장음표시 사용
491쪽
LIBER V. Fol. CCXLLA Tertia:Illud agibile n cuius debita institutione consistit pars maxima
communis sufficientiae ciuium in hac vita,& in cuius praua institutione Gmune detrimentu imminet,per Universitatem tantu modo ciuium deabet institui. Hoc aute est lex. Ergo ad uniuersitatem ciuiu sequitur pertianere eius institutione.Maiore propositionem etia supponit ut nota per se, aut eisde valde propinqua. Similiter & secundae est sitis notoria veritas. Postremo velut predictam rationum omniu vim in unum colligens, sic tanu per diuisionem argumentatur: Aut legis sereds autoritas ad unis uersitatem ciuium pertinet,aut ad unum solum,aut vero ad paucos optumates. Non ad Unicum. Posset enim vel ob ignorantiatra,vel malitia, vel ob utrunq; prauas leges ferre,magis ad proprium Q ad commune respiaciens. Ob eandem rationem nec ad pausiores optimates vult pertinere. Restat ergo pertinere ad uniuersitatem ciuium . , Ex eisdem his rationibus aut prorsus similibus, mutato videlicet teremino legis in terminum principantis XU. capite eiusdem suae dictionis phisbam aia primae Iupponit satis demonstratum, apud solam uniuersitate multitu, dinis esse autoritatem comittendi alicui principatum, aut iurisdictionis te mulinu- super alios exercendae autoritatem,item S principem corripiendi&de,
ponendi si ita mereatur. mittendiali
Secundam vero aut minorem principalis demonstrationis propostri pata atqueonem qua prsdictam illa suam sententiam velut totius causae sundamentum ac basim conatur adstruere, videlicet: Ex Christi institutione&au, Minore εtoritate nulli in ecclesia competere vllam superioritatem, aut iurisdictiois is uὸ - CPraeceptiuam, coactivamve autoritatem. Quin potius eandem suo exis Christi iniuemplo 3c doctrina interdixisse suis apostolis&discipulis,eorum Placa Eoa dia' ucessoribus sacerdotibus & episcopis, primo multis scripturarum & san, istorum patrum sentent is demonstrare conatur, quarto & quinto securi sua alios. dae dicitionis sus capitibus. Deinde & in sequentibus rationibus Ac apparentius plurimis idem ipsum confirmat, velut post audies. Hoc vero loco subqciemus ex ordine eas rationes, quas ex euangelicis Sc apostolicis scripturis affert praememoratis capitibus, ut quibus confidit & nititur
praecipue, & ad quas postea deficientibus fisi es is solidis rationibus
In primis iram demonstrare conatur, Christum non Venisse in muna du dominari hominibus nec ipsos iudicare intelligendo per iudiciu ipsiaus principantis sententiam, qui ut ridem obediatur, vim prsceptivam dccoa stiuam obtinet. Neque etiam principari teporaliter sed magis sub eiprincipibus huius seculi. Quinimo quod seipsum suos apostolos & discipulos ipsorum successiores episcopos ac sacerdotes eiusmodi princi. patu excluserit non solum suo exemplo sed etiam consilio & prscepto Icu, hoc ipsum comprobauerint & docuerint apostoli.
