장음표시 사용
171쪽
intellexerit, di sine errore sensa illorum interpretata suerit, quando certum est , illi divinum Spiritum non deesse, dum Traditio sincere colligitur, &doctrina a Majoribus tradita definitur . Ad judicia ergo de sensu Canonum quod attinet, si agatur de generalibus Cone illis , aut etiam de particularibus ab Ecclesia tota probatis: videre nescio, quei admittenda non sit c vel quando singularium Canonum interpretationes fiant I in legitimis Ecclesiasticae Doctrianae Iudicibus eo ab errore immunitas, quae illis certe est , dum sensus singulares Bibliorum , & collective Sanctoruar Patrum sensus exponunt in fidei & morum doctrina . . v m singularia haec monumenta certissimas contineaent Evangelicae veritatis sa nctio nes , necesse est, ut ad earum sensus intelligendos opem conferat Deus , ne promissa Cnristi frustrentur , di ne in necessariis tactasia deficiat . Reliqum rum Conciliorum Canones singulares , quos Ecclesia rite nondum probavit, etsi auctoritate di pondere praestare soleant singulorum Pa- rum scriptis , attamen non alia lege eorum sensa intelliguntur , a
rue explicantur , quam qua singulorum Patrum Libri . Utrobique
miles rationes atque argumenta militant.
In intelligendis & comprobandis Versionibus sacrarum Scriptura Tum necesse itidem est , ab errandi perictato libera sit Ecclesia . Ideoque Vulgatam Latinam , quam Tridentina Synodus.authenticam renuntiavit, non venerari , non divinae veritatis fidam interpretem censere , piaculum foret , non quod singolorum verborum ac phrasium
usus in ea versione probanda divinitus Ecclesiae reve Iatus sueritised quod eam versionem post tot Seculorum , S Ecclesiarum , & Erudivorum consensum atque consilium , evidenter Oecumenica Synodus. deprehenderit iis abundare dotibus , qum ipsam persuadeant di reliquis Latinis versionibus praestare , di fideliter reddere di vinum verisbam , erudiendis in doctrina sana fidelibus necessarium . Decreto post tantam evidentiam prudenter concepto quin adfuerit ope sua divinum Numen, dubitare nos vetat non una consideratio . Et neces.se sane est , ut Latinae Ecclesiae sit aliqua versio, unde Pastores & pOpuli petere veram sacrarum Literarum doctrinam possint. Nam Graece& Hebraice plerique nesciunt, & porro scire nequeunt. Quaenam ergo erit umquam haec authentica , di fida, di sine fraude ae depra vatione facta versio , si eam ne post acctarat i mimum quidem eXamen Ecclesia sine periculo errandi statuere potest y Praeterea divini Verbi interpres legitima a Deo constituta fuit Ecclesia , ct tot hucusque ex ipsa habemus decreta vulgatae versionis sensibus innixa , ad erudiendos in vera fide Catholicos. Porro ista Ecclesiae auctoritas , atque ejus deereta suspicione erroris laborabunt, quando certum non fit , eam a Deo regi, ita ut in assequendis versionis alicujus sensibus minime
decipiatur. Divina autem Providentia quura sapietatisina ct poten
172쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. I. Isa
tissima sit, ubi finem aliquem voluit, opus est, ut media quoque necessaria ad eum finem consequendum suppeditarit. Parco aliis intolerandis incommodis quae sequerentur , si versionum , ac praesertim Vulgatae , sensus certo intelligere non posse Ecclesia dicatur. Ceterum , uti dicebamus, non ita statuendum est , ut singula vulga tae versionis verba , immo omnia ejusdem puncta , di commata , existimanda sint divino calculo confirmata, quod generali constitutione ipsam versionem Synodus Tridentina probarit: quam nonnullorum opinionem piam potius, quam prudentem di veram putamus Nam nulla vitia in ea versione deprehendi posse , nihilque illic haberi, quod aut Graecis aut Hebraicis Codicibus pe altus non respondeat, qui affirmare velit , aut in hujusmodi eruditione plane sit hospes oportet, aut nimio Zelo rapiatur. Hos errores , si ita appellare placet, haec menda, & hasce qualescumque discordias a Graecis aut Hebraicis Libris, immo inter ipsa exempIaria Latina , saepe notarunLviri Literarum scientia praestantes , Theologi , & Catholici, di in
ipsa arce Religionis Roma; neque ignorarunt ipsi Tridentini Patres. Itaque authentica in iis solum proclamata vulgata versio , quae ad fidei & morum doctrinam faciunt , in quibus dignoscendis & constituendis ineoncussa sunt legitima judicia Ecclesiae & Apostolicae Sedis.
