorrus Ni fenus, quoties res ciebat Imaginem Crucifixi, totiens eae cutiebantur sibi laconiae ex oculis. ' citatur ergo quivis christianus abas e la Imaginis Cracfxi ad execrandum ingratitudinem suam, O petenidam uesniam admissorum, er deliberandum Irmiter amplisus non ofendere. Excitatur er ad imitationem sui Ducis er Μaglytri, cernens in picturis gena eius heroica et Crucis cropbaea . Nec dicat mihi qui squam
hae eri po Oe comese, immis et melius absq; piauris,
cum Dominus dixerit, Patrem quaerere adoratores qui adoret in spiritu er veritate: quasi uero es Iem nobis Imagines ne adoremus in 1 iritu er ueritate rcumvela. hoc valde adiuuent, ut nemo nisi qui fraesit nescius conditionis insciari poteal: quia mox lastius declarabo. si Quarto igitur concludo , quod re id O uere erproprie dicitur, adoratione latriae feri commodi sine ad Ima ines uel ante Imafines IESU CHRIxSπ i propter repraesentationem personae ipsius, qui
Deus en uerus, per quem excitatur fruor adoratiosnrs et orationas . Nessentio cum illis qui dicunt, non
deberi CHRISTO latria per id quod nobis repraesentatur per talem Imaginem, eb quod solummodo
repraesentatur humanitas C H R I S T I quae non euet adoranda ut uolunt adoratione latriae. Non
sentio, inquam, cum bis, eὸ s per illa C H RI S Τ IImagine repraesentatur mibi totus CHRISTUS O ipsa persona CHRI SΤI, D' nonsola buma unitas. . Ex fgura enim trabo conceptum persome, non humanitatis solummodo diffindyx a persona. Alioqui nulla pictura mihi hominem repriesentabit:
quida animam hominis quae incorporea esξ nou repraessentat. Homo autem sne anima nullus en: Hia men nemo negaret bomanem pingi. Et ideὸ uana e,3
prociddubio illa consideratro sapiens metapbsicalem abnractionem hoc in loco importunam : deniq; talis cui septima Sanodus aduersaturis Mitto quaestionem de adoratione humanitatis C H R I S Τ I, quae meo iudrcro et ram superuacua en. Quis enim adorans se paret CHRISTI humanitatem a Verbo pV C QSinto etiam concludo, er illud recte ac vere Oproprie inci, in Imd ne adorari CHRISΤVΜet uenerari . Nec hic dicendi modusAnifcat s etiam adoretur Imago, sed φ Imago eis per cuius ossicium mrbi repraesentatur CHRISΤVS, Olfum ibi repraesentatu adoro sicut adoras CHRISTV Μin cruce, non adorat crucem , sed per illam O in ita CHRISTUM uerum sti repraesentat or agnos scit, O illum adoratis v i C Sexto concludo, quod aliquo modo etiam poten di ista, ut en apud B. Thoma , adorari ipsam Imagine , AD ORATIONE er deberi assi latriae adorationem, non ut αξ res si aesdam, idea, non ut secundum mat am conjideratur, quoniam sic considerata non est digna ullo honore, ni iserte propter contactium aliquem , ut diicimus de Cru
ce illa ubi C H R. I S Τ V S pependit de qua re est adicemus sed ut Imago est, hoc ea, ut iam ossicium fecit Imannis, quod ea ita repraesenta Je imaginatu ut ipsa Imago quodammodo nobis in inum euadat imaginatum, quod in ira tanquam ibi praesens suspici
mus ac veneramur, O quae interne ad ipsum sube mus uerba, caeterne ad eius Imaginem illa dirigimus
tanquam si ibi e sset, aut tanquam se ita Imago esset
ipsum imaginatum. Hinc ita Ecclesse vox: O Cruae auestes unaea e . quae certe uerba nimis offenderenenis in Laec resoluas ut dicas di Aue o Cruci laee mihi per crucem praesentate, qua utor perinde ac illa tu esses, miti id tua benignitate concedens, qui miserrae conditionis naturae nostrae misereris, O illi inclina
ris, quae de siderat uidere quem colit, embi esse prae sentem quem diligit er cistatur. Nutas mam ea Christianorum qui ita despiat ut arbitretur idem 4se crucem quod enCrucifixus, or idem esse C Η R I
S TI imagine quod es ipse CHRISTUS. Q sed
s rogaretur: Cur ergo invoca; Crucem dicens, O Cruae aue irc. Restonderet, non illam siue rem sue Imaginem inuo o ut ipsa intelligat, quam sensum nobabere scio, sed ut ille intellii gat or exaudiat quem
vere recolo or inuoco in illa.
