장음표시 사용
271쪽
232 DE INGENIORDM MODERATIO ME
Iam, quantopere eum transversum rapiat aristus, di malae causae ruis tela , dum carpit affectionem aximi 'Foporum , ct ceterorum Claris rum Afro m, qaea aegre patiebamar sibi contradici a Dontistis . Ad quine vestigio addit: Quis ferat eum perseqiruti nem diri pati , cui diaeν , quod non dbminetων aliis, aeque ac miseros , qui suovitatibus amnibks. θοαιiantur ,. in exitium mi suntων , is stibin caerimis . immo ει occidanturnam hoc factum IIquet ex sesia C. in qua Anuflixus latercedit ne fiat Haec ille de Episcopis finis , di Auguvino potissimum , dicentibus se persequutionem a Donatistis papi . Nihil autem ego adseram domuictis, exitiis, & paenis in Donatistas congestis ab Imperatoribus.
Satis enim est monuisse , id hominum g us. haec Omnia nimium com meruisse , quum jam eorum Schisma non Deo taretum oc Ecclesia ad v ersaretur , sed, humanas quoque Leges pessumdare L . Quam immaniter in Catholioos, eorum qua sacra TemplL , di vel ini ipsos Episcopos caedibus etiam patrativgrassati fuerint; quam pervicaciter Imperatoriis edicti, , di omnibus pacis, consiliis restiterint nem Norae, di ne ipse quidem Pheroponus . Sed qualiter assecti erga o natistas fuerint Λfricae Antistites Catholici , eorumque Clerici , praeterire non debeo. Cum Augustinus pluribus in Libris, . tum. memorabile quoddam factum , numquam interiturum , sat pro dit , a Catholicis non res aut Cathedras Donatistarum , sed ipsos Donatistas sitisse quaesitos ἱ eosdemque ini Africa Praesulex Catholi. cos a libidine dominandi longissime abfuisso. Λntequam Carthagi.niensis Collatio anno Ch. I. haberetur , in qua de vera Ecclesia disputatio ineunda , & de concilianda pace inter Catholicos atque D natistas agendum erat ,. deliberatum in Catho icorum Concilio fuerat , quibus conditionibus excipiendi essent Donatistae post pugnam . In mentem aliquorum subiit offerro, ut vincentibus ad verissariis Catholici omnes Episcopatus muneri renuntiarent , & unio versae plebes Africae Christianae accenserentur Donatistarum Epis.copis . eliod si vincerentur Donatistae , nihil tamen deperderent , dum in communionem Catholicae Ecesesae redirent. Singuli Epis copi Catholici non indignarentur in honore & munere socium ocae qualem habere , ubicumque Episcopi d o Schismatis causa conis statuti ante fuissent. Uno eorum deiuncto , alter superstes integrae Ecelesiae praeessee. Μinime probatum iri hasce conditiones a reliquis Episcopis Catholicis Alagusi nus di alii nonnulli suspicaban. tur , quibus amor pacis , & Caritas is ita suggesserat . Nam & id contra Canones erat, & nonnullis incommodo gravi esse potexat . verum,. ut ipsius A ugustini verbis utar in Lib. do Gesa. cum Emer. n. quando υentnm est, ut hoc palam feret , in Concilio univeηsarum tam frequereri, paene trecenturis Episcoporum, fio pIacuiι omnibus , sic exar.
272쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. II. 233
non perdere, sed Deo tutius commendare . Legatur Epistola ab eodem Concilio ad Μarcellinum Tribunum hac de re conscripta , ubi praeceteris egregia illa verba tacenda non sunt: Episcopi propter Christiaxos popuIos ordinamur . Muod ergo Cbristianis popa Iis ad Cbristianam pacem prodest, hoe de nostro Miscopatu faciamus. Si se i utiles fumus , cur Domini aeternis Iucris pro nostris temporalibas sublimitaribus inυidemus qEpiscopalis dignitas fructuosior nobis erit , si gregem Christi magis deposita coIIegerit, quam retenta disperserit. Nam qua fronte in futuro seculo promi1sum a Christo sperabimus bonorem , si Christianam in hoc secuIonoster bonis impedit unionem ἰ Neque tum solum Donatistis hanc in Episcopatu societatem Catholici obtulerant. Iam pridem id fecerant, uti significat Optatus Mileuitanus Lib. I. His .