Reliqua dissimulata sunt, di Eruditorum arenae relicta , utpote nota necessaria; neque enim in sensibus , rebusque minime necessariis statuendis divinam opem sibi tribuit Ecclesia . Proinde ea tantum mens Tridentinis Patribus suisse videtur , ut vuIgata versio sine erroribus & fidelis esse credatur in Doctrina ad fidem & mores pertinente ;& sapientissime decretum est, eam in disputationibus , di concionibus publicis , di sacris Mysteriis adhibendam esse, tutoque adhiberi posse , reliquis Versionibus posthabitis , in quibus tales praerogati vas non agnoscit Ecclesia . Uerum ne alias quidem improbavit Uersiones, quae bona fide concinnatae fuerint, di quantum fieri potest , veritatem originalis textus di Traditionem doctrinae verae exprimant multoque minus Hebraicos codices , di LXX. Interpretum versionem explosit. In hanc rem praeter Sixtum Senensem , Andream Uegam, Melchiorem Canum , Genebrardum, Marianam , Serarium, Boniserium dc alios, consulendus est doctissimus Cardinalis Pallavi
173쪽
Ecclesiastica judieia de priυatorum homiηum Libris , Verbis, re Senis
sibus , ad fidem pertinere minime υidentur . Et tamen doctrina in iis aut probata , aut damnara , Fide supranaturali credenda . Ipsa illa judicia quandonam certa quoque credenda sint , quamquam
non assensu diυinae fidei. Ωκιd beio Disciplina praecipiat. In Ian. senii causa quid praestandum. ATque hactenus de Ecclesia interpretante verba, phra ses, &sensum tum Canonum , tum Librorum , quos conscripsere Sancti Patres, quum de Traditione colligenda , &salutaribus Dogmatis sanciendis agitur. Restat, ut&de sensibus Librorum aut dictorum agatur , quorum Auctores fuerint privati homines , aut Haeretici, aut alii ab Ecelesia proscribendi. In his utique judiciis quan- ea libet evidentia & cura peractis, quantumlibet suspiciendis ac venerandis , eamdem ipsam peculiarem divini Spiritus opem adesse nota arbitror, quam in sanciendis Dogmatis Ecclesiae tribuendam esse credo . Potissima hujus asserti ratio est , quia non omnibus suae Sponsae judiciis se praesto futurum Christus pollicitus est , sed iis tantummodo , quibus constituenda est, explicanda, ac proponenda sa Iutaris doctrinae veritas, & eliminandi errores. Hujusmodi vero judicia de Privatorum hominum verbis ac phrasibus non doctrinam respiciunt , sive sanam, sive haereticam , sed solos verborum sensus suapte natuis a mutabiles, aut intelligibiles secundum arbitrium atque opinio. nem mortalium. Mutabiles quidem sunt, di aequivoci interdum ,
tum in Patrum, tum in Conciliorum monumentis verborum sensus.
