장음표시 사용
381쪽
as 1 DE INGENIORUM MODER ATIONE
in homine eorum nuda simplexque apprehensio tantummodo fiat paut ita concipiendo , ut tis mens adsentiatur , atque ad illa jam apprehensa feratur deliberato rationis judicio, & voluntatis intimo a Diactu . Phere ponus priori modo loquutum censet Apostolum , dum inquit, Christianos sufficientes non fuisse ad cogitandum per se Evangelica praecepta , monita, & documenta, nisi Deus per Apostolos eisdem adnuntiasset Evangelium ipsum , quod certe ipsi Deo , non autem hominum ingenio, debetur . At hoc a Pau Ii mente a horret; non enim gloriatur, neque gloriatus sitisset Apostolus in Christo, dc per Christum , quod Corinthii tantummodo apprehenis dissent , atque intellexissent ex ore ac praedicatione sua Evangelium, quum constet innumeris aliis populis , tum illo , tum subsequiuis temporibus annuntiatum fuisse Evangelium , qui tamen idcirco ne sue crediderunt Evangelio sibi praedicato, &apprehenso , neque coninentanee ad Evangelium vixere. Igitur secundo modo Corinthii cogit unt ea, quae Evangelio consentanea erant, hoc est , non soI mintellectu , sed di voluntate , amplexi sunt cum Fidem Christi , tum Caritatem , eoque virtutum splendore inter Christianos effulgebant, ut omnibus admirationi essent , atque in iis laudaretur Apostolus ipse Atque hie sensus iis Pauli verbis Sufficientia autem , sive idoneitas ad cogitandum hoc pacto ea, quae sunt consentanea Evangelio , nequit dici inde prosecta , quia mangelium non ingenio hominum , sed Deo debetur . nam ut dixi , Evangelium ab aliis et i a m percipitur,. re tamen salubriter non percipitur & nisi Evangelii praedicaticnem
Deus peculiari sua Gratia comitetur , homines neque convertuntur, neque divina Caritate ad bonas cogitationes , di ad opera pia foecundantur . Hoc idem Apostolus denuntiarat in priore Epistola ad eo Ddem Corinthios III. 6. ita scribens : Ego planta υi , Apollo rigavit , sed Deus incrementum dedit Itaque neque qui plantat est aliquid , neque qui rigat; sed qui incrementum dat, Deus . Hoc est : Ego quidem Evangelium vobis pratilicavi, Apollo vos baptizavit , sive superaddidit Christiana: Disciplinae praecepta . At nemo ex vobis ex sio Io nostro ministerio pro secisset ad Fidem , di perfectionem Christianam , nisi Deus illuminando mentem,& inspirando in voluntatem vestram, vos intimo suis Gratiae vigore ad hos Fidei & virtutum fructus intacta libertate Arbitrii vestri perduxisset. Quibus ex verbis intelligas , sussicientiam ad cogitandum aliquid boni , aliquid quod ad salutem
pertineat, aliquid vere consentaneum Evangelio, non a nobis esse,
non ab Evangelii nuda praedicatione , ejusque apprehensione , sed ab ipso Deo, hoc est ab ipsa Dei Gratia interiori , intellectum illuminantis , & voluntatem moventis ad bonum . IIoc illud est, quod ostendere volebant , & reipsa ostendunt Africani Patres , laudatis Apostoli verbis , quibus frustra Phere ponus ali uiri Diuitigod by Corale
382쪽
1M RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. III. 36 a
sensum assingit contra ipsius Apostoli mentem. Denique ex eadem Epistola 2 . ad Cor. IV. r. citant Episcopi hune Ioeum : Habemus tbesaurum sum in υasis fritilibus , ut eminentia υir lutis sit Dei, re non ex nobis. Eodem loco usus est Hieronymus contra Pelagium Dial. 3. Cap. 3. Thesaurum tamen istum eme dona Apostolica ait Phereponus, ideoque nihil pertinere ad Gratiam , de qua cum Pelagianis disputabatur . Sed inter ista dona Apostolica quis docuit Phere ponum non computandas esse Virtutes omnes , earumque principem in prim .s, ardentem Cari ratem Dei, & Proxi mi R Quid reliqua dona Apostolis a Deo concessa pro suiment, si istam quoque Caritatem eisdem non donassiet Deus p Idem Apostolus ad Corinthios in priore Epistola Cap. XIII. i. jam haec scripserat : Si linguis hominum loquar, S Angelorum I S si habuero propbetiam , noυerim masteria omnia , oe omnem scientiam ς S si babuero omnem F-dem Sc. Caritatem autem non babuero , mibit sum , nibit mibi prodest , &c. In altera vero Epistola , quae nunc argumentum nobis dimerendi praebet , Cap. V. I explicat Apostolus , quid se urgeret, impelleretque ad labores pro Corinthiis susceptos . Caritas , inquit , Christaerget nos. Unde autem Caritas ista in Apostolos venerat λ Num ex eorum viribus, num per liberi Arbitrii conatus λ Nequaquam ς sed quidem a Deo , sed quidem per Spiritum Sanctum . Caritas enim ex Deo est , ut habetur I. Jo IV. 9. ct Caritas Dei diffusa est in eordibus nostris per Spiritum Sanctum , qui datus est nobis , ut inquit Paulus ipse ad Rom. v. s. aqua Caritate Dei non angustia, non fames, non persequutio ulla poterat ipsum ceterosque Apostolos separare. Quapropter Apostolus, quod ipse tam sortis esset inter tot adversiis tales atque pericula, & quod tantus fructus in populis praedicationem Evangelii, suumque Apostolicum ministerium consequeretur, non suis , non auditorum viribus , industriae , ac sapientiae adseribebat , sed potentiae, ac virtuti, id est Gratiae , divinae , ut sublimitas , si ve eminentia sit virtutis Dei, o non ex nobis . Quid ergo Phereponus ait , nihil haec verba pertinere ad ea usam , quam Catholiet ad versus Pelagium tuebantur λ Immo quei pronuntiare Potuit , ne unum quidem ex iis Scripturarum locis , quibus hactenus lucem alia tulimus , probare id , quod volebant Africani Patres e Iudicium Le ctorum appello.
383쪽
Orandi quidem Dei utilitas in bominibus , sed non necessitas , a
Pelagio admissa . Aliae Phereponi accusationes confutantur . Non
omnia dona EυangeIica Pelagius confessus est . Gratia Dei , quum opponitur Legi in sacris Literis , non semper Eυangelium merum sigmfeat , ut Fbcreponas S Hammondus putant , sed etiam beneficia Dei per Evangelium coIlata , ct praesertim Fidem , ct Caritatem . Deum impossibilia non jubere , Augustini oe EeeIesiae Caibolicae sententia est . Pelagiani inimici Gra. t iae Dei . ΡErgunt dicere Carthaginienses Patres in sua ad Romanum Poniatificem Synodica Ep. 17s. alias 9O. ex sacrilegis Pelagianorum disputationibus necessario consequi , ut nec orare debeamus , ne intromus in tentationem , quod Dominus S discipulos monuit , oe posuit in Oratione, quam docuit ; aut ne deficiat fides nostra, Sc. Non necessario hoc sequi, Phere ponus statim notat , nam particula illa orationis Dominicae, aut preces Christi pro Petro, non significant id, quod innuunt Patres , quasi hoc fibi υellent : O Deus , fac afflatu interno ,
cui resistere nequeamus , ut tentationem vincamus . Ita Censor imperteris
ritus patientia Lectorum abuti pergit. Sed Gratiam , ut his vocabuli utar, necessitantem, atque irres stibilem, tibi nam Africani Patres, Augustinus, & Catholici tradiderunt λ ubinam exegerunt, ut Gratia natalem Pelagius confitereturλ Somnium hoc esse, complures Catholici iam ostenderunt; di tamen Phere ponus id tamquam pro comperto , minimeque dubio passim sumit ac statuit.Ceterum nobis necessarium est ad superandas tentationes auxilium Gratiae Dei, etiamsi huic auxilio resistere valeat liberum hominis Arbitrium. Catholici re ipsa hoe vinum tradebant ; Pelagius contra necessarium negabat adjutorium Dei, ut inIremus in tentationem ; qua e X Opinione consequitur , nobis non esse opus oratione ad evitanda peccata . Quid autem habet Phere. ponus , quo istud consectarium a sententia Pelagii tam dem avertat pΑit, Pelagium non negasse, neq; negare potuisse,quin constitutis In periculo confugiendum sit ad auxilium Dei,etiam extraordinarium,priis mo,quia non ira facile contingit, ut cadamus, inusitato Dei auxilio adjuti , faciliusque hac ratione a periculis evadimus ἰ secundo , quia inter ipsas vires, quas Deus Christianis sufficientes largitur, nihil vetat, pro magnitudine periculorum, inusitata auxilia haberi. Itaque, concludit
