장음표시 사용
361쪽
ae metho- ut dixi ac regula opus est,qua venialem inobedientiam a mortali valea, DHφφP discernere.Nam aeque salsum est,&omnem,& nullam transgressionem eiusmodi,mortalem dicere; quemadmodum etiam in trans imnibus diuinae dc naturalis legis ostendimus. Qua Vero methodo haec diis sterni possint in singulis, exactoque iudicio ponderari singulorum pecocatora grauitas, prolixioris hoc esset operae, dc alterius netocti, nolias ab instituto longius protraheret. Alioqui in investigationibus nostris circa definitiones ac sententias theologicas, hoc ipsum diligetius & plenius exisplicauimus, quas si deus & vitam concesserit & ocium, aliquando plata,
tis studiosis communicabimus. Ex fine tamen autoritatis in quam committimus, veluti ex scopo b aestimanda sunt omnia.Siquidem dc fines harum autoritarum ordinate se habere certiam est, nec esse unius momenti 5c ponderis. Quare nec aemque graue quod abducit ab uno,& quod abducit ab alio . Iam nec est ora iqualis recessus praeuaricationum omnium a suo scopolia 'na plus alia. minus recedit: quemadmodum quae imperata sunt, magis aut minuη aut non magnopere necessaria sunt pro attingendo En ad quem ordinar Ux- tur praecipientis autoritas. Ex quibus vir prudens poterit horum omnia:Mium coniectare at poderare grauitatem ,in rectae rationis trutina Sc ex. sin amine.Sed haec ut exactius hic pertractentur a nobis,no est instituti prs,
sentis.Quo ut recurrat oratio.
Eeclesiam De societate catholicae Christi ecclesiae iam proprie inquirendum est. quae sit ea qua gubernatur autoritas.Quae cum in quacuno humana so- ρος ix ex propria eius forma ac specie quam sortitur ex suo fine, praestri zze-n- batur at ortum habeat perpendere in primis oportet, & huius societ tis formamu finemsb quem in eandem conciliati sumus. Formam imo propri dicat ipsa ratio nominis,nempe Christi fidelium omniu, quatenus Chrismani sunt,societatem variis presbyterorum, iscoporum,archiepiscopei erum, primatuum* ordinibus cui in tam immeso eorpore omino erat necessarium ad unum summum fiontificem ecclesiae praesidem ,deceris Finis .c tissime ordinatam.Finis eius est, quo legem fidem p Christi, quam edo,cti a spiritu sancto apostoli, viva voce tradiderunt ecclesis, quemadmodum traditaest ab initio incorruptam conseruemus,ut non sint in nobis schismata sed idem dicamus sentiamuis omnes,assequamurcp per haec una coelestem illam , ad quam per Christum vocati sumus, & cuius ipseni, , d a. nos sibi cohaeredes Aecit, haereditatem. Ergo apud ecclesiasticae hieraris Dod ηοῦς ς ' praesidem eorum omnium debuit esse autoritas,quae ad conseruanta ριζω psi dam hanc ecclesiasticam societatem in sua unitate,suo vigore andemoque dirigendam Minciter in illum suum finem erant necessaria. Neces
debuit au- fatum autem ante omnia,ut omnes nos homines sumus, & inter homi,
nes vivimus, suboriri subinde de ecclesiasticis rebus ordinibus* contentiones, id Inon solum inter inserioris gradus Christianos, sed etiam im
362쪽
A ter ecclesiarum praepositos, quemadmodum pene ab initio saetiim vide, Actorit mus. Quare ne dissidentibus inter se ecclesiarum praepositis, unusquis ad se rapiens ecclesiam Christi eius unitatem scinderet, hoc erat in primis
necessarium,ut eorum omnium summa potestas esset penes unum totisus ecclesiae praesidem ad quem tandem referretur omnis quaestio & con. trouersia, quaecun inter pastores rectores* ecclesiarum exoriri conum geret cuius sacrosanctum, irrefragabile atin ultimum apud omnes habere uiudicium. Hac autem iudiciariam ecclesiae potestatem appellamus,
