장음표시 사용
71쪽
CAP. V. HIERARCHIAE ECCLEsIASTICAE simos sanctissimos,& de se,ditionibus* suis optime meritos tam madeliter seruierunt nimirum hoe unum,hoc solum, ut ambularent secundudesyderia sua, ut cupiditates suas Christianae resigionis titulo honestaret. Breuiter quid hos uniuersos V ut ecclesiarum,monasta torum honestiuorumque ciuium opes fortunaso inuaderent, ut inuerent licenter, sine vindice nullis legibus nulla superioris autoritate constri fit c ut ambulaurent secundum des, dema sua in impietatibus. Quid est pietas An non
diuinus cultus, quem Graeci ζω,ceo i, vocant dicta ut docilissimi vetores tradiderunt) cp quae in ea sunt, penitus & in penetralibus recondanatur. Nunquid ergo cuiquam obscurum est, an hi in impietatibus amabulent qui uniuersum semel diuinum cultum tollunt e medioc Sed quam, nisi, propria nota istos iacile internoscam prius* se palam prodidit obte stadoceat eos sub velleribus ovium lupina feritas: Hi sunt, inquit, qui segregant semet ipsos. Hoc est primum ac proprium istorum opus. Sed unde segregant semetipsos nimirrum ab illo corpore ecclesiae catholicae, ad quod con,
gregantur aquila &in quo solo Christo teste,Christius inueniri potest Notum est &illud beatissimi Pauli apostoli quo omnes omnium Iisa -:1Isiis reseon sceleratae nouitates veluti quodam gladio spiritali saepe truncatae,
retia adu r semperque truncandae sunt: O Timothee depositum custodi, deuitas nasi reti- prophanas vocum nouitates, & oppositiones salsi nominis scientiae. Quam quidam promittentes circa fidem exciderunt. Et post haec inueniuntur aliqui tata inueteratae frontis duricia, tam praefraei indurataeaque impudentiae am adamantinae pertinacior qui talis eloquiorum coetilestium molibus non satiscant tantis ponderibus non succumbant, inristis malleis non conquassentur, tantis postremo sulminibus non contera, tur Deuto,inquit, prophanas vocum nouitates. Non dixit antiqui, tales, non dixit vetustates: imo plane,quid econtrario sequeretur osteri,dit. Nam si vitanda est nouitas tenenda est vetustas.Si prophana est nouitas sacra est vetustas. Et oppositiones inquit, salsi nominis scietiae. Vore falsiim nomen apud doctrinas haereticorum est, ut ignorantia scieristis,caligo serenitatis, densissimae ac plane palpabiles tenebrae noui lumi, nis pestilentissimae hari eses euangelicae dinstrinae appellatione sucentciri Qtiam quidam,inquit, promittentes, circa fidem exciderunt. Quid pro, mittentes exciderunt nisi nouam nescio qua,& a catholica ecclesia igno, ratam doeti inam. Audias enim quosdam ipserum dicere: veniteo instapientes&miseri, qui vulgo catholici vocitamini, discite veram fidem. quam propter nos nullus intelligit: quae multis ante siaulis latuit nuper vero nobis mictata&ostensa est. Sed discite furtim, delectabit enim vos:& cum didiceritis latenter docete ne mundus audiat ne ecclesia sciat: paucis nanque concessum est,tanti mysterii capere secretum.