in haec verba , non potuit merito insimul ari Pelagiωs , quas doctrins Da orationis usum fUMI4set. Ita Phere ponus Pelagium iacit non stultum, quando facere non potest orthodoxum . Nimili quippe ille delirasset, si eum Disiti od by Coosl
384쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. III. ass
s eum credens Deum , qui homini in periculis opem ferre possit, utile saltem non censuisset orationibus exposcere it Ilus praesidium . Sed non id ei reo recte sentiebat Pelagius I nihl Ique habet nune Phereia ponus, quo Afridanos Patres jure arguat, sed solum quo suam praeis cedentem sententiam refellat. Pelagianorum sacrilegas dioxtationes , ajebant Africani Episcopi, necessario consequitur , ut nec orare debeamus; hoc est , ut necesse homini non sit orare. Non necessario hoe se. quitur, reponit Phere ponus. Cur Quia orationis usus ex PeIagii sententia utilis est. At aliud est, utiles esse ad Deum preces, aliud
esse necessarias . Utiles tantum , Phere pono teste , Pelagius orationes a jebat, non autem necessarias . Ergo jure dicunt Carthaginienisses Patres , e Pelagii sistemate consequi , ut orare necesse non sit equod consectarium negabat modo Phereponus noster . Sed luculentius videamus, quae vere suerit Catholicorum hac de re eum Pelagianis disputatio. Quum primum coepit Pelagius tantas Naisturae humanae, liberoque Arbitrio vires tribuere , ut homo sine adisjutorio Gratiae Dei agere bonum , & evitare peccatum , quandocumque velit , possit: illico objectum est illi, ita fieri , ut necesse amplius non sit orare Deum I nam quae necessitas ab alio poscendi, quod in tua potestate jam sit λ Sanctus Hieronymus in Epistola ad Ctesiphontem Cap. 3. ita in Pelagium ejusque gregarios mature disserebat: Si non uItra Dei indigemus auxilio , ne si indiguerimus , liberum frangatur Arbitrium e ergo nequaquam ultra orare debemus , nec illius clementiam precibus flectere , ut accipiamus quotidie , quod semel acceptum in πο sera est potestate , dic. Tum inquit, ita philosophari di scribere unum ex ipsis Pelagianis, nisi sit ipse Pelagius . Idem consectarium ex ejusdem Haereti ei doctrina jure colligebant Carthaginienses Patres in laudata Synodica ad Innocentium I. & Mileuitani in altera Synodiea ad eumdem Innocentium , & Innocentius ipse in suis Literis . ut a se
tantam culpam aliqua ratione removeret Pelagius , eo Catholicorum objurgationibus adductus tamdem est , ut confiteretur, ideo Gratiam
Dei hominibus dari , ut quod per liberum facere jubentur Arbitrium , FACILIUS pclat impIere per gratiam . Ita ille in Libris de lib. Λrbitrio. Ejus verba refert & explicat Sanctus Augustinus in Lib. de Haere Cap. 88. inquiens : Dicendo utique , ut FACILIUS possint , voluit credi, etiamsi difficilius, tamen posse homines sine Gratia diυina facere jussa diυina ; & in Epistola I 86. olim IO6. Cap. i . Utique quum
dieii FACILIUS , quid υult inieIIui, nisi θ Gratia si desit, po se per
liberum Arbitrium υeI facile, vel etiam disseile, quae diυinitus jubentur , impleri λ Nihil aliud extundi e pertinaci Haeretico potuit, quem PrOpterea variis in locis arguit Λugustinus , & potissimum in Lib. de Gratia Christi Cap. 29. dum ad ea verba respiciens scribit: Tolle FA
CILIUS, ου ηοη solam pIenus, verum etiam sanus est sensus , si itu di
385쪽
eatar: Ut quod per liberum facere homines jubentun Arbitrium , po sint implere per Gratiam. Africani autem Pahres in Synodo. habita Carthagine Anno Ch. I8. istud Pelagii dogma anathemate excipiebam: quod de a reliquis Catholicis ,. & ab August ino in primis est. factum . Quid ergo laborat heic Phere ponus, nasti ut nos doceat' rem jamdiu
exploratam , videlicet Pelagium non negasse,. quin utile sit orare Deum, quo faciliu . peccata caveantur δ Nihil id ad rem attinebat.
