장음표시 사용
71쪽
M , sed verisimillima , atque evidentia extrinsece nobis persuadet , eos neque salii in ea narratione posse , neque fallerct velle . Id nos per
Prudentiam credere tum dicimur . Sunt autem regulae quaedam , penquas ad sciendum , aut prudenter credendum in hac vita perduci possumus ac solemus. Permulta ex his aut naturae lumine, aut consensa hominum tum doctorum , tum indoctorum per omnes terras ita sene pervulgata ac probata , ut nemo sanae mentis aut ignoret , aut neget, ant auditis consentire nolit. Nam, ut Tullius ait Lib. I. de Narura Deorum , de quo omnium natura consentis, id verum esse necesse est. Nemo exempli causa non cognoscat, aut si forte nondum anima dis vertit, edoctus non statim intelligar, quam v a sint di necessaria principia via , videli eot: Debere esse pr rnam aliquam omnium rerum Scaua farum causam ; bane esse ab bomine colendam atque amandam ; bomines
ex se ipsis , S sine Dei amicitia, esse non posse beator I Inmini naturae
adυeuari, plures esse Deos; nefas esse indigna ac nefanda tribuere Deo oe creatMras ipsius Dei loco babere ; S avbitrari , fato ae praecedenti xeaeeJAate hominum voluntates trabi ad bonum , S malum C travero nc,mo non fateatur , bonestum csse re bonum , nemini contumeliam inferre ,
suum cuique tribkere, alteri non facere quod sibi quisque nolit fieri ; alia. qtie sexcenta ejusmodi. Suis itidem legibus Drudentia regitur , quas unusquisque probat, quales sunt: Credendum est , Vere contigisse , aut fuisse , aut esse aliquid, quκm id ab bominibus narratur , qui recti judices
ea in re esse potuerunt, is quos nuIla υerisimilis ratio aue em se aut imponere υoluisse persuadet, cujusmodi est , aliquam Urbem, aut montem, aut fluvium esse , vel fuisse, aliquod proe lium commissum , apparuita se aliquem Cometam, & olim Regem, aut alium virum vixisse , reqnaedam egisse. Item negandum non est, quin sit alicisi Auctori Li. ber tribuendus , cujus nomen, praefert adhuc , & cujus scelum ab ori. gine sua constat suisse habitum, fidem hujus rei facientibus aliis aequa is
Iibus Scriptoribus, aut nemine contradicente , auet nulla alia ratione verisimili in contrarium pugnante . Praeterea sine rationibus admodum urgentibus adjungenda cito non est fides aliquid narranti , quod usitatas naturae leges superet, atque incommodum narrantis aperte vergat. Numquam vero fides adjungenda est novum aliquid tamquam
a Deo sibi revelatum adserenti , & coelestem legationem jactanti , si
ab honestate ac pietate abhorreant illius dogmata, ac mores , & quando etiam non abhorreant, nisi ipse evidentibus signis doctrinae sitae veritatem firmet. Haec aliaque has usmodi principia , quicumque ratione utitur , improbare nolit, ac nequeat. Dum ergo Religionis veritatem quaerit humana metas , aut eidem proponitur amplectenda Religio , duo occurrunt , nempe, an revera a Deo revelata fuerit illa Religio , tum quid illa Revelatio contineat exhibcatque sciendum , sive credendum . Ad cognoscendum autem MDiqitiam by Coral
72쪽
iN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. I. s I
tem , revelata ne fuerit, necne, Religio proposita, vel sola Prudenisti a Deo adstante perdueit, di perducere potest. Nam omnibus hominibus, dummodo non pueris , neque fatuis , Prudentia sussieit eo mismunes illas regulas & leges, quarum subs dio unicuique intelligere fas est, num su credenda, an rejicienda illa Revelatio; & rursus adeo evidentia & multa sunt argumenta , quibus una Religio Christiana
ad Iudaicae complementum a Deo revelata pr batur , di reliquae conis fictae ab hominibus, sive depravatae Ossenduntur, ut nemo futurus sit, qui a credendo abstineat . Subsequitur eorum inquisitio , quae in Chrisiana Religione Deus revelaverit. Multa heic sunt humanae Rationis viribus pervia . Sunt alia, quae non rudibus tantum , sed etiam acuistis ingeniis impervia videntur, cujusmodi sunt, Deum unum esse dearinum, Verbum divinum humanam carnem induisse , homines in postremo judicio iterum suo corpori esse restituendos, atque id genus alia . Igitur heic modum habere debet inquisitio , suaeque infirmitatis monenda est humana Ratio. Quae per syllogismos certos vera intelligi possunt,intelligantur; quae vero Gon possunt, credantur. Hic est rectus humanarum virium usus, in quo nescias,utrum plus obsequii Deo rhis velanti praebeas, an prudentius imbecillitati tuae consulas. Seeus facere, ambitiosi, temerarii, atque insani ingenii fuerit. Etenim constat, divina esse supra humanae rationis captum; ideoque mortalium menticum veneratione haec esse accipienda , non autem ambitiose nostro subjicienda judicio . Praeterea quid absurdius excogitari potest, quam nihil aliud erodere velie de Natura di voluntate divina , quam quod tu intelligere possisy Debuit ne igitur infinitus Deus talis eue tantumia modo,qualis finitae menti videri potess,eaque dumtaxat velle,quorum tibi perspicuae forem causae, effectus, di ordo ρ Non effugiat miserae
amentiae notam idiota , si falsa affrmare velit, aut vera credere nolit, quae Philosophis , atque acutis viris certissima apparent, non alia duactus ratione , quam quod ea capere ipse non valeat. Multo autem major illorum ess dementia, qui a Deo Veritatis sonte revelata, vera &certa reputare nolit, quod sui intellectus acumen excedant.
At isti eontinuo inquient, sibi nullam de veritate Dei revelantis o currere dubitationem ς solum se suspkari, num fallantur aut fallant, qui Deum haec revelasse tradunt. Non facile credendum esse hominibus ex opinione quoque nostra. Au ritati autem divinae humanam ruidem Rationem submittere fasces debere, vel sine ratione accepta; ed quum sine rationibus vult Au ritas humana fidem faeere divinae Revelationis, auscultandam statim non esse; quippe non raro sallacem. Si ergo istis credimus, etiamsi quaedam a Deo revelarentur, quae intelligere humana Ratio non valeret, adhuc tamen ab ipsis vera crederentur, dummodo certi sibi sorent, eadem a Deo revelata suisse. Nos autem diximus, adeo evidenter probari per homines,
73쪽
Credibilitatis Motiva adserentes , Christianam Religionem a Deo
revelatam suisse , ut homini prudenti integrum non :sit eidem negare assensum . Quid ergo amplius expectant, ut vera itidem credant, quae per tam . evidenter credibi Iem Religionem propolruntur certissime tradita a Deo p Quod si nonnulla occurrunt in revelatione Christi nae Legis, quae menti humanae impervia videantur : haec tamen ea sunt, ut non sine ratione sint credibilia. Ratio enim docet, vera esse quaecumque a Deo revelantur; nihilque ideo esse falsum , quod captum superet humani intellectus, & divina esse supra rationem humanam; eaque solum reputanda esse sine dubitatione falsissima, quae sunt aperte contraria rectae Rationi. Dogmata autem Religionis verae, qualem nos dicimus esse unam Catholicam , nihil habere, quod Rationi rectae adversetur, jam luculentissime demonstratum est a viris doctissimis , & sentiet ac fatebitur quilibet aequus judex, vel Christianorum sacris nondum initiatus. Siquidem patet , contradictoria, sive eontraria non esse , quae de Unitate , ac Trinitate in Deo praedicantur, quum illud essentiam , &substantiam, istud personas respiisciat;&hoc ipsum personarum nomen neutiquam accipiatur, quemadmodum in humanis , sed inventum sit atque usurpatum in divinis , loquendi & disputandi necessitate de ineffabilibus rebus . Cetera dogismata , si recte conferantur cum omnipotentia , justitia , clementia , providentia, aliisque summi Dei infinitis attributis , quamquam exiscedere vim intellectus creati atque finiti interdum sentiantur , mani-Dile tamen cognoscuntur non adversantia rectae Rationi. Atque hactenus vidimus, quae Ingenii moderatio hominem deceat nondum varam Relagionem assequutum . Nunc restat videndum , quei itidem se regere debeant hominum Ingenia , ubi jam Christianae Religioni dedere nomen . Quippe non minus periculosa est , immo etiam magis periculosa est nonnunquam Ingeniorum libido in homine u ram Religionem amplexo, quam amplexuro. Saltem nihil differt medio in mari naufragium facere , di medio in poreu, quando naufragum cerinia mors utrobique manea v.
uel noscenda vera Christi ReIigio inter tot ejus sectas. Scriptura sacra primum Veritatis promptuarium . Sed viribus nostris discite inleia ligenda υera doctrina . Aliquem VerItatis υisibilem interpretem suae Religioni Deus dederit oportet. Eeclesia Dera , υerax , is ab errore immunis I atque baec una es Caibolicorum Ecclesia.
D Uplex eorum genus est , qui Christianam Religionem a Deo
fuisse revelatam sentiunt di credunt. In alteros a teneris annis Diuitiaco by Corale
74쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. I. s s
nis beata haec di sanctissima persuasio irrepsit . Alteros jam adultos praeveniens Gratia Dei pertraxit per argumenta credibilitatis ad peris spiciendam cum falsitatem reliquarum Religionum, tum veritatem unius Christianae Legis. Sed ne sic quidem istorum ingenia conquiescere aut possunt, aut solent, quoties occurrit haec ipsam et Religio in tot Sectas divisa ,& prope comminuta , quarum quaelibet sibi veram Christi hereditatem tribuit, ceteris improbatis, dc falsi postu Iatis. Hinc est Catholica, quae in singulis orbis partibus, dc praesertim in Europa , Ecelesias ostendit. Illinc praeter Schismaticos Graecos habet oriens Nestorianos, Eutychia nos, Monothelitas , aliosque compIures vel antiquos, vel recentes Haereticos. Numerat occidens Lutheri, Calvini, Socini, Ana baptistarum, Bohemorum, Anglorum filios oc sectatores, oc mille alias vel sine nomine Christianorum sectas, quibus & ipsa Asri. ea in Abissinorum imperio abundat. Apud singulas hasce gentes Evangelium regnat, di Christi nomen cum veneratione sonat s ceterum in doctrina Christi explicanda mirum est, quanta Opinionum varietate dc dissensione inter se digladientur. Quid heie faciat λ quo se vertat humana Ratio de invenienda veritate, vitandoque errore solicita Num quum jam posuerimus, a Deo profectam esse Religionem istam, Deus autem discordia, dc contraria revelare nequiverit : sicuti fieri non potest, ut omnes istae opiniones sint sa Isae, ira certum est , nisi unam esse polΙe veram . Sive igitur quis alicui Christianorum sectae sese adjungere velit, sive jam sese adjunxerit, necesse est anceps animi
diu pendeat, donec intelligat, quaesit lucis ec veritatis , quae tenebrarum oc erroris regio. Heic autem suus quoque Rationi esse debet locus , dummodo dc heic suae memor imbecillitati intumescere nolit, seque regi patiatur quibusdam salutaribus regulis , quae tutissime ad veritatem perducunt. Age vero , quaenam sint istae regulae dispiciamus E tam variis Christianorum sectis nulla serme est, quae divinas utriusque foederis Seripturas non amplectatur. Eas esse primum Veritatis canonem , ibique contineri fundamenta dc praecipua saltem ac necessaria revelatae Religionis dogmata , quidque credendum , quidve agendum, ut quis vere Christi sectator dicatur, dc sit, una omnium vox est . Quare hinc iter instituendum videtur ; nam quei melius spereste assurrecturum ad veritatem, di in errores non declinaturum , si
Scripturis sacris, hoc est divina voce dc Iumine , regaris λ Et prosecto maximum sacrae Literae sunt Rationis humanae subsidium , simul ochenum. Per i Ilas intellectus mirum in modum proficere potest, dum certa illic se habere intelligit, oc credere revelatis illic jubetur , dc vanas cogitationes substernere certissimae Dei revelantis veritati. Pro. inde suboritur prima haec regu Ia et Firmissime credenda sunt, quaecum-qxe υere re eυidenter sacris iis tr .Libris babeηtur , o nibit credendum , quod iis υere o eυidenter adυersetur.
75쪽
Progreditur itaque Ratio, di quid reapse divinis in Literis tradaetur, di quid iisdem repugnet, inquirit. Sed heic titubare incipit inishrma potentia , rhodum dc saltum videns . Nisi homo caeca temeritais
te agatur, di monita prudentiae flocci pendat, heic subsista D ne eesse est. Nam primo quei certo sciat, quae sint Scripturae divinitus tradiistae , quum de Iegitima quarumdam origine dubitari & disputari intelis ligati' Quei deinde sibi polliceatur , se in legitimos omnes sacrorum Librorum sensus ingressurum , quando Linguas persecte non calleat, quibus in origine sua deseriptum fuit ex imperio divino Testamentum utrumque e quando nulla adsit versio, cui tuto fidendum cognoscat
quando tot obscura , & in speciem contraria Occurrant, in quibus aut
facile falIi potest, aut judicium saltem suspendere cogitur λ Testis autem Sanctus Petrus in Epist. 1.in interpretandis Pauli Epistolis mulis os errasse , eo quod in iis sunt quaedam discitia inteIIectu, quae ixdocti S iUabiles depraυant, siexi re ceteras Scripturas ad suam ipsorum perditiosem. Et in haee quidem di alia impedimenta evidenter impingat omnium rudium atque indoctorum hominum ratio. Quod est ad pers caces eruditosque viros, ne ii quidem multum heic habent , quod suis e viribus sperent, quamvis orientalium Linguarum perivia , &Critices, aliarumque Artium & Seientiarum subsidiis instructi . Si enim vere docti sunt di humiles , nusquam evidentius quam illic peri piciant , quae sit humani Intellectus aegritudo, & ardua quaestionum
copia atque sublimitas. Sin ambitiosa accedunt, nullus controversiarum di dissi euitatum est modus p unusquisque enim iaci Ie in suo
sensu abundat, di opinionibus anteceptis in transversum rapitur , di uiat novitati aut suis cupiditatibus studet, sive etiam totam operam in an suo coetu potius , quam in ipsa veritate tuenda incautus impendit . Neque mentiri nos sinit experientia ipsa . Meridiano sole clarius est, ab ipsis Religionis Christianae incunabulis ad nos ra usque tempora viros eruditione di ingenii acumine praestantissimos in interpretandis
sacris Literis , atque in statuendis earum ope gravissimis Christianae Fidei dogmatis, toto inter se caelo dissensisse , ct adhuc dissentire ,
Nullamque esse tam impiam Haereticorum sententiam , quam non ipsa sibi videantur e divinis Literis depromere , atque inde confirmare, Quare idem perieu Ii sibi imminere sentiant reliqua Ingenia, Iicet pari literarum cognitione exculta , & acumine simi Ii praedita . Quis igitur nisi superbus aut imperitus illud non videat : Discillimum, nempe, es humaηae Rationi viribus assequi propriis , quaecumque dogmur vere babeantur in Scriptaris ditanitus traditis , qκκυe ipsis repugηeηr Atque haec altera esto regula, quam Ratio considerans necesse est non solum ut ne nimium sibi fidat, sed ut etiam a I iam , si qua est, commodiorem tutioremque eligat viam ad intelligentiam divinorum v
76쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. I. s7
Hac utem viam in terris haberi tum idivinae cIementiae consenta neum , tum humanae imbecillitati necessarium est. Si enim tantopere, atque a tot seculis, to cutissimi ae solertissimi viri dissentiunt in constituendo , non solum quae sit vera sacrorum Librorum doctrina , sed etiam qui Libri sint in Canonem Hagiographorum reserendi equid rudibus & infirmis iacias, quibus non idem est mentis vigor, oceruditionis copia δ Quid isti sperent, immo quid sperent omnes, ubi expendere prius velint tot ardua loca, unumque cum aItero conseris re , & Interpretes di versos perscrutari: ad quae praestanda non solum temporis multum, sed immanis subsidiorum apparatus exigitur , iiDque etiam praestitis ipsi met Eruditi aut dubitare, aut in oppositas abrure sententias hucusque perrexerunt δ Igitur aut sero, aut numquam, aut semper eum dubitatione aliqua , sibi persuadebunt homines, geris mana Scripturarum saerarum dogmata, iisque contrarios errores se recte intellexisse . Misera plane veritas Christianae Religionis , ubi cognosci non possit inter tot & tam varias Christianorum sectas , nisi
per hoc arduum , incertum atque etiam quandoque periculosum Scripturarum e amen. Fieri ne vero potest , ut quum Omnes hominesialvos fieri S ad agnitionem veritatis venire velit, omnibusque Evangelium praedicari mandaverit Deus , ita ab eo constituta suerit Religio Christiana , .ut quae vera sit inter tot falsas illius sectas dignosti facilius non queat λRestat igitur, ut optimus & elementissimus Deus commodiore ac breviore via consuluerit hac in re mortalium generi . Ea autem via esse alia non potest, quam quae superius homini praescripta est , ut sa-cile ac tuto Christianae Religionis veritatem a non Christianarum faIsitate distingua t. Extrinseea argumenta credibilitatis heic etiam praesto sunt , ut evidenter comperiatur , quae vera re germana sit inter tot Christianorum sectas hereditas di Ecclesia Christi. Et sicuti cognita sanctitate Religionis Christianae, haec una prudenter amplectenda est, cetera: ejurandae ; idque credi prudentissime potest , di necesse est credere quod ab ipsa proponitur, etiamsi aut intrinsecae rationes non ad serantur, aut superare captum humanae mentis credenda deprehen dantur: ita ubi evidenter patuit , quae sit vera Christi Ecclesia , in hujus unius sinum , ceteris Christianorum falsis Ecclesiis repudiatis, prudenter confugere possumus , ac porro debemus , di quaecumque ab ipsa traduntur, quamquam ab Haereticis in contro versiam vocata , firmissime credere . Duo itaque cognoscenda sunt humanae Rationi di haec facile cognosci posse pronuntiamus ut rite prudenterque tuum cursum in hoc negotio peragat . Λlterum est, quae sit haec vera Christi Ecclesia; alterum, cur istius Ecclesiae dogmatis acquiescere prudenter possimus , ac debeamus, vel nondum excussis tot obscuris divinorum Codicum locis, di nondum perpensis tot quaestionibus in
77쪽
ter Christianorum sectas vigentibus. Α postremo incipiamus. Uera a Christo eonstituta Ecclesia idem nobis sonat ae hominum Congregatio, ejusdem Christianae Fidei, eiusdem verae Doctrinae professione , eorumdem Sacramentorum communione , & vinculo Caritatis sub uno capite Christo unita , in qua legitimus sit ordo , ac regimen Pastorum . Ecclesiam istam usque ad finem se eu Ii duraturam nullus Christianorum negat , di sacri Libri, unaque cum eis ipsa Ratio, evidenter persuadent. Veritas autem ne ab ipso quidem Deo mutari destrui ve potest. Quare quae Ipse Deus verissima revelavit, aeterinna sint oportet Itidem quae ipsemet eventura esse pollicitus est , eadem necessario fient; non enim est fallax Deus , neque ex impotentia a praestandis promissis umqtiam impediri potest . At ille Religionem stiam , atque Ecclesiam , di verissima dogmata per Moysen , per Propheta x, ct postremo per Christum re velavit. Hanc etiam Religionem ,.