cuius summa quidem, ut dixi, est penes ecclesiasticae hierarchiae praemdem autoritas , MP inde ordine quodam transit etia in reliquos sub ipso ecclesiasticae hierarchiae praepositos. Cui subditi sunt Christiani omnes, quatenus Christiani sunt & ecclesiae filii. Causae vero quae ex natura sua ad eandem peculiariter pertinet, sunt quaecunq; de ordinibus, gradibus, pertineant B sacrametis obseruationibus atqὰν rebus ecclesiasticis quaestiones & con, trouersiae quicquid deni inter quoscunq; Christianos ortum habens ex aliquo quod specialiter ad ecclesiam legem fidem ve Christianam peristinet. Quam quidem autoritatem esse in ecclesia, A eius summam pones ecclesiasticae hierarchiae praesidem, haud foret aliter probari necesse, lex eo quod est ecclesia que esse constarem non posset abs* autoritate huiusmodi: quemadmodum &in alqs humanarum societatum generi, ritamne bus , quas excogitauit conuictus humani ratio, seu regna sunt, seu respu, bli ciuitates castella domus suus culo ordo est necessarius, Sc in quo risu ordine suum caput,cui & sua est autoritas necessaria, per quam ea costet moderetur societas, eademque ratio quae secietates illas inuenit,autori, talem quoin illam suo cui* asseruit capiti.Quas tametsi ipsi inter se con. - illi, restituerit ni homines, docente nimirum eos natura, usu & ratione, nisi sice conciliatis in unum vitam humanam non posse subsistere: aeque tamen
dei ordinationi resistere grauiterque peccare, qui suis superiorisus in suo quisque ordine resistunt non cessant clamare diuinae apostolicaeque lis terae. Id quod nihilo minus ante omnes diuinas scripturas, omnemque scriptam legem, Verum extitit. Ne quis hinc potius, a ex sua cuiusque
forma dependere autoritatem, qua gubernetur, existimet. Neque enim Paulus nouam ullam letem promulgauit, quum diceret: Omnis anima
sublimioribus potestatibus subdita sit,&: Qui potestati resistit dei ordi,
nationi resistit,&sibi damnationem acquirit. Sed antiquam ea in rete. Agem naturae, quae fuit ab initio, obscuratam fortassis peccatorum demorito in quorundam cordibus ob oculos reuocat&inculcat. Ita &am
te Paulum semper subditi obedientiam debebant publicis magistrati. bus, filia parentibus, uxores maritis suis famuli & ancillae dominis.liam si sit & esse debeat Christiana ecclesia , ea autem c quod modum demonstrauimus sine praedi sta autoritate non subsisteret, sicut nec sine suaequaeque aliae, aeque est haec in ecclesia, sicut in domo patrissamilias.
363쪽
clesiasticae hierariniae psidis etian necessars optinere, vi ad ipm reserantur
Non posseres iniquaestionis eius a vias scriptura voiavium.
Ita ERARCHIAE ECCLEsIAsTICAE in ciuitate&r o sua politicacissilisqueautoritas ne aria. dete, v
nim haec atque oritur ex ipsa ecclesiae se a-essentia, quam sortitur ex fine ob quem haec cohaeret societas: ut & sua quaeque in societatibus a. liis . mi cum unicuique autoritati suam metam, suos praescribit limites,
ex eodem perramus, ut epimus, inuestigare uniuersam ecclesiasti,cae autoritatis substantiam. Diximus ecclesiasticae autoritatis sinem esse ut rei te nos habeamus in
his quae ad Christum & deum sunt, hoc est, ut legem fidemque Christi,
quam docti a spiritu sancio apostoli vivae vocis doctrina ecclesim tradi, derunt a principio, incorruptam intemeratamque conseruemus usque in finem seculi, idem in ea dicentes sentientes omnes absque sectis internos, ut schismatibus: ut tandem per haec regni illius coelestis, ad qu vocati sumus a Christo haereditatem consequamur. Qui equidem finis, ut illam sermam ecclesiasticae hierarchiae constituit , qua in unum contis Eneretur tam immensa multitudo sentiret unius praesidentis auto in tem Sc imperia:ita tantam praesidenti potestatem autoritatemque auri, it quanta illi erat ad dirigendam efficaciter ecclesiam ad hune suum Mnem consequendum necessaria. Erat autem in primis ad pacificam inter se Christianorum conuersationem lata illi iurisdictionis autoritas necesi saria quantam iam demonstrauimus, qua omnes inferiores gradus atq; ordines Christianosque unitiersos contineret in officio, in unitate & concordia. Sed non videtur haec sola sufficere. Neque enim cui diximus ob id solum constituta est Christianae ecclesiae societas, ut inuicem conuuersaremur pacifice, nec interturbarentur