At quum necesse sit , it Iinc petere Traditionem, veramque doctrinam, necesse quoque est , ut Deus Ecclesiae adsit sensus illos interis Pretanti , eamque ab errore tueatur , quando iplam constituit columis Nam ct custodem Ueritatis. Λ verbis autem , & phrasibus Scriptoris alicujus , hominisve privati , neque cognitio, neque conservatio Catholicorum Dogmatum pendet. Iam aliunde sancita sunt, aut sanciri debent Dogmata , di secundum i Ila expendendi sunt eorum Librorum sensus , non autem secundum sensus eorum Librorum sunt expendenda Dogmata. Hoc est: quia ope divina certo Ecclesia cognoscit, quid Canonum & Patrum verba sonent, doctrinam Fidei ad eorum sensuum normam constituit. At contra ideo de Librorum Privatorum sensibus Ecclesia judicat, quia ipsos jam constitutae doctrinae aut advertantes aut consonos animadvertit. Igitur, etiamsi
Ecclesia in hujusmodi Librorum sensibus intellige udis falleretur quod tamen accidisse , nisi evidenter contrarium pateat, numquam a piis. Disiligod by Corale
174쪽
1M RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. I. Iss
a piis fidelibus putandum est ), non ideo periclitaretur doctrinae veritas, non ideo Ecclesiae praerogativa in Dogmatis statuendis quid
ubi ergo constat constare autem facile potest quam doctrinam
probare aut damnare Velit Ecclesia, dum effatum quodpiam privati alicuius hominis probat, aut damnat: necesse est, ut integro animi& cordis assensu eam cum Ecclesia amplectamur aut abominemur doctrinam . Nulla deinde est necessitas, ut eodem etiam amensu fidei credamus effati illius verba revera sonare & significare id, quod Ecelesia probat, aut damnat, nosque cum illa probamus sive damnamus. Certe non apparet, cur dicendum sit spectare ad fidem peculiare hoc factum. Non illud olim revelavit Deus; ne nunc quidem Ecelesiasticis Iudicibus opus est ut revelet, aut saltem ut extraordinarium conserat auxilium , ne in assequendo eorum verborum sensu erretur, quando sive ea Auctoris verba id significent, sive non significent, ratum certumque stat de Doctrina Ecclesiasticum judicium, di Christiano gregi evidenter constare potest , de qua doctrina judicium tunc fuerit pronuntiatum . Id ex obvio verborum sensu facile agnoscitur. Si dubius & aequivocus est ille sensus, ipsum per alia verba explicare & determinare solent Ecclesiastici Iudices, uti pluribus exemplis confirmari potest , donec fidelibus evidenter innotescat , quam doctrinam aut configere , aut commendare tum velit Ecclesia . Ita in Ian senii negotio dum Romana Cathedra, aut Ecclesia congregata explicet si opus est, communi tamen sententia non est opus alisque statuat, quem sensum , & quam doctrinam ipsa damnavit dam. natamque velit in V. Propositionibus Jan senio tributis: Dogma Fidei tunc in tuto erit, atque errori praecludentur viae; neque ulla necessitas amplius erit, credendi supra naturali assensu, eamdem illam damnatam doctrinam in Ian senii verbis atque intentione fuisse , quum id scire, aut credere, nescire, aut negare, merum tantuminmodo factum respiciat, a quo doctrina fidei nequaquam pendet. Sed alia quoque suppetit ratio, quare ad fidem pertinere non pons ni Ecclesiastica de privatorum hominum Libris, verbis, ac sensibus judicia. Hominum verba aequivoca, ut diximus, plerumque sunt tum ex institutione populorum , tum ex usu Scrιptorum , metaphoris aliisque tropis utentium. Non unus itaque , sed diversus plerumque iis sensus subest . Neque impedire Ecclesia potest , quominus aliena dicta aequivoca tionibus scateant, di aequivocos se usus pariant. Neque hoc impedire miraculorum Ope Deus voluit, aut vult, quum satis
ipsi si e taeere, ne in interpretandis explicandisque divinis Libris, di colligenda Traditione, di proponenda vera doctrina , errare possint Iegitimi Ecclesiae Catholicae judices. Hinc est, quod Ecclesia ita statuere non potest, unum quempiam sensum verbis alicujus Libri, sive
175쪽
is6 DE INGENIO RUR MODERATIONE
propositionis inesse , ut alius sensus subesse non potuerit, ac possit;
quamquam simul ac statuit, quodnam dogma sub iis verbis ac sensi istius e laudi ipsa arbitretur, ipsuinque damnat , dubitandum amplius non sit, quin recte di sine errore damnarum illud dogma fuerit. Experientia ipsa his suffragatur. Certe Ecclesia enuntiationes easdem
secundum varios sensus acceptas , nunc adprobavit, nunc improbavit, & eadem omnino verba modo aversata est, modo amplexa , pro ut ipsi visa sunt signare aut pravam aut rectam doctrinam. Ita celeishris illa thesis: Christus est unus e Trinitate , s ve unus de Trinitate passus est, ab Hormisda Romano Pontifice aliisque Catholicis rejecta priis