& Ecelesiam suam promisit perpetuo regnaturam in terris , quippe insitutam, ut ejus ductu homines verum salutare cognoscant& credant sedi recta peragere discant. Neque mortalium scelera eo usque creverae umquam , aut crescere possunt, ut aut divinam transcendant elemenistiam, aut ejus voluntatem & promissa fraudent, sanctam illius Reis Iigionem sic EccIesiam evertendo penitus , di abjiciendo . Gper hanc petram , inquit Christus Matth. xv r. i8. aedificabo Ecelesiam meam , Sportae inferi non praevalebunt adversus eam. Et Matth. ult. Ecce ego vo- Discum sum omnibus diebus usque ad consummationem seculi.Si igitur aeternum duratura est Ecelesia , quae sanctissimae i stius Religionis sit eustos, necesse est etiam , ut ibi aeternum Ueritas duret,. ω vera non falsa Dogmata tradantur . Nam si Ecc Iesia errorem in Dogmate rebusque Fidei credat , erroremque alios doceat , jam vera Christi veraeis desinat esse Ecclesia 2 quod tamen fieri non posse nobis constat. . Deinde si semel errorem in Doctrinam EccIesia invehere , invectumve probare possit, non erit , cui in posterum tuto fidat populus indoctus, immo & ipsa doctorum Respublica. Nemo veram se tradere inquiat Religionem, suumqueccetum vere orthodoxum appellet,. quando dubium suboriri perpetuo potest, an is coetus errori obnoxius, errorem hauserit , errorem doceas . Nemo si bis arrogen germanam Scripturarum sanctarum interpretationem ; nemo sibi persuadeat, se divina verba recte intelligere , ubi Ecclesia ipsa cui Spiritum suum Io. x Iv. 16. Christus tradidit deficere , erroresque adoptare possit . Quod si ad humanam Rationem spectare ais, postremo cognoscere , an Eeelesia errarit, & num recte , an secus , interpretata sit Scripturas a Deo nobis datas' utique ad infirmissimum , ut vidimus , aut saltem non satis fidum tribunal me rapis. Praeterea si rationem a se stare
unusquisque eontendat, qais litigandi finis erit P Certe hanc sibi militare quaelibet Christianorum iacta arbitratur . Restat igitur , ut alia
78쪽
1N RELIGIONIS NEGOTIO. LIB I. sq
tutiori via hominum necessitati Deus consuluerit , certumque aliud visibi Ie tribunal constituerit, a quo fideliter divinarum Scripturarum mysteria explicemur, Fideique Christianae atque orthodoxae veritas perpetuo custodiatur. Hoc autem tribunal nullum aliud esse potest quam Ecclesia ipsa perpetuo duratura, in qua, ut ait S. Paulus , po fuit Deus Dorii ores , Pastores, Prophetas, S Apostolas ad consummationem sanetorum in opus ministerii , is aedificatioram eorporis Christi donec occurramus omnes in uniturem fidei , ct agnitionis Filii Dei, in virum perfectum , S mensuram aetatis plenitMinis Christi. Immo evidentissime Ignificat idem Apostolus Ioad Tim. I. Ecclesia verae nos edocenti acquiescendum esse , quum ipsa siricolamna ct firmamentum Deritatis Itaque prima di certa non errandi ratio sita est in veracitare reve-Iam 'Dei, sacrorumque Librorum aeterna veritate. Deinde accedit praetimum aliud visibile a Deo positum , quo certi fiamus, utrum quae noura credenda Proponuntur, a Deo reve Iata vere fuerint. Saurina st .dirim verbi interpretati. : & hoc in veracitate ae stabilitatesroponentis Ecclesiae situm est. His autem positis fundamentis, unum
s ' i supere si, nempe quaenam