Quod autem Christus ab ossicio principatus, seu contentiosae iurisdis Ei Chrisu Ss ctionis,
492쪽
CAP. I. HIERARCHIAE ECCLESIAsTICAE
e templo ctionis regiminis in hoc seculoseu coaebui iudicii cuiuslibet se suos γ di, D ut iplici scipulos excludere voluerit ex eo vult apparere,quod Christus cora Pontio Pilato Romani principis in Iudea vicario consessus est regnum suum non esse de hoc mundo hoc est, non se venisse reetnare dominio temporali quomodo reanant mundi principes. Quia, inquit, si ex soc mundo
esset regnum meum,ministri utique mei decertarent,ut non traderer Iliadaeis id quod fieri non vides. De quo etiam sanctorum adducit sententi,as. Nam Augustinus causam explicans cur Christus interrogati Pilato, num rex ipse esset Iudaeorum ad hoc non responderit estinuo, sed prius vicissim interrogarit,a semetipso hoc diceret, an, inquit, at a tibi hoe diuo erunt de me deinde vero respondenti ad hoc Pilato: Nuquid esto Iudaeus sum gens tua dc pontifices tui tradiderut te mihi quid fecisti,si regem re non fecisti tum demum responderit Christus regnum suum non esseia r de hoc mudo.Quasi diceret,inquit Augustinus: Audite&Iudaei&gen Ltes: Non impedio dominationem vestram in hoc mundo, quid vultis amplius venite credem do ad regnum quod non est de hoc in udo. Quid enim est regnum eius nisi credentes in eum Sic & in eundem locu Ch sostomus: Non priuat, inquit, mundum sua prouidentia & practatione, sed ostendit regnum suum non esse humanum. Sic Theopompum quemdam citat dicentem: hix temetipso inquit, hoc dicis, an at a tibi dixearunt de me Quasi diceret:Si ex temetipso hoc loqueris pande signa rebellionis meae. At si abal m percepisti inquisitionem sae ordinariam. Vides, inquit iste Marsilius non dixisse Christum, huius causae inquisitione oradinaria ad ipsum non pertinere:quod tamen debuisset dicere, secundum
aduersariorum sententiam,secundum quam illi subiectus non erat. Imo,
ex verbis Pilati dicit annotare Augustinum, Piure merito puniedus sitisset Christus,si se regem secisset.Siquidem agente&pontificibus suis sibi traditum dicens interrogat:Quid secisti Satis inquit Augustinus o. stedit illud obiectum pro crimine.Qtiast diceret: Si regem te negas, quid
ergo fecisti ut tradereris mihi tanquam no esset mirum, si puniendus tu, dici traderetur,qui se regem diceret.
C. VL Confirmat hoc ipsum facito 5 exemplo Christi apud Ioannem Qui
inquit cum cognouisset ut venturi essent Iudaei qui eum raperent, & re,
gem facerent aufugit solus in molem. Quo iacto, inquit ChrysostomuAnos erudiuit mundanas dignitates contemnere.
Rursus interpellanti de turba cuida ut fratri suo diceret secu ha reditatem diuidere respondit Christus:O homo quis me constituit iudice aut diuisorem super vos Quasi diceret: Non ad hoc venialit missus sum ut ciuiles lites iudicio dirimam, quod ad seculi principatus pertinet.Bene inaquit Ambrosius terrena declinat,qui propter diuina descenderat nec tua dex dignatur esse litium,& arbiter facultatum,uiuorum habens, mortusorum I iudicium,arbitrium I meritorum.
493쪽
I. CCXLII. . Desude pej t ostendere non solui Christium ipsem recusasse prina ripatuin huius seculi,&coaetiuam super alios iurisdietiois autoritatem;& in hoc sediscipulis quo suis exhibui si e sormam & exemplum: M. metiam docuisse tam opere, si sermone, uniuersos aeque sacerdotes velaico subesse debere realiter&p onaliter coaetitio iudicio principum secularium. Et primum hoc probat in realibus, qua quidem intera rogantibus Iudaeis num liceret censum dare Caesara,respondit Christus: Reddite quae sunt Caesaris Caesari:& quae sunt des deo. Vbi Chrysosto, mus:Tu autem cum audieris, redde quae sunt Caesaris Caesari , illa scito eum dicere solum, quae in nullo pietati praeiudicant. Quia si aliquod tale fuerat, non adhuc Caesaris est,sed diaboli tributum. Ex quibus Chryso, mi verbis vult constare in omnibus Caesari subesse nos oportere mos do pietati non repugnent. Similiter beatus Ambrosius in epistola de tra, dendis basilicis: Soluimus quae sunt Caesaris Caesari:& qtis sunt dei