Si animus .ipsi erat, . suum dc hele Pelagium defendere , ostendendum fuit , Africanos Patres frustra conqueri ,. quod Pelagius doctrina su
orationis necessitatem sustulisset sive quia revera Pelagius eam fatebatur, sive quia hominibus nulla est. proprie necessitas orationis. At neutrum potuit aut poterit ille praestare; adversantem. enim sibi reperisset atque reperiet cum totam Historiam Ecclesiasticam , tum apertissima, divinarum Literarum, & Iegitimae Traditionis monumenta , . quibus palam fit , sine adjutorio Gratiae Dei vinci non posse tentationes, . dc necessum esse cuicumque nostram orare ,, ne ab ipsistentationibus vineamur.
Quae sequuntur apud Phere ponum sy s. pag, s Is: nihil est quod re -- sellamus; versantur enim in illo ineluctabilis amatus somnio , cui, uni tam saepe , tam libenter ille superaedificat. Nihil etiam reponen. dum arbitror eidem dicenti, se nomine Pelagii posse objicere Afris , ex
eorum sententia a Deo uibit potuisse petis debuisse alter scripsissee , quum
reprobis quidem necessaria negare , electis vero omnia concedere , etiam ixon petentibus , . ab aeterno decreυit. Nam ignorare ipse nequit , cum Augustinum , tum totam Catholicorum. Ecclesiam , agnovisse semper auxilia sussicientia ad salutem omnibus a Deo praeberi atque uti ad regnum ex gratuita Dei misericordia electi vocantur, ita etiam rein Probos ex propria culpa ac voluntate damnari . Eadem brevitate transcurrimus, quod infra habet F. 6. de Paedo baptismo , quem ait ex Novo Testamento ostendi nullo modo posse necessarium. Subdit autem non nisi absurde fundamenta Fidei ab Afris. vocari potuit se ea, de quὲbus altum est in Novo Testamento silentium . Verum & infantibus necessarium esse Sacramentum regenerationis per aquam supra nos demonstravimus ; re Patres Carthaginienses, quum aiunt , Pe lagianos a firmare , necessarium non esse neque infantium Bapti L.
mum, neque orationis usum , quibus impiis dogmanibus fundamenta Chrsianae Fidei conantMr eυertere : satis produnt , se inter dogmata, quidem Catholica referre Paedo baptismum , sed non inter fundamen. ta Fidei, qualia sunt, omnes in Adam peccasse , atque indigere Gratia Dei , α hominum Naturam esse corruptam , di ad bonum per se esse ineptam , di neminem sine Gratia Serva roris ad regnum posset ervenire , atque alia eius: odi quae negato Paedo baptismo , et oratio
nia necessivate sublata , consequenter evercuntur .
386쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. III. 36
In notis ad Epistolam I76. Λugustini olim 92. Mileuitanos Patres
arguit Phere pomus pag. i2O. quod haec de Pelagianis ad Innocentium T. Pontificem Maximum scribant: Gκm Dominus docuerit , ut diem mus: Dimitte nobis debita nostra, &c. hii dicκηt, posse hominem in bievita , praecentis Dei cognitis ad raηram perfe/Iionemjustitiae , sine adjutorio Gratiae oahυatoris , per solum liberum voluntatis Arbitrium perυenire,iat ei non sit jam necessorium dicere : Dimitte , &e. Ita vero ad haec adnoistat Phere ponus: Non dicebant quemquam per totam bitam immunem prorsus peccatorum vixisse, excepto uno CBMO , Unde sequebatur , ne. minem esse , ex eorum sentenria , qui non deberet disere : Dimitte , &e.. Nam ad finem usque υitae peccatorum semel admissorum υeniam petero omnes necesse habemus. Haec ergo est inυidiosa criminatio . At nos dicimus, Pelagium , seu potius Coelestium amrmasse , hominem per totam vitam prorsus sine peccato esse posse : id enim illius argumenta aperte conficiunt. Quod si hominem esse , aut fuisse reipsa sine peccato , praeter Christum , affirmare ille non est ausus rex primo tamen ejus effato jure colligebatur , bominem posse in bac υita pervenire adrantam perfectionem justitiae, ut ei non sit jam necessarium dicere: Dimitis re , dic. Quae enim vera necessitas petendae veniae de peccatis homini illi, quem nullius culpae conscientia morderet λ Sed utcumque sit de illorum sententia , atque de ejusdem sententiae consectariis, nos Plaeis repono respondemus, quod Augustinus respondebat Coelestio in Lib. de persectione justitiae Ratioc. 16. Cap 7. nempe: Nullum eum eis de
his υerbis esse aebere confidium , quia non es ausus dicere hominem esse sine peceato , vel aliquem, vel seinum , sed tantummodo esse posse: quoaneque nos negamus . suando aurem possit , S per quem post , boc quaeritur , dcc. Nam si per se ipsum potest homo esse sine peccato, ergo Cbristus
gratis mortuus ea . Non aurem gratis Cbrisus mortuus es ; non igitur potes bomo esse sine peccato , etiam si υelit, nisi adjuυetur Gratia Dei per
Iesum Cbrisum Dominum nostrum , dic. Mileuitani autem Patres ea.dem ratione Pelagium , sive Coelestium execrabantur , quod dicerer, sine adjutorio Gratiae Salυaioris , per solum liberum Arbitrium posse hominem pervenire in hac vita ad perfectionem justitiae . Reliqua vide apud eumdem Augustinum in laudato Libro de Persectione justitiae .
Invidiosam pariter criminationem , si Phere pono e redimus, conintinent haec alia Patrum Mileuitanorum verba : Non ita iraelligendum ex sententia Pelagii illud Ne nos inferas in tentarionem , tamquam diυinum adjutorio po cere debeamus , ne in peccatum tentati decidamus ,
sed boe s id est non decidere in nos ra esse positum potestate . Inquit
enim Phere ponus , gratias caelestes non parum in tentatione juvare , ex ipsius Pelagii sententia. Addit etiam , ae fixe iis in gravibus
gentarionibus homines succumberenι: quod postremum quando nam Pelagius ad fatendum adductus fuerit , nescio quei ostendere possit illius hyper. Diuitiaco by Coral
387쪽
hyperaspistes Phereponus . orationis , ac di vini adjutorii utilitatem.
