장음표시 사용
421쪽
quam falsum negatur. In Λctibus ApostoIorum Cap. 2. v. 24. Petrus exponit Christi resurrectionem , eamque a Davide praedictam inquitiis Psalmi X v. verbis: suoniam non derelinques arioam meam in Inferis no , nee dabis sanctum tuum videre corruptionem . Hix potissim rim veris bis innititur Ecelesiae fides, dum Christum ad Inferos descendisse, alisque inde etiam surrexisse tradit. Phereponus vero aliter locum illius Psalmi interpretatur, di pro Inferno contendit Sepulcram esse intelliis gendum : ita enim significat apud Hebraeos vocabulum T π Seebia , quo usus est eo in Ioeo David . Habet ille in hac sententia concordes, immo Magi st ros, nonnullos e Novatoribus ,. quorum eruditio jam eo pervenit, ut pleraque Christianae Ecclesiae dogmata , licet antiqui si silva Traditione Patrum jamdiu sacrata, arrodat, in dubium revocet, di levibus de causis explodat. Ante omnia, inquit Phere ponus,
Iatuendum est, Perram ποη quaesiυisse in Ioco Psalmi id quod minime est ;ideoque ex Ioeo Psaliae inteIIstendκs Petrus , aeque ac maloes ex sermone Petri; nec xIlus est inter eos dissensus , quamυis cum Augustino nullo modo sentiant . Conditionem accipimus, quam exhibet Phere ponus ; nihil enim apud nos certius est, quam Sanctum Petrum a Psalte dissentire non potuisse , ipsumque ab omni errore immunem fui sie in Psalmi Ioco interpretando. Sed uel certum est, nullum inter Davidem , seