장음표시 사용
161쪽
minis erraret & quod Erasinus Rot. in Epistola ad Guillielmuin , Jo alia
sexcenta tibi notissima loca. Hactenus; nam caetera belle. Denique si animus est Romam mittere, ut libri, quorum jam diu miro desiderio exaestuo, ad me perveniant: a te peto pro tua sumina in me benevolentia ocyter facias. Novum Testamentiim scilicet Graece. Cur, inquies, hoc expetis t primum propter sermonis facilitatem, ut monet Greigerus: deinde non te latet illum Traiani institutorem seriptum reli quisse, libros Latinos legere, quorum jam in Graecis historias , & argumenta noverat, sibi magno mille adjumento ad genuinam , & naturalem verborum linguae Latinae significationem ediscendam. His omnibus tamen tuum judicium praeponam. Dari mihi etiam obviam exopto Titum Livium, & Polybium, & Lucretium, nec non Plauti Comoedias cum Notis Uariorum: & si aliquis tibi Graecus libellus videtur mihi usui sore , illum etiam adjunges. Facies igitur , mi Emmanuel , si me amas: atque hoc unum sic habeto, si hanc rem a te impetraro, Dcorum me vitam adeptum esse. Scis profecto illud 'Atuti οδωρ ὀ αHὐ βιζλου
Ouum dabitur facultas, te visam. Satis est mehercule, quod doleo caruisse fructu jucundissimae consuetudinis tuae , qui tandiu ab illa absui: haec tamen molestia, quantum potest, sententiarum Graecarum, quibus omnia primitiva comprehenduntur, ut ait Schrevclius, lectione , thematumque investigatione haud aegre sertur : atque in dics plus plusque haedulcedine captus, salebrosam hanc viam, quam libenter arripui libentissime insisto. Ille amicus noster suavissimus βιγι αμαει quid cgerit sciam. Tibi a Theresia tua salutcm, non quidem illam chartaceam , quam inquis, nec ex cordis adyto laurum , ac intimo recessu, verum ex hepatis: probe enim nosti quanti sempor te secerit. Barictio salutem meis verbis plurimam, & tu, dulcissimum decus meum, Vale, & me depcri. Ex Edetano, VII. Kalendas Decembreis, MDCC.
ETsi nihil pene quod ad te scriberem praeter mei in te amoris significationem habebam; tamen ad utriusquc nostrum benivolentiam veluti renovandam meas ad te literas mittere operae pretium esse duxi: quod prosectio saepius facerem, ni vererer multitudine literarum tibi obstrepere, molestioremque esse. N unc vero quoniam meus crυς-- Valentiam F a prin
162쪽
proficiscitur, non potui nihil ei literarum dare : & praesertim quod seeunis dum meu in abituin, ut valeas, atque quid agas ignorem. Scis nimirum quo te amore prosequar, tum propter egregias animi tui dotes, tum etiam quod multis de me nominibus sis bene meritus, & maxime quod immanes mihi & honoris, di doctrinae accessiones attulerit tua erga me voluntas: quod quidem supervacaneum elt commemorare, ouandoquidem tuum est cubio procul quod aliquo esse numero videar. Nostrum jam nosti animum apertum plane , ac siimplicem : iccirco haud verebor me assentatoris parteis suscepisse existimes. Quod ad nostra attinet studia, scito Sagunt milia illam putidam in spongia haerere, meque totum esse in Livio, apud quem Scriptorem quam plura, quae in medio cursu me remorantur, invenio: illud in primis in I. Dec. Lib. VIII. Signum septem pedes altum, Ge. Hie etiam Henrico G Iarcano viro alioqui erudito, ac diligenti aqua haeret; ait enim se id avere scire. Apud eundem Scriptorem, nec non apud Silium hoc verbum gaesa in numero multitudinis saepe legi: nullus ambbgo teli esse genus, sed cujusnam magnitudinis, Vel in quem usum parabatur, hauddum assequutus sum. Quocirca a te peto, quaesoque, ut, si animi ingenui est cui multum debeatn, plus ei velle debere, tuam de his sententiam seras . Denique, si nos amas, ad me ut libeat. Cura interim ut valeas, hoc mihi gratius sacere nihil potes. Sagunti, VII. Id. Apr
MDCCII. XIII. EMMANUEL MARTINUS, EMMANUELI DIIUNANAE suaetissimo ζγιαίνειν.
Od aqvula solet animo desidiis, hoc mihi tuae literae. Exhilarasti
me tam luculento tui in me amors testimonio. immo beasti. Dicam . ingenue, nihil mihi in hac luce contingere gratius potuit, quam tuae erga me benevolentiae significatio. Equidem me jam diu hariolabare tui amoris fastigio deturbatum delestiamque. Torquebat animum incon-Iulta illa ac male tuta libertas, qua Poematis tui momenta pensavi, discussi, ex hausi. Re lain etsi humanissimae indolis tuae subibat imago, verebar nihilo minus ne ingenii tui subolem pluris secisses, quam mei coniram bemonita. Saepe enim recentis prolis amor transversa egit ingenia, ae illos ipsos recti monitores, quibus se devinctos sateri magnopere debuissent, plus quam Vatiniano odio prosequuntur. At tu quam integret quam pro
tua dignitates Ego quidem stulum exerceo; & tu mihi gratias. Spongiam adhibeo; & tu mihi gratias. Quas ego tibi pro singulari hac tua humari
163쪽
late 8 Unum id intelligas velim, me, quicquid fecero, augendae ac propagandae famae tuae io facere. Rem mihi nuncias omnium gratissimam, dum te Livio totum incumbere scribis. Laudo institutum : &, si modo impulsiore indiges, talem me cogita. Viget enim in eo scriptore nativus quidam Latinae venustatis flos, ac sermonis callimonia. Spirat in eo quaedam eloquentiae anima. Dictio tersa, fluens, sine strepitu, sine verborum suco, aut lenocinio. Lactea quadam ubertate dicendi lectores persundens. Rerum togae, rerum sagi egregie peritus. Historica in eo verecundia mirabilis, & veritatis amor sempiternus. De quo merito dixerim, Populum Romanum hujus unius ingenium par imperio suo habuisse. Pereat Caligatus ille morio, qui se- cmsancto nute capiti verbositatis ac negligentiae crimen impegit. Mactα igitur animo, nostratium corcule, confer te in abdita haec penetralia animo obstinato atque immoto adversus haec gentis nostrae obversicula, &garrientes umbras, saeculi hujus propudia. aὸversus quos si lacertos exseras, aut hellum indicas, perinde est ac si cuin larvis lucteris. Aves scire quid sibi velint apud hunc auctorem verba illa ex VIII. Si istimo qui devotus es, moritur, proia factum videri: ni moritur, tum signum δε- rem pedes altum, aut majus, in terram d. odi, V piaculum hostia caedi. Uu Tum verborum sententia mihi certe obvia. Ait Livius licere Consuli, Dictatori, & Praetori, cum legiones hostium devoverent, non utique se, sed quem vellent ex legione Romana scripta civem devovere. Subjungit deinde verbis ipsis prisco sacrorum ritu traditis nuncupatisque, si sorte evenisset uti miles ille, qui pro suorum clade averruncanaa mortem oppetiisset, proclio superesset; tum quidem signum vel efigiem ejus, qui devotus suerat, in terram de diondam & hostiam caedendam, ut mortem ejus desoLsone imaginis & hostiae caede repracsentarent, atque umbratili illa & simulata morte sibi Deos propitiarent. Signum autem illud ideo septein podes altum confici prisca religione jubebatur, quoniam ea persectissima humani corporis statura censeretur. Et hic est ni me sallitὶ norum verborum.
genuinus sensus. Salebrosius mihi videtur quod ibidem subjungitur: tapiaculum hostia eaedi. pro quo in libris manu exaratis: piaculum his iam caedi. propius veritati. Lego: piaculo hostiam caedi. id est, ad piaculum. Uum, vel Gesum, telum est re ac nomine peregrinum. AthenaeuωLib. VI. ab Hispanis Romanos accepisse tradit: γα ἰσων. Celtis forsitan orcpta primo bello Punico, quos ita.
Poenorum castris stipendia fecisse, auctor est Aopianus Libyeis. Sed magis arridet a Gallis petiisse. sorte in obsidione Capi otii. Nonius : Gesu, tela Galliarum Servius ad VII. Aeneid. Pilum proprie est hasta Romana , ut gaesa Gallorum, Sari ae Macedonum. Virgilius in 8. divini operis, de Gallis: duo quisque Alpina corusca u
164쪽
Hispana de gente rudes, Alpinaque gaesa. Claudianus in II. de I,aud. Stiliconis.