mo fuit, quod ejus sensus ad Eutychia nam Haeresim accedere credere istur, & ab ipsa significari, divinam naturam humanis doloribus ac in is firmitatibus suisse obnoxiam. At subinde eamdem thesim uti Cathois Iicam recepere Ioannes II. & Vigilius Romani Pontifices , atque Oeeumenica Synodus V. quum nempe in Catholico sensu accepta fuit, di credita veram Ecclesiae Catholicae sententiam sonare , atque exprimere. In Synodo Antiochena vocem Homousion Episcopi complures proscripsere , in sensu Pauli Samosateni acceptam ; Nicaeni vero Patres in sensu Catholico consecrarunt. Ita & tempus fuit, quo variae circa Incarnationem sententiae secundum varias illarum intelligenistias male aut bene sonabant. Quum Pelagii Literae, ac Coelestii Libel-
Ius de gratia Dei coram Zosmo & Romana Synodo lectus fuisset, Li-heIIus stle Caibolicus dictus est, uti scribit S. Augustinus Lib a. ad Bonifacium Papam Cap. 7. ita ut Zos mus , pro iam a utriusque Haeretiis ei solicitus, non sine aliqua indignatione ipsos purgarit apud Africa mos Patres, inquiens Ep. q. m ne MIIus locus in quo Dei gratia, υeIadjutorium praetermissum My Verum Pelagius nomine Gratiae non peculiare Dei donum animae infusum , sed legem , doctrinam , exempla Christi, aliaque externa adminicula intelligebat. De hoc sensu monitus Tosimus ab Africanis Patribus , adprobatos ante Libros eorumque Auctores anathemate seriit, ab Ecclesia ejecit. Multus sim , si
alia in hanc rem exempla congerere velim, quibus videas, in asseis quendis privatorum Librorum , verborumque sensibus tam certa non
esse Ecelesiae judicia, ut divinam fidem exigant, quum tamen eisdem semper sit divinitus certissimum de doctrina judicium. At in quiat aliquis: Ergo, si erroribus obnoxia est EceIesia in damia nandis privatorum Librorum sensibus, nullam hujusmodi judiciis fidem habere debebimus. Ergo liberum erit unicuique , aliter eo Ddem Libros, & privatorum hominum dicta ac verba , non secundum Ecclesiae interpretationem , sed pro intelligentia sua , explicare, ad ineo ut superflua quoque dici possint hujusmodi decreta. Ergo frustra tot ictibus Apostolica Sedes percusserit reluctantes adhuc Iansentanorum reliquias; immo parum aeque praeceperit, ut V. Jansenti Pro- Diqiligod by COOste
176쪽
IM RELIGIONIS NEGOTIO LIB. I. Is
positiones in sensu ab eodem Ian senio intento proscriptae, non ore solum , sed corde etiam a fidelibus ejurentur. Ita argutentur quidam, splendida in speciem, sed fallaci plane ac temeraria consecutione. Dicimus igitur, non exigi certe, ut divinae fidei assensu credamus , hominem quempiam ab Ecclesia, sive ab Apostolica Sede, tamquam Haereticum damnatum , reipsa talem quoque esse in conspectu Domini Dei, cujus unius est hominum corda scrutari; aut revera alicujus Libri sive fiuctoris verba id sonare, quod damnatum ab Ecclesia fuit; eumque habere sensum, quem Ecclesia ipsis tribuere videtur. Fieri Poteli, ut ex aliis monumentis post judicium primum detectis, & ex
diligentiori locorum , verborumque collatione ille qui antea prave sentire putabatur, in recta sententia fuisse postea deprehendatur, ejusque verba commodius & accuratius explicata, ab impietate liberentur. Quod quoties secundum germanas Criticae regulas , & sincero patrocinio praestetur, neque ab Ecclesia, neque ab Eruditis moleste serendum est. Major enim cura Veritatis, & Christianae Caritatis habenda , quam proprii judicii, quando ejus naturae iudicium non est, ut necessario veritas cum ipso conjuncta incedat: quod in Ecclesialti eis de Doctrina , seu Dogmate , judiciis rite peractis semper fieri, est apud nos exploratum. Ex adverso etiam contingere potest , Di re melius explorata atque discussa, qui Λuctor, qui Liber ante ab Ecclesia aut probatus aut absolutus fuerat, male sensisse, di haereistica dogmata continere postea noscatur , di aequissime tamdem damnetur . Ex hac regula Ibae Epistolam , atque Theodoreti Capitula , quae in Concilio Chalcedonensi censuram Patrum effugerant, eorum Auctoribus Catholiere communioni redditis, deinde Oecumenica Synodus U. execrata est, impiisque sententiis atque erroribus scatere deprehensa justissimo anathemate percu Iit . Rursus Honorium Romanum Pontificem oecumeni ea Synodus VI. Haereticis accensuit , ejusque Epistola ad Sergium tamquam impia proscripta. At veritati di aequitati suus perpetuo futurus est locus. Utique post tantum antiquitatis consensum ego negare non ausim pareant Baronius, idi alii quin anathema dictum Honorio suerit ; sed eum Baronio, Bel Iarmino, & aliis contendere & nos possumus , Honorium male revera non sensisse de Christi voluntatibus: neque Haereticum plane fuisse .