Ecce memorandum iacinus Episcoporum Afrorum , quorum C Titas erga Donatistas contumacissimos in aliis etiam iisque plurimis occasionibus effulsit , ut jam satis intelligamus , non nisi ab animo aequitatis oblito , aut surente prae odio , erumpere potuisse , quae de illorum ambitione & dominandi cupidine nuper a Phere pono audivi mus . Neque heic detinebo Lectores, tot alia monimenta producen d O , quibus constet , Catholicos Africae Episeopos , dc Augustinum in primis, id unum in votis habuisse , ut a stultitia , seu potius caeco furore Donatistas revocarent, ab extremis supplieiis immanium ca dium reos vindicando, di eorum Cleri eis & Episcopis eum Eccles a vera conciliatis pristinos honores ac munera quaeque servando . Quei componi illa polIant eum iis, qisae infra addit Phere ponas λ Dexs ex
nostra salute nosi lucrabatur. Sed Afri Episcopi, auctoritase , di iι
re , μιqMe opibus eo majores erant, quo greges eorum numerosiores fieban , quae non uIιima causa barum vexationum fuisse videtuν . Cur vero dicat
Censor , Deum ex noltra salute nihil lucrari , javat explicare lege tibus, quam male ista huic sedeant Ioco. Respondebat Augustinus Donatistis, Ecclesiae Catholicae crudelitatem obsesentibus , severitatem hojusmodi non culpandam , sed laudandam . Caritas enim cum iis vexationibus conjuncta erat; & Caritatem non minus misericordia, quam severitas decet. Exempla inde malia congerebat , ut ostenderet non ideo quemquam accusanduin, quod alteri noceat , at quosnolestus sit ; sed animum illius esse respiciendam , qui tum magis misericors, di benevolus, acti saltem justas est, quum magis interdum saevit. Hane in rem inter alia seribebat Augustinus , Deum p prio Filio suo non pepereisse , sed pro nobis omnibus tradidisse illum. At Phere ponus a Quid fimile ess ae iani Dei patientis volentem Fi-ιium suum occidi, insalutem bumani generis , a seeIeratis Dominibus , ac moli nibus Eeclesiasticorum , qui concitabant Magistratus in miseros Do- ηο3istas λ Tum petiv Pherepcious , an quisquam inter Alios Iam Per frictae frontis fuerit, is auderea postulare ab infelicibus Danaisis , ut
273쪽
as 4 DE INGENIORUM MODERATIONE
crederent CatboIicos tam bene erya eos, quos vexabant, affectos, quam erat Deus erga homines , quum Filium suum υexationibus traderet , ut genus bumanum saIυaret Ad haec addit, quae nuper memoravimus ;& orationem tamdem ita concludit: AI Rbetor noster non tantum υeri , sed ne υerisimilis quidem, ullam rationem babet. Nec opus erat: quum bifce
argutiis minime cessuros, mulctae, carceres , exilia , mors manerent . Quam plane verum est litigare volentem, rationes interdum, numis
quam convicia deficere posset Sed dolendum est , incidere Lectores non satis cautos in id Auctorum genus, qui nihil pensi habent in pu-bricum efferre , quicquid non Ueritas attente perspecta exerere , sed ira praeceps effutire jubet; quique sibi prius, tum auditoribus suis ,
magna confidentia imponere non dubitant. Quis autem, ut Phere. pono jam respondeamus , tam leviter Libros Λugustini, atque Historiam Donatistarum percurrit, ut statim non intelligat, quam calumniose dicatur, nullam Augustino & Afris Episcopis curam fuisse Veri, di ne verisimilis quidem; immo ne hoc quidem sibi necessarium illos putasse λ Tot egregia volumina in Donatistas conscripta , tot Collationes quaesitae ac institutae , tot fortissimae rationes a Cathois licis adhibitae , vel me tacente , produnt , an Augustino , ejusque in Africa collegis , Veri ac Verisimilis cura studiumque fuerit , & an Potius severitatis quam argumentorum vi emollire ac frangere ipsi optarint pertinaciam Donatistarum . Quod autem de morte Haeretiis cis eisdem illata Phereponus interserit , Iudibrium pariter veritatis est. Severas in se leges, ut ita dicam, ab Imperatoribus extorserat immanis jam facta crudelitas Donatistarum . Ipsae tamen leges severiores neminem mortis damnabant , eo quod Haereticus quisquam tantummodo seret . Non supplicio capitaIi , scribit Augustinus Ep. SO. nunc I 8 s . Cap. 7. propter servandam etiam circa indignos mansuetuis