deo. Tributum Caesaris est' non negatur. Idem confirmat ex eo, quod pub/licanis, qui vectigalibus 5c tributis exigendis praeerant, iusserit Chri,stus prose&Petro tributum persolui ab ipso Petro. Quod si putast et Christus inconuenies futuros sibi successores in sacerdotali officio tribu,ta soluere ac ipsoru ni temporalia subiecta lare principibus seculi potui si set ipse hoc malum exemplum in seipso non edere, ut omnipotens & aesterni patris infinita sapientia.Sed voluit,inquit hoc nos exemplo docere. ne detrectaret discipulus,quod vidisset magistrum sacere. Itaque beatus Ambrosius in memorata epistola:Tributu petit imperator scilicet non negatur,agri ecclesiae soluunt tributum. Quod insuper etiam in persona sua Christus subfuerit coactivae potestati principum huius seculi, quae,
quo ad eam partem, vocatur merum imperium ex eo vult costare, quod
se capi permisci it & duci ad Pilati praetorium,& per ipsum demum, vec iudicem . iudicari & condemnari extremo supplicio. uod nequaquam permisisset si inconueniens iudieasset suos sacerdotes seb mi principibus seculi & per ipsos iudicari. Itaque Pilato admiranti v sibi non responderet Christus,ut qui pote. statem haberet ipsum & crucifigere 6c dimittere tandem resp5dit: Non haberes potestatem in me ullam, nisi tibi datum esset desuper. In quibus verbis notat Christum non negasse Pilato potestatem ipsum iudicandi,& iudiciu in ipsum exequedi nec dixisse, hoc ipsum lacere de facto cum iure non posset, sed addidit hanc potestatem ipsum habere desuper. Dis, camus ergo,inquit Augustinus quod dixit,quod&per Apostolum do,cuiti uia no est potestas nisi a deo.Et D. Bernardus in epistola quadam ad archiepiscopum Senonensem. Cum,inquit, mani praesidis potest teni Christus su ner se duo fateatur coelitus ordina m .Quodsi supra Christum quanto mis,inquit,super talos, eorrum ducMIortabpiscopos & presbyteros:
494쪽
CAP. I. HIERARCHIAE ECCLEsIASTICAE Hoc ipsum confirmat verbo Apostoli ad Galatas: At ubi, inquit vente DPlenitudo temporis misit deus fili uin suum faetiam ex muliere, sae sub lege. Si failius sub lege ergo in h& sub iudice cuius erat iudicare & principere secundum legem,qui tamen non erat episcopus aut sacerdos E C, si Rursus vult Christum negasse suis superioritate aut autoritatem coa, ς Mi ctivam tam super se inuicem, i super alios,ubi contendentibus de princi, patu dixit apostolis: Reges gentiu dominantur eorum,&qui potestatem habent super eos benefici vocantu Vos autem non sic, sed qui maior est in vobis stet sicut iunior:& qui praecetar,sicut ministrator. Na quis mae,ior est, qui recumbit an qui ministrat nonne qui recumbit c Ego autem in medio vestrum sum sicut qui ministrat. Sed quicunque voluerit inter vos maior fieri, sit vester minister,& qui voluerit inter vos primus esses, rit vester seruus sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. Non igitur, inquiqChristus rex regum, Sc dominus dominantium apo Estolis luis dedit iurisdictionis autoritatem coactiva super seculares prin,
Hoc ipsum confirmat B. Bernardi ad Eugenium sententia Quod ha, hui inquit Apostolus hoc dedit: sollicitudine ut dixi super ecclesias nunquid dominationem caudi ipsum: Non dominantes in clero, sed sorma facti gregis. Et ne dichim sola humilitate putes, ne etiam veritate vox dos mini est in euangelio: Reges gentium dominantur eorum,& qui potestatem habent super eos benefici vocantur.Et infert: Vos autem non sic.Plarium est apostolis interdici dominatum. Ergo tu usurpare aude, aut dos minans apostolatum aut apostolicus dominatum,plane ab utro prohiberis si utrun F simul habere voles perdes utrun . Alioqui non te illo,rum numero putes exceptum. Ipsi regnaueruim non per me: principes
extiterunt,m non cognoui eos. Fria, strina tandem sententiam confirmat deinceps&verbis&sententiis aposto postolica licis: Nemo nat Apostolus militas deo implicat se negociis secularibus. Negociorum autem omnium secularissimum, est principatus habens eo activam autoritatem, qua secularia negocia,& ciuiles actus ordinat Sc re.