Sed libet ob nouatores istos hunc Apostoli locum pertra flare paulo diligentius aut potius,quemadmodum a vetustis autoribus diligetermiscussum
72쪽
L I B E R L Fol. XXXI. A cussum inuenio hic insulcire. O Timothee, inquit, depositu custodi. In
primis exclamatio is magni aliquid portendit, & attentionem tetentis excitat ad grande aliquid magnio momenti. O Timothee. Quis hodie est hic Timotheus nisi vel generaliter uniuersa ecclella, vel specialiter osmnes praepositi,qui integram diuini cultus scientiam habere ipsi debent,& alios docere. Depositu custodi:custodi, inquit, propter seres, propter inimicos, ne dormientibus hominibus, superseminent zizania super iblud tritici bonum semen, quod seminauerat filius hominis in agro suo. Depositum, inquit, stodi: quid est depositum id est, quod tibi credita
est,non a te inuentum quod accepisti non quod excogitasti rem non inagenii sed do strinae: non usurpationis priuatae, sed publicae traditionis: rem ad te perductam,non a te prolatam: In qua non autor esse debes sed custos non institutor, sed sectator, non ducens, sed sequens. Depositu nis custodi, catholicae fidei talentum, inuiolatum, illibatumque conserua. Quod tibi est creditum, hoc apud te maneat, hoc a te tradatur. Devitas quasi viperam aut basili se prophanas vocum nouitates. Quid est pro. phanas quae nihil habet sacri nihil religiosi ab ecclesiae penetralibus quae
est temptu dei, penitus extraneas. Prophanas,inquit,Vocu nouitates. Vos cum,id est dogmatum, rum,sententiarum,nouitates,quae sunt vetustasti quae uniuersitati contrariae. Quae si recipiantur,necesse est ut fides bea, torum patrum, aut tota, aut certe magna ex parte violetur. Necesse est. ut omnes omnium aetatum fideles,omnes sancti, omnes casti,contineres, virgines omnes clerici, uitae, sacerdotes, tanta consessorum milia, tanti martyrum exercitus,tanta Vrbium, tanta populorum celebritas & mul, titudo,tot nationes gentes,prouinci regna,totus postremo Christianus
orbis, per catholicam fidem Christo capiti incorporatus, tanto seculorutriretii, ignorasse errasse blasphemasse,nescisse quid crederet dicatur. Ne ς cesse est mendacem fuisse Christum, qui iam ascensurus ad patrem, prosmisit se deinceps non deserturum ecclesiam suam: sed cum ea, & in ea se
permansurum continuo ad seculi uso consummationem.
Sed forsan hic nobis occurret aliquis: Si nihil unquam licuit aut licet recipere noui in fide religioneque Citristi, praeter id, quod ab initio ex Dpostolica traditione accepit Det mitiua Christi ecclesia: nunquid ergo si, mul tradita ab initio suerunt omnia Nunquid cum Iudsis a principio
conuersis ad Christum non conniverunt apostoli, ut se suosm circunci, dere permitterent, obseruareo veteris legis caeremonias: nunquid non
simularunt etiam ipsi se seruare easdem c Nunquid Corinthijs suis non dicit Paulus: Ego fiatres non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Tanquam paruulis in Christo lac vobis potum dedi,
non escam nondum enim poteratis: Et ut dicam semel, nullus ne ergo
in ecclesia des proscetiis habitus est aut habebitur fidei, religionis Christianae: Habeatur plane vel maximus. Quis enim ille est tam inuidus hob minia
Custodire depositum. Prophanae
prosectiis semper sine nouitate suerit. l. r.
73쪽
CAP. V. HIERARCHIAE ECCLESIAsTICAE minibus, tam inimicus deo, qui istud prohibere conetur Sed ita tam DProtectus, men ut vere prosectus sit ille fidei, non permutatio. Siquidem ad prois tam pertinet, ut in semetipsa unaquae ue res amplificetur. Ad permit rationem vero,ut aliquid ex alio in aliud transuertatur. Crescat igitur o portet,& multum vehementer v proficiat, tam singulorum a omnium
tam unius hominis,u totius ecclesia aetatum ac seculorum gradibus, in. telligentia, scientia, sapientia. Sed in suo duntaxat genere,in eodem scialicet dogmate eodem sensu eademque sententia.Imitetur animarum retia Collatio gio rationem corpoI Quae licet annorum processu suos numeros explicent &absoluant,eadem tamen quae erant permanent. Multum interestgionis ad inter pueritiae florem,&sene bitis maturitatem. Sed adem ipsi fiunt se,nes,qui suerant adolescentes:vt quamuis unius eiusdemque hominis status habitusque mutetur,Vna tamen nihilo minus,eademque natura, una eademque persena sit. Parva lactentium membra, magna iuuenum,ecta Ldem ipsa sunt tamen,quot paruulorum artus, tot virorum. Et si quae illa sunt que aeui maturioris aetate pariuntur,iam in seminis ratione proserta