ecclesiastici ordines: sed inubio maxime,ut in lege, religione, fideque Christi idem dicamus Sc sentia, mus omnesItaque etiam si scripto nobis commendasset legem sua Christus,quemadmodum veteri synagogae illam suam Moyses,suboriri subis rinde ex scripturis delege fide cligioneq; dubitationes,qusstiones & controuersias nihilo minus suisset necessarium. Quare & eas si modo internos sutura erat fidei unitas& concordi ab praesidentis autoritate neces eerat terminari,definirique iudicio. Nec est quod adscripturarum iudicium quisquam dicat reserendas quaestiones Sc cotrouersias eiusmodi.Primum, quoniam scripturae sunt muti iudices: quare aeque foret necessarium , ut quisquam ex scripturis huiusmodi proferret iudicium,quod necesse esset omnibus absque conis tradi estione sequi, etiam quicquid sibi videretur de huiusmodi iudia oo . Deinde, quum pars utraque pro suo quem adstruit sensu scriptu, rarum adserat testimonia,& partis alterius scripturas expositione sibi ac commodet & contorqueat, quis hos in suo sensu utrinque pertinaces
conciliabit inuicem, si in his non subiiciemur praesidentis iudicio: Qui utandem dubitationum , quaestionum& altercationum finis erit c Annon continuo videm tot descript i&tam disciva sententias ae
364쪽
L I B E R IIII. Fa CLXXo. integretationes, quot sunt hominum & si diuersa capita et Sunt enim
ut superius demonstrauimus scripturae velut Lesbiae cuiusdam aedification in plumbea regula,qus si ei duci,& in diuersam etiam sententiam trahila facile iratiuntur. Si quis veram illam rigidam inflexibilem in ea, rundem amussim nempe ecclesiastics traditionis autoritatem & sensum illis minime adhibeat. Quam ob cautam sanetis illis patribus, nostrae resi Cur sanctis gionis antesignanis&ducibus nequaquam visum est,ad scripturas proα Ii d Ia Morationem concedi haereticis, ut quas non ad illam suam amussim sed qst ostri ad suum ipsorum sensum intelligunt&accomodant. Quare quantum, mi uis in icripturis quis exercitatus cum illis disputatione contrediens ut si si 'sante annos mille trecentos verissime tradidit ille Temillianus nihil pro, ' Dei, neque ipsis, neque auditoribus Christindelibus, sed oberit potius. Quandoquidem seu defenderis tu aliquid,seu negaueris, scripturas velua ii plumbeam quandam, ut dixi, regulam, ingenii veritia, facile vertentre accommodabunt quocunque voluerint. Quas si tu dicas torqueri ab eisdem expositione incongrua idem occlamabui tibi a se stare earum v ritatem,per te adulterari easdem. In hunc modum, cum sine modo Sc Gne processerit altercatio, etiam audientibus ingeritur scrupulus, quid vorum aut um habere debeant, atque ipsi tanto obstinatiores diicedunt. quanto viderint orthodoxos minus promouisse. Hae inquam,atque eoiusmodi ante tot secula ille Tertullianus docuit,& verissime docuit. Cui Vtinam plus attendissent plerique nostrum, dc minus in disputationem ijpturarum descendissent cum lis elicis et meliore sane loco se haberet Christiana religio. Iam & illud omnino certum est non esse cuiusuis, nec facile veram inuenire scripturarum intestigentia, ex quibus dum eas quisque pro suo sensu intelligere conati sunt, tot pestilentissimas hari elas orae tum traxisse videmus. Sunt enim,inquit Petrus, de Paulinis epistolis Io,
que in illis quaedam difficilia intellediu quae indocti & instabiles depra,
uant, sicut Sc caeteras scripturas ad suam ipsorum perditionem. Et inter has tot difficultates tot ambiguitates tot altercantes, quo saltem coniugia
in quo se vertent simplices miseri Christiani, ut sciant quid verum ii. bique sequendum in eo in quo errare damnari est:
Docuimus quidem libro primo, quo pacto quisque apud se de quamn proposita quaestione inuenire poterit orthodoxae fidei veritatem indubiam. Sed hoc paci & unitati catholicae ecclesiae no sussicit: quin & duersantium sanae fidei altercationes reprimi, impiam doctrinam , quae velut cancer serpit & obrepit incautis Sc simplicioribus, compesci coerce 'rique erat necessarium.Quare praesidenti in ecclesiastica hierarchia necess uia erat Sc ea autoritas, ut altercationes eiusmodi & ad ipsius referri tu, dicium & definitione terminari oporteat. Ita sane inuemadmodu post Moysm i audies no ad scripturas ed ad sacerdotes Levitici generis, & summi ina buteii,si noter sp dentis iudiciuna, in quaestionibus & altercationibus eiusmo
365쪽
CAP. II. HIERARCHIM ECCLESIASTICAE
iras. di etialia suos illos remisit Moyses.Vnde nec nobis minus erat necessari, Dum scibortas controuersias& dubitationes riusmodi prcindentis autori: .ia definiri, etiam si scripto suam nobis legem commendasset Christus, quemadmodum suam illam veterem MoysS. sequi ex Qtioniam autem non de humanis hic legibus agitur quas posset ciui,i: Miscietatis princeps interpretatione sua aut moderari ut mutare etiam xio priuile pro ratione locorum et temporum: sed de diuinis, de quibus nec apicem xί' ii' nec tota praeterire oportet, et quas omnino ab hominibus immutari non ibis.'-a praeside: erat & hic plane necessarium speciali aliquo priuiloclechielis. gio, quo dirigeretur a deo privsidentis illius autoritas, nec aberrare sine, retur ab eius quod dubitabatur iudicia veritate: ne sorte malum pro b no nobis statuens aut lucem tenebras, dux caecus caecis saetiis, eos una socum pertraheret in foveam. Et si visa Etlaaec quidem nobiscum veteri illa synagoga communia erant ona, et
z. L his ni Misi quod horum omnium in ecclesia Christi tanto maior erat neces, eum ilia ve fitas,quanto est difficilius in tam dispari mul titudine, ex nullis non sentii ii ' bus nationibus, lingui scii cogregata ato in unitiersum terrarum omena tellus eom- dispersa seruari indiuiduam Unitatem,&in fide religionem cocordian mΣ in u in illa synagoga veteri in uno cognatoq; populo eisdem semper Sc mo . . ' ritibus assues acto. Quae tamen cum omnia diligentissime pro, apud nes si uisa ordinata* a suo illo legislatore videbimus in umbratico illo taberat naculo veteri nihil merito dubitabimus a Christo tanto etiam diligentistis ordinatius cpprouisa suae ecclcssae, quanto utici ipsam solidam verit tem par erat suam umbram omni persessitione excedere, quanto etiam haec prae illa veteri deo charior 6c preciosior extitit, ut cuius gratia non Moyses aliquis non angelus de coelo, sed ipse missus venit dei filius seritilem sermam accipiens,& non hircorum aut taurorum,sed suo preciosis. simo sanguine Sc morte acerbissima eandem consecrans Sc sanetificans: quanto denique uniuersa haec ecclesiae Christi, i synagogae veteri, magis demonstrauimus necessaria. v. lib. Erat praeterea & aliud quiddam nostrae ecclesiae peculiariter necessa, nullus usus fuerat in synagoga illa veteri: hinc exoriente interissiae prae illa los nos ψ hac diuersitate,quod nostra lex euangelica visae traditionis magis Ru scripturae,ut vetus scripturae,non traditionis. Siquidem illis hoe est,uni cognato populo diligentissime perscriptam legem suam tradisae fetiei dit Moyses. Nobis vero,hoc est orbi uniuerso, at* omni, quae sub coelo Vnix ' nationi, legislator noster Christus legem suam uiua tantum apost lorum traditione, quos ne* scripto,nec de omnibus vivo verbo sed multo magis spiritus sim fit unctione eandem ipse docuerat. Attamen hanc nostram, multo magis perdurare intemeratam, incorruptam, immuta tamq; ad finem usin seculi erat necessarium, quemadmodum tradita est ab initio: si veterem illam dc umbraucam, non multo post euacitandam, succedem
366쪽
LIBER IIII. Fol. CLXXvIII. A succedente eidem nostrie legis luce & oritate. Legem tamen diligenter
