장음표시 사용
511쪽
A dibus,teiunus a mane ad vesperam perstabat Romanes pontificis sentenatiam praestolando hoc secundo hoc tertio die iacit quarto demum die in
conspectum eius admissus his tandem conditionibus excommunicatio sui, ne Blutus est ut loco& tempore quaecunque papa designasset, oram eondcionitis ad generale concilium Theutonicis principibus praesto esset,sc accuxet' in, isationibus quae intenderentiirresponderet ipso papa, si ita videretur, compnitore causarum fidente,&ad eius sentcntiam, vel retineret regnum, si obieeta purgasset, vel aequo animo amitteret, si probatis criminibus, regio deinceps honore indignus iuxta ecclesiasticas leges decerneretur, nullam siue retento, siue amisso regno, huius iniuriae vindictam aquos quam hominum in perpetuum exadiurus. Usque ad eum autem disem, quo causa eius legitime discus a terminaretur, nulla regit cultus oronamenta, nulla regiae dignitatis insignia sibi adhiberet, nihil circa reruni, publicarum administrationem, iuxta consuetudinem suo iure agere nihil quod ratum sere oporteat decerneret: postremo praeter regalistim seruitiorum exa 'ionem, quibus ipse & sui necessario sustentandi sorensi nihil regium, tu hil publicum usurparet.Omnes etiam qui ei subius reiurando fidem dixissent, ab huius sacramenti vinculo& conseruanadae erga eum fidei debito, apud deum & homines interim liberi, expodicique manerent. Ruibertum Bambergen. episcopum, Sc Udatricum, de Cosheim,&caeteros quorum consiliis se rempublicam cp perdidisset, a sita in perpetuum familiaritate amoueret. Quod si purgatis quae obhcerentur potens consertatusque in regno perstitissent, subditus Romano pontifici semper dicioque obtemperans laret,& ad corrigenda quaecuri
que in regno eius contra ecclesiasticas leges praua consuetudine inoleo uissent, consentiens ei Sc pro virili portione cooperator existeret. Ad ultimum si quid horum praeuaricaretur, irritam tore hanc quae nunc C tantopere expetita sit anathematis absolutionem: quiris mo iam pro cono Dicto consessoque habendum es e, nec ultra pro assereda innocentia sua audientiam impetraturum, principes* regni omni deinceps quaestione cuncta iurisiurandi religione liberatos regem alium in quem communis consensisset cle 'io creaturos esse. Rex gratanter accepit coditiones,& serotiaturum se omnia si sancitissimis poterat assertionibus, promittebat ,at. etiam septima manu adhibitis sanctorum reliquise iurabat, at hoc pa isto ab excommunicatione absolui meruit. Haec ex iuratissimis illorum temporum scriptoribus,tam Germanis, i Est prae, iis Italis aliquanto recollecta diligentius Sc coacta in compendium hic libu, it adscribere, tametsi pro re&argumento aliquanto forte prolixius, taa cie hierarmen ex quibus est euidenter cernere Christum non destatuisse Petrum successores eius ecclesiasticae hierarchiae praesides, autoritate iurisdi, tui autor
ctiois etiam coaetiua in uniuersam familiam ecclesiasticam etiam in prin 7ibi: s eo opes, reges, imperatores,& quotquot demum membra sunt ecclesiastici
512쪽
iamia corporis. top Vniuersa ciuilis quae inter nos est autoritas, subieeta & sh Diaei ilici. & fuerit autoritati &iudicio ecclesiasticae hierarchiae principis. Quam longe efficaciorem&sormidabiliorem constante videsicet inter nos roligione Christiana in se experiebantur omni gladio ancipiti, omni armata potetia & nulla alioqui vi nullis armis expugnabiles tyrannos & prin, sublicientem sibi,& ad terram usque humiliantem. Cuius quodvuid - sit nunc languidior vis sentitur & parum esticax, alia nulla causa est, u subseleuamea. latae&extimstie inter nos Christianae religionis & fides, quae quantum ubicunque viget, tantundem viget ecclesiastici gladii autoritas. Tanto ille terrori cuique est, quantum credit Christo. qui contumaciter inobe, dientes ecclesiae aut eius praesidi, illo praecidi affirmat ab unitate ecclesia. stici corporis, extra quam nulli salus, sed omnibus coelum clausum est Sed quid tibi ex enarrata iam Henrici videtur tragoedias Nunquid non vides intellexisse imperium, cui delinquentem grauiter& enormiter sua num principem denunciare oporteret cuius subesse iudicio & imperio
Cuius autoritate & sententia accusatus aut retinere, aut amittere debe.