Cum ergose Imaginem a pirnus ut nobis seruiat pro maginsito, er dicimus adorari Imaginem latria, non en detestandus pen)tus hic sermo. Idem euenim acs dixerimus adorari imaginatu latria: quia Imago pro imaginato sumitur. Sed nunquam benedicitur adorari Imaginem latria ut est Imago quia hi ermo dejignat adorationem terminari ad Imagiunem 'r non ad imaginatum: quia Imago ut Imago
Concludo igitur quod haec non proprie dicuntur neq; secundum uestritatem iuxta communem acceptros nem uocabulorum , scilicet s Imago ut ImEo, aut ut exercens osscium Imaginis, quod exε repraesentare CURIS TVΜ aut Deum, sit adoranda adorarios ne latritae . Quapropter ille modus dicendi iam multos ebendit: er quia ostendit, nec ab re cum sit impros prius, mittendus ear quanquam si pie Oindulgens ter accipiatur, permitti queat propter autoritatem tanti uiri, O nonnullum communem abusum sermo snis. Nam er Imaginem Domini demondrando soles
mus dicere, Hic est C H RIS Τ V S, ut si sensui pqui per Imagine repraesentatur en CHRISTUS: scut dixit de petra B. Paulus Petra erat CHRI GS T V S. Nullus tamen sanae mentis intelliget petramiliam uer ut se CHRI STV Μ: sed per eam pestram CHRISTV Μ fgniscari. Dicimus etiam percussa Imagine, percu sum esse Regem: baud tamen uere et proprie Cautius ergo O Afs ossen s ne
80쪽
CHRISTUΜ ad Imaginem aut ante Imasene aut in Imatne adorandu esse latria. Vnde D.Athanasius di xit: QS Imaenem adorat, in ipsa Imperastorem adorat: acsi dixerit: No uere ipsam,sed in ipsa illum quem re Uentat Imago adorat uera latria. Nam reuera nullus antiquorum quantum ego legerimo animaduerterim dixit unquam Imagines quovise modo adorandas adoratione latriae , sed hunc dicendi modum abominatisunt omnes. Namqukmsimplicister B. Gregorius negabat Ima nes adorandas, debac latriae adoratione proculdubio intelligebat,non exscludens omnem adorationis modum ac uenerationem.
Nolebat enim Imagines more Idolatrarum baberi pro
Deo. Quano er in aliaseptimi libri epinotas 3. mittens ad Secundinum Dei seruum quasdam Imassnes , ἐπ laudans illum quod eas desiderasset atq; ex stiuisset, admonens illum dixit: Scio quod Imaginem Saluatoris non ideo petis ut quassi Deum colas ,sed ob
recordationem Fili, Dei in eius amore recalescas,clauste Imaginem uidere consederas : Et nos quidem, non
quasi aute divinitatem,ante illam pronemimur,sei Ium adoramus quem per Imaonem aut natum aut passum ,sed re in Throno sedentem recordamur. Haec
ille: ubi duo licet ins icere in huius sani liksimi Pontifcis doctrina . Alterum negari latriam Imagini, cum neσat eam ese habendam er colendam quasi Deum: Alterra non negari pronrationem ante Imagines: quoi certe medum aliquem uenerationis in Imagines ipsas
fgniscat. Nam γ ipsas exosculamur, ἐπ uerba in illas dirigimus, ut ille audiat qui repraesentatur in illis. Redeo ad rem. Dicebam incut ἐπ uerum en, nesminem antiquorum dixisse unquam adoriaas esse Imagines adoratione latriae. Et tamen si baeeteiluera, Imago ut Imago en adoranda adoratione latriae etiam haecsmpli iter erit uera, Imago en adoranda ados
ratione latriae: quia formaliter accipiendo proposistionem hanc, Imago esε adoranda Oc. idem, en quisa etes aes expilaatufuisset, Imago ut Imago i c. Formales enim sermones 1apientiorum sunt At in antiquis scriptoribus non solum non habetur I gisnem esse adorandam adoratione latriae: verum econsvers. habetur ea adoratione Ima nem non esse ados randam . Hoc uero multoties in res onyis Epseos