perscriptam atq; ita ut dicitum est, uni cognatoq; populo traditam, pera durare in longum tempus, consentarique immutatam, non est adeo operosum & dissicile. At quae vitia tantum voce tradita est, nec tradita pauα Qua diuiacis, neque Uni tantum cognato populo, sed dispersa in orbem uniuer, 'ἡIT' 'sum, in omnes gentes nationes populos, tam distanis institutis moribus telio vivaque viventes, i linguis utentes, eandem ubique in finem usque seculi con 2' dii seruari, ut idem prorsus in ea dicamus sentiamuso omnes plane stupendum est, atque omnem omnino humata una captum superat. Qtia equi, idem in re singularem quandam miramque suae legis prae at is omnibus Praero aliuam, vim & energiam demonstrare voluit Christus.Tamen d ''ut conservari potuerit inter tot harreticae persecutionis fluetus, turbines,
S tempestates, quibus quod post clarius intelliges totus aliquando, orbis pene alandamentis concussus est, Satanalqtie ille eventilauit eccle, sam, sicut qui cribrat triticum, nec imaginari est, nisi in una aliqua eaque principali totius orbis sede in qua praecipue resideret, & perpetuo contiantiaretur ecclesiasticae hierarchiae prima summaque autoritas qua leo, manam ecclesiam supra demonstrauimus singulari priuilegio conis is uasset eandem. In qua nutas interrupta cpisico potu successione ad finem
usque seculi propagaretur,ad qua in eiusmodi fluctibus tempestatibus, Frespicientes orthodoxi a nautagio eripestis,saluarique postent.& in tu,
tum velut portum recipere., Haec sunt quae nostrae ecclesiae in praeside Iaierarchiae se atque eius cathedra videbantur omnino necessaria, ita ut sine his in finem suum conis
me no posset dirigi.Qus an prouisa diligenter nobis omnia sint a Chriit iam nunc inquirendum est.
c Ecclesiastidie hieraresita praesidi talem tantamque ii irisdiction A autoritatem eompetere. qua uni riam sibi commissameeclesian in ossicio continere possit. Insuper re defi-i ni e leoni uersias omnes. quae in fide,religiolie.legeque Christi emergunt Cuius sit vltimum iudieium, quod omnes fine eoiitradietione sequi oporteat, ex υmbra sum go veteris demonitrare. CAA Iu.
l Vperiori inquisitione ex ipsa ecclesiasticae secietatis serma Sc Rep titioi l specie, atque eius fine inuenimus, praeli denti in ecclesiastica hieo in ira
rarchia necessariam in primis talem tantamque iurisdietionis rumco traautoritatem, qua ordines ecclesiasticos insolores omnes, uniuersamque quemi: sibi commissam ecclesiam in osticio continere possit, ecclesiastici status perturbatores coercere, publice in legem Christi delinquentes corrige, re, ueraque exequi omnia, quaecunque ad finem suum consequendum sunt aut necessaria, aut opportuna &congi a. Deinde ut penes euriadem summa esse debuerit subortas internos de fide, religione, legeque Christi qua mones Sc controuersias definiendi autoritas. Cuius senotentiam non secus, quam Christi ipsius cuius nobis vices restro sequi omnes tenerentur . Sine quo internos conseruari prorsus non posset
367쪽
CAP. m. HIERARCHIAE ECCLESIAsTICAE sides unitas tam ad ecclesiasticani unitatem, i ad finem ecclesiasticae com P
eoationis consequendum, vel in primis necessaria. Ex consequentiau, te in circa eorundem pracsidentium, sententiam definitionem 5cludiscia singulare quoddam diuinae assistentiae priuilegium: ne sorte si pro iusto iniquum pro itice tenebras nobis statuerint, inq; caecis ducatu praebuerint,vna cum eis praecipitaremur in foveam. Vniuota Et quoniam haec uniuersa nostrae ecclesiae cum sua illa umbra synago veteri ad proportionem suere communia, nisi quod tanto maior lio, υπς rum omniu apud nos erat necessitas,quanto difficilius est multitudinem adeo immensim ex nullis non gentibus, nationibus, linguis, populis, in sui ruςr- selidam unitatem contineri si unum cognatum p populum, qualis maxime fuit Hebraeorum. Ad illam ipsam nunc Vmbram primo respia. Iti 2 ciendum est in qua si haec omnia diligenter prouisa ordinatam a suo illa
ex ipsa eius leoislatore inueneri mug nihil uti dubitabimus, ne Christit in re tam gnecessaria defuisse suae sp5sae charissimae ecclesiae, etiamsi nullum de hoc . x Mix verbum legeretur apud euangelistas: praesertim quando haec omnia sit.' isse in eccleua res ipsa testaretur ab initio.