ret imperium c Tametsi inquiunt obieeta illi crimina luce sint clario,
imperii. ra, se tamen legibus cum eo velle agere, & rem inremm Romani pon. tificis cognitioni reseruare, ut totius regni celeberrimo conuentu ipse
cognitor causae sedeat, ipse suo iudicio vel absoluat, vel addicat accusa, tum . Vides quo paeto a subditis cum suo principe agendum sit legi, bus. Vides iudicem principum regum & imperatorum,vides ad quelmpertineat eos absoluere aut addicere.Cuius autoritate amittere aut retionere regna & imperia, idque consena consessione & unanimi sbitenotia omnium imperii optimatum & procerum at* adeo ipsius etiam ima peratoris & principis. Audis insuper leges palatinas, secundum quas an nuam excommunicatione passus ultra adminimare non possit umaut imperium. Vides denique vim coaetiuam autoritatis&glad eccle, siastici, ut nulla vi nullo negocio, nullo tumultu, principalem illam autoritatem in ordinem redegerit quantum se demittere ac humiliare coegerit ut deposito omi cultu regio nec in iaspeditam admis iis potificis,qua triduo nudis pedibus, & ieiun is a mane ad vesperam humiliter expeditare eius sentensiam quas illi impositas coditiones gratanter acceptare Et 'adhuc negas Romano pontifici in ullum hominem competere seperi rem iii isdietionis autoritatem quae aliquam coacstionem habeat Clusivim Sed illi, inquis, simplices& stolidi, nec suam autoritatem satis intelli. gentes, nimium submittendo se sacerdotibus regnum perdiderunt 8c imperium. Ego vero nihil minus apud illos suisse dignitatis , autoritatis& sapientiae, u apud hos nostros inuenio. Imotanto haec omnia apud iblos potiora quanto potior apud eosde vigebat Christiana religio: quam a ceruicibus suis excutere volentes nostri ,& ecclesiae Christi detre Tin. res obedientiam debitam, simul omnem etiam in suos autoritate, & illo.
513쪽
res. CCLII. A rum mutuam obedientiam amismint. Cuius recuperandae haud alia certior via est ci resti tuta in suum locum & vigorem religioe,quae omnibus stimedae Marm is efficacius homines liberos continet in officio ecclesiae atq; eius capiti debitum honorem reuerentia & obedientia diligenter & sollicite desse, talis in doramus.Ita & nobis a sit bditis iusta dei ordinatione ac prouidentia deseretur vicissim debita obedientia & reueretia. Et in ecclesiastica domo omnibus sibi subordinatis ato in eundem finem feliciter tendenti laus officin& magistratibus,vere conseruabitur Unitas, pax Sc concordia. Sed libet hic iterum percontari hominem quid velit, ut illi sit liberum latius o. pro arbitrio fingere. An nullam esse autoritatem in ecclesia, quae enormi, ter peccantes reget,imperatores principes & tyrannice opprimentes si, Meorixelio
os subditos pol sit corrigere & punire coaei tua quadam potetiac Sed nol uis' inaele illum hoc XUlli. primae suae dietionis contestatus est: praesertim si
peccentenormitcr. ne si omnia ipsis impune liceant, vertantur in tyrani
v nidem atque adeo beluinam quandam truculentiam. Hoc itaque qua nodo inter nos conuenit etiam illud conueniat necesse emprouideri oporte, re,ut correctio estis modi fiat sane grauiori nocumento communitatis aut reipub. cui praesident,corrigendae.Iam cogitet quilibet a quo aut quibus velit rege imperatores & principes qui nullusupra se recognoscunt magistratum ciuilem enormiter delinquentes corrigi. Certe a subtrista mula subsellari
titudine & subditis utiliter hoc ipsum fieri non posse, non solum et iis
dens ratiosed etiam omnium ab initio regnorum & monarchiarum hiα idonea eo
storia coprobat .u semper cessisse infelicis time, quoties eiusmodi aliquid Ρἡ4..tibis.