gulat.Quare maxime fugiendus est illi,qui dein deo militare. Idem eiusdem Apostoli verbis confirmare videtur cum dixit:Secula, ria igitur iudicia si habueritis,contemptibiles qui sent in ecclesia constituite ad iudicandum. temptibiles vero intelligit iuxta Ambros & Au, gustini sententiam, aliquos sapientes in secularibus vid licet, qui tamen sunt minoris meriti Sc gradus in ecclesia:perinde ac si dixisset, ut vacates sibi laici hoc impendant oneris & seruim. Vt, inquit beatus Gregorius,
hi terrenas causas examinent,qui exteriorum rerum id est,aetitum secula.
xium scientiam perceperunt. Qui autem spiritualibus donis ditati sunt.
terrenis non debent negocqs implicari, Ut dum non coguntur inseriora
bona dispicere,valeant bonis superioribus deseri re. Eandem
495쪽
LIBER V. Fol. CCXLm. A Eandem vult esse D.Bernardi ad Eugenium sentetiam: Ergo inquit. in criminibus, no in possessionibus est potestas vestra. Propter illa siqui,
dem non propter has,accepisti s claues regni coelo prevaricatores uti a
exclusuri,non possessores: Vt sciatis ait, quia filius hominis habet potestitem dimittendi peccata.Quaenam tibi maior videtur,& dignitas, & po. testas dimittendi peccata,an praedia diuidendi Sed non est comparatio. Hain haec infima & terrena iudices suos reges & principes terrae. Quid fines alienos invaditis Quid falcem vestram mittitis in messem alienam Ex quibus insere iuxta Bernardi sententiam episcopum sibi usurpantem
iurisdictionem coactivam super contentiosis inter homines actibus alie, num officium indebite inuadere. Praeterea ex verbis Apostoli ad Romanos decim otertio clare demonstratum putat,omnes cuiuscun* gradus aut ordinis in ecclesia dei subies ctos esse oportere principibus secularibus atque eorum autoritati coactiuae Sic enim habent verba Apostoli:Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit. No est enim potestas ii adco:quae autem sunt a deo, ordinata suntatam qui resistit potestati, dei ordinatioi resistit. Qtii autem resistunt psi sibi damnationem acquirut. Nam principes non sunt timo, ri boni operis sed mali. Vis autem non timere potestatem bene fac & habebis laudem ex illa dei enim minister est tibi in bonum. Si aut e malum seceris time non enim sine causa stladium portat. Dei enim minister est, vindex in iram ei qui malum agi pIdeo I necessitati subditi estote non solu m propter iram, sed etiam propter conscientiam: ideo enim & tributa praestatis .Ministri enim dei sunt, in hoc ipsum seruietes. Reddite ergo mnibus debita cui tributum tributu: cui ve stigal, vectigal: cui timorem,
timorem: cui honorem, honorem. Haec verba Apostoli viqiis multum putat suae intentioni seruire,& aduersari episcoporu maxime autem Rossi manorum Autoritati supra principes ille vehementer urget&ponderat, adhibitis sanctorum patrum sentent m.Siquidem ex illis certist imo 8c ira refragabiliter demonstratum putat omnes homines cuiuscun* tandem status aut conditionis existant tam realiter, u personaliter subesse debere iurisdictioni principum seculi, eisque obedire in omnibus,quae non constrariantur legi salutis aeternae. Et inprimis, quod omnem animam dicit, omnem hominem intelli, git,neminem excipiendo,nec episcopum,nec presbytei'. Magis tamen asnimae u hominis nomine illic exprimere voluisse sominem', ut doceret, etiam animo subditos illis nos esse oportere, & voluntarie praecipietibus obsequi. Quod ipsum etiam clare explicat dicens, ut illis subdantur, non solum propter iram sed propter conscietiam. Per sublimiores autem postestates seculares principes tantum vult intellexisse, quibus coactiva coni j missa est iurisdictio quorum etiam est per armatam potentiam defende,
repamam,quod sacerdotibus non conmisit, dicente Ambrosio: Dolere Ss iii potero,
496쪽
CAP. I. HIERARCHIAE ECCLEsIAITICAS