Gallia crine ferox, evinctaque torque decoro, Bin ue gaesa tenens.
Uiden' triplicem Galliam' Comatam, Torquatam, Gaefatam p Prope tius de Virdomaro Rege Gallo, Lib. 4. Eleg. XI. Nobilis e rectis fundere gaesa rotis.' Ergo telum. Statius Papinius Macedonibus quoque tribuit II. Achilleidos:
didici quo Paeones arma rotatu, Macetae sua gaesa citent.
Probat vox ipsa: nam apud Gallos steste Servio ad UIII. Aeneid. viri sortes areis dicti. Quin & ab cadem origine esse puto quod Galli milites
conductitios gaesaras appellarunt, ut est apud Polybium lib. 2. cap. EI. At quale hoc telum, vel in quos usust Suldas: Γαλι, στλον, ς κ τω- μα-
minus feriens. Contum vertit Bibliorum interpres Iudith c. 9. ἔλπισαν eo ἀ--Mι, 6 γαίσε, τόξω. Totum fuisse ferreum Hesychius tradit γασὸρ.
ἐμβόλιον ολοσίjηρον missis soliferreum Ideo forsitan grave dictum Festo: Ga fum, grave jaculum. An legendum apud Gellium L. Io. c. 2s. Soliferrea gaesa 8 Non credo. Nam tela quaedam soliferrea quoque dicta, teste Festo, rod essent tota serrea. Nam lirima Osca folium totum denotabat. ολεν. egendum igitur ibi interpunctione media: Hasta, pilum , phalarica, s mi alarica , soliferrea, gaesa, lancea, spari, rumices, trifaces , tragata, s e. Moderatius Pollux πολυσί o hasa longe ferrata. Accinit Di dorus, ubi de armatura Gallorum: Gladii eorum non sunt minores aliorum hastis, Mime ferrum habent majus aliorum gladiis. Si tamen de gaesis haec intelligenda, ut arbitror. Vides telum non quidem sed πιλυαμδηρον, quicquid obblaterent Grammatici: quod tale fuisse oportebat ut cxpeditius in hostem torqueretur. praesertim cum bina gaesa ungulis trib antur. Varro apud Festum : Fui gladiis cincti, Me scuto, cum binis Dessessent. Itemque Pausanias in Attic. γαιὸς lege γαισος) ὀλοσίδων Pr secto seliserreae hastae, quae Oppiani sunt σιγυνοι , graViores erant, quam ut missilium instar haberentur. Quod de gaesis nefas esset dubitare, ut ex Pros e 'tio patet: bilis e rectis fundere gaesa ratis. Itemque
165쪽
Itemque ex Caeare 3. de Bello Gall. Lapides gaesaque in vallam conficere. Seneca Hippol.
gaesa jaculari manu. Eustathius in Iliad. β. γαπ- ω pro jaculo agnoscit ex solido ferro. Corrigendum γαισὸι ω γαωἰν. Simile mendum apud Pausianiam in istis. ubi pro legitur Gaesiorum usus promiscuus tum in bello, tum
in venatione. Livius Lib. 8. in hastatorum manipulo leves vicenos miliates locat, & addit: Leves autem, qui hasam tantum gaesaque gererent, voca bantur. Seneca in Hippolyto ita de Phaedra venationem aflactante: Iumat excitatas consequi cursu feras
Et rigida molli gaesa jaculari manu. esum enim reddit quod est apud Euripidem divine . Est enim gaesum nescio quid medium inter jaculum & hastam . quasi dicas,
εὼν δοροτν. genus jaculi, instar baseae. Silius ita ornat Pastorem Afrum :omnia Poenum Armenti viguis, patrio de more, sequuntur,
Usque, Latratorque Θdon. En, Vir ornatissitne, quae e promtuario nostro depromere licuit. quae quidem ut defaecatissimi acerrimique sudicii tui trutina perpendas, omni-hus votis opto atque obsecro. Nudius quintus cum essem apud Illustriis-mum Caste Ivinium, nescio quo salo in sermonem nostrum irrepsit Sagum tineis tua. Cumque ego de necessitate legendi Homerici Poematis multa deblaterassem, ac subjunxissem tibi ejus operis copiam non esse; statim ille: quid igitur Z Bibliothecam nostram non adiit 8 ingenia fovere animo nostro haeret. Mittatur illo quantocyus. Volo igitur tuo potitus es. Id unum deest, ut indices cui tuto ad te deserendum tradam. Unaque doctissimo huirimussimoque viro, literarum propagatori ac vindici, ἐυγαώςωescribas. Quem si se inel conveneris, arcana quadam illecebra te devinctum senties. Ego hercle: illum de pereo, cum ob egregias animi dotes ac morum elegantiam, humanitatem, comitatemque; tum etiam ob ingenii robur& praestantiam, quibus germanam philosophiam & Mathesin penitissime