erant, ut nihil nouum postea proseratur in senibus, quod non in pueris iam ante latitauerit. Vnde dubium non est hanc esse legit imam Sc re, diam proficiendi regulam, hunc certum atque pulcherrimum crescendi ordinem, si eas se in per in grandioribus partes ac formas, numerus dete Icat aetatis, quas in paruulis creatoris sapientia praeformauerat. Quod si humana species, in aliquam deinceps non sui generis vertatur effigia
em, aut certe addatur quippiam, aut detrahatur membrorum numero:
necesse est ut totum corpus vel intercidat, vel prodigiosum fiat, vel certe debilitetur. Ita etiam religionis dogma sequatur, has decet profectuum es, ut annis scilicet consolidetur, dilatetur tempore, sublimetur aetate: incorruptum tamen illibatumque permaneat.Et uniuersis partium suas rum mensuris, cunctisque quasi membris ac sensibus propriis plenum atque persectu sit. Quod nihil praeterea permutationis adimat,nulla prosAireta bita Prietatis dispendia,nullam definitionis sustineat varietatem. Seuerut maiatio ad iores nostri antiquitus in hac ecclesiastica segete triticeae fidei semina: nu. - - quid non valde iniquum foret 8c incongruum a nos eortina posteri, pro permana veritate frumenti, subditicium zizaneae eligeremus errorem Nunquid non hoc rectum potius & congruum est,ut primis extremiseque sibi non discrepantibus, de incrementis triticeae institutionis, triticei
quom dogmatis frugem demetamus et vim quod ex illis seminum prismordi js accessu temporis excreuitu nunc excolatur quom ac dilatetur: Ira tamen ut nihil de germinis proprietate mutetur interim. Addatur ii, cet species forma, distincti ineadem tamen cuiuis generis natura permasneat. Absit enim,ut rosea illa catholici sensus plantaria in carduos, spinas, que degenerent. Absit inquam, ut in isto spiritali paradiso de cimam omi& balsami surculis otium repente ac aconita proueniant. Quodcunque
74쪽
LIBER L Fol. XXXII. A igitur in hac ecclesiae dei agricultura fide patrum serum est hoc idem fili,
orum industria decet excolatur:& obseruetur hoc idem, floreat & matur u hoc idem proficiat Sc perficiatur.Fas est etenim, ut prisca illa coelostis philosephiae dogmata, processu temporis excurentur,limentur,polisantur sed nefas est, ut commutentur,nefas Vt detruncentur, ut mutilens tur. Accipiant licet ucem euidentiam distinctionem:sed retineant necesse est plenitudinem,integritatem proprietate. Si te diuinum munus ido, neum secerit ingeni exercitatione doetinna:esto spiritalis tabernaculi Bezelehel preciosas diuini dogmatis gemmas exculpe,fideliter coapta,adorna sapienter. Adlice splendorem gratiam, venustatem. Intelligatur te exaponente illustrius, quod ante obscurius credebatur. Per te posteritas inutest editam gratuletur, quod ante vetustas non intellectum venerabatur. Eadem tamen quae didicisti doce, cum dicas noue, non dicas noua. Sed s hactenus ista aduersus nouatores plus satis. Ex Christi ita & apostolorum doctrina,satis, ni fallor, euidens feci, mus: quo pacto quiuis facile possit exurgentium haereticorum fraudes declinare & aduersus eoru insidias 8c venena tutus esse, videlicet si se fir, miter contineat in illo corpore ecclesiae catholicae ad quod congregantur aquilae.Ita enim ne* si erret quicquam illi oberit ad salutem.Opera re,cium mihi videtur hoc loco meminisse memorabilis cuiusdam ex li, quod olim puer audisse memini. Eximius quida sacrarum literaim proasessor cum in simplicissimum quendam,qui sibi videbatur incidisset hominem carbonarium, animi causa,& curiositate quadam tent di simpli, citatem hominis percunctabatur illum de sua fide quid crederet. Qui cupra ter generales illos articulos fidei de deo quos frequenter audiendo in ecclesia didicerat,ac memoriae commendauerat,ad caetera interrogata osia milia nihil responderet aliud, u hoc se credere, quod ecclesia crederet. De ecclesiae tamen fide nihil habens definiti ac expliciti, interrogantem de ea velut circulo quodam eludebat. Hoc enim de singulis,ultra interroga,
postea ut idem Theologus ex grauissimo morbo decumbens, et in vitae periculum incidens, astu suggestu p Satanae grauiter tentaretur de fide. Vnde sese aliter explicare non potuit si recordatione simplicis quide, sed tutissimae fidei illius carbonar a: ad quam in aestu illo tentationis coquas, satus vehementer,& distraetiis veluti ad securissimum quenda portum confugere coaetiis suit, ita ut subinde clara voce exclamaret ut carbona, rius Mirabantur assidentes, & ex vi morbi delirare hominem ,& aliena loqui credebant.Quem postea conualescentem interrogant quid sibi voluisset in illo agone suo, ita frequenter & vehementer exclamans cuti carbonarius)Ille vero uniuersam illis rem explicat ordine. Et quod in illa a. nonia sua, quemadmodum ille carbonarius, ad fidem catholicae eccle, sic velut ad tutissimum asylum semper confugisset. In qua una in eo nea
Quilibet ut facile vitare posset
75쪽
CAP. V. HIERARCHIAE ECCLEsIAITICAE cessitatis articulo plus inuenisset praesidi, u in omni, qua tota vita media 'tatus suerat, exercitatione scripturarum, diuinae misericordiae hoc acce,
pium reserens, quod incidisset in simplicem illum carbonarium. Cuius nisi succurrisset sibi exemplum magnum se discrimen dc periculum aditurum fuisse.Magnus est antiqui illius callidim serpentis astus A graues periculosaeo insidiae: Quas nunquam non struit nobis: sed tunc maxi,
me cum periculosissime illis capimur, hoc est in ipsa hora instantis moratis. Fides ver ut omnibus aeque est ad salute necessaria: ita quo est quis. que excellentiori perspicatiori ingenioso arietatur,& vehementius &sacilius nisi quis magna alictione & custodia, intelle fili situm captiuum teneat intra arcam illam catholicae ecclesiae, in qua sola tactamur ab aquis inundantis diluuia. Multa enim suggeruntur nobis, quae inconsitantem, mobilem natura animum transuersum abripiant: si semel illis incipit attendere: & nisi veluti clausis ad omnia oculis, & obturatis auribus, sese Labscondat ac veluti in tutissimo asylo firmiter contineat in fide catholicae ecclesiae: at ad omnem eiusmodi suggestam tentationem, clamet cum Continenti illo uti ille carbonarius.Quod dum facit nihil illi est periculi etiam si huisia mano more erret in aliquo, quod ad fidem religionem p pertinet: quod sis hisa potast, quam diu, quid de eo sentiat ac teneat catholica peresse petita orbem ecclesia, ita certum definitum non est. In exemplo aliquo co
A. et . clesiastico quod dico erit illustrius. Agrippinus quodam Carthagineri,
M. fis episcopus primus omnium mortalium rebaptizandum cemebat.
a Quae praesumptio tantum mali inuexit, ut non talum haereticis soris ima Agrip mam sacrilegii, sed etiam quibusdam catholicis qui ad apostolicam itium quam explicauimus atque adeo Christido strinam, ea in re nona tenderant satis diligenteo occasionem praebuerit erroris: adeo, ut etiam v atii sanctum illum pontificem & martyrum Cyprianum , una cum uniueris p Aphri cauo concilio, traxerit in consensum erroris. Magna eaometrii. nim Vis ingen 'magna eloquentismagna similitudo veri, magnus ad sextorum numerus adfuit nouitiae illi adinventioni, tanta vero diuinae legis oracula, sed plane nouo ac malo more intellecta, ut omnis illa conspiraotio, nullo modo destrui posse videretur: nisi uno illo ariete & veluti apostolico mucrone, quo ille praecipit depositum custodiri, S deuitari pro, Phanas novitates. Ita cum vndi ad nouitatem rei reclamarent Pleorio quaqua versum plurimi sacerdotes, pro suo quis studio renite, A Gi eo rentur, beatae memoriae papa Stephanus, apostolicae sedis antistes, apoismis seni stolico illo quem diximus gladio, errorem illum succidit uniuersum, ac rei, hi es sunditus resecauit: his Verbis sanciens in epistola, quae ea de re tunc in A, concili, phricam missa est: Nihil inquit nouadum est, praeter id quod traditum
