장음표시 사용
281쪽
perei, ae Larvati isti nebulones, praeter inania obversiacula, & puerorum terriculamenta ' Sed de his satis. A Uilla-novano nihildum de fidibus mihi rescriptum. Quem tamen a me iubeas velim. Item Isidorum Costam & Barserium , duo mihi charisima pignora. Salveat a me quoque Bovilius Scaliger. Vale, Zc nos propediem exspecta. Ex incunabulis nostris, V. Idus Martias, An. MDCCIII.
. Ad Oppidam S. Matthaei. SI Vales, bene est; ego quidem valeo. Scripsit ad me Pater proximis diebus, sibi de fratre meo, quem tu instituendum sustepisti, parum
grata nunciari. Ideoque me iterum atque iterum rogat, ut tibi illum quam aristissime commendem. Quod ego hercules eo acrius atque contentius facere constitui. quo ille aversismo a studiis animo licentius atque impudentius debaccnatur. Quid Z ain' id esse instare retet Prosecto ita censerem, nisi ad moliorem spem me erigerent tot perspectissimae industriae ac diligentiae tuae documenta. Novi equidem adolescentem superbum, se Tocem, protervum, ingenii ad deterrima quaeque propensi, animique a studiis & literarum cultu sane quam abhorrentis. Iccirco suinma ope niti debes , ut eum ad meliorem frugem reducas, dignuinque efficere, qui tuis praeceptis imbutus videatur. Per sortunas igitur & genium tuum, per ea quae tibi jucundissima sunt in vita , per hape te denique dexteram oro atque obsecro, ut ne illum totis habenis praecipitem deseras atque destituas. Imino potius ut omni tua cura, opera, diligentia, sevcritate compescas, atque coerceas. Si id abs te impetravero , sicias velim maximam te initurum a me gratiam , insigni me affectum iri beneficio. Nimis languide : proprium me tui sore mancipio & nexu. Quod sancte juro. Cura ut valeas. Ualentiae Hedetanorum , X. Kal. Septembreis,
282쪽
HAbes quod a me petisti. Unum id superest , ut commendatione tua dignum censeatur. quod in votis maxime gero. nihil enim mihi optatius cadere poterit. Id si obtinuero , supero Croesium divitiis: Igitur posthac , si me amas , utere , imo abutere ingenio nostro. Vincam meis ossiciis cogitationes tuas. Date operam ut valeatis tu & uxor tua Caecilia lectissima foemina. Vale. Ex Musaeo nostro, ipsis Kalendis Aprilibus, . MDCCIII.
NAE tu me seseitudine magna liberasti iocundissimis exspectitissimi
que tuis literis, postridie Nonas Octobreis ad me datis, quibus moecertiorem sacis, te Salmanticam squod felix faustumque sieti incolumem pervenisse. Qui quidem aduciatus, tametsi jam a patre tuo nunciatus mihi erat ; tamen etiam maximus voluptati nostrae cumulus accessit, quoa abs te audimus, quod ab incolumi, quod ab hilari: quodque ego plurimi .facio, quod verbis studio adversus me ac benevolentia plenis, luculenti simoque tui in me amoris ae observantiae testimonio. Equidem jam diu animi pendebam exspectatione tuarum literaruin; quas amicitiae nostrae veluti gluten esse voluisti. Posteaquam igitur mutuo isto inter nos ossicio placuit nobis esse obstrictis; utar profecto ea libertate in te admonendo , quam & amor erga te meus, & tuorum in me collata beneficia , &areti fimae necessitudinis jura oppido quam postulare mihi videntur. Non, medius- fidius quo te hortatione nostra indigere existimem ad hoc studium decurrendum, ad cujus pulverem subeunduin tanta animi alacritate accin tus es t sed quod muneris esse nostri arbitror, ea monere, quae te ad Vi tutem
283쪽
tutem studiorumque laudem sponte devexum, ac tuapte natura vergentem,
vel inuam mare possint, vel impellere Prora igitur ut Munt) & puppis
nostrae est, ut te virum praestes, ut te larem, patriam, parentes, ea lege existimes reliquisse, ut existimationi, gloriae, dignitati tuae quam diligentissime servias. Dies noectesque in eam cogitationem incumbe, atque animo versa, te in hac Urbe quam plurimos reliquisse tuarum laudum obtrectatores atque aemulos ; quorum livoris aciem nisi vi tutis tuae sesendore hebetas' aique perstringis , turpissimam tibi ignominiam ac dedecus comparabis, illos vero maximo persundes oblectamento. Sei haec ad existimationis, simaeque tuendae curam pertinent: quae in studiis scistandis , literisque apiscendis, nescio an tam nos movere debeat atque allicere, quam ipsiusmet sapientiae amor ac desiderium. Quid niin majore cum nisu allaborandum nobis est, quam ut eo per studia obr Pendo perveniamus, unde nulla sortunae vis, atque simultas, nulla humanae ibi tis tempestas ac turbo deturbare nos possit atque dejicere t Scilicet, animi tantum bona mortalcs jure mancipii, jureque optimo possidem usi extemarum rerum, usus tantum apud nos est, proprietas & Rrbitrium penes fortunam. At, vel id ipsum, quod aliquam commini i nostriiseciem prae se ferat, serdere forsitan videatur. Quid enim est aliud a fortunae injuriis cavere , quam sibi consulere, ipsi usique fortunae emolumentis adhaereseere Z Illud mehercule est ab humani ambitus conditione penitus semotum, ac, ut ita dicam, sapient iam ipsam deperire: ob id tantummodo quod Deo nos emciat quam simillimos, Si a reliquis ii minibus segreget atque dispescat. Quantum enim ex literarum studi ighauserit, tanto homo homini praestabit, imperito sapiens intererit. Ad id igitur, jocundissime Borrulli, totis viribus allabora atque enitere: . Aiἐν αριτεύειν, χ' υπείροχον ἄλλων. ut votis et exsiste stationi nostrae respondea q. Habes optimi fratris excin plum quod imitere, doctissimi patris vestigia quae premas, amici monita quibus insistas, Per fidem iritur & am scitiae nostrae foedera, per genium amantissimi genitoris, per lae rumas optimae parentis; te obtestor atque
obsecio, ut omni nisu contenda , maximamque naves operam, ut eorundem spei ac desiderio cumulatissime satisfacias. Quid ais, mi oculissime Tune Terentium i ... Macte igitur animo, Borrulli suavi sume: in ea te conser penetralia, unde nihil, nisi divinum, promere licet. Quid de te, sperare non ausim , quando tam pulchre otium locastit Heus tu, stouid novi, conses lim ad me. Sin, seribe quicquid in buccam, duin minclo quid. Atalco enim studio tur & am re. Tu nos redama, & vale. Valentiae laedetanorum, IX. Kal. Novembreis, MDCCII.
284쪽
166 EN MANULLIS MARTINI XX. Ε M M A lN U E L MARTINUS
S. D. Salmaraicammabo te, mi Borrulli: Tene hanc viam, cui semel institisti. O me
beatum, nisi hanc tuam diligentiam dies enervat ac frangiti Sed una me spes alit hc sustinet: indoles tua & ingenium. Novi humanitatem tuam comitalcmque , & quod caqui est spectatissimum in me studium ac benivolentiam. Tametsi maxima iis literis a te affectus sum injuria. Scribis enim, valde te vereri ne per medium te traducam. Αin' serio, an ludiq8 Ego ne te per ora hominum' quem in oculis sero' Cujus mihi oratio vultusque ante oculos dies noctesque versantur ρ cujus desiderium impotentissime serot AHice hanc curam. Neque enim adeo ab humanitate abhorret animus, ut amici in propatulo exponam. Nec sumnestiens, est potius fuisse incuriae lapsus aberrationesque, quam inscitia peccata. Quae quidem, ita sim salvus, pater a me tuus invitissime e torsit. Quin illum pluribus verbis obtestatus sum, ut ne tibi hane infligeret aegritudinem. Fieri enim posse, ut tam acerba animadversione de sponderes animum. Sed amor tui vicit obsecrationem nostram. Quodnam igitur ego peccatum admisi' obtemperavi patris tui precibus, fratris o testationibus de gradu deturbatus sum, ac dejectu . Me illis dedi. Dabo operam in posterum, ne aliquam tui offensionem incurram: quandoquidem te ego ipsa Lubentia lubentiorem esse cupio. Tu interim, mi Borrulli, Punicum illum libertum e sinu nunquam & complexu tuo dimittas. Dum haec seribebam nunciatum est Americanam elassem in Coronii portu partim conflagrasse, partim obterebratam & demersam. Quod a nostris desperatione rerum factum stribunt, prementibus Anglis Batavisque, ne I diea Gaaa in hostium potestatem veniret. O sati ludibriat & spes hominum inanes & fluxast Quam apte Menander:
Quam immane auri pondus abserbuit voracissimus ille ὀοισἰγαι'. Quis alacrymis temperet in hae publicae calamitatis plaga 8 Uale. VII Idus Novembris, MDCCII. Valentiae Hedetanorum.
285쪽
ΕpIs ΤοLARUM LIBER III. I 6 XXI. EMMANUEL MARTINUS IOSEPHO BORRULLIo
codicis Potinianei Primaris Professori
LIterae tuae Hispalim ad me datae redditae mihi sunt Mantuae in Campetanis, quo perveneram VI. Idus Quinctile is : diligentia quidem
amici cujusdam Hispali ad me tran3missae. Quod equidem summi beneficii loco reposui. Tum quod mihi non erat exploratum, quo loco & res& studia tua essent, cum per quinquennium abs te nullas accepissem, tum quod de voluntate tua concussa quaedam mihi subortae fuerant sumicium culae. Quando igitur Et vales, & honoribus macitus es, & in voluntate manes; quid amplius a Diis immortalibus, vel mihi jucundius, vel tibi fortunatius petere postim, haud video. Praesertim cum honos iste det tus tibi sit omnibus amplissimi ordinis sententiis. uod non nisi summis viris accidere solet, quorumque virtus praestantia sua invidiam enervat, ac malivolentiae aculeum obtundit. Puod hodie sane tibi contigit, qui pertinaci in studiis labore ac constantia in eum evectus es dignitatis gradum, ut ad gloriam summae laudis perveneris. Quod unum ac jocundisiimum esse debet strenue navatae in literis operae, haustorumque laborum praemium, testante Aristotele : τας παιδώας τἀe εινα - , γλυ-I erar καmrmie. Si igitur hodie mihi res esset cum homine aliquo leviter noto, utendum prosecto mihi erat magno orationis ambitu, Verborumque pompa, viresque exerendae in adornanda gratulatione. Quoniam autem te
alloquor, qui & animum mentemque nostram plane habes perspecta; idnnum adjiciam , quod in sesennibus solebat precationibus : fod vertat
Nunc ad secessus nostri rationes τε es ιτηει-; in quibus cni me fallit utramque complevimus paginam. Hospitio excepti suimus, non liberali tam tum; sed pereleganti aetmodum perque oeulento. In AEdibus nempe Ducis Alcataei, quas Hispali habet magnificentissimas Blendidissimasque, variore veterum monumentorum genere consipiciencias. Nimirum statuis, anaglyphis, sigillis aeneis, usis sacrificalibus, tabellis, columnis marm reis, )aspideis, porphyreticis, cimeliorum loco repositis. Urnis itidem, im scriptionibus, nummis. 8ε l quod omnium caput est instructissima Bibli theea. Sed pro Deum hominumque fidem l) omnia isthaec , sacratiore custodia dignat adeo agnorantia, contemptu, ac. ludibrio gentis nostrae ,
286쪽
vel potius stoliditate, abjecta jacent, & ingloria; ut eruditis potius lae r3mas exprimant, quam eorum oculos oblectent. Nec finem adhuc hujus dementiae. Ego autem cum neque me e Acruciando, neque quiritando ,
'uicquam profieerem; ad mitiora consilia me contuli, librorum scilicet deliniimentum: a vult b cx animo moerore, quo altius conficiebar. Quod ego adversius animi aegritudines subsidiu in jam vel inde ab adoleseentia mihi comparaucram. Tanquam alterum nepenthos. Igitur in tam opis portuno otio , in tam secunda librorum messe, nusquam Alcem continui,
sed omnia prostravi ae demessui. Dies nocteique in studia literarum incubui. Adeo ut stupori essem Hispalensibus, qui vel coeli inclementia, vel Iblis torrentis amatu, vel maligni alicujus sideris inflictu, in pertinaei si