Restat adhue illius Epistola. Nihil ibi doctissimis viris occurrit, quod
considerata temporum & rerum conditione , verum referat Mono thelismum, hominemque faciat impia tradentem . Quare damna tam in Honorio doctrinam nos quidem execramur; at Concilii se
tentiam de Persona & Scriptis Honorii certe suspiciendam , sed non
omnino certam censemus , quod & quam plurimi ante nos censuere,
scriptisque prodidere , plaudentibus Eruditis , dc Ecclesia , atque Apostolica Sede post tot annos nequaquam improbante illorum cian
177쪽
silium. Video, in magnis ambagibus versari, qui Epistolam i IIam
merito fuisse damnatam evincere conantur, di Baronium atque Belis Iarminum cum sua sententia componere volunt. Ceterum , quotiescumaue Ecclesia , aliquem aut Auctorem aut
Librum post plenam caulae cognitionem damnavit , di illius me nistem , istius sensum, quantum fieri potest in humanis, accuratissime investigavit, di conceptis verbis de adhibita diligentia, & de sensu proscripto monuit fideles, confirmata sententia priore, & improbaisio illius Auctoris si ve Libri patrocinio; tantum roboris EeeIesiasticis judiciis accedit, ut iis non aequiescere, dc adhuc adversari, non rein meritas tantum, sed scelus sit, idque uon leve . veneranda sempersunt Apostolicae Sedis , dc Ecclesiae, vel de his rebus judicia. Attamen tolerare interdum Ecclesia solet ac potest, ut damnatis Auctoriobus, Librisque proscriptis modesta dc humilis defensio praestetur. Melius ipsa amat suos habere innocentes , quam reos, di quamquam prius rite judicaverit secundum allegata dc probata : nihilominus aequi deinde bonique facit hujusmodi etiam patrocinia, utpote quae interdum veritati prospicere , semper Caritate abundare possunt. verum, postquam Ecclesia nulli diligentiae pepercit , di patronos nihil solidi asserentes, immo cavillationibus tantum causam agentes, silere jussit novis decretis , humillime parendum est. Et non divina
quidem, sed pia fides, & non oris tantum , sed & animi reverentia est his adhibenda judiciis. Ad leges Disciplinae , quae interdum tutelam suscipi reorum sinit,
pertinet etiam nostrae sententiae aequitas. Tum Ecclesiae interest aperire, tum fidelium cognoscere, qui sint Haeretici, hoc est homines Catholicae Fidei vel voce vel scriptis adversi, & qui sint Libri sensibus perversis , dc errorem spirantibus contaminati, ut vera Christi Doctrina incolumis in congregatione fidelium servetur, dc omnis erinrandi causa auferatur. Utramque pestem vitandam esse scimus e Christi ejusque Apostolorum imperio, ne, ut ait ApostoIus Z.ad Tim. III. x Mali bomines , seductores , N errantes, in errorem nos mittant.