ti: haee vera Christi Ecclesia. At homini ingenuo, & veritatis unius amanti) non est id cognitu dissicile . Sunt enim quaedam notae ac signa, quibus E esia vera a falsis ac fallacibus ita distinguitur, ut non ingenio magno sit opus ad eadem porspicienda , atque ad Ecclesiam veram ex iis dignoscendam . Unitas Doctrinae, Fidei, Caritatis, & Mysterio. rum ; sanctitas& essicacia Dogmatum; probitas morum et gloria Μiis raculorum; antiquitas ἱ amplitudo I origo ab Apostolis , & eontinuata successio Episcoporum in Ecclesiis , ae praecipue in Apostolica Sede omnium magistra; aliaque hujusmodi, quae cum apud veteres Patres , tum apud recentiores Theologos congeruntur : ea sunt quae nos de vera Christi Ecclesia certissimos faciunt. Et quum aut horum nihil, aut nonnulla quidem , sed non singula & omnia in nullo Christianorum ordine coeant , di verificentur , prieterquam in Catholica Romana Ecclesia, faci Ie etiam intelligimus, hanc unam , & nullam
aliam eraeter hianc germanam Christi Ecclesiam . Quod si haee vera Christi Eeelesia est, ergo verum fuit semper, quod illa docuit verum est, di erit, quod illa docet ac docebit; neque titubare ne rue contraire, nisi temeritate intolerabili, potest hominum Ratio . sed iure conquiescere debet, quum Ecclesia ista munere divino veraxoviis sibilis, aeternumque duratura , quid sit in sanctissima Relietione eredendum proponit. o
79쪽
6o DE INGENIORUM MODERATIONE CAPUT NONUM.
EeeIesiae Cat bolicae perperam negata ab Haereticis immunitas ab re rere . Protestantium Methodus in inquisitione υerae Doctrinae quam temeraria, ct quot Haeresum origo . Carbosuorum Methodus quam
Iaudanda . Non Ingenio privati cuj que hominis dimiιιenda Iare rum Literarum interpretatio is Dogmate . Vox Ecclesiae verae beio audienda, Deo id praecipiente.
E Quidem puto , non posse non probari ab hominibus ingenio pol
lentibus & sequitatis ac veritatis e ultoribus traditum hactenus
Rationis iter in inquisitione verae Religionis . Sed quid non expectes ab immoderatis Ingeniis , ubi plus sapere velint quam oporteat sapeis re ; ubi plus sibi tribuant quam hominis infirmitatem deceat ; ubi turbidis ac effrenatis animi affectibus se rapi sinant λ Primo nonnulli visi sibi sunt in Ecclesiae Dogmatibus errores deprehendere. Processeis
runt itaque ad negandam Ecclesiae immunitatem ab erroribus. Deinia de quum ea Dogmata , quae ipsorum ingenio a veritate abhorrere viis debantur , in Ecclesia Catholica Romana eorum matre aut traderen tur, aut tradi putarentur: reliquum fuit, ut Ecclesiam istam a Religionis verae custodia ac professione excidisse censerent . Denique unam statuerunt Veritatis C,risianae regulam diυixas ScripιMras , in quibus omnia manifeste contineri aiunt Christiano populo credenda ;nihilque porro credendum, quod istarum suffragio manifeste non pro betur. Libentissime exceperunt has voces complura alia Ingenia , partim novitatis eupida, partim spe veritatis tutius assequendae excitata ; quodque facile fieri solet, ignaris quoque populis persuaserunt. Et altas adeo radices in eorum animis egit ista persuasio eum lacte hau sa , ut aequas amplius audiendae veritati non praebeant aures, sed existis praejudieatii opinionibus singula dimetiantur. Non heic repetenda , quae a doctissimis inter Catholicos, iisque plurimis viris hucusque scripta, aperti is me produnt, quam male con suta sit, & quam facile evane icat huiusmodi sabula . Neque enim ullius erroris insimulari potest Ecclesia , uti patet ex istorum Libris:& ne cogitandum quidem est, eam in errores prolapsam , nisi Christum falsa promisisse , ejusque Apostolos falsa tradidisse concedamus.' quod sane dementis est vel suspicari inter Christianos . Tum ex iis