a multitudine praesumptum aut tentatum elL Habet enim princeps sibi suis princi- obaeratam & obsequentem in quiduis manum militarem, quam facilli, me immitteret in multitudinis ut ipsa diceret seditioste & rebellis excidium. Deinde coertionem seu correctione eiusmodi principis necesse est orC dinem iudiciarium praecedere,ut ante accuseriir & conuincatur de crimine,deinde condemnetur legitime. Multa em superiorum laeta aliter aesti, mantur a subditis, i ad rediam rationem disci issa aestimari oporteat. Sed uniuersitas multitudinis eiusmodi a stibus iudicialibus aduersus seu principem neutiqua est idonea. Quo enim modo inuito principe ad esus mois di conuenire poterit : Quomodo eiusmodi actus iudiciales&coactivos super ipsum exercere, Ira equidem est, sine principe aliquo prorsus non posse comunitatem aut rem publicam subsistere: iusq; selicitatem ex bonitate principis maxima parte pendere ad commune bonum intendentis praecipue. Attamen quia homines sunt etiam principes, etiam in malum procliui ut caeteri,&licentciatm aliquando quoda etiam rerum ita ipses trahentium ac trans.
uersum rapientium impetu, saepenumero deteriores caeteris,&legitia mam dominationem haud raro conuertentes in tyrannidem,nec princia
Patu propterea λbolere oporter,nec se cere subiectae multitudini,quod
514쪽
CAP.R HIERARCHIAE ECCLESIASTICAE
me, inerale omnem vigorem solverei reipublicae,sed omnes Ini supremae in ecclesia Ds p ης, autoritati quae sola legitimam in omnes iurisdietionem exercen ullius
alterius utatus dei sit subieeta iudicio. a in re nobis v ethnicis longe xi sub G s. eius prouisum est a Christo, cum principes omnes nostri, quatenus membra sunt & pars Christianae ecclesiae, subsint etiam ecclesiaiticae hi, rarchiae principi cui denunciari saetae poterunt qui etiam cui lege diuina sunt sacile cogit suo esse iudicio obnoxios & obedientes, si modo nos
Christiani simus.At ethnicis nullum fere aliud patet remedium aduerasus truculentam tyrannidem suorum principum, usi ab uno aut altero aliquo generoso spiritu, quemcun* sorte commouerit indignitas&in. iuria seu priuata seu publica manu in libertatem respublica vendicata suerit:vt pene frustum videmus in tyrannicidus,cum superiori nulli autori, isti subiiciantur quae legitimam in illos exercere possit autoritatem iudi, clariam. Certe in Lateranensi uniuersali concilio sane celeberrimo, quod a sub Innocentio tertio celebratum est, culo interfuere Hierosolymitanus& Constantinopolitanus patriarchae, metropolitani LXX. episcopi CCCCXII inserioris ordinis praelati ecclesiastici DCCC. regum vero Fraciae Hispaniae,Angli Hierusalem& Cypri oratores. In hoc,inquam, c concilio ex omnium patrum at* adeo totius concilii sententia decretum est aut potius rina hierarchiae Christianae ecclesiae in fieri oportere si ' DR ab omnibus recognitum, ut quoties Christiani orbis principes, qui nul, ' 'Α '' suptan superiorem recognoscerent,delinquerent alter in alto rum aut in suos subditos, correctionem eorum ad Romanum pertinere pontificem. Et hactenus quidem uisitatem opinionis praedic2ae de, monstiationis qua eandem adstruere nititur,inefficaciam satis superque
Scriptiir sacile applicari impiae cuiuia se
An Christus negando regnum suum esse de hoc mundo quin α illud ultro oblatum suis p iendo re iando P . interpellaretur. iudicium exercere super dissidemestratres. quin potius seipsum submittendo iudicio praesiqis. interdixerit suis huius mundi magistiatus gerere. iudiciariam autoritatem super alios exercere, subieceri que sacerdotium principibus seculi. CAP. tu.