rimatus est. Iudicium in eo acre, nec sordibus ac saeculenta saeculi nostri illuvie pollutum , vel cucullorum contagione assatum. Historiarum notitia sene quam admirabilis. Quid si ad venustissima ejus carmina stylum conVertam 8 In Musarum gremio illum educatum credas. adeo nihil sapit praeter
166쪽
praeter lae Musiarum. Ubi illum adieris, tum demum me vera dixisse fatebere. Mense proximo συν-Saguntum cogito. Si tibi adlubescit, una erimus. Vale athletice. Valentiae Hedetanorum, III. Idus
XIV. EMMANUEL IOSEPH MIGNA NAE MMA NULLI MARTINO
Patrono optimo sua Valentiam Hedetanorum
TVae literae heri mihi ex patris aedibus redeunti fuere obviam, quas quum saepe legissem, saepissime deosculatus sum. Tanta equigem earum lectione assiciebar voluptate, ut legendi etiam assiduitate haudquaquain animum eXplere potuerim. E Deorum penu, nedum Musarum, Emmanuel suavissime, illas merces mihi videris aepromsisse. Qua venustate honestanturi quo sale Attico aspergunturi quanta doctrina exornanturi papael Valeant, i inino pereant, qui hoc mel Hyblaeum non depereunt: nostri infelicissimi aevi portenta, ac nullius coloris homines, si modo homines; propius certe veritati larvae speciosae, quos si persona exueris, nihil praeter utres inflatissimos, dignos equidem calcibus adpeti, reperies, Sed quid saluos hosce morori aut quid gravius in eos dici potest, quod tu
probe non calleas ' Eminet quidem celle inter illos cucullorum mera sa-tuitas, totis etiam Anticyris insanabilia capita. Sed de diverticulo ad viam. Quanquain mea sponte sitis mihi videbar incitatus ad haec mea oblectamenta Patavina; tamen nonnihil irritamenti ad meum studium tanti impulsoris auetoritas adiunxit, praesertim quum te tam p pensium in nostruinemolumentum scia serim, quippe nullo negotio arcana hujus auctoris quaedam, summaque dexteritate exponis, atque enucleas, re, ac verbo factus hortator mirificus. Scito igitur me nunquam commimirum, ut tanti beneficii memoria sene at. Denique te oro, atque obsecro, ut meo nom, ne Illustrissimo Joanni Castelvinio immortales gratias agas, meque unum infimae fortunae literariae, si quis locus apud illum vacat, in clientium album annumeret. Tuum adventum anxie expecto. Jam enim Thracia pellex in nostro hortulo dulci circumsenat modulamine, veluti querelis tuam moram prosequatur. Vale pugilice, nosque illo tuo amore singulari
167쪽
suavissimo salutem mittit. Valentiam Hedetanorum. ABs te litems jam diu est quum exspectabam, quibus de hi sec monumentis Saguntinis quid consilii ceperis me certiorem faceres: sed vel oblivione mei, vel, quod Dii prohibeant, nonnulla mea culpa id acciderit, ut tuas literas frustra exspectaverim, nescio. Illud primum, ut tua
semper in me fuit voluntas, vix ausim crcdere , nedum amrmare: alterum vero, quanquam conscientia factorum meorum , quae maxima est consolatio rerum incommodarum, me vehementer consolatur, ut tandem aliquando, si quid a me culpae sit adarissum, resipiscam, scire aveo. Uerum enim vero utcunque affectius sis, velim sic habeas, me tui memoriam summa cum benevolentia tenere; nec non animo serti, atque obfirmato ferre, ac perferre me esse paratum, modo de nostra amicitia nihil acer bum statueris, quamcunque a me exegeris conditionem. Meus in te an mus, mi Emmanuel, semper erit , quem tu esse vis , & qui esse debet. Sed haee ha fienus. Homeri Iliada & legi, & nunc denuo accuratius lego, cujus haud immerito Democritus Deum immortalem auctorem facit. Vere Poetarum maximus parens, ac μυςης divinus , qui non tam res gestas
in bello Trojano mihi vi Aofrie scripsisse . quam hellissimis depinxisse pigmentis. De quo ut aliquid dicendum sit , ab illo certe exordium assuini debet: Ἐσπετε - μοι μῶσα ολύμπια, γα Sed vela contraham, ne videar Γλάυκ ε te 'AMνae, qui ad te haec. Illustri simum Ioannem Castet vinium salvere multum jube , & tuum suavissimum alem Vincentium. Valetudinem tuam sic cures diligenter, meque dia
ligas. Kal. Sextilis, An. MDCCII.