dio dura e non possunt. Sed vircs mentisque alacritas immodico labore fatiscunt, ae veluti marcescunt. Invisum oppido Minervae sostum, si oleas excipias. Inter haec antiquis numili natibus cxquirendis multum operae impendi. Nec frustra. Collegi eni in ingentes nummorum acervos, majore Baeticae parte eversa exterisque Immo in antiquae Italicae vestigio crutis ruderibus. Aliquot praeterea gein mas antiquae sculpturae. Nechi; finibus se continuit diligentia nostra; sed omnibus angulis lustratis, omnibus pluteis excussis, vetustos aliquot nactus sum codices. Nam Aristophanis Comoedias vili pecunia comparavi. Manu hercle bene vetusta. Adjecitis etiam Seholiis nondum in lucem editis. Codicem praeterea, qui instar esse potest penuq oratoriae. Continet enim illustriores Demosthenis orationes, uti & Aristidis, Philostrati Vitas Sophistarum. Excerpta ex Phil strati de Uita Tyanei. Ex Himerii Sophistae Declamationibus. Item ex Li-4,anio, Hyperide, & Plutarchi Parallelis, Platonis item Gorgiam, sive de Rhetorica , & alia. Videtur autem hic codex suisse olim Nicephori Grog
rae, ut ostcndit ejus alii rographum in interiore tabella hinc inde scriptum. Quo etiam nomine permagni a me aestimatur. Rretaei itidem Cappadocis Libros eξ ω, να-ων Illius nimirum , Hippocratici Ionismi felicillimi aemulatoris. Rufi Ephesii ονομασιας π ἔ ανθεμου Mορίων. Non quidem ineptas ct jejunas, ut sere sunt Grammaticorum; sed laboriosas me-dius- fidius 64I uit enim professione Medicus Trajani tempore. Nec praete mittendus est Manuelis Atramytteni Liber 'νοι iupiae, in quo vaticinati mos Sibullinae ad Christi adventum eiusque salutiferam legem pertinentes , eum divinis oraculis componuntur mis ηλωe .Festi denique Pompeii de Vese horum Signiscatione. Ergo dives veteris metalli chartarumque, Mantuam repedare visum cst. Quo in itinere Variis incommodis aerumnisque vexatus,ut est hoc anni tempus, tandem sal V perveni. Fractis tamen adeo viribus dejoctisque, ex alvi profluvio, quo acrius laboraveram; ut Deropus fuerit per aliquot dies & lecto & domi me continere. Supervenit fatalis
quaedam ἀνορ, consequente ἀγροκνία , continentesque α κἄμ--e-
bGaiones, tandemque sebricula: quae tamen duobus tantum contenta
287쪽
ia soris seis proripuit. At praesto suit , quae me per hos dies pessime habuit. Sed & hac molestia liberatus sum. Modum quaeris' ope
forcipulae. Itaque nunc, superatis tot hostibus, cum bile tantum mihi res est, cujus S πρωνα ἐμεσι large me infestant. Ut hane Urbem attigi, omnes in me oculos conjecerunt, tanquam unum cui Musiei regii cura committi jure deberet. Omnes mea extollunt ac mirantur, sed nemo manum porrigit. lniquitatem temporum praetexunt, cum sit revera fatalis quaedam &-inertia, ac literarum contemptus. Incredibile autem est, quam ego ista non curem. Dic mihi, Borrulli: Decet ne Martinum ambire, prensiare, captare fumos, & quotidiana verbat Absit a me hoc ludibrium. Porro, quis novit in Hispania Martinum 'Nestio quo nominis mei rumore Vel strepitu percussi, tanquam pelves, sive tintinnabula tinniunt, sine veri cognitione. Quam ob rem latebr1s Α-lonenses serio cogito. & vere jam iturio. Quicquid autem egero, continuo scies. Ita enim de me mereris. N. nostro ter in sermonem veni. Viae dicam quid sentio de homine isthoci Heus tu, tibi habeto, nemini dixeris. Desidero in homine gravitatem & pondus. Mobilitate ac levitate quadam ingenii nusquam loco consistit, cumque multa agitet, nihil agit. Ad haec Dodonaeo aere loquacior est, & populari vento perflabilis. Saepe ad me visit, saepe una fuimus, quandoque etiam communi mensa usi sumus. Nec unquam tantillum temporis Vacavit, ad audienda ex seriintis nostris, vel tria verba. Diem eximebat vel suis, vel Martialis poematiis recitandis. Me interim prae taedio pene exanimato, & rana Seriphia taciturniore. Nostris mercibus interea in arca putreficentibus. Ergo facessat a me hoc crepitaculum. De fratre tuo Vincentio meis deliciis, aveo stire quid agit, quem locum obtineat in Minervae acie, ut sese gerat. Quem a me salvere jubebis. Uti etiam Chastionem, si usquam te