Vpra indicauimus scripturas facile trahi quocunque,&velut plumbeam quadam retulam haud dissiculter applicari impiae cuiuis sciitentiae, contra germanam suam sententiam: nisi quis ipsis inflexibilem illam suam rects earunde intelligentiae amussim quam libro primo demonstrauimus,dhibeat.Hinc natas tot haereses, tot opis nionum portenta ex scripturis, sed suo, non ecclesiae catholicae sensu interulaetis ab haereticis. Iino cum ille hostis Christi ecclesis eius autoritatem oppugneto scripturis euangelicis &apostolicis earundem primum ex illis ipsis, deinde ex adhibita eisdem sua illa amussi verus germanus p sensus explicandus est,& detraheda ouina vellera lupinae seritati quae sub eius latita prodendum lethale venenum quod propinatur incautis sub aromate eloquia
515쪽
' LIBER V. ror CCLIII. 'A omni coelestium. Ita enim lethalibus illis suis armis exarmata limpietas, implicibus obesse non poterit. ' . MConatur ille ut audisti demonstrare Christu non venissein mundum . dominari hominibiis, nec ipsos iudicare coactivo illo iudicio, neq; etiam
principari temporaliter, sed magis subiici principibus seculi. In primis exeo hoc comprobans coram Pontio Pilato Romani principis per Iudsam vi rio, suum regnum negauisitesse de hoc mundo hoc est, non ves nisse reenare temporali dominio, Sc quomodo regnant mundi princi . pMlliid ipsam multis prolixη confirmans sanctorum Utoritatibus sententia , quasi hoc quisquam negauerit. Quaequidemn re mirari s iis non possumus huius hos is om oecatae mentis odio in ecclesiam, im Pietatem, atque impiam caecitatem,qua surioserum more, quicquid ines, derit, sine desectu arripit, vertit in tela conqcit in eos, quos insequia . - - tur. Quid enim obsecro quersus nos atque ea quae adstruximus sacre,. qu U Christus non venerit regnare temporali dominio Otiis unqua Ahoc Cluistianus Armauit, quod nemo ignorat 8c verbo& opere he, iis Christum Neque entiri venit, ut ei ii es prouinciae, proscqns p r rex, impera 'r, aut vitiusmodi aliquem maeti stratum inter homines stere . Indimum enim hoc dola' ut eius mini est,
ρ nil patris deicendialiumciam naturam assumere An mundum vesniret, quis negat et venit enim ut peccatores sal 's saceret, ut uniuersum Adquid humanum genus a seruitute mystici illius Pharaonis, e saucibus diaboli,
a morteaeterna cui erat obnoxium, liberaret ac redimeret, Ac regni coele, Vςn itastis, unde protoplasti praeliaricatione excideramus, filios, cohaeredes, &ciues iniceret, & regnum quoddam aliud hicconstitueret in terris hoc est catholicam suam ecclesiam in quo sibi seruientes, perduceremur ad illud coeleste.Et hoc ipsum, ut profundissima sui humiliatione, ut fame, Modinad-ς siti, laboribus, ut verbissima&ignominiosissima eius morte fieret, ab aeterno disposuit aeterna des sapientia. Ita nobis contestatum faciens, 'ae myti quantum illud qualeque esset propter quod incomprehensibilis illa ma, hi M.' ' testas, ad tam humilia se dimitteret, propter quod vix patienda cui psustineret, nosque excitaret a mim, atque a uolethargontia tenebat mur oppressi, ad hoc ipse' , ut ad rem maximi momenti, attentos, dia
ligentes sollicitos redderAE necillius respeetii quaecunque huius munidi aut prospera aut aduersa,vel tantilli sacere doceret.Qui deinde 'Non venit Christus ut hic inter nos huius seculi more essa praetor consul, rex imperator, ergo discipulis suis omnibus interdixit eiusmodi magi, stratuum officia Non venit hic temporaliter re nare aut imperare, nec impedirς aut sibi vendicare huius mundi dominationem, ut Aliqua
simus Scotholita fides palam cistisitetur, non priuasi indui' sua illa ninhumprouidentia Sc practatione, ut Chrysos mus, sed movum dc spiritale Christica- sibi regnum conquiro dritale, inquam, proptα bonum videlicet &
516쪽
CAP. m. IlIERARCIMAE ECCLESIASTICAS . salutem spiritus ut regna mundi sunt propter bona exteria&corporis. α op My s Cuius voce hoc dictum est apud Io nitem: Dignus es domine accipere librum 8c aperire signacula eius, quoniam occisu' & redemisti nos deo in sanguine tuo, ex omni tribu Sc lingua,& p natione M se, cisti nos deo nostro regnum & sacerdotta, & regnabimus super terram. . ' Hoc ipsum ramis suum regnum etiam diligentissime constituto ordi, ne sub uno eius rectore ac passer:Petro,at peius succestaribus ut supra bis ne clarissime demonstrauimus posuit. In hoc ipsum etiam huius munis. M ur' principatus & magistratus in duci voluit,& ad mi illius sui bo, .