uti vidimus , praedicavit quidem interdum Pelagius , at numqua in ejus necessitatem ἰ quippe viribus humanae Naturae nimium semper indulsit. Ergo jure ex ejus sententia inserebant Patres, necessarium non esse divinum poscere Adjutorium , ne in peccata cadamus . Duo autem illae sacris Literis excerpta loca , quae ad confirmandam nece sinsitatem auxilii, & Gratiae di vinae protulere Mileuitani Concilii Pais tres, frustra a Phere pono solicitari intelliget, quisquis dc superio rem nostram responsionem legerit , di meminerit ineluctabilem afflatum temere atque injuria ubique Λugustino assingi a confidentissimo Censore isto. Non sunt quidem cursim praetereunda , quae idem animadvertit ad Augustini Epistolam I77. olim 9s. Inquit ibi Augustinus cum suis collegis, Pelagium in Dio spolitano Concilio Gratiam Dei se agnoscere professum: Ouibus auditis verbis Catholici Antissites nullam aliam Dei Gratiam intelligere potuerunt, nisi quam in Libris Dei Iegere , re populis Dei praedicare consueυerunt ; eam utique , de qua dicit Apostolus GaI. A. 2I. non irritam facio Gratiam Dei. Nam si per Legem iustitia , ergo Christus gratis mortuus est. Sine dubio Gratiam , qua justificamur ab iniquitate , ct qua DIυamur ab infirmitate , non qua creati
sumus cum propria υoluntate . Heic insurgit Phere ponus, & ait , Pe Iagium non sola Creationis beneficia agnovisse , verum etiam Evangelica omnia ; sed non Gratiam illam ineacem Augustinianam, ante eum incognitam, praesertim in oriente. Quid pro Gratia escaei Augustiniana heic intelligat Phereponus, nemo non intelligit . At sicuti certum nobis est, hujusmodi Gratiam, cui reluctari humana voluntas non possit, & quae non Augusiniana , sed Calυiniana dicenda est, incognitam fuisse plurimis seculis tum ante Pelagium , tum etiam postea rita quoque certissimum est , numquam institisse Augustinum , ut Gratiam talem agnosceret Pelagius. Non autem minus fallitur, alio Dque fallit Phere ponus in hac absurda sententia Sancto Augustino tribuenda , quam fallatur & fallat in altera opinione Pelagio adscribenda . Nullus controversiae locus superfuisset inter Catholicos atque Pelagium sive Coelestium , si omnia mangeliea dona is agnovisset, eaque vere Dei dona , & non humanarum virium , Iaborisque nostri fructum, consessus fuisset. Tot autem invisibilia ae interna beneficia, sive auxilia Dei, quibus ad bonum praevenitur, & adjuvatur , sine ulla tamen praevia necessitate , & sine ulla coactione , nostra voluntas ; di quibus vitiatae nostrae Naturae infirmitas suppletur , atque sanatur, per se, & absque hujusmodi auxilio, praestitura nihil boni ad salutem aeternam pertinens; & quibus homo ad veram Fidem perinducitur , & ad verum suorum criminum dolorem excitatur , atque a peccatis liberatur, di Caritate divina demum perfunditur; aliaque ejul Diuitigod by Coosl
388쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. III.
eiusmodie utique sunt Dei dona per Christum Servatorem homini
comparata, hominique sive gratis col lata , si re gratis ,& non ex me ritis nostris, conferenda, & pecu liari vocabulo Gratiae Dei per Cbji- sum apud Sanctos Patres celeberrima. Somnia ergo nobis narrat Phe. reponus, inquiens Pelagium agnovisse omnia dona Eυaingeliea nihil enim magis exploratum est in Historia Ecclesiastica , quam quodambitiosus humani Arbitrii inflator Pelagius alia ex his donis , beneficiis, & auxiliis non agnoverit, alia agnoverit quidem, sed minime necessaria duxerit, aut minime gratis a Deo concessi, sed ita viribus Naturae nostrae, atque Arbitri nostri conatibus quaesita ac debita, ut jam dona & gratiae Dei desinerent esse . fit his dimissis, vocat nos Phere ponus ad perpendendum locum Apostoli nuper as Augustino laudatum, hoc est, non irritam facio Gratiam Dei. eumque nihil facere contra Pelagium sine ulla dubitatione pronuntiat. Audiamus illius rationes: Nam , inquit ille, Gratia Dei est ibi Eυσκgelium , aut EvangeIica creonomia ; qua Deus justos