dinem Cisistianam , sed pecuniariis damnis propositis , S in Episcopos,voI minifros eorum exilio constituto . Si quidam ex iis morte violenta sublati sunt: pauci, & grassatores , re Circumcelliones multarum caedium rei fuerunt. Epitcopi vero , & Augustinus in primis , intercessere semper , ne illo usque descenderent justus alioqui rigor , di cohibendi nimii furoris necessitas . Immo ipsas lenire mulctas , dcle ges ipsas mitigare , quantum licuit, omnium cura fuit . Id constat ex variis Augustini Epistolis. Quod si plus quam par erat, quisquam militum Caesareorum , sive Praesectorum, abusus est auctoritate legum in personas iacultatesque Donatistarum , id in omnium aequissimarum legum condixionem referendum', quarum nulla hujusmodi in sortunio obnoxia non est . Id contra mentem ipsius Imperatoris factum, & praecipue Episcoporum , Omniumque proborum. Hac omnia,
a jebat Augustinus, displicent bonis , re ea probibent , S cobibent , quantum Ioloni: quantum autem non possunt, ferust: oesicut dixi , pro pace lau-
274쪽
1M RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. II. ass
dabiliter toIerant, non ea laudabilia , sed damnabilia judicantes . Quod est ad comparationem divini erga homines affectus , dc Episcoporum erga Donatistas, nemo certe Catholicorum ita desipuit, ut secum Deo componeret. Sed nemo itidem suturus nunc esse debere ea deo sui oblitus, ut pravum in Epi scopis Afris animum fuisse contenderet, eorumque tum ambitionem , tum avaritiam assirmaret eauissam dedisse invocandi in Donatistas legum subsidii . Qui Clericis ocEpiscopis Donatistis omnia ut prius intacta volebant, offerebantque vel Sedes proprias, ut eos Christo ac verae Ecclesiae lucrifacerent: qua
ratione censeri, qua fronte dici possunt abominandis cupiditatibus ad vexandos Donatistas impulsi λ Id multo minus suspicari nefas, si temporum illorum Historia sincere consulatur, di quantopere publieam pacem Haeretici illi immanitate sua turbarent , innotuerit , & quid
eorum querelis atque calumniis Sanctus Augustinus responderit, praeiscipue in memorata Epist. L nunc Iss. Ceterum petenti Phere pono , an quid simile reperiri possit inter actionem Dei tradentis Filium suum pro salute hominum , dc Catholicorum concitantium Magistratus in miseros Donatistas, respondemus non exiguam similitudinem intereedere , quantum tamen patitur infinita operantium differentia, ut actiones ammi lentur. Sicuti enim Deus, quo infinitae suae Iustitiae fieret satis, & humanum deinde salvaretur genus , voluit, non quidem scelus Iudaeorum , sed tormenta dc mortem Filii sui; ita etiam Episcopi Afri, quo a pertinaci errore , dc a certo gehennae periculo Donatistas deploratos averterent, castigationes in ipsos deterni voluerunt. Utrobique severitas, sed justa severitas conspicitur I utrinque Caritas effulget I utrinque per severitatem magnum hominibus quaeritur bonum , dc proinde justa , pia, ac laudabilis cum Dei, tum Episcoporum actio est, nisi quod hominum opus , quamquam justum& pium , nulla ex parte aequare potest divini Operis pretium , atque successum. Neque porro necesse est , ut in omnibus , dc minutissimesbi respondeant res comparatae, dum in eo vigeat similitudo, in quo res ipsie assimilatae suerunt. Quae quum ita sint, quis jam pudorem , sive ut dicere jam licet, impudentiam Phere poni