Ostenditur Quod autem didia omnia diligetissime prouisa suerint illi umbrae 3c synagogae veteri testatur scriptura Deuteronomii in haec verba: Si dita, V iniit ambiotium apud te iudicium esse perspexeris inter sanguinem Ecruzeadi in sanguinem, causam 3c causin lepram de lepram, Sc iudicum intra por.
tas tuas videris verba variare, surge S ascende ad locum, quem Hemiso quae- dominus deus tuus venies ad sacerdotes Levitici generis,&adiudice: 'is j qui fuerit illo tempore, quaeres ab eis qui indicabunt tibi iudi verit
virum ruis' teni .Et facies quodcun dixerint, qui praesunt loco quem elegerit domi 'f''' nus sequeris sententiam eorum,nec declinabis ad dexteram, ne admnistram. Qiii autem superbierit nolens obedire sacerdotis imperio, qui reo tepore ministrat domino deo tuo, ex decreto iudicis morietur homo ille, 8c auferes malu de Israel.Cunctus populus audiens timebit, vinullus deinceps intumescat superbia. Hic audis in primis, in subortis dubii, Sc controuersiis, quae per singui rum ciuitatum iudices expediri non poterant,ad quod sitos illos altercantes remiserit Moyses. Certe non ad se in pturas, sed ad sacerdotes Levitici generis, qui praesunt loco quem clete. rit dominus. Audis item quid promittat nempe inuenturos ibi dubii iudicii aut motae controuersiae veritatem.Et indicabunt, inquit, tibi iudicii veritatem. Audis praeterea a dii αλ prscipiat illorum obedire iudicii , nec de eorum sentetia inquiri amplius. Et facies, inquit, quodcun* dixe rint qui praesunt loco quem Hegerit dominus. Sequeris. sententiam e rum nec declinabis ad dextera necis ad sinistram. Audis posti emo, ut tu macia aduersus praesidentis sacerdotis autoritatem, expianda nece rio suerit mortis supplicio.
Sed video hic ad dicturi sint veritatis hostis Sca sepefuisse
368쪽
LIBER IIIl. pol. CLXXIX. artibus a nobis peti. Non em citari a nobis ut sunt intem te is verba sed Argum
excerptis eis, quae propolito nolim erant commoda, o mulum id, quod qui exorta
fuit caput Sc cardo & unde plane conuincimur,etiam iudicii praesidenti,um loco quem elegerit dominus, sacerdotum, iudice esse debere scripiti, rem voluti,ni. Non enim ira dictum simpliciter, quemadmodum nos citauimus,& facies quodcun* dixerint qui praesunt loco, quem elegerit dominus, si M. sed additam hanc vestit rem ictionem, & docuerint te iuxta legem eius. Ergo inquiunt nisi nos docuerint iuxta legem domini non tenebimur tenere aut facere,quod docent aut praecipiunt. Quo paelo etiam illud legislatoris nostridietum in euangelio in trigi volui: Super cathedramysi sederunt scribae & pharisaei.Omnia ergo quaecun* dixerint vobis facit hoc est quae dixerint aut docuerint secudum cathedram. Et quo tan, dem pacto an secundum legem aut cathedram doceant, nisi ex lege seri,n pturam dijudicandum est Quae si ita se habeant,an non plane ridiculus videbituum ille Moyses seu sacer spiritus, & no peorsus lusisse operam, ctionis vulmi dubitantes nos legis scripturarumque occasione remittit ad sacerdo :talea,raesidetis* iudicium c Nam si per