168쪽
ΕΜ MANU ELIS MAR Τ IN IXVI. EMΜANUEL ΜARTINUS EMMANUELI IOSEPHO MIGNANAE suo
IN ruborem me dedisti proximis literis tuis, quibus tui oblivione factum
existimas, quo minus ad te scripserim per tot dicrum intercapedinem. Merito inscctaris inertiam nostram. sed inertiam tantumia Per amicitiam nostram, & incam erga te fidem juro, nullum me in te criinen admisisse. Quin immo sancite dejero, me tibi summo olscio, summaque observantis in perpetuum fore devinctum. Quo igitur utar patrocinio quaeris δ ι -- diae. Vetus cst verbum, mi Emmanuel, Liber non es , qui non aliqua δε nihil vis. Praesertim per hunc aestit in , quo mentis vigor velut pestilenti aliquo sidere assatus , tabescit & marcet. Quocirca tanquam ovis meridians, otio tantum & αεννία disibivor. Usus sum verbo nimis invidi
Q. Indulgeo quidem otio; non tamen illi inerti & languido , in silutisi,ma desidia infami. Nam & Plinii Caecilii Epistolas per hos dies legi, tintamque Augustarum Historiam a Caesare Dictatore ad Diocletianum A gumim. Quin etiam Florianam Epitomen. Haec fuere , ut ita dicam , Otii mei crepundia; donec animum vegetiorem , vividioremque interior, bus studiis obtrudere valeam. Homeri Iliada & legisse , & Probasse te, vehementer gaudeo. Denuo autem eam tibi legendam proposuisse, etiam laudo. Scio enim te ab illa non lucessurum nisi doetiorem. De Odyssea ad te transmittenda, jam dudum cogitα ubi nacitus fueris idoneum aliquem, cui tuto credi possit, nunciatum mihi velim. Neque enim satis est Iliados notitia ad opus illud perficiendum quod animo vorsas : sed ex utroque poemate confundendus tibi est veluti cinnus quidam, ac temperandus m
petuus ille sanguinis ac caedium horror. In quo quidem, exemplo tibi praeibit divinus ille Aeneidos conditor qui immortale suum opus mirabili quodam artificio condivit. nam primi sex libri ad imaginem Odysseae ficti
sunt: quos personarum & allocutionum varietate constat esse graviores. Reliqui vero sex ad ima inem Iliados, qui negotiis validiores sunt , & re 6 ra tragici . Quod ipse indicat, dicens: Maius opus moveo. Equidem cen seo te Iliada majore cum admiratione , Odysseam vero majore cum delectatione lecturum. Theatri Saguntini curam visum abjicere , donec cir cumjecti montis umbrae a fugiente sole reducantur. Cum primum Per tempus licuerit, clarissimum id vetustatis monumentum revisam, una cum
Turresio nostro, ac Illustrillimo juxtaque eruditissimo Joanne Casset vinio, qui
169쪽
qui ejus Deseriptionem una cum Diatriba nostra , orbi literario proprio sumtu palam facere constituit. O pulchre collocatam pecuniam tDe re literaria nonnihil habe. Raphael Fabrettus Urbinas , aristis lana mihi olim necessitudine conjunctus, dum essem Romae, Collectionem clitandam Inscriptionum antiquarum nuper edidit; opus, ita vivam , testissima