non miretur , dum hac de causa ait: Pudet immorari confutandis ejusmodi ratiocinaIionibus, quae ne Logicae quidem Tironibus bodie condonarentur pMulto magis mirabitur Lector hominis confidentiam , quum intelliget, numquam institutam fuisse ab Augiistino comparationem inter Deum ejusque actionem , dc affectum erga homines I dc Episcopos Afros, eorumque actionem , atque affectum erga Donatistas. Ideo tantum exemplo Dei non parcentis Filio suo , sed eum pro salute hominum tradentis , Augustinus utitur, ut generale illud effatum probet : suum boni S mali eadem faciant, eademque patiuntur , non faliis , 6 poenis, sed causis utique discernendi sunt. Et infra : Discamus
275쪽
ἰὴ simiIitudine operum discernere animos operantium, nec clausis oculis ea Iumniemur , ct benevoIos pro nocentibus accusemus . opera similia multis
exemplis ostendit Augustinus, & tamen quia diversi sunt operantium animi, diversae operandi causae: hi pios & justos, illi impios & iniquos se produnt. Certum autem est, Deum non solum passum m isse , ut innocens Filius suus a sceleratis necaretur , sed etiam voluisse, atque exegisse, ut tormentis ac morti offerretur ejusdem Filii vita. Et ipse Filius, volens quidem & liber, sed tamen obediens Patri usque ad mortem , di ejus aeterno decreto , ac voluntati obsequens, traditus est Cruci pro nobis . Reus , impius, & damnandus nobis illico videre tur , qui tale aliquid vellet atque exigeret, nisi ejus animum atque ita agendi causam discerneremus . Quum vero infinita Justitia , atque infinita Caritas Deum permoverint ad hujusmodi actionem , propterea summe pia, justa & laudabilis fuisse cognoscitur actio illa Dei, qui alioqui nihil non pium , non justum agere potest . En ergo quem in finem ,& quanto jure mentionem Dei tradentis Filium suum fecerit Augustinus, non comparans revera cum Episcopis Afris Deum , ne isque Moysen , neque Graecos pro Paulo Apostolo caedentes Sosthenem Judaeum, neque Paulum eumdem, neque Apostolos , neque ipsum Christum: quibus tamen omnibus exemplis apposite probat, justum opus ,& pium esse posse in aliquibus , quod injustum & detestandum
postea deprehendatur in aliis . Pro sua liberalitate Phere ponus comparationem istam alio detorquet contra Augustini mentem , ne se do- clamaturum tam cito materia deficiat, quamquam inter ista , ut vidimus, intercedere similitudo aliqua possit.
Sunt Augustini verba I. 8. in Epist. 93. olim 48. Cap. 2. Si semperessei Iaudabile persequutionem pati, sinceret Domino dicere: Beati, qxi
persequuIionem patruntur , nec adderet, propter justitiam. Ad haec ait Phereponus, Donatistas non solum se praetulisse Catholicis, quod persequutionem paterentur , sed quia , ut quidem putabant, hoc fiebat justitiae causa, quum nollent id facere , quod sibi illicitum esse, ac Deo displicere credebant . Tum addit , hanc animi assectionem Iaudandam, etiam in errantibus vituperandos contra esse , qui ab in vitis extorquent, ut id faciant metu suppliciorum , quod illicitum esse putant. Quamυis enim , quod inυiti faciunt, natura sua rectum esset, Deo non posset non displicere , qui non υult ore dumtaxat coli, sed potissimum animo , nec ab inviIis quidquam accipit. Ita ille. Et ei quidem gratias habebunt cum Iudaei, tum Multam med ani, & Gentiles, ceterique Haeretici vel pestilentiores , quod plaudat eorum pertinaciae in tuendis eris roribus, in impietate servanda. Sed quid reseri, quod ista protervia a non mala affectione prodeat, hoc est a voluntate non faciendi, quod
illicitum putaturῖ Num propterea excusandi , immo laudandi Judaei,& Donatistae, di reliqui, a Christo, aut a vera Christi doctrina, aversist
276쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. II.