me mihi constabat quid esset se, sitae,5 .cundum legem, unde dubium . quorsum ad praesidentium remittor tu, dicium Si eorum rursus sententia 5ί iudicium nobis ad examen iudici, umqv uocandum est, quid erat necesse eorum iudicium& sententi, am exquirere, & non potius nostro contentos stare iudicio, quibus ad hue de ill rum iudicio, an secundum legem sit & scripturas, diiudicati, dii est . id est ergo quod praecipit facere abso discrim ine. quod cun illi dixerint c Quid corum sententiam prorsus atq; indilcusse seqtii, nec ad dexteram ab ea declinantes,nec ad sinistram hoc est, qtialiscunq; tan, de no i et visa fuerit nec ad dexteram quidem laoc est,ad eam partem que - nobis sorte aequior videretur. Quid postremo, quod mortis supplicio mulctabat lex inobedientiam erga sacerdotem praesident, absq; vlla o manino exceptione, nullum relinquens inobedientiae pallium nullsi subter, fugiu superbis 8c conleptoribus sacrosanelae autoritatis quasi possent sacerdotale& prssidentium iudiciu suo rursus submittere iudiciqc Hsc ut verum fatear, primo mihi scrupulum ingesserunt de hac clausula 8c docuerint te iuxta legem eius) Vt quae nec praecedentibus, nec sequentibus vllo passim cohari ere videretur: scd inconcinne intrusa& assuta a nescio quo suspeetiimque reddiderunt hoc loco nostrum interpretem, quicum que tandem is fuerit, admonuerunt* primum ad septuaginta Interpre. te deinde etiam ad sontem ipsum hoc est,Hebraica veritatem recurrere, a quibus plurimu variat nostra vulgaris editio, cuius cp tandem austoris sit. Quod ut intelligas, apud LXX. Interpretes ita hic locus reddi,
369쪽
CAP. III. HIERARCHIAE ECCLESIAsTICAE
rri.Qtiae Latine sic sere ad verbum eXPrimui xur; . ..hHievi M.q Si autem impossibile fuerit verbum a te in iudicio,inter sanguine&san. - ' P inent inter iudicium & iudicium, & inter lepram α lepram N in ora'. later contradictionem&contradi stionem, verba iudicii in ciuitatibus tua gl& is: surges dc ascendes in locum, quem elegerit dominus deus tuus ut inuo is x xi ββ cetur nomen eius illic. Et venies ad sacerdotes Levitas,& ad iudicem,quiuet V ' suerit in diebus illis, & exquirentes annunciabunt tibi ipsum iudicium. Et lacies secundum verbum, quod annunciabunt tibi ex loco, quem se legerit dominus deus tuus. Et custodies valde, ut facias iuxta omnia, Lquaecunque sancita suerint tibi. iuxta legem quae fuerit, secundum itidiscium quod dixerint tibi facies. Non declinabis a verbo quod annuncia' ueritu tibi ad dexteram nec ad sinistra. Et homo qui secerit in superbia, ne audiat sacerdotem stantem ad ministrandum in nomine domini dei tui, aut iudicem qui fuerit in diebus illis, morietur homo ille, &ausero
indum ex Israel. Hactenus hic locus iuxta septuaginta Interpreti pene
ad verbum expressus est. Ivistaveris Hebraicam vero veritatem hoc loco ita nobis ad verbum dudurem didit vetus sedatis & amicus cum una in urbe viveremus, Ioannct Stone ad V - nica Hispanus, vir trium linguarum peritia insignis, at Hebraicae in in
α' M. mis linguae peritissimus.