potero tere poterogemere potero adurestis arma milites, Gothosque Ia ochros mea Arma mea sunt ita enim munimenta sunt sacerdotis: aliter nec debeo nec possum resistere. De illis vero dicit Apostolus: Non enim sine causa gladium portat. His ergo, uis infidelibus&discolis resisten. tes, quicun* tandem illi si ierint.etiamsi episcopi & presbyteri sibi inquisidamnationem acquirunt. Ministi lenim dei sunt non Petri ut dicit, non Pauli aut nostri. Petro vero aut Romano pontifici praecipita secundum legem euangelicam tametsi deberi velit reuerentiam & oiadientia ad sua
orum tamen praeceptorum obserirationem neminem vult arilitare posse,
aut inobedientiam punire ulla poena reali aut personali. ut quam illis po testatem interdidiam a Christo ex praediistis vult euidenter constare. Praeterea adducit etiam illud Apostoli ad Timotheu Obsecro igitur, primum omnium fieri obsecrationes orationes postulationes pro omnishus hominibus pro regibus & omnibus qui in sublimitate sunt,ut tran κquillam & quietam vitam agamus.Vides inquit,inter positos in sublimitate nusu conumerari sacerdotes aut episcopos.Sed ideo Apostolus ora,re,inquit Augustinus pro regibus admonuit,&pro omnibus sublimi, bus eodem spiritu afllatus quo & Hieremias,qui scripsit Iud his captiuis in Babylone ut orarent pro vita regis Nabuchodonosor filiorumin eius, S pro pace ciuitatis. Quia in pace illorum inquit, erit pax vestra. Hoc autem figurate significat ecclesi. 1 in omnibus sanctis eius qui sunt ciues coealestis Hierusalem seruituram sub regibus huius seculi. Rursus Tito Apostolus: Admone illos subditos esse principibus βίPotestatibus. Non dixit inquit Apostolus: Admone seculares tanta. Nec rursus:Admone subditos et se nobis & principibus, sciens nec sibi, ncc iam cerdotibus subiectionem deberi. Ita quo Petrus: Subie sti estote omni humanae creaturae propter de Um,sive regi tan* praecellenti, siue ducibus, tan* ab eo missis, ad vindi, ρ
stam malorum, laudem vero bonorum: quia sic voluntas dei est. Cum
igitur malefactores possint esse & sacerdotes, sequitur etiam illos subesse vindietie se punitioni principum.
Hoc ipsum praeterea etiam Pauli vult confirmari exemplo, qui resumens iudicium sacerdotum, Caesarem appellauit. Ad tribunal inquit Caeraris sto ubi me oportet iudicari. Quibus verbis clarissime consessus est,ina qui coactivae iurisdictioni Caesaris se suisse subiectum. Ex his sufficienter demonstrabum putat,ut episcopis nullam conueni re lege diuina in hoc seculo coactiva in quem uis potestatem, sed interdio sta potius ita ipsos in hac subiectos esse principibus seculi. Nec ultu epi.
scopum,seu Romanum,seu allu,habere etiam in ministros ecclesiae face dotes aut presbyteros ullam coaetitiam iurisdicti&m nisi eadem per huimanu legislatore concessa suerit. In cuius potestate semper dicit esse ean, de ab ipsis reuocare: praescietim ex rationabili causa, cuius plena determis
497쪽
nationem ad cimdem legislatorem, praesertim in communitatibus fide, lium pertinere velut esse indubitatum ¬orium. Qtias eius rationes
ideo prolixius aliquanto adscripsimus tametsi maiore iratu ille dc comispendio & luculentia, audeo etiam dicere maiori probabilitate et apparentia: ne quisquam hostis autoritatis ecclesiasticae calumniari possit nos dissimulas te aut declinasse earum pondus, vim & essicaciam. uas si perse, queremur per singula quarJ Verba, ut ab eodem perscriptae sunt, unus hic liber in immensum volumen cresceret,nec ini tuti nostri ab initioraticinem hic retineremus. Nihil tamen dubito etiam illius studiosis in horum rationum explicatione quas ille alicubi magis innuit, u possit exprimere factum plusquam satis.
Aduersiis impietatem inredictam .catholῖ .am versiatem asserere, S demonstrat sonis prin es opalis, i nititur, inest icaciam demonstrare. CAP. II.