est Intelligebat sane vir sanctus & prudens, nihil aliud rationem pietatis admittere, nisi ut omnia qua fide a patribus essent suscepta eadem fide mliis consignarenturinosi religione non qua vellemus ducere: sed positis
76쪽
LIBER L FoI. XXXIII. A qua illa ducere sequi nos oportere. Id p esse proprium Christiana: mo, destiae Sc grauitatis non sua posteris tradere, sed a maioribus accepta serisum. Ipsius ita Aphricani concilij decreta quibus nouitia illa Agripa
pini confirmabatur adinventio,vniuersa, tanquam salsa, tanquam sbm. nia tanquam sabulae abolita antiquata,calcata sunt, et retenta ecclesiasticae traditionis antiquitas. Et quorsum haec adducta sunt omnia mira qua vi h intesdam rerum conuersione, autores eius salsi &impii dogmatis, catholici: si d consediatores vero iudicantur hari elici: absoluuntur magistri' condem, nantur discipuli. Conscriptores librorum opinionis erroneae, filii reoni qφῖ - sui assertores vero gehenna suscipiet. Nam quis est ille tam demes tam temerarius qui illud sanctorum omnium,S episcoporum et martyrum lumen Cyprianum, cum caeteris collegis suis in aeternum dubitet reon recum Christo Aut quis contra tam sacrilegus, tam impius, qui Donas, sistas ac caeteras pestes, quae illius autoritate concit irebaptizare se iacti,tant, in sempiternum neget arsuros esse cum diabolo Si causam quae, ras,cur ab luantur magistri erroris et damnentur discipuli ea est,quam
supra. indicauimus. Nam illi tenacissimae semper adhaeserunt illi sacrae ancorar, at p intra arcam catholicae ecclesiae & eius septa diligenter se continuerunt.Acuius fide & com muni sensu, tametsi humano lapsu dissentirent, imprudentes & catholicae ecclesiae fidem ea in re non satis perspe, istam habentes: suam tame fidem ecclesiae fidei semper submiserunt. Vnde quod post plenius audies decreta sui concilii miserunt ad beatum Stephanum Romanae S uniuersalis ecclesiae pontificem, Vtrius autoritate aut probarentur, aut infirmarentur. At postquam ea re semel in qua, stionem deducta palam innotuit, quaenam esset catholicae ecclesiae de ea,
dein fides ae sententia: qui ea dimissa, in deserto, in domorum an milis Christum cotra Christu pergerent quan ere: quid nisi dati in reprobum Q sensum eiusmodi dici possunt, ut non sulgeat ipsis illuminatio euanae.
Qita ema via, ratione ae methodo orthodoxae fides veritas in qua n* proposita quum one,quoeun a dogmate ab haereticae prauitatis salsitate discernenda sit. CAP. VI.
Oc fecitndum est eorum quae proxime demonstranda suscepimus iis,qui pie vivere volunt in Christo, qui in fidei & religio,
nis esus synceritate firmiter permanere, ut semper magnopem ita hoc tempore quo omnes omnium seculorum haereses ab inseris resuis scitatae, S in ecclesiam Christi magna rerum & ordinum omnium conis sui ne inradiis repagulis est ita, libere debacchantur, maximopere ne, cessarium. Qua certa via ratione ac methodo, in quacuP proposita quaeastione quocun* dogmate, orthodoxae fidei veritatem ab haereticae pra,
uitatis falsitate possimus discernere. Quod tametsi superiori disputatio,
ne virtute satis sit traditum,oper recium tamen est, idem aliquam iii,
sistere diligentius et exemplis ecclinasticis ipsum magis,magis illustra,
77쪽
CAP. Vn HIERARCHIAE ECCLESIAsTICAE
re ut exercitatum reddamus lectorem in re praecipue necessaria. Dem stratum a nobis est, duo nos habere principia ex quibus in fide religione, que Christiana quid verum aut falsum sit, certo cognosci possit, nempe diuinae scripturae canonem,& ecclesiasticam traditionem. Vtriusq; au,tem eorum parem quidem esse autoritatem, quantum ad indubiae veristatis certitudinem attinet. At ecclesiasticam traditionem, in re dubia ad fidem, certitudinem* Dciendam esse magis idoneam. Quandoquidem ecclesiastica traditio ubi de ea constat plana est aperta nec scisti torque , rive potest in hanc aut illam sententiam: quare &columna Sc firmamen, tum veritatis ecclesiam Christi praedicat Paulus apostolus. Cum contra scripturas pro suo pleri* arbitratu interpretates, varias inde opiniones, erroresin concipiant. Neq; usquam tam si inta pertae &expositae, ut se trahi in diuersam sententiam, callida expositione non facile patiantur, a deo ut qui in eis errare nolueri necesse habeat illis adhibere, velut inflexi Ehilem quandam ipserum amussim ac regulam, ecclesiasticae traditionis autoritatem east secundum uniuersalis ecclesiae traditiones,& taxia Caatholici dogmatis r gulas intelligere ac interpretari. Itaq; quod modum, ille damnabiliter errare no potest etiam si erret in fide, qui intra arcam matholicae ecclesiae se continet qui illi ancorae lacrae firmiter ad haret: ita ille in omnibus orthodoxa reditanam fidem tenet qui hoc credit de singulis, iisquE cio qd credit catholica Christi ecclesia. Hic ita est scopus ille inque respice
istacteisi: eoportet,quoues emergit nouitas aliqua, quoties controuersia aut quet controuer- stio in fide,religione. consurgit. Quid de eo teneat aut credat illa instrui, is his,4 bilis columna,illud firmamentum veritatis, catholica ecclata. Hoc enim tuo oporte solum verum, ac germanum est. Quicquid autem illi aduersitur, etia: . ita V am quibuscunque diuinarum stripturarum adumbretur, pallietur Madstruatur oraculis , lassum, nothum, Prophanum, impium & iure mea sIlia strepe rito execrandum.
Ita . . agendum est, quo pacto de quocii n* proposito
Q. quα dogmate,de quacuno quaestione & controuersia scire Sc certo inuenire possimus, quid credat ac sentiat catholica Christi ecclesia. Quod postucostat qui nihilo minus dubitat et multo magis, qui sentit diuersum, iam sese praecipitauit extra arcam catholicae ecclesiae, iam se diuisit ab illo cor, pore in quo solo Christus est 3c veritas, & suo ipsius iam condemnatus iudicio. Quid vero de quocunm dogmate ac proposita qUsstione catholica ecclesia sentiat, non in omnibus aeque expositum ac manifestum est. nec aeque inuentu perspeetuque facile. Quaedam enim sunt, de quibus Durio ge expressam distinctamque fidem omnes habent, etiam simplices, atque adeo vulgus Christianorum, de quibus,quis sit communis catholicae ecpminent. Iesiae sensus 8c consensus, non est dissicile perspicere: Cuiusmodi sun qui in apostolico symbolo articuli fidei cocinentur,& alia pleracpide quiabus mox audies. Saeda vero simplicium captu supumqui indiuiduae
78쪽
A trinitatisincarnationisque mysteria,&quae eius generis sunt: De quisbus quoniam nihil distincte Sc explicite credit vulgus Christifidelium
quibus in elusinodi satis est ut pascantur iuxta arantes boues, S se conistineant intra septa catholicae ecclesiae non aeque notum ac perspeetiim est, quae inrisit com munis fides uniuersalis ecclesiae. Quare in eis quaristioni ac dubitationi cepe locus incidit. Quae tamdiu probabilis esse potui quadiu non certo constitit, quid de eiusmodi sentiret & crederet oro thodoxa ecclesia. At postquam id innotuit iam non probabilissed dam, nabilis&execrabilis habetur, lainhaeresis est error musmodi S haerctiscus, qui dimissa communi ecclesiae sententia, suam illi aut alicuius magi, sibi sui sententiam praesert. Catholicam autem Christi ecclesiam , inutelligo ecclesiam Vniuersalem, non tantum quae nunc est, sed quae a Chriasto cepit initium & per apostolos in totum orbem propagata, continuas succedentium sibi patrum Sc episcoporum serie, eadem ad nos usq; per, durat, & perdurasit in finem. Quae huius totius ab initio ad nos us fides est, eam catholicam esse, ipsa indicat nominis ratio. Sed & vera ea, dem & orthodoxa sit necessario oportet,nisi mentiatur Apostolus ecclea fiam columnam esse, firmamentumque veritatis. Imo nisi salsus dc infi, delis sit Christus qui promisit se mansurum in eadem continuo atque Osirinibus omnino diebus adseculi usque consummationem. Quicquid cius Osavero sub certo nomine,certo autore, certo tempore, certo loco nouitatis
usquam ebtilliuit id constat catholicum S uniuersale non esse, proinde