Franciscus Bonicius eques Hierosolymitanus, amicus noster, domestic rum negociorum caussa isthac transiturus est. Significavit mihi desideriose teneri lustrandi istam Urbem atque Academiam. Petiitque literas ad aliquem, qui se peregrinum deduceret. Annui. Igitur, mi Borrulli, rogo te atque etiam oro, sic medius-fidius, ut majore studio facere non possim , ut ejus lateri adhaereas,& omnibus officiis prosequaris hominem mihi conjunctissimum, ita ut re ipse experiatur meam commendationem non vulgarem fuisse. Sed importunum immo turpe jam est me pluribus agere tecum. Sic sum. Si placet, utere, & Vale cum tuis. Mantuae novae in
Carpetanis, XVI. Kal. Septembreis, An. MDCCXV.
288쪽
Alonensi Decano S. P. D. Mantuam carpetanorum.
I Ucundisiimis exspectatiturnisque tuti literis plenis ossicii, humanitatis, hQ-
nevolentiae XV l. Kal. Sept. ad me datis vehementer gavisius fui, &eo mihi gratiores fuere , quo longiores uberioresque, & quod ego in pr-pinquiore amicitiae parte puto, te secessus tui , indefessique laboris m hi rationem reddere liaud dubitasse. Quisnam ego sum ut de te tale mereri potuerimi Nec mihi unquam in mentem venit. Est ne tua sedulo navatae verae commemoratio desidiae meae exprobratio, atque ineditiae, ut his quasi calcaribus admotis aIacrior, animosiorque reddar ad studium posthac strenue capessendum Z Nullum prosecto imperium potentiusquam exemplum. Scite Xenophon τὰ ἀν--ων - μιλέα πι ut ut sit immortales tibi grateis ago , ouod me tuorum consiliorum, internarumque cogitationum participem incere, simulque exemplarium, nummorumque , quos sedulitas tua comparavit, notitia locupletare non graveris: & haud inferiores Diis immortalibus agam, quod te animae dimidium incae tot laboribus, aerumnis,languoribusque, quos aestatis Vis, itineri ue longitudo attulerant, liberarunt. Vere dives Mantuam repedasti. Nusquam Africanus ille, vel quicumque cum imperio in Baeticam sunt missi, tam reserta, latuque opulenta praeda Romam sunt reversi; nec tantum in aerarium coegere, quantum in Remp. literariam intulisti. Igitur quando haec non sine divinae mentis numine, Consilioque in manus tuas pervenere , quid aliud te monent , atque
tantur, nisi ut his tam firmis praesidiis, munimentisque Hisbaniam n stram illustres , & ab innumeris fabellis , quae in hujus Historiam imrepsere, vindices, & velut alter Alcides tot monstra landas fuge que. Aliter nummi quos tecum trulisti sine in inutile pondus. N sti illud Horatii e Sordidus ae d-. Magna Diis immortalibus ingentium dotium, quas in te contulerunt, quasque studio, vigiliisque comparasti r tio erit tibi reddenda. Quapropter Alonenses latebras non pro . Nec alienam a te puto prensiationem dum id unum assequaris: nimirum ne tua abjecta jaceant , & ingloria. Nunquam Ligur ille novum orbem gemmis auroque nobilem, nobis aperuisset, ni invicta animi pertinacia totum se e
289쪽
cine septennium in aula Ferdinandi potentissimi Regis per te, suosque amicos instasset, ursissetque. Igitur ut tu Hispaniam nostram de qua te aliquando cogitasse bene memini in languentem, dejectamque subleves, in