in regiis num,utilitarein, em innia eorum ossicii ordinari ac rigi, omnesse
esse eiusdem a se consistuto pa sic praesidi, cui autoricia dedit omni VPH u um qui adhoc suum regnum petanent,inligatariam: Nesdei omnes P in agis ius reae N imit ratores obedire praecepit,eo men qui sui illius reos vellent esse participe Arep eidem ultro se subiecis, sent. Vltroneos enim & spontaistos inmuniscruos admittit ramis. Qui enim extra hoc Christi i nulla per λnent, ut non obligantur I bus eiusdem,& autoritate illa principali, qua gubernatur 5c in fine suum dirigitur in nec ipsum eius finem possunt asseqtii hoc est,ipsum regnum coeleste Gens enim Sc regnum, quod non seruierit tibi in huic cuisti regno hoc est, catholi recclesiae sub nomine Hierus ilia propheta loquio lasi Mn tu0peribit.Non interdi est suis huius mundi magistrati is, principatis interdixisse bus imperiis,sed volui ut seruirent,ut subessent, non dominarentur si in ecclesiae, iux ut pars sunt & mem ra q-dam praecipua ita ne ili ς b0 ex vi ecclesiasticis legibus pareant,ut subsint obediat capiti hierarchiae eciso clesiasticae cui mandata esttotius cura de gubernatio postqu1illud'po, lii e .... Glypsis impletum est,quod septin utari elus tuba cecinit: pactium et imminarentur quit, regnum huius mundi domini & Christi eiul.
Quod vero dicit ille etiam ipsum Christum no solum sed iure
cicutae subsuisse iurisdietioni Pilini vicarii saris quodcν iustam ille habuisset condemnationis eius causun si s legem c5MJus suisset Iudaeorum in resutus seculi, multa hi salsa c0ngeri qus tamen si darentur,nihil adver
Psim ut In primis hoc mihi respondeat quisquam, qua autoritate Pilat i , prim non solii in Christum , sed in vesanioemlibet a uinepte Iu .La. Hierosolyii ordinaria illa & legitima ivindicti is autoritas.
vllosaudae Dices ex commissione Caesaris Romani imperatoris. Caesari ver xvridentes aut qua autoritate, seu in domanam rempublicam sevis Iudaeos comisonis utoria petiit eiusmodi iurisdictionis autoritas nuliquid ex commissione legis, ,-ῶ - latoris diuini aut humani ut tu loqueris hoc est, uniuersitatis eoru qui.
- bus superinreddebat hiusmodi autoritat c Sed iure bri inquies. Ad hoc' enim necesse est viconfugias,' certum sit ipsos vi & armis su nihil ad - ipsos pertis , antea P fastis intersectis optimatibus ciuiu, id sibi
517쪽
LIBER V. l. CCLIV. A usurpasse in lauitos. Nihil ne im interest, iusto ne , an iniusto bello quis quem deuicerit,ut in tu timam seruitutem redigar Si nihil ergo uniuerasum hoc ius in armis es in vi usurpatione R potentia. Si iusto latum heslo deuieti sub muntur victoribus, quis hic iudex iusti & iniusti erit c Et
quae tandem Caesari in Romanam rempub.cui erat subditus iusta belli causa esse potuit quae in cociues,viros optimos Sc se meliores quae ut iii rempub. conuerteret,sibi tanquam ciui credita arma reipublicae ut consciues suos interimeret proscriberet,&sui se uituti subqceret Vt tamen hicquisquam fingat sesaribus quacun* ratione legitimam autoritatem competiisse in Romanam rempub.certum tamen est nec illis nec Romanae reipub.legitimam ullam autoritatem competiisse in regnum Iudaeo, rum in quod dissidentibus inter se Aristobulo& Hircano Alexandri Pommiseri pontificis Sc legitimi Iudaeorum regis filiis, de principatu & imperio cita traius,fas,&publicam fidem Pompeius Romani populi nomine, per tratu. . eam occasionem se perfide ingessit, Iudaeamque cum exercitu ingressus, Hiero lymam cepit templum domini prophanauit,& ad sanesta sancto iudisrum quo non nisi summis sacerdotibus semel in anno secundum