nec verum aut orthodoxum: sed erroneum falsum, I, elictim. Itaques se particula aliqua ecclesia ab uniuersilis fidei com munione preciderit, im . Gihola quid orthodoxo Christiano iaciendum sit haud obscurum est . Pesti, sero enim, corruptoo membro sanitatem uniuersi corporis anteponet. Qtiod si nouella aliqua contagio non iam portiunculam tantum, sed to ' tam pariter ecclesiam commaculare conetur, nec tunc obscurum est Christianum ortliodoxum quid sequi oporteat nempe antiquitati inhanere, occustodire depositum,& iuxta apostolicum praeceptum deuitare prosphanas nouitates. Exemplis quod dico illustrandum est,& paulo exaggerandum uberius. Tempore Donati a quo Donatista cum sese multa pars Asricae in er nouitati. roris illius stirias precipitaret. Cumq; immemor nominis,religionis,prorsessionis unius hominis sacrilegam temeritatem ecclesiae Christi praepolneret unc quicuo per Africam costituti prophano schismate detestato, uniuersis mundi ecclesης associati sunt soli ex illis omnibus intra catholi, e fidei sacraria salui esse potuerunt.Nobis egregiam formam relinquentes,quemadmodum scilicet 8c deinceps bono more,unius aut certe pauσcorum vesaniae sanitas uniuersitatis anteferretur. Item,quando Arrian Οα nouitatis ruin venenu,non iam portiuncula quandam,sed pene totum orbem coataminauerat,adeo ut cuncitis pene,non solum Orientis,sed & Occidentis Amana
79쪽
CAP. H. HIERARCHIAE ECCLESIASTICAE episcopis partim vi partim fraude deceptis caligo quaedam mentibus os Dfunderetur,quidnam potissimum in tanta rerum confusione sequenda ret.Tunc quisquis verus Christi amator Sc cultor extitit, antiquam fiadem nouellae perfidiae praeserendo nulla contam ipsius peste maculatus est Cuius equidem temporis periculo,ut inquit ille satis superip mostrae tum est, quantum inuehatur calamitatis nouelli dogmatis indu mone. Tunc siquidem non selum paruae res, sed etiam maximae labesaetatae
sunt. Nec enim tantum assinitates,cognationes, amicitiae, domus,verum
etiam Urbes,populi prouinciae, nationes, uniuersum deni* Romanu ima perium funditus concussum dc emotum est. Nam p cum prophanail la Arrianotu nouita velut quaedam Bellona Sc laria, capto prius omniuimperatore cuncta deinde palatu culmina legibus nouis subiugasset, ri quaquam deinceps destitit uniuersa miscere at* vexare priuata Sc piab lica,sacra prophana omnia nullum boni&veri gerere discrimen, sed εquoscunci collibuisset tan* desuperiori loco percutere.Tunc enim V luti in publico totius orbis aduersum se bello temeratae coniuges, POP latae viduae. prophanatae sanctimoniales, tunc dilacerata monasteria, dis stilinati clerici verberati leuit lecti suis eccleis ac sedibus & adii in e ilium sacerdotes Sc episcopi, oppleta sanctis ergastula, carceres, metalla: quorum pars maxima interdictis sibi urbibus protensi at* extorres, in
ter deserta speluncas,scrassaxa nuditate,sa me siti,contumeliis etiam Vero
heribusque affeci ,cotriti& tabesacti sunt. Nullam equidem aliam ob causam Φ Φ pro coelesti dogmate humanas iutroductas superstitiones suscipere notu Tunt, in q, bene scindatam antiquitatem, scelesta subrui nouitate, quod superiorum instituta violari , rescindi scita patrum , comuelli definita maiorum non permiserunt.Quod extra incorruptae sacrastaeque vetustatis limites extra arcam catholicae ecclesiae in deserto aut d morum penetralibus Christum noluerunt quan ere, nec eo sequi quo e pertrahebat prophanae ac nouestae curiositatis libido praeclare sane in posteros edito exemplo, videlicet quo nos docerent, ne a defensione fidei
maiorum ulla nos vis depellere non min non blandimenta non pala tium, non satellites non imperator, non imperium, non vita, non momnon homines,non daemones, non angeli denique de coso si annunci rent aliter: Dignos hercle viros per quos diuina misericordia prostratas restauraret ecclesias extincitos spiritales populos vivificaret, deiectos cerdotum coronas reponeret,nesarias nouellae impietatis non literas , sedli turas insuta ccclitus episcopis fidelium lachrymarum sonte deseret,unitie una postremo iam pene mundum saeua repentinae hareseos tempes. state perculsum ad antiquam fidem a nouella perfidia ad antiqua sanit
tem a nouitatis vesania, ad antiquam lucem a nouitatis caecitate reuoca
ret. Unde&ad tantam illi gloriam peruenire meruerunt, Vt non solum consessores, verumetiam principo consessoru iure merito p habeantur.