Dieat Phere ponus, si audet, si potis est, di evacuet Crucem , & Re- Iigionem Christi. Quod si gentem illam ab ira Dei salvare nequit saliasa i IIa persuasio , atque Pervicacia : eur Vituperandi quaeso sunt, qui eos a tanta miseria liberare conantur , & in spem aeterni Regni pertrahere λ Nonne & haec animi affectio in Catholicis laudanda , quippe a Christiana Caritate progenita λ Certinimum autem est & apud nos, Fidem a libera voluntate , non a coactione esse expectandam λ Deoq; non solum non probari, sed invisos esse , qui animum ab ore discordem in Religione serunt . Sed quae a Catholicis interdum adhibentur in
Haereticos moderatae casΙΑatrones , & usus modestiis terrorum , non eo tendit, ut errantium voluntas adigatur ad veteres opiniones ponendas, fic ad meliorem amplectendam ; sed ut propter suppliciorum sive incommodorum imminentium sormidinem animi& aures attentiores praebcantur doctrinae sanar, & veritatis praedicationi. Quod si Deo displicet, quidquam ab hominibus invitis fieri, etiamsi id natura sua rectum foret, non minus etiam eidem displicet, perniciosos di impios errores ultro ab hominibus propugnari , quamquam credentibus se pro veritate certare. Quapropter si ad evitandas vexationes quisquam ficto animo ad veram Fidem convertitur, id quidem ejus vitio aut in is felicitate contingat, mon autem Catholicis culpae vertendum, qui quantum in ipsis est, hominem illum di a primis erroribus , & ab illa gravi calamitate liberum optant, & liberare contendunt. Pergit Augustinus ita scribere in memorata Epist. 93. Cap. eod. Idems semper esset culpabile persequutionem facere non scriptum esset in sanctis
Libris: Detrabentem proximo sito orexIte , bune persequebar. Aliquando
ergo S qui eam potirin , injustus est ; oe qai eam facit, jusus est. Respondet Phere ponus , hunc Psalmi centesimi locum , nihil facere a 3 persequutionem hominum , dogmata quaepiam bona fide amplectentium , nec ceteroqui deteriorum morum, quam sunt reliqui cives. David enim ibi non agit de quaυis persequutione, sed tantummodo pol licetur , se a conspectu suo ejecturum calumniatores omnes , loquiturq; de delictis , societatem civilem perturbantibus, & de quibus non ex religiosis, sed ex civilibus legibus poenae sumi possunt. Nolo heic disputare de sensu vocabuli Hebraiti , Atmith, quod tollam Phere po-nus interpretatur; reliqui vero Linguae sanctae periti interpretati sunt, suceidam, disperdam , interficiam , interficiebam , ct usque ad inisternecionem persequebar . Neque itidem placet heic inquirere, an pravae opiniones in Religionis doctrina societatem civilem perturbent,&Ecclesiam scindant , di Deo sint invisae , ac proprerea poenas quoque civiles mereantur a Regibus, quos Deus custodes etiam constituit Religionis germanae, di doctrinae coelestis . Praetereo etiam nulli coetui magis convenisse calumniatoris notam , quam Donatistis, Caeciliani, I m pera torum , J udicum omnium, di Ecclesiae universae calumnia tori-
277쪽
138 DE INGENIORUM MODER ATIONE
bus conclamatis: quod ne ipse quidem Phere ponus negat. Anima dis vertere solum juvat , Phere ponum non heic minus, quam alibi imponere Augustino, sive nesciat, sive nolit apertissima illius sensa inatelligere. Illo Psalmi loco utitur Augustinus , non uti ostendat, licere Catholicis persequi Donatistas sed ut ostendat, non ideoque misquam statim esse culpandum, quod persequutionem faciat; nam & Sanis ctus David persequebatur calumniatores, neque tamen injustus idcirisco fuit. Si semper, inquit, esset culpabile persequutionem facere , non fer piam esset in sanctis Libris Se. Propositis Psalmi verbis, conclusio. nem inde istam elicit: AliqMando ergo S qui eam persequutionem patitur, injustus es; S qui eam facit jusus es. Ubi vides, ex tribus propciositionibus, quibus con llabat Syl logi imus a Dona tistis in si ructus solam primam universalem his verbis conceptam : semper culpabile est persequutionem facere , ab