legem patiuat aditus, temerarius prophanator accessit, confirmatoque Hircani pontificatu regnum sibi,hoc est, Romano populo usurpauit, & in pote. Reense Ii statem eorum redegit iacito tributa tu,quod ad illos Alexandri filios te, sitimo iure exsuccessionespe stasse docet sacra Machabaeorum historia. tinuisseaui si, siquidem Machabsis 6c eorum successoribus in Simone lege perpetua ex communitam sacerdotum, I uniuersi populi Iudaeorum consen, se & decreto delatum sitisse una cum summo sacerdotio, etiam regni ipsius Iudaici sceptra & gubernacula, done inquit, surgat propheta fide, lis & ut sit super eos dux, 5c ut cura esset illi pro sani his & ut constitueret prepositos super operaeolu,& super regione 5 super arma,& super puis Q sidia vim illi obediatur ab omnibus & scribanξ in nomine eius omes conscriptiones in regione,& ut operiatur purpura & auro.Et ne liceat ulli ex Populo aut ex sacerdotibus irritu sacere aliquod hom,& contradicere his quae ab eo dicuntur,aut conuocareconuentum in regione sine ipso,&ve 'stiri purpura & uti fibula aurea. Qui autem secerit extra haec aut irritum isecerit aliquod horum , reus erit. Et complacuit omni populo statuere Simonem&facere secundum verba ista. Et suscepit Simon&placuit ei, ut summo sacerdotio fungeretur, & esset dux & princeps genus Iudae, orum &sacerdotum,&praeesset omnibus. Et scripturam istam duxe, Hint ponere in tabulis aereis,& ponere eas in peribolo sandiorum in loco ebri, exem plum autem eorum ponere in aerario, ut haberet Simon &silii Hactenus sacra Machabaeorum historia. Vides itaque ut legiti, imo iure si quod unquam regnum cuiquam ) pertinueritregnum illud Iudaeor im ad Machabs filios Simonem & eius successores. Quod cum non solum nihil ad se pertinens,no solum nullaabeodem lacessiti iniuria,
518쪽
CAP. m. HIERARCHIAE ECCLEsIAITICAS sed etiam contra fidem publica &amicitis ac societatis foedera quae curii oeodem Simone & ante cum Ionatha & Iudaeius fratribus , tabulis aereis perstra pia & missa Hierosolymam in loco celebri constitueta, 8c in pu licae fidei testimonium in perpetuit conseruanda sancte percusserant sibi
vi & armis usurpaverunt quale ius belli hic quisquam potest fingere, ineuidentissima iniuria & perfidia
Sed ut daremus Pilato legitimo iure tune competijsse per Iudaea in iniri filii e aut in Hierusalem ordinariam iurisdietionis illam quam sibi usurpabat. autoritatem ex commissione Caesaris, quod Christus illi de iure fuisset minatium. subditus, nequaquam verum est. Cum enim Christum audis, deum' i inos audis de hominem in cuius vestimento& Demore scriptum est: Rex regum, dominus dona inantium. Et quod vesti mentum eius, d huma. Mai. is nitas , sub qua tmebatur diuinitas quae &ipsa loemoris eius noniines j iscatur,ut assumpta Sc nata ex utero virginis 5c veluti inserior quaradam indigniorm pars Christi. Ex quo clare constat, Christum etiam ut hominen Sere fuisse regem regum Sc dominum dominatium, seu principem ut idem etiam Ioannes vicit regum terrae. Tuo igitur tute mc Pilati autoritati & iurisdictioni susiectus esse potult c Subiectus quidem Apostolo. illi suit sed quia voluimon quia debuit. Qitanquam quod ne amus dei ud Chriss equaquam dissὶteremur de a stolis eius, eorum successis,
iusset g M hus episcopis caeteris* sacerdotibus aicli adeo de capite aut praeside ecclei Tres fiasticae hierarchiae Petro. Hos enim tibi facile concederemus iure subi fuisse legitime autoritati ciuili in his, in quibus degebant,ciuitatibus,
gno .inn- regnis aut ciuilibus communitatibus , quandiu eiusmodi communita.