80쪽
L IB E R I. I. XXXV. 6 Magnum hoc igitur eorundem beatorum exempla planessi diuinu, Vesris quibus in Christianis, ut semper in hoc potissimii tepore, qui periclitari noluerit,inter tot,ta varias,tam discrepato tam prodigiosas per ecclesiisam Christi debacchantes erroire haereses, iugi, indefessam meditatione reα colendum. Clarissimam siquidem posteris illi formam propinostrarunt, quonam modo deinceps per singula quaeq; errosu Vaniloquia catholicae veritatis sacrataeq; Vetustatis autoritate inpiae singularitatis presumptio,& prophanae nouitatis conteratair audacia. Sed inquies, iamdudum nihil dubitare te quin catholicae ecclesiae fide, Iii omni e. communemq; sententiam, per omnia sequi oporteat. Sed Quomodo de
quacunque quae inciderit quaeitione oc controuersia, ea certo cognosci ueniam in
possit, nondum te satis intelligere. Quandoquidem catholica ecclesia
longe, lateque in orbem diffusa est,&in omnes se retro aetates extendit. B Cuius uniuersae tam late patentis,com munem sententiam, ius praecos nis vocem ut audias,& certo agnoscas ut clarius tibi demonstremus foris
lassis agitas. Mos tibi gerendus est petenti utilia,& digna quae pertradientur dili, gentius 8c uberius. Non tamen hic statim a principio ita aram tecum Quis iuste possem quemadmodum sacer ille Irenaeus apostolicis tenas Poribus proximus Polycarpi quippe beatissimi Ioannis discipuli audi,tor egit aduersus Valentinum caeterosque sui seculi haereticos. Aduersus quos quum sane intelligeret parum efficacem esse ex scripturis pugnam re conflietatione atΦ adeo etia inutile qd & superius dem5strati imus
apostolicam traditioena asteri & obiicit.No tamen ex scripto sed ex obs Matione consensu fidein uniuersalis ecclesiae. Quam obseruationem ac fidem demonstraturus quum ut inquit prolixum esset & operis infinic t discurrere per uniuersas orbis ecclesias, una ex omnibus, & pro omnia sus assere R .ecclesiam eius fidem & traditionem ab apostolis per conti vi Imuritantia in ea successionem episcopolin incorruptam ad nos peruenisse assir,
mas. Cuius,inquit,ecclesiae fide,traditionem. proserctes ut cui omes alia unius Wo
as ecclesias uenire, sentire* necessse sit colandimus omnes, qui quo. '' ,. a quo modo fidem praeterqua oportet,colligunt. Verissime quidem ille, dc quo paeto etiam nos tuae quaestioni breuiter satisfacere possemus, vim strarum aD delicet hoc de singulis tenere &credere catholicam Christi ecclesia,quod tenet Sc credit Romana ecclesia. Cuius fidem, traditionemo per singula non est difficile ostendere nec si dubitaremus consulere eandem. Sed quonia etiam Romanae ecclesiae autoritas,dignitas,& praerogatisua nunc reuocatur in dubiu, sexui biba omnia etia ante mille annos cer, ta ac definita nunc impugnant a rviciunt,& e tra statuunt, quae hacte, nus aut non nouit autetia damnauit&execrata est catholica Christi ec,
clesia:λuersus quos instituta est praesens nostra disputatio: ita hic nunc agam tecum, Vt non sit aut cavillationi aut subterfugio locus. Vnam