Porro ex institutione divina Pallorum est , sci I ieet Episcoporum , ac potissimum Apostolicae Sedis, lupos hujusmodi detegere , dc venena. ta pascua removere. Ipsorum est judicare, quid ovibus fugiendumst, quidve sequendum. Igitur sine crimine, sine temeritate negari
obsequium, & pia fides non potest hujusmodi judiciis, ubi dilige n-tissimo examine legitimi Iudices causam versavere ; ubi statu tum est , nullius ponderis esse adhibitas in patrocinium personarum
atque Librorum , rationes. Cur enim temerarium non sit , priva
tam suam opinionem solenni Ecclesiae dc Apostoli eae Sedis , hoc est , Iudicum a Deo constitutorum , sententiae praeponere in re tanti momenti R Nisi his decretis humiliter dc ex animi sententia obteram
178쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. I. Is s
perandum , atque acquiescendum est , sique retractari uia judiei a
possunt, quamquam adeo exquisite peracta: quando nam constabit , qui sint Haeretici nobis ejurandi, quae sint verba male sonantia , qui sensus impiam doctrinam referentes λ Quotidie non acquiescenti, non obtemperandi causas nectemus, atque interea Haeretici frustra damnati bacchari pergent, eorumque Libri sensibus perversis insecti doctrinam perversam animis pervicacibus aut incautis legentium in. stillare non cessabunt. Quem quaeso judicaturum de sensibus verborum, de mente Scriptorum amplius appet Iabimus, quando Ecclesiam, Concilia, & Christi vicarios auscultare nolimus, a quibus tam solenni judicio haec etiam causae pars& eontroversia diremta est e Utique non sunt e caelo expectandi finge Ii, ut his quaestionibus finem faciant. Numquamne parendum est λΑt,inquiunt, nos Doctrinam ab Apostolica Sede,& ab Eeelesia damnatam damnamus; non enim illic errori obnoxia est Ecclesia Christi Sponsa. Hanc autem Doctrinam verbis & phrasibus illius Libri eontineri , eamque illius hominis menti revera insedisse, neque divinitus
cognoscit Ecclesia, neque jure nos ad credendum cogere potest. Silenistium prae reverentia adhibebimus. Majora praestare necessum non est. Nam quei certos nos Ecclesia de re illa faciat, quam ipsa certo non cognoscit , di in qua judicanda errare potest λ verum argutiis talibus Ecclesiae mandata eludere nefas est; & qui iis utitur, Fidei quidem leges
se habere perspectas prodit , Disciplinae autem prorsus ignorat. Nimirum Disciplina praecipit, ut his etiam judiciis rite peractis animum pie fideliterque submittamus. Cordi nobis futura est prae omnibus Catholica Doctrina : ergo abominandi, qui Illam corrumpunt voce, scriptis; ergo damnanda scripta di sensa , quibus ex Ecclesiae
sententia continetur male sana doctrina . Cujusnam vero est, nisi
Episcoporum , dc praecipue Romani Pontificis, juridice decernere, rui sine isti Auctores nobis execrandi, quive Libri, verba, dc Phra- es veneno infecta λ Recta igitur ratio docet, hos prae aliis Auctores, I imosque esse a nobis damnandos, quos Ecclesia per iuridicam di
solennem sententiam damnavit , di damnandos mandavit . Itaque
huic damnationi quisque fidelis corde di ore subjicere se debet , di inanem, ne erret in obsequendo, timorem deponere. Ferendi ergo non
sunt ii Iansenti Episcopi olim I prensis affectae , qui post celebre ae rein petitum ab Apostolica, Sede, & ab Ecclesia uni versa receptum Ianissentanae causae judicium cedere nolunt & obsequi, di quorum nonnulli sub specie tuendi lanianti di vindicandi a nora haereseos impacta , non quidem ejus personae, ut constat hujus controversiae peritis, sed ipsus doctrinae errores damnatos de sendere & tradere non dubitarunt, Summis Pontificibus , Episcopis, omnique Eeelesiasti ea ac seculari auctoritate contemtis.Sibi igitur irascantur, si Disciplinae severitatem
179쪽
in se experiuntur , qui Disciplinae Legibus adeo temere adversantur fFieri non potest,ut gravem Ηςretici cordis suspicionem non ingerant, dum tanto molimine deploratam Ian senii causam tuentur. Nam quod est ad novissimum Clementis XI. Pontificis Maximi deere tum , nihil aequius efformari potuit, quam quum statuitur, non ore solum , sed oe corde rejici ae damnari ab omnibus Christ fideIibus debere dan natum in V. Propositionibus Pansentani Libri sensum , quem illarum υerisba prae se ferunt, nec alia meηre , animo , σνς credulis are formulae Panissentanae condemnationis subscribi licite posse . Iure cuti diximus exigere a Fidelibus Ecclesia potest, ut Libros, hominesve a se damnatos
damnent. Quis autem mentis compos, di verae Theologiae gnarus,