tes, respublicae, na, imperia, cum uniuersa sua ciuili autoritate huic ristiano Christi regno sese nondum subiecerant. Quemadmodum etiam mos do Christianus, seu presbyter seu episcopus, inter ethnicos vivens, nullo
iure a ciuili iure δέ seculari cui illi subiacerent oritate 3c itfrisdictio Fexemptus μω quin potius subessest lim obedire teneretur quando pos, setime pietatis praesudicio quemadmodum teri At quae regna 8c ima re r. peria iam Christi regno Guluncillon reges ε imperatores ipsius Chri, i vicario eiusdem regni rectori&praesidi, obedietiam&subiectionemunt. gia debent, non viceversa illius iudicio subiici non illum iudicare secundum L a' is leges Christi ecclesiae sua exercere ossicia, non vero ecclesiasticae hilararis si Vi xio, chiae praesidi leetes praescribue. Ouod vero dicit Pilatum iustam habis versi. turum sui si e causam animaduertendi in Christum, si Iudaeorum regem
se consessus suisi et, patet ex praedictis esse salsissimum. Cum nec Pilato nec Caesare ullum legitimum ius in regnum Iudaeorum competierit, sed si cuiquam maxime competissi Christo qui erat finis & sacerdotii illius veteris & legis & regni uniuersi, quem semper expectauerant sibi regem fore in lege promissum. Quam ut supra audiuisti, Simonem illum isti, Gabini in & eius filios sacerdotes utra cum optiniatibus &populo, mumuni
519쪽
mini decreto lege perpetita sibi constituerunt principes: donec a quivi,
sui t propheta fidesis.Vides omnium Iudaeorum votis &ope flatio, ne semper expostatum Christum & Mesbam in lege promissum regem sibi sore. Nam ad eius us* aduentu Simoni at* eius posteritati regnum stabilierunt quod illi aduentanti legitimo iure deberi significauerunt v lut expresse protestantes in eius praeiudicium & iniuriam nihil se Qelle sacere. Ouanquam ille terrenum foe unius Iudaeae rennum contempsimi, sed alnid regnum suscitare venerit cui seruire deberent huius mundi reagna uniuersas modo ab aeterna internitione saluari cuperent. Ita quod adducitur ex Ioanne Christu aufugisse cum cognosceret ore reveturos Iudaeos qui se ves inuitum sibi regem costituerent nihil sane mi, randu est cum peragendo ad quod Unum venerat, humanae redemptio, v
nis mysterio id non congrueret. Quadoquidem in sanguine illius agni πώ - immaculati illud perficiendum testabantur& ab initio ante leaeni & in bim
lege instituta sacrificia re prophetarum Oracula. tuerent.
Quod vero ex Chrysostomi sententia vult illic Christu facto suo nos Cori Emi docuisse mundanas dignitates contenere mihi non displicet. Nihil enim Christiano magnifaciendum est,nisi quod Christo regi suo ipsum conci vere Chri-liat, nisi quod animae nostrae aeternam operatur salutem, quod ad re .gnum illud coeleste nos perducit. Et reuera Vbi ad istic rationis tru iris 'iάν tinam expenditur infelix ista principum huius mundi selicitas, nihil eipo mundi in eorum statu velethnicus homo inueniet, quod magnopere ambim, dum&expetendum sit. Id quod re ipsa coacti semper confessi sunt osmnes, quibus aliquid sanae mensis fuit sub ipso onere ac pondere adepto. rum iam , quos ante mirabantur & maximopere ambierant, eiusmodi magistratuum. Tamen si quis principatum desideret ad Christumatq; infidera a eius gloriam respiciens, Ut eius, non suum regnum dilatet Sc ampliet, 2 . mes Q ut publicam 8c subditorum tantum, non suam utilitatem quariat in re, P xv ip gno&imperio, qui inquam, eiusmodi intentione episcopatum deside atiis sileatirat aut imperium cui dicam cum Apostolo) bonum opus desiderat nec male facit: si tamen ante expenderit, num tanto oneri sumat, si talis sit qui digne imperare possit aut praeesse. Oportet enim episcopum inquit ille irreprehensibilem esse,&quae sequuntur reliqua.&d haec nihil ad Dersum nos faciut. Non tollunt autoritate sacrosancti magistratus, quem Christus in hoc suo regno in Petro institui nec dant ecclesiae filijs, illi re, bellandi aut inobediendi licenti Levi tantum subiecti non sunt qui ad ec, clesiam non pertinent,sed simul nec finem assequuntur secietatis ecclesia,st coe animaise videlicet suam salute ut nulli optanda sit eiusmodi libertas. Nee debet qui sacrosanctu illum magistratu gerit in ecclesia sua autorita, te negligere sed in alto' exemplum vindicare contumacε omnem inobedientiam ecclesiastici huius corporis mebra uniuersa diligenter in officio tinere,& u iam veraunc in euidente totius p iti ab eode rescindere.