, Oannes ille Gersonus, Parisienta Theologus, vir in primis&Notanda eruditus 3c pius nec tamen pontificiae autoritati quod libro se lisquenti intelliges)quatum par est tribuens, libro seu tractatu de duplici poecclesiastica potestate consideratione XII. duplicem hac in re pestem de, signat: utram P magno studio vit adam illi, qui veritatem assequi volve,
rit, alteram appellans detractionem liuidam, alteram adulationem subis dolam utrinq; in extremo consistentes, in quarum medio consistat veri,
ratis synceritas: Invida detractio, inquit, ecclesiasticam potestatem prorissus deprimit,& seculari subi cit. Adulatio cotra extollit sine modo S me sura pene ad similitudinem altissimi Tolle inquit,tolle temporalitatis ius omne & dominium ab ecclesiasticis, clamat detractio, quia sic Christiis instituit dicens: Nisi quis renunciauerit omnibus quae possidet, non postest meus esse discipulus, Neque enim capaces esse iurisdietionis secula, ris. Nemo enim militans deo implicat se negociis secularibus, rictu & a,
ς mi stu contentos esse oportere,reliquum esse patinerum. Exaduerso consurgit adulatio blandiens,& in hunc modum susurrans: O quanta est ecclesiasticae potestatis sublimitas. Nam sicut Christo collata est omnis potestas in coelo Scin terra: ita Cli istum omnem potestatem suam dedisse successoribus suis. Vnde nec Constantinum uicqua dedissse Siluestro quod ante non esset suum, reddidisse iniuste detentum. Porro sicut no est potestas nisi a deo: sic nec aliduam potestatem seu imperialem seurmiei aberi posse issa dei vicario a cuius socmore scriptum est Rex regum,dns dominantium. Ipsum esse monarcham supremum, nedu irtisseiritualibus sed etiam temporalibus a quo ald reges δὲ principes sua dominationem accipiantarer eius medio a deo. Inter has pines viritim con stitutas in extremitatibus, media ac regia via incedens moderatrix discretio suum unicui tribuit,secundum quam inqtiit ille dicimus ecclestasticos etiam capaces esse & bonorum Sc honorum temporalium, multa ii,
lis ex debito competere, Posse in diuitiis ter ii apostolos vivere, atque
498쪽
etiam temporalem iurisdielionem modo eis i gitime competat protem Dporis exigentia exercere. Nec minus ex aduerso milias adulationes & Llsa, insanias deuitabimus, ut suos ecclesiasticae potestiui noscamus termis nos intra quos se noscat coercere sic ut meminerit potestate secularem ei. iam apud infideles sua iura habere propria suas dignitates & dominia. Adu ,su, Haec ille Gersonus, n5 indigna, quorum quis in hac inula pertriumuis perpetuo memineri sine hinc in Scylla, inde in Carybdim impingens, tentiam or veritatis naufragium faciat.Quae ideo etiam hic adscribere placuit ut ii telligeres lector Christiane pestine pestiletissimae, an vero sanae, syncera xiψ- que veritati,dii iam Marsilii sententiam connumerare debeas. Nulla mut Quod ut clarius certius* intelligas,memineris velim eorum, quae simis perioribus libris clarissime a nobis demostrata sunt. Et in primis nullam neri inv- posse in unum multitudinem contineri, nisi colligatur vinculo ordinis Glo ordi: ad Vnum et per Vnum aliquod principans,quod stium cuim praescribis Lnm P Vnu ac moderetur officium ab unoquom eius possit rationem exieteret exces, cipans. Ius punire, corrigere, x ad aequalitatem ac symmetriam quandam reduiscere. Haec enim non solum Christiana, sed etiam ethnicorii philosopho, rum at* adeo Aristotelis, quandoquidem cum Aristotelico agimus, est
certissima sentetia, & quam is ille ipse Marsi ius XUII.cap. suae dictionis
primae,multis rationibus non male adstruit. Quam cum veram experia.