Augustino salsitatis argui, & merito argui . Quocumq;enim nomine appelles, quod Regius Psaltes comminabatur calumniatoribus, grave istis molestumque futurum erat, di proinde a persequutione minime distabat, eique persequutionis, sed justae minime si culpabilis, convenire nomen potuit. Uideseriam, ab Augustinoea Psalmi verba non accipi, quasi de quavis persequutione David loquatur, neq; adhiberi, ut justa demonstretur persequutio Donatistis illata. Phere pontis autem contra ventos pugnans, sibi fingit, Augustinia. nihil aliud voluisse , quam hoc postremum , a quo tamen tunc Augustinus alienus erat. Quare Censor in ea verba confidenter erumpit: meis cine es Scriptura,uι decet, interpretari,an temere arripere υocabulum male
intellectum , vi videaris aliquid dicere , qκum reυera nihil dicasλ Hoccine est,& ego dicam,ce suram agere, ut decet,an sibi umbras essingere, ut in illas digladieris,& videaris aliquid e vincere,quum revera nihil evincas Ejusdem ponderis sunt sequentes Phere poni animadversiones ; dc utinam non pigeat Lectorem audire , ut me piget refutare talia . Occiderunt impii Propbetas, inquit Augustinus in eadem Epist. 93. olim 48.Cap. ΣΠ 8 occiderunt impios S Prophetae. Ad quae Phere ponus. Quo Diam propter meras opiniones occiderint Prophetae , debuiiset dicere Augustinus nam si quos occiderint propter malefacta , ex Lege ipsa Mosis morte plectenda , hoc nibit facit ad Donatistas, aut alios similiter errantes. At Augustinus, si hoc objecisset Donaa ista aliquis, ut arbitror, serium risisset, non quia sibi deesset, quod heic responderet, sed quia nulla responsione opus erat ad hujusmodi interrogationem. Neque enim , dum haec scribebat, sibi propositum erat, aut esse debebat, inquiis rere, cujus delicti causa occisi a Prophetis impii fuerint. Quaecumque enim causa Prophetas eo impulerit, injusta certe poena esse non potuit, quippe quae Zelo Dei, & Deo ipso jubente de hominibus sumista . Hoc autem Augustino satis erat, ut universalem illam sententiam confirmaret a se Productam , nempe: aliquando θ qui persequa
278쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO LIB. II. asy
tionem patitur, injustum esse I S qui eam facit, justum. Curvis Augustinum debuisse dicere , quod ad rem propositam nihil necesse sui te
Ceterum ex Deuteronomii Cap. I 3. dc I7.dc I 8.ec ex nonnulli is exemplis antiquae Legis , non dissicile fuisset hujusmodi etiam Phere poniana' interrogationi facere satis . Pergit Censor. Praeterea o tendendum
fudset, quiaquid fecerunt Propbetae, id licitam essesub N o Testamento; nam hoe pernegat Christus disertissimis υerbis Luc IX.ss. 36.nec quemqualegibus a Christo latis solvere potest Augustini auctoritas Cupientibus
Discipulis, ut Samaritae flammis e coelo demissis comburerentur,Chrisnus ait: Nescitis, cujus Spiritus estis. Filius hominis non υenit animas perdere , sed falυare. En Lucae verba . Quid Catholici nonnulli ad ea respondeant, sentientes , morte quoque Haereticos pertinaces posse juste mulctari: apud alios legere Phere ponus poterit, quum sibi vacabit. Nobis interim mitiora suadentibus iatis est pro Λugustino respondere , nihil pertinere ad Donatistarum causam locum illum Evange Iii. Ecquando enim Donatistarum animae a Catholicis perditae fuerunt propter solam Dogmatum sive opinionum differentia me Quando nam ab Imperatoribus statutum fuit, ut Haeretici illi perimere tur , nisi forte quum turbatae publicae pacis , dc eaedi irin , dc perduelli nis rei deprehendebantur λ Poenae dumtaxat moderatae, levesque mulctat in ipsos decretae a legitimis Magistratibus, idque secundum Christi Spiritum , dc desiderio salvandi, non perdendi illorum animas, Posteaquam nulla mansuetudine, nul Iis rationibus ab apertissimo errore, oca furore se non patiebantur revocari. Ostendat Phere ponus, quibus Christi legibus id in Lege nova interdictum fuerit, & quei Christianae Caritati adversetur; atque erit tum nobis magnus Apollo.