520쪽
Cur Chri- Aeque nihil nobis aduersatur quod interpellanti de turba cuidam ut n, u fratri suo diceret secum haereditatem diuidere respondit Christus: O hodς ini ira mo quis me constituit iudicem &diuisorem super v c Na&ipse Mari Odiu' filius quamuis praeter suam intentionem rediam eius intelligentiam cona ς 3NN- tinuo subiunxit.Quast,inquit, diceret: Non ad hoc veni,non ad hoc mis sus sum ut ciuiles lites iudicio dirimam sed ut humanum genus mea obedientia, humilitate, passionis ignominia,& morte turpissima redimam, ut omnium dolores in me perseram, pro omnibus iniquitatibus unus ego satisfaciam. Deinde quo paelo sibi usurpasset Christus illam praecipiendi autoritatem super eos qui ad suum re num nondum pertinebant, iis hi, i nondum erant subiecti & subditi Per hoc tamen constituto iam hoe stiudica suo regno noluit suis in eo vicar is, ecclesiastics hierarchis pietesectis intera L misi di stam autoritatem praecipiendi ecclesiae filiis, si qui ob diuidendam aut . hamditalcm,aut quacun* rem aliam inter se dissiderent&turbaret pacem ecclesiasticam ut suo iudicio ad rationem iustitiae controuersiam iii, ta se componerent, praesertim quando nullam supra se potestatem ciuis pq - lem recognoscerent.Atin hactenus quidem, quod Christus regnum is iam non esse huius mundi affirmando ipsum p vltro oblatum fugiendo recusando. iudicium exercere super dissidentes fratres sed seipsum submittendo iudicio praesidis,nec discipulis suis huius mudi regnis aut in gistratibus interdixerit nec iudiciariam super alios autoritatem exercere, nec sacerdotes suos subiecerit principibus secularibus qui in ecclesia sensi quin contra potius illos omnes subiecerit summo sacerdoti ecclesiasticae hierarchiae praesidi satis a nobis explicatum est.
Rationibus respondere,quibus nititur dononstrare, rastum tam opere si sermone docuisse unitios .aeque sacerdotes ae laicos,realiter ad personaliter subiici debere eoactivo iudicio prinicipum se larium. CAP. Hu.
l IC Hirsus te oroChristiane lector ut videas u nihil videat ima
pietas. Quandoquidem Claristi sacerdotes uniuersum m eccle F. siasticae hierarchiae ordinem atq; adeo totius ecclassae rectorem dc principem subiectos secularibus principibus, qui in ecclesia sunt hoc est, pastorem ovibus 8c caput membris aduersus omnem rerum ordianem Sc naturam clarissime demonstratum vult ex Aponsione Christi interro ationem ,num censum liceret dare C es dicen,
Ria et eis: Reddite ergo quae sunt Ussaris Caesari,& qus sunt dei deo. Cum ego HrC ... verbis nihil oneris,nihil tributi pendendum Ca sari suis fideli, eo qui .s' bus, seu laicis, seu diuino specialiter mancipatis cultui imposuisse Chri. .un. ἶ-, nihil agnouisse autoritatis Caesai in quenil ex ipsis Christi verbis,
is i xi. contextum euangelicae historiae dicam esse clarissimum. Quod ut intellia gas, primum hoc volo tem perpendas subdole Christum interrogatu a Iudaeis non Quidean tenerentur.sed an liceret censum dare Caesari. Aliud nano est obligari ad dandum, aliud licite dare, aliud praeterea licite accis pere. At illi interrogaban non an obligarentur ad dandirino an ille etiam ultro