eruditione resertum, ac omnibus numeris absolutum. In eo, vereor dicere ; dicam tamen: nomen meum squantulumcumque id siet cum hon ris adjectione , posteritati commendat. Fateor me niste gloriolae illecebris corripi ae deliniri. Quid enim jucundius quam ab iis ornari laudibus , qui nihil proserre solent, quod non sit maxime laudandum ' Ianus Vincentius Gravina, deliciae nostrae, ille Romani sermonis assertor & vindex, ac veteris eloquentiae amussis, proxime edidit opus quoddam de Origine raris Cimilis. Nondum legi, spero tamen scire ut quam primum ad me deseratur. Nam & ille Nipho nostro tradidit ut quam citissime ad me transmitteret, & hic injuncto sibi munere funetiis est. Cura , si me diligis, ut valeas; nos ad summum. Ualentiae Hedetanorum , V. Idus Augustas,
Ride si sapis oscitantiam meam , & stupidam vecordiam. Promisi tibi ultimis literis meis Homeri Odysieam ex Bibliophylaeio Casteluinii
nostri. Nam in eo asservari certe noveram. At cum codicem Extraxissem, Graece tantum loquentem animadverti. Quam ob rem, cum maximam tibi molestiam allaturum censerem exemplar e media Graecia demin-tum; satius duxi stuporem meum coram profiteri, quam librum mittere, cujus nulla futura tibi esset usura, nisi maximo cum studio ac labore, seu potius taedio. Curae mihi erit quam maxima potero diligentia opus id exquirere; tametsi non sum nesciens id esse Quo enim me vertam in hac librorum inopia, & amoeniorum studiorum squallore &illuviet Te tamen ut animo sis constanti & erecto iterum atque iterum precor. Ego namque nullam non operam impendam , nullum non movebo lapidem, ut id opus aliquando ad te perveniat. Uale , & nos ama. V lentiae Hedetanorum, Idibus Sextil. MDCCII.
170쪽
XVIII. EMMANUEL IOSEPH NIGNA NAE MMANUELI MARTINO
S. P. D. Valentiam Hedetanorum.
PRoximis tuis literis in errorem te lapsum deprehendi. At perspectum
satis habeo errorem esse tantum , teque procul ab omni esse culpa.Itaque quum nihil novum, neque mirum accidit, duin in hac luce versiamur, indiligentiae tuae, si vel hoc nomine suspectus es , facile ignoscam. Deinde haud quaquam hoc contentus ossicio, ab omni ego te cura ut tib rem, sedulam pro virili dabo operam. Scito igitur Turresum nostrum mihi fuisse pollicitum Homericam Odysseam Latine tantum loquentem , quam ego Pudore quodam subrustico praepeditus e manibus ipsis amisi, ejusque in me tantum beneficium, benignitatemque comiter repudiavi. O, si fas est dicere, stultum pudorem l lccirco te vehementer oro, atque obsecro mihi sis adjumento , ut illius poematis nunc denique compos fiam; praesertina quum rem tam exsteditam tibi, atque probe exasciatuin opus praebeam. Facile equidem hominem tibi familiariminum commoVebis, sanctum in primis , R doctuin , plenum ossicii, studiosum etiam meae laudis, ac plane virum bonum. Ignosce, mi Emmanuel, n strae festinationis impudentiae : itnmo haec nostra studia boni consule, tr hor enim hujus eximii poetae deliciis , quibus . ita me Diu Fidius , nihil est mihi antiquius, nihil suavius. Postremo hoc unum velim sic habeas, quasi me abs te monendum divinarem , ab re nautica, illud Maronis clarissimum opus imitatus, exordium desumsisse. Quapropter omnibus votis Ulyssis errationes exoptabam, 'uo opere si brevi fuerim potitus με M-ἄ- .ses. Vale optime literarum vindex, nosque redama. Sagunti, XVIII. I al. Septemb. MDXCII.
XIX. ΕΜΜANUEL MARTINUS EMMANUELI IOSEPHO MIGNANAE
Eine hoc fidem liberare ' Odyssea ad te ire gestit. Sed, heus tui Romana Urbe donata. Si Graecam una optas, mittam utramque. In dica.