porum protestatum legimus inseptima isnodo bin Decreto ipso quam aridinisme , quod ad manus B. Thomae non peruenisse certetissime credo. Si enim per uenisset, non eam nobis tradidi siet do trinam, aut sal tem mentionem saac ae Duodistri get, Θ aliquo mo Verba Decre eum illius doctrina conciliasset. Ibi enim haectis plimG SI legimu, His se sic habratibus regiam uiam incedemnes' r uItima , O sanctiorum noxisorum re diuinorum Patriam octi ο - dolisinae insylentes, O catholicae Ecclesiα, in qua
sanctus Spiritus inhabitat traditionem obfemcntes,desnimus cum omni diligentia O cura uenerandas irsanctas Ima nes admodum Ofrmam venerandae revruscantu Crucis . coloribus tessellis, aut alia auis materia commiae paratas dericandas er in templissanctis Dei collocandas habendasque , tum inscris uass O venibus , tum in parietibus er tabulis , aedibus priuatis, in uys publicis: maxime autem Imarnem.Domini er Dei Saluatoris nonri I E S VCHRISTI desiae intemeratae Dominae nonrae Deiparae, venerandorum Angelorum , O omnium
deindesinctorum uirorum quoscilicet per banc Imaginum pictarum inflectionem omnes vi contemplans tur, ad proto porum memoriam O recordationemo desiderium veniant, illis psalutationem O bonos rariam adorationem exhibeant. Non secundum memnonram ueram latriam, quae solum diuinae naturae competit, sed quemadmodum typo uenerandae γ ur sviscantis Crucis O sanctus Euangel3s, O reliquis sacris oblationibus suffflorum O luminarium uirerenter accedimus: quemadmodum ueteribus re in cim uetudine hoc adductum en . Imaginis . n. bonor in prosto pum resultat: ἐπ qui adorat Imaginem, in ea adorat quoq; descriptum argumentum . Sic enim sanctos rum nonrorum Patrum obtinet disciplina. vel traditio
catholicae Ecclesiae, quae a fnibus σε; ad fnes Euans gelium suscepi erc. Haec ibi. Et Epiphanius t Nemocbrinianorum eorum qui sub coelo sunt, Imarniustriam exhibuit. Etenim hoc en Gentilium fabulas
mentum,daemonum inuentio. Et iterum: An nons
dum sentimus probam ἐπ laudabilem esse Imaginum
erecti emt Sane sentimus. Qt propter non indisgnas habebimus eas bonore, salutatione er venerariosne, debitam ; adorationem illis dire debemus. Sive
igitur placebit salutationem ,sue adorationem appelsiore, idem profecto erit: modo sciamus excludi lastriam. Haec enim en alia a simplici adoratione uealibisepe in onensum. Haec ille Epipbanius.
C Concludo ergo septimo loco, quod ipse quoq; Imasgines ut sunt Imagines CHRISΤI, uel Beatijsσmae V IR G IN I S, aut Angelorum er Sanctorsi, venerandesunt ,salutandae atque exosculandae, ἐπ alisq*o modo adorandae, non quidem latria, ut iam cons linum en ,sed alia ueneratione: neque id propter masteriem aut colores, sed propter arche ponet ita ut maior honor er ueneratio tribuatur CHRISTI Imagini quam Imagini VIRGINIS Dei parae: et maior ipsus D EI PARAE Imagini quam Imrnibus Angelorum uel Sanctora'. Quod autem ta slis ueneratio illis reddatur, illa Mnodus passis ac multis argumentis O autoritate maiorum tenatur: itavi secundum B. Τhomae doctrinam potius detralatur SVMinibus suus honor qui in ipsas Imarnes termisnari debet: non inquam propter seipsas, sed propi
p sonat quas repraesentant quarum gratia etiam id 1μπρ sanctae habentur, ἐπ aliqua ueneratione d πα, m ad cultum Dei serviant nonsolum propter memoti*m ,sed quia Dei cultus mars conumenter circa NOTA