Flagellaυerunt Iudaei Gbristum , Iudeos flagellaυit oe Christus. Sunt
Augustini verba. Quae ua excipit Phereponus; suasi υero flagellatio iIIa , qua Christus pecudes, potius quam bomines, ejecit e Templo , post conferri cum crudeli flagellatione,quam Christus passus rit a Romanis Iudaeis gratificantibus. Aut Augustinus valde spernebat ingenia Dona:0ιurum , quibus se ejusmodi ratiocinationibus os obitruere posse perabaI rexI muIIo mu.jorem Adκcιam babuit in Edictis Honorii, quam in pondere rationum. 3 a in-
diu conviciis rem suam agere Phere ponus instituit. Sed ego veri studiosos atque sinceros Lectores rogabo , ut perspiciant, quam opportu ne Phere ponus suam heic bilem in Augustinum rursus exoneret. Dixerat lanctus Doctor: Plane semper'mali persequuti sunt bonos, S boni ye sequuιi sunt malos. Illi nocendo per injustitiam , illi consulendo per dijciplinam Dii immaniter, illi temperanter. Illi ferυientes eviditati, illi caritati, oec. Tum exemplis rem firmat, atque inter alia memorat Christum a Iudaeis flagellatum, qui ct Iudaeos in Templo vendentes aee mentes flagellis caeciderat. Exemplum hoc apposite cadere ad confirmandam Λugustini sententiam universalem nemo non videat. Cer-R a tisis
279쪽
tissimum enim est , tam Christum, quam Iudaeos, rem illam praest tisse . Sed Christus bonus consulendo per disciplinam malis, isti m Ii nocendo per in justitiam bono , id praestitere I ille Caritati serviens, isti Cupiditati ; i Ile temperanter , isti immaniter. Quid est , quod i tentioni Augustini plane heic non respondeat λ Sed, inquit Phere-Ponus, cum Iudaeorum crudelissimo rigore conferri non potest miti Lsima severitas Christi in Iudaeos & Judaei e Templo ejecti pecudum
similes fvene, ae flageluo propterea digni; Christus autem innoce lusimus fuit, de ingenuus moribus . Quis rogo actatum Phereponi inis genium jam non miretur , tantum discrimen inter Christum di I daeos nostris demum temporibus reperientis ζ Immo , si Phere ponoe credimus , quis non agnoscat Augustinam aut stupidum , qui distriamen istud non animadverterit, aur callidum, qui dissimularit R U Rum , ut serio agamus, dicat Phere ponus, num Augustinus sibi probandum sumserit, malos parem persecutionem in bonos , dc bonos in malos semper exercereλ Si probandum id non sum sie, sed quidem, non
minus bonos quam malos, ex diversis tame in causi x, persequutionem
agere: quid refert animadvertere discrimen inter Chri tu , & Iudaeorum sagellationem p obstat ne discrimen illud , quominus immerito Iudaei Christ tam , Christus Judaeos merito , re ipsa flagellarintὸ Praeterea nonne & hanc ipsam differentiam signi Mavit Augustinus, dum inquit, bonos persequutionem temperanter facere in malos, d malos
contra immaniter saevire in bonos λ Quod si sudari e Templo expulsi
Pecude Serant, num propterea mali, re nocentes, & plectendi non sue. re, quando Mationis domum fecerist domum negoiiationis , S speluncam latronum3 Quacumque ex parte animadversionem Phere poni contemuPlem hin,. ni nil occurret adversus Augustinum . Quid aliud ergo Pheis reponus inde obtineat, nisi prodere se scienti num pessimae omnium