gradumque reponas, ac veluti noVam nobis aperias, aliqua tibi esse perserenda non erit indecorum, remque pergratam nobis eiscies. Ut saltem ab his calamitatibus, quas nostra videt aetas, ludibrioque ad quod redicti sumus, oculos avertamus, rerumque olim gestarum cognitione reficiamur. ac recreemur: aut si res haec immensi operis, laborisque tibi videatur, aliqua ex antea to labore in lucem ede , immo omnia. Vin' tuis accuratissimis scriptis auro gemmisque ditioribus tineae, blattaeque pascantur 'Quapropter summa ope niti debes, totisque Viribus contendere, ut Bibliothecae Regiae praeficiaris: via unica ad auspicium regiumque patrocinium demerendum. Tuum de Ayala judicium adeo diligens, accuratumque ut nihil supra. In eadem semper fui opinione. Vincentius frater meus sedulam navat peram Iurisprudentiae. Praecedente anno aliqua ex Iure Civili deprominia Theoremata pro rostris strenue propugnavit. Per triennium extra omdinem Iustiniani institutiones voce explanavit, & si diutius in hac moraretur Academia , brevi in Candidatorum scriberetur at in Sed quia iacultates nostrae id aegre patiuntur , iis pene exhaustis mea diuturniori mora , proximo anno remeaturus est Ualentiam, ut soro, ac negotiis serio v cet. Sat datum est contemplationibus Academicis. Bonicium adhuc e sipediamus. Omni ope enitar, ut is saetis intelligat nullam commendati nem tua esse mihi potiorem. Chastionius, & Vincentius plurimam salutem tibi impertiuntur. Multum te amamus. Uale saeculi decus. Salmanticae, IX. Kal. Septembr. An. MDCCXV.
in Academia Salmanticos codicis rastinianaei primario Pres ori
FAeetas tuas literas i quibus me hortaris ut vestem candidam induam, huc illuc cursitem, ae ignavissimoruin morionum ludibriis objiciam v recundiam meam. m ne hoc, Borrulli mi, consulere dignitati, famae, existimationi nostrae e
290쪽
Mordicus petere aurum e flamma expedit, e coeno cibum, quam hoc me scelere obstringere. Tamen etiam, gliscit rumor Bibliothecae Regiae omnino me iri praesectum. Uno Verbo : calet res. Solus ego inter utrumque. Neque tergiversor, neque ambio. De Theorematis a fratre tuo itam gnaviter propugnatis, enarratisque Iustiniani Institutionibus extra ordinem ; immortaliter gaudeo. Est in adoleseente sit apte natura ingenium; ab ope tua ac diligentia, diseiplina. Una deerat exercitatio. Quae tria requirit in juvene Aristoteles. ψυ ιν, λαθ - , ασκης : o duras ac praeruptas Hudiorum salebras l, τοῦ πολυλοχθε γένει βροτυωl Et te & illum a mainus valde multum. Rescribes, si quid voles. Chasi totusalutem imperti , & vale. Mantuae Carpetanorum , pridie Kal. Septem eis, M. MDCCXU.
XXIV. EMMANUEL MARTINUS. PETRO BORRULLIo 7. C
U VIII. vire litibus judicandis,
S. D. Valentiam. SAlve , mi Borrulli. Balda meus tuusque meliuscule se habet. sed meisliuscule tantum. Omnes enim ejus conatus, ut est hoc anni tempus, aeris inimica gravitas enervat atque prosternit. Scis quam insensum paralysi frigus. Etsi ea liberatus jam est opera Prisci medici Neapolitani. Sed emergunt identidem nescio quae maligna , quae toto corpor serpunt: lue Gallica infestante. Modo ex crure laborat, modo ex brachio. In ossicio tamen est, & cogitatione rerum tuarum. A me vero tibi omnia paratissima esse, confidas velim. O mihi lucem, qua id videami Ille nostera consiliis jacet in moerore. Filiam dedit nuptum. Impendent nuptiae nummos ei opus est, nec invenit cui emungat. Sustinere sumtum qui poΩst, non equidem video. Quaeris de generost Nae ille non semissis homo. Merus bucco & stipes. Ego clitellas, si ab eo aliquid extorseris, quod hominem sapiat. Multum sermonis subit in hae Urbe, homo facetissimus: qui aliquando siponam interrogasse perhibetur: Num etat virgo Z Cui illa perlepide perque salse i Quum haec elaustra ingressia sum, equidem eram.