censet, non eos , qui peccato carent, sed qui Eυangelio pari ni 2 quamuis renteacta eorum υita vitiis inquinata fuerit, nec sine lapsibus υariis reliquam aetatem traducant. Tum addit, eo sensu semper sumi Gratiam,
quando opponitur Legi, quae ex Judaeorum sententia summam postulabat persectionem , ita ut Gratia opposita Legi & operibus, idem sit ac misericordia opposta rigori, sive impersecta observatio Manda. torum Dei opposita perfectae sanctitati. Et nequis male tempus terat in ultra inquirendo , an ita se res habeat, hoc luce meridiana clarius
esse nos monet, nul umque recentiorum Interpretum occurrere ,
qui rem non viderit. Quis homini tanta cum securitate talia affirmanti fidem negare audeat λ Et tamen patiatur Phere ponus nos dice- Te , nusquam minus quam hele sua verba impetrare posse fidem , nobisque contra esse manifestissimum , cum doctrinam Evangelicam, tum Apostoli mentem , ejusmodi sua interpretatione mirum in modum corrumpi. Primo falsum est , Deum in Evangelica oeconomia censere iustos, qui in peccata labuntur, dum tamen Evangelio pareant. Secundo inepte, di contra veritatem dicitur, obtemperare
aliquem Evangelio , etiam dum vitiis se inquinat, suisque cupiditatibus pravis indulget. Furiarem istum Calvinianae doctrinae Catholici jamdudum exploserunt; di quisque per se intelligere potest , justitiam a peccato expelli, di neminem reputandum esse iustum , hoc est , virtute praeditum , & amicum Dei, dum Deum offendit, eique
non Paret, suaeque inobedientiae praeterit ae culpam dolore ac paenitentia non eluit. Proinde falsum quoque est, eo sensu, quem Phere-ponus offert, semper sumi Gratiam , quando in Scriptis Apostolicis Legi opposta nobis occurrit. Ut hoc tamen perspicue appareat, animadvertendum est , con-
389쪽
tendere paucos quosdam e recentioribus Novi Testamenti Interpretibus, Heterodoxis, oc Hammondum in primis, caput Pherepono in multis carum, revera nomine Gratiae Evangelium significari, quum Gratia seu xoni in sacris Literis Legi opponitur . Quod tamen Hammondus saepe iactum ait, Phere ponus pro sua liberalitate semper factum pronuntiat. Ex iis autem bene multis locis , quae ad hanc suam opinionem confirmandam corradit undique Hammondus ipse , nonis
nulla sunt, quae mirum videatur, quomodo conveniant choro . Exemisplo sint duo illa desumta e Cap. XX. 26. & 32. Λct. Λ post . ubi inquit Paulus, se tesseari Eυa elium Gratiae Dei; tum ait, se Ephesios
commendare Deo , Uerbo Gr Liae ipsius, dic. τνε Υσσυς, dc, nihil aliud sunt Hammondo, quam praedιeatio Eυaκ- gelii. Non is quidem sum , qui negare velim , quin Gratiae nomine Evangelium dici interdum possit designatum , quando Legi opponi. tur; sed quidem a jo , constare prius inter nos debere , quid sit vocabulo Evangelii tunc intelligendum , & praesertim in loco Apostoli ad Cal. ll. 2I. quem Augustinus olim citabat, & nunc Augustino eripeis re Phere ponus nititur. Nomine ergo Evangelii intelligere possumus
aut praedicationem gestorum, doctrinae, ceterorumque donorum, qua
Cimitus in mundum intulit, di inseri, aut ipsam rem praedicatam,
hoc est , ipsa gesta , doctrinam, di dona Christi. Quamquam praedicatio Evangelica: Fidei, donum sit, dc Gratia a Deo veniens maiani sese iam tamen puto Evangelium non appellari Gratiam lab ea significatione, quando opponitur Legi in Apostolicis Literis. Nam praedicatio necessaria quidem est , ut homines audiant, atque amplectantur Fidem Christi; ipsa tamen homines meliores felicioresque quam sub Judaica Lege essent , homines per se non facit , quum hoc sacere spectet ad ipsam rem praedicatam, hoc est ad doctrinam vera fide perceptam , di ad gratias di dona Dei in amplectentes Evanis gelium praedicatum dissuta . Dicimus