censurae , quae tum fit quum nos arreptis temere AuEitarum verbis, neque mente , consilioque eorumdem Auctorum considerato , scim:-niamus in iis, quae postea stylo nostro libere insectemur λ Porro . ex his judicent aequi amantes , num Arigustinas Donatistarum , an potius Phere ponus Lectorum suorum ingenia valde spreverit, haec scribens, quae tam facile sophisticam redolere noscantur. mitto non absimiles hominis illius notas, in ea verba Augustini.:
Λά ti sunt Apostoli ab bωninibu 1 potessati humanae trad deranI- ais soli homines potestati Saιαπαί quia. nihil ad rem illae faciunt, & una ea.demque responsione jaem per nos consuratae fuerunt. Quum subinde Augustinus sentiat, ideo Apost olorum tempore non invocatam misisse Regum a ictoritatem in praesidium verae Fidei , quia nondum Rex ullus erat Christo deditus : ua respondet Phere ponus: uuasi υero ea
280쪽
iu RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. II. 16r
pus,si υοIM et, ingentem copiam Iudaeorum vocarCad arma, ut se tueretur contra inimico , b quod υiribus bumanis deerat,υi divina miraculorum peris factissuperares ita Deo visumsesseιλ Utaque Christum id potuisse, eum Phere pono a firmamus. At qui venerat ad instituendum , atque exercendum spiritata Regnum in terris , Regnorum temporalium jura &leges intacta relinquere, non evertere, voluit. Exemplo itaque suo tantum significavit, Pontifices , Sacerdotes , di reliquos spiritales Ministros suos jus armorum secularium sibi tribuere non debere. ΟΩ tendit, non esse Fidem suam , Turcarum ad instar, vi gladii propaganis dam, & ad eam suseipiendam invitos homines extremis suppliciis non esse cogendos. Demum nos docuit, excitandas non esse vel pro vera Fide seditiones populorum adversus legitimos Reges , & contra Praeis positos nostros: quod Anabaptistae, Calviniani, dc alii Novatores, ip-sque olim Donatistae , sunt ausi. Numquam vero Christus docuit, legitimos Reges, qui non sine causa gladium portant, &ministri Dei sunt, peccare, di inique facere , si veram Fidem , quam ipsi favente Deo amplexi suere, & Fidei unitatem , sartam tectam in populis sibio Ecclesiae subjectis servare, ac a ruina & divisone tueri velint, &salubribus in eum finem suppliciis temporalibus in refractarios utariis eur. Immo piis Regibus, & politicis Magistratibus hoc onus incum is bere, cum recta Ratio, tum sacrarum Literarum exempla persuadent.
suod Augustinus de Rogatisis , oe de vexatione mereIicorum , βου-
sentia mutata, scripsit, non immitem eum , neque Proteum arguit.
Hipponensis Ciυitas credenda est non ficto animo Sebisma ejur se .
Dier Carbolicorum es Maebam medanorum Persequutiones quam magna differentia . Sententia Augusini de diυina Gratia non excludit utilitatem poenarum in Haereticos pertinaces . Nullo jure caelaatus a Pbere ηo Augustinus , culpans Donatisam afferentem , κeminem cogendum esse ad bonum .
Rogat istas, qui Schi ima ab ipsis Donatistis secerant, alloquens
Augustinus in laudata Epist 33. Cap. 3.ar. 2. ait, illos quidem reliquis Donatistis videri mitiores, quod cum immanissimis Circumcellionum gregibus non saevirent ; sea non ideo mitiorem inde ipsorum animum ostendi posse. Saeυire υos nolle dicitis ; ego , inquit Augustinus, non posse arbitror. Immite ac inhumanum Phere pono videtur Boe Augustini responsum , & alienum a mansuetudine, quam praese ferre solebat. uuet enim, ait, noυerat eorum animos λ Annon poterat fieri, αι ex animo ab omni persequutione abborrerent λ Facile sane boe mibi persuadeo, Et Augustinum, qui ne affectu occaecatum , ideo tam lati-