mur, etiam in exigua qualibet multitudine etiam Vmus ciuitatis, viciniae, domus quid erit in infinita multitudine totius Christianae ecclesis ex nullis non gentibus, nationibus & populis diffusis in orbem terrarum uni, Oris rei' --m,etiam qui alioqui nullo colligantur ciuili vinculo: Quod si insu, dae uni: iis per consideraueris, ut plane sit nccessarium conseruari unitatem illius camulit udita tholicae Christi ecclesiae a sui initio ad finem uso seculinnio maiorem inne ςccinctys, aenecessitatem intelli es dilitentissime costituti ordinis, εc in summam
istiore eius unitatem reduciti, qualem etiam diuinitus in eadem costitutum demon, strauimus. In hac ergo indiuidua unitate ecclesiastici unius corporis, ut summav- necesse est membra eius omnia communicare inuicem in his, quae adfidem, religionem* Christi & finem salutis aeternae & coelestis patriae ab pertinent, quo uniuersa Christiani hominis opera pertinent:
sariam me Ita necesse est omnia moderari unius velut capitis habenis & imperio, si ii , E. quod singula membra in hac communione contineat, singulis sua prae,poris seribat officia eorundem possit rationem exigere excessus corrigere, turand in bas sedare, & pacem tranquillitatemque conseruare in domo ecclesiasti, sit,inquit ille, schisma in corpore. Aeque enim , imo multo munent. tictes gis constat hoc esse necessarium pro conseruanda indiuidua unitate eoclesiastici corporis, i ciuilis principatus Unitas pro conseruanda unitate derentur ha particularis alicuius communitatis , ciuitatis aut rrini. Alioqui nulla es. h. io .uid set membr*rum conspiratio in com munem & totius corporis salutem, nulla mutuae utilitatis municiato, sed quodq; suo serretur impetu,tano P . tum in
499쪽
LIBER v. Fol. CCXLV. A tum incommodum proprium, & impedirent se mutuo,ut lata in diuerasa,& frequenter in contraria. Ecclesiastici autem corporis membra sunt, non soli episcopi presbyteri reliquim specialiter mancipati diuino cultui, membra essed etiam reliquus populus quos laicos dicimus imperatores reges prinicipes,regna imperia,ciuiles communitates&respublics etiam,vi eiusmo in toro.di. Nem enim ex solis presbyteris,monachis dc continentibus, constitui pluteipea poterat catholica Christi ecclesia, sed necessario requirebat etiam ciuilem multitudinem per sanctum immaculatum P coniugium propagadam,& continuandam ad fines seculi,quae etiam requirebat necessario suos ciuiles magistratus,reges Sc principes. Quare hi omnes ut pars et membra Eosdrin eo
sunt Christianae ecclesiae necessario etiam subsunt ecclesiastics hierarchiae I et Epraesidi qui sui im perh habenis moderetur eosdem, in suam mutuo & totius corporis utilitatem conspirantes teneat, omnes contineat in ossicio, hinsidi, B praeuaricantes corrigat,'si ita exigat totius necessitas, administratione oesquo Sc osticio amoueatR in locum eorum constituat alios, aut stitu fidis autendos praecipiat per cos,ad quos hoc ipsum de iure aut consuetudine per . IV 'tinet.Haec enim necessario ad partem principantem pertinere in unaqualibet communitate laominu, si inter ipsos subsistere debeat unitas 5c communio euidens demonstrat ratio, comprobata experimcto om nium ab
initio societatum ciuilium at* etiam is aduersus quem agimus Marsilius XV.primae suae dictionis, philosophicis rationibus verissime copro, bat. Id quod libenter ab eodem acceptauimus. Nihil est hic quo quis subterfugiat: Si vi reges aut imperatores Chrisstiani Sc super Christ anti m populum, sunt praecipua quaedam Sc inmmia membra Christianae ecclesi necesse est, ut tanquam eiusmodi subasint autoritati & iurisdictioni partis principantis in communitate ecclese fiastica, ut cum Aristotelico loquar Aristotelice . Utq; haec possit ab illis ossiciorum suorum rationem exigere,& com misi os in eis excessus corri, gere vestit hoc ipsum exigit Christiani populi &ecclesiae utilitas.