ergo Evangelium , seu rem praedicatam in Evangelio , Gratiam potuisse appellari , vel respiciendo ad ipsas Christi res gestas, di ad ejus praecepta , consilia , ix exempla divina quippe misericordia iactum est, ut haec audierint, di audiant homines , vel considerando beneficia interna, di donai n v i s b it i a ab ipso Christo procurata hominibus in Lege nova Evangelium fideliter recipientibus , eique obtemperantibus , per Christum a Deo collata . Sed nudas Christi res gestas, ejusque docti nam , atque exempla , non intelligunt Apostoli, quando novi Testamenti Gratiam , Legi antiqua opponunt ; etenim Litera sola homines justificare non potest , m si accedant in Derna illa dona ac beneficia , quae audientibus , recipientibus , di observantibus Legem Evangelicam confert Deus, & quae revera justificationem in
390쪽
1N RELIGIONIS NEGOTIO LIB. III. 3 et
Hoc ergo postremo titulo proprie ab Apostolis atque Evange Iistis Gratiae nomen Evangelio tribuitur , di jure opponitur Legi . Edo-eebat Lex , quid agendum seret Iudaeis, ut Deo placerent, virtute sisque a vitiis distinguebat; proptereaque fuit di ipsa donum Dei misericordis. Uerum quandoquidem ipsa alioqui bona, sancta dc utilia non vi vificabat, hoc est, per se vim justificandi non habebat, neque virtutem internam Iudaeis praestabat consequendae justitiae, dc ervandae Legis, di Deo vere placendi, ut Apostolus toties nos docuit: ideo causa erat, ut cognosceretur peccatum , vigorem autem non ministrabat, ut peccatum evitaretur; neque satis erat homini
ad consequendam aeternam gloriam, nisi Christus ad mundum sua morte S gratia salvandum venisset. Christus autem venit, donaque invisibilia di praestantissima , Fidem praesertim, di Caritatem ,
homini comparans , di vires internas Naturae vitiatae , infirmoque hominis Arbitrio suppeditans, aliaque beneficia ad bonum operandum praebens, quae a Lege sola expectari non poterant; eaque dona in eos
effundens, qui sibi credunt, suaeque Legi parent, nunc facit ut justi
evadamus, Deoque vere placeamus, caelumque nobis aperit. Ea
igitur causam proximam , cur Evangelium proprie Gratia appelletur in comparatione Iudaicae Legis. Hinc Io I. I 6 dieit: De plenitudine ejus videlicet Christi, quem supra plenum gratiae ct inritatis nuncuparat) nos omnes sccepimus,eteraiiam pro gratia , quia Iex per Mo es data est; gratia, υeritas per Iesum Cbristum facta est. In verbis autem Apostoli ad Gal. 2. 2 l. commemoratis ab Augustino id aperte innuitur. Non irritam cinquit Paul us facio gratiam Dei sive non abjicio, ut vulgata versio habet. Si enim per legem 7ustitia, ergo gratis Christus mortuus est. Λ Lege Mosis , atque ab operibus, ct caeremoniis legis, non expectandam esse justitiam , atque justificationem , clamat Λ p
stolus, sed quidem a Fide Christi , quae per dilectionem operatur; alioqui si aliunde , quam per Cnristum , ejusque dona, obtineri possit justitia: quid necesse erat Christum mori R Nisi Fides in Mediatorem venturum vel ipsi Iudaei habuissent , salutem ex Lege sola , atque ex operibus numquam retulissent Seientes jam supra Apostolus
dixerat quod non justific tur bonio ex operibus Iegis , nisi per fidem Iesu Chrιsti , ποι in Christo Iesu credimus , ut justificemur ex fide Corsi ,
o non ex operibus legis Sc. Igitur Apostolus dum manteIium Gratiae Dei, sive praedic tionem Divinae N Evangelicae Grata a. memorat, nihil aliud nomine Gratiae Dei designat, quam ea dona , ac beneficia, quae ex auditu , & recept ιone Evangelia in homines fluunt, aut fluerppom in t per Christum , dc quae Mosaica Lex per se conserre neqaibat. Dona hec di beneficia inspiratione potissimum constant Spiritus sanis cti, qui Fidem donat & Caritatem diffundit in cordibus nostris, di luis stitiam, dc morum sanctitatem, ceterasque virtutes in nos desert, Om - Λ a a nu- Diqitigod by Corale