miis . Cum abscondita suerit a te res deducta ad iudicium inter sanguinem& sanguinem inter causam & causam inter lepram & lepram, verbaque rcontentionum in portis tuis: surges & ascendes ad locum, quem Hegerit dominus deus tuus in eo,& venies ad sacerdotes, Levitas,& ad iudicem,' qui fuerit in diebus illis 8c requires, &an nunciabunt tibi verbum iudi, Et hie υι- eii. Et iacies iuxta verbum,quod annunciabunt tibi, de loco quem Hege. Au rit dominus & custodies ut iacias iuxta omne quod te docuerint. Iuxta discutis. M leoem quam docuerint & iuxta iudicium quod dicent tibis cies. No di. scedes a verbo quod an nunclauerint tibi ad dextera aut sinistram. Et vir P ς m. secerit in superbia ne audiat sacerdotem stantem, ut seruiat ibi domino deo tuo,aut iudicem,morietur vir ille,& auferes malum de Israel
-zis eiusmodi loci iuxta Hebraicam veritatem ad verbum expresa: pri τε si sententia, editioni septuaginta Interpretum per omnia consisna, nisi quod est aliquanto clarior 5c apertior.Interpretatio vero Chaldaica Pentateuchi,iuxta translationem,quam imprimendam curauit reuerendisi i
mus quondam D. Franciscus cardinalis Toletanus, habet in haec verba: Si dissicile tibi fuerit vectu iudicii inter sanguine de sanguinem , inter causam
370쪽
iudicum discordantia in ciuitatibus tuis, consurges & ascedes in locum, quem elegerit dominus deus tuus,& venies ad sacerdotes, Levitas, & tua. dicem qui fuerint in diebus illis,& quaeres ab eis,& annuciabunt tibi verbum iudicii. Et iacies secundum praeceptum et verbum quod nunclauerint tibi de locoquem elegerit dominus. Et custodies ut sicias iuxta ominia quae docuerint te. Iuxta praeceptum legis quod docuerint, & secunis dum iudicium, quod dixerint tibi facies. Non declinabis a verbo, quod indicauerint tibi ad dexteram neq; ad sinistram. Vir autem qui maligne Merit,ut non obediat sacerdotibus,qui stant ibi ut ministrent coram do, . mino deo tu aut iudici occidetur vir ille,&auseres facientem malude Israel Et omnis populus audient & timebunt, & non agent impie dein, ceps.Vides in his omnibus clarissima legis verba,quae superbis inobedisentibus nullam excusationem relinquunt. Quin diligenter occurere vi η dentur horum pernici oso admodum errori, qui pulcherrimum illum tabernaculi ordinem inuertere moliuntur & subditos armare aduersus Lacrosanctas magistratus sibi praepositos & constitutos a diao:imo vero vanumquemlibete populo constituere iudicem dei&Christi.Tanu praea Didens spiritus haec nouissima tempora n quibus doctrinam sanam reieetiiri essent homines & ad sua desideria coaceruaturi sibi magistros pruorientes auribus.Et facies,inqui iuxta verbum,quod annunciabunt de to in dilia . co,quem elegerit dominus,&custodies valde, ut facias secudum omnia, quae te docuerint. Vides quanta a nobis in obedictia sollicitudinem ac di ii iip cit r. ligentiam requirat. Neque addit hic tuam illam restrictionem, tuum in. ictob: τι obedientiae subterfugium,ut ea tantum iubeat sacere quae nos docuerint iuxta legem domini, sed simpliciter iubet diligenter valde obseruare, ut definitionis ciamus secundum omnia qus nos docuerint.Ibi enim diuisa est sentenC tia tam apud LX u in Hebraica veritate.Statuit autem Vbio duo haec Autoritasermone, ea coniungens diuersitatis copula, videlicet ut faciamus iuxta verbum ioc est, praeceptum aut iudicium, quod nunclauerint,& iuxta di. doeti inam, quam docuerint. Quorum primum ad supremam illam tuadiciariam autoritatem pertinet: secundum vero ad illam definiendi in, ridentia circa legem religionemque dubia. Nec contentus semel haec di, xisse, iterum utrumque inculcat ac repetit: Iuxta legem, inquit, quam
docuerint,& iuxta iudicium, quod dicent tibi, lacies. Quandoquidemi delegis praeceptis remoni)sque est quaestio&ambiguitas, tunc iuxta os gem qua docuerint facies, hoc est, quicquid illi legis esse docuerint. Cuvero ambiguum aut difficile est iudicium cuiuscunque alterius negoci, quod intra portas tuas rite expediri non potuit, quodcunque tunc ius aut iudicium dixerint, ut sancierint, facies nihil tuo in his omnibus resci Dando iudicio nihil tuae sententiae.Nec em declinabis inquit, a verbo qd
docerint dexteram aut sinistram. Vt autem istoru, seu iudicium, seu do