Dogmatis, quae Ecclesiae CathoIicae a Protei antibus tribuuntur , nonnulla eidem falso tribuuntur,reliqua vero ab errore longe absunt. Nostriam est tantummodo in vestigare , num tutum ad veritatem iter/rripuerint Protestantium Ingenia; non arripuisse autem cum certum
est Catholicis omnibus, tum reliquis certum esse deberet, si in conside
80쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LI S. s. 6 r
xationem veritatis oculos sinceros solicitosque intenderene . Haec est Protestantium Methodus. Ex unis divinis ulrnisque Testamenti Libris veritas speranda est , & Christianae Religionis Dogmata haurienda. Tunc Ecclesiae decretis standam non est , quum ea minime consentiunt cum divinis Literis. Ita illi. At quisnam certo perspicere possit, quis sit germanus divinorum verborum sensusὸ qui ianam certo decernere, quando Ecclesia cum Scripturis consentiat, aut
ab iis si superis placet etiam dissentiat ρ Una humana Ratio , ne-eesse est res adeant. Nonnulli quidem inter eos , Calvinistae scili-eet 6c Qtia heri, coelestem quemdam amatrim excogitarunt , quodacti singuli Chri itiani germanam percipiant Scripturarum mentem . At postremam lis ne insanam opinionem jamdiu exsibilarunt prudentes rerum jadires. Inde enim prodiit non una aliorum Panaticorum familia . Coe sestem autem hunc amatum temere confingi patet in tanta Sectinim diversitate , in tarito opinionum bello: qaod certe abesset , si in Gngulo homines ista vis intelligendae divinae Scripturae e coelo descenderet. Et quis inter errorem veritatemque dijudicet,quando unusquisque suas a Deo cogitationes accepisse se dicat λ Deum potius ipsum irrisioni exponamus, ubi contraria ab ipso suggeri arbitremur. Igitu geo confugere coacti sunt inter Protestantes minus incauti , ut humanae Rationi supremum sive postremum tribuant decernendi jus in controversiis, di quaestionibus Christianae Religionis . Ne vero ultra humanae Rationis vires excedere videretur hujusmodi facultas , ad comani sest esse ac per se dilucida divinorum Librorum verba dc sensa , sibi persuaserunt, ut caecutire nisi volens ibi non possit Ratio. Sed duo sunt , quae harac Methodum mirae temeritatis , & imprudentiae arguant . Nempe hinc humanae Rationis explorata infirmitas, inde mini ine aperta omnium oculis sacrorum voluminum sensa & verba. Et quod est ad hominis Rationem , jam supra vidimus , quam dein bilis fit tibi us vigor, quam periculosa sit illius fides , nisi coelesti Iumiisne , praecipuisque a Deo viribus juvetur . Et quod est ad sacras Serrupturas, nemo est, qua non sentiat, plura ibi esse di ardua ,& obscura,& in speciem contraria , quae justissimas haerendi causas vel acutissimis viris ingerant, ec quorum sensum ac mentem dissicillimum sit decernere . Et sane evidenti consilio suae bonitatis videtur voluisse Deus illorum ipsemet confutare opinionem, qui tantam Scripturis sacris lusem, & sensuum claritatem , Rationi vero tantas vires inesse jactitant. Eos enim permisit inter se omnino discordes esse , & perpetuis certare litibus & odiis in statuendis tot Religionis Christianae Dog. matibus. Eorum quilibet utriusque foederis Libros intonat; Rationem quoque sibi esse magistram nemo ex iis non credit. Nihilominus aliter hic , aliter ille sentit, immo contraria sentiunt ac docent aut de atinvributis , dc dotibus Dei, aut de ipso Deo uno ac trino , aut de Filii