sibi persuadeat, licere aliquid ore damnare, illudque ipsum interea corde amplecti ζ Ista linguae & animi dissensio ullisne potest ratiunculis dealbari, atque excusari λQuod autem Apostolica Sedes in Ian senii causa nunc exigit, non nudius tertius exigi coeptum est , sed ab ipsis Ecclesiae incunabulis
invaluit. Ubi quempiam Haeresis Ecclesia damnavit, tum continuo praeceptum est , ut illum omnes pro Haeretico haberent, atque ut salistem Ecclesiae Ministri ipsum disertis verbis execrarentur . Formulae etiam, sive fidei Prosessiones fuere constitutae , quibus scribenis dum erat, uti post Iantinianam controversam actum pariter fuit. Qui hosce Haereticos, eorumque scripta ejurare noluerunt, tum de
Haeresi suspecti, tum Haeretiei si evidentia maxima suberat & ipsi
proclamati sunt. Unius Theodoreti exemplum memorasse sufficiat . In Chalcedonens Concilio Act. 8. tergiversabatur ille, nolebatque Nestorio statim anathema dicere. Post varias interpellationes , mi nitati sunt Patres se pro Haeretico ipsum habituros, nisi in Haereti iacum Nestorium anathema aperte pronuntiaret. Tum ille amplius non cunctatus , paruit, & orthodoxe sentire ex hac professione creditus suit. Ceterum sequenti seculo iterum in scenam Theodoretus rediit una cum Iba Edes eno, ac Theodoro Mopsu est eno in celebri trium Capitulorum causa . Scripta istorum, tamquam a recta fide abhorrentia damnavit Synodus V. Oecumenica, reluctantibus pleri sique Asrica:&Istriae Episcopis , Chalcedonensis Concilii incolumitati
tunc immerito paventibus, qui & inde perniciosum Schisma conflarunt, quum alioquin omnes in doctrina fidei consentirent. Sed ejus Concilii judicium , cui primum reluctatus suerat Uigilius, ratum tamdem ipse habuit, aliique deinceps Romani Pontifices, ac succetasu temporis immutabile stetit. Tum vero inexcusabiles habiti, qui eidem judicio subscribere noluerunt, & poenis ac censuris compulsi sunt ad subscribendum . Quamvis enim, uti vidimus, ad Fidei Dogmata non pertineat Personarum , Librorumque damnatio, attam ea
ad Disciplinae leges spectat sacere, di exigere, ut di hujusmodi judi-
180쪽
eiis reverenti animo & humili assentiantur fideles , eosque , nisi obse quantur, temeritatis, scandalique crimine merito posse damnare quum disciplinae contemtum, & perversae doctrinae suspicionem a se depellere isti non possint, si Libros & Λuctores solenniter iterum que damnatos damnare recusent. Ad ejusdem Disciplinae auctoritatem referendum est, compellere posse fideles ad pie credendum & fideliter obsequendum in tot aliis factis a Deo quidem minime revelatis , sed moraliter evidentibus, & ut talibus ab Ecclesia rite iudiea , ''',im, morum regimen quo dammodo pendet. I alia habeto, qui sint legitimi Successores Petri legitimi Episcopi, ac Reges; quae sint Oecumenica aut probata Concilia; quae Decreta indubia Romanorum Pontificum; quae germana Patrum scripta; &quid interdum revera sentiat aliquis ex Patribus di quis Caelitum albo sit adscriptus, ct alia ejusmodi, in quibus modoma JOrem , modo minorem reverentiam Postulare poterit Ecclesia pro majore aut minore rerum certitudine atque evidentia , pro graviori aut leviori necessitate ad servandam unitatem atque doctrinam & ad avertendos errores. Uno verbo, hujusmodi factis, a Deo quidem non revelatis, sed tamen cum Dogmate connexis, si Evidentiam praeserant, demens sit, di nonnumquam reputetur Haereticus , qui crede. re& obtemperare nolit Isin ambigua & dubia apparent, adhuc praeis G at Ecclesiae sententiam serenti, utpote judici divinitus ad nos regenia dos constituto, quam Infirmo nostro ingenio, piam adjungere fidem , ne ob tam orem an certi di minime periculosi erroris in crimen certum incurramus, quale prosecto est in tanto discrimine aut coria rumpendae doctrinae, aut scindendae unitatis, obedientiam Praenosiatis noliris, rationem pro nobis Deo reddituris, pervicaciter denegare . Atque hactenus de judiciis Ecclesiae in Factis ad Historiam Eeele si allicam pertinentibus, atque a Deo minime revelatis.
D profanis Artibus , Seientiis , ae Historiis magna Ingeniorum IAbertas. Sed re haec ab Ecclesia tune coercenda , quum per eas sententias aliqua ex parte taditur Fidei Doctrina , aνι Lacrosanctae Lιterae erroris sυe mendacii si picione asperguntur. Sublato buiusmodi perιeulo , Iιberum est in bis sentire , quae υeID - Regulae nonis nullae in bane rem Sacrarum Literarum scopus . uuandonam sit.