Ouod si dixeris antiquiorem esse ciuilem autoritatem,imperatori Caussu, sum S principum Q sit Christianae ecclesiae, i iam etiam apud ethnicos uratio. suam dignitatem haberesua iura propriam p opterea,vi eiusmodi,non subesse illos, nec eorum autoritatem urisdictioni at* autoritati eius, cui totius ecclesiastici corporis commissum est restimen. Hic tecum non adis modum pumabo. Non enim dicuntis, imperatores, re es, principes,
sed nec unumDemuis e populo simpliciter, & ut eiusmodi, sub se au, toritat Sesuriinnioni ecclesiasticae: sed ut Christianos&Christiani po
fuli imperatores, reges aut pHncipes, hoc est, ut membra ecclesiastici corporis. Did enim mih inquit ille de his qui seris sunt iudicare illi enim solius dei in hoc sunt subiecti iudicio. Sed nos, qui Christiani, ut* mas stratum aliquem gerentes inter Christianos, membra sumus unius ecclesiastici corporis, eius rectori & capiti, ut eiusmodi, necessario sub
500쪽
HIERARCHIAE ECCLEsIASTi CAEitim sumus propter Christium, cui nos in baptismo subiecimus. Ille p6, D
iest gestorum a nobis ossinoiurationem exigere, potest punire excessus in his commissa secundum leges euangesicas & ecclesiasticas. Per hoc tamenon tollimis sed stabilimus potius ordinem politicum. Non enim negamus in subordinatis sibi magistratibus, inferiorum G, cessus per superiores debere corrigi in his, quae proprie ad serum 3c imdicium illorum pertinent, vs ad primum in eo ordine, hoc est, regem in suo regno R imperatorem in imperio.Sed quoniam plures sunt civi. is ordines eiusmodi in una Christi ecclesia, non tamen sibi fissiordinati
mutuo necesse est,ut peccata et excessus illorum primorum scis in se inuicem seu in suos aut alienos subditos si pax & unitas consertiari debeat in domo ecclesiastica pertineant ad correctionem ipsius, qui uniueris ecclesiae praesidet,&cui totius cura&gubernatio commissa est. Sed haec in progressu illustriora erunt uniuersa. ENunc vero ut euidenter diluamus inductas aduersus praeciserta vommistur ritatem calumnias,quibus praecipue huc librum desti nauimus illa Maris L principalis demostratio cui innititur uniuersa,quam audim , no mi iis ratim nus paradoxavi impia sententia uniuersam autoritatem ecclesiasti eam in nihilum redigens)excutienda est, quantum habeat ponderis aut effica, e .Cuius haec sere summa est: Nulli hominum conuenire iurisdietionis coactium autoritatem super alios, nisi per legislatorem diuinum aut humanum eiusmodi sibi demandata fuerit. Humanum legislatorem, ut superius indicauimus, uniuersitatem multitudinis intelligens , super quam esset autoritas eiusmodi. Diuinum vero, Christu aut Moysen, viduae tantum leges latae sunt. Nulli autem sacerdoti aut episcopo, ut eius. modi, a legislatore diuino demandata autoritatem tale, sed interdi illam
potius. Ab humano vero aut non demandatam,aut salte ad nutu reuoca .
bilem. Ex quibus necessario consequitur ea quam ipse adstruit,sententia. Impugna- Sed nihil minr est ex salsis omnibus falsam conclusionem consequi, sal& maior cui innititur, silia quoq; subsumptio, tametsi alterum . nobis susticiat. Hoc mihi in primis respondeat per quem l gislatorem Iulio Caesari competiit principalis haec&c istiua autoritas in Romanam rem publicam per quem Octauiano atque eius successoribus: nunquidiis iure bes per legislatorem diuinum aut humanum, & no potius eam usurparunt vi scelere perfidia parricidio nunquid non contra ius, sis & leges armis eadem occupata est in invitos, primum a Iulio, deinde ab Oellauiano, in. tersectis & proscriptis optimis ciuibus,se melioribus dignioribus impotio Iam ut man illis sitisset ab optimatibus & Romanis ciuibus in . , ipsam Romanam rempublicam, cuius legislatoris autoritate in regnum Iudaeorum eadem illis competis c Iure belli dices, opinor. At ego rursus Percontari pessiam,quale ius est eiusmodi Nuquid qui sortior est & aramis potenti Ootest illibet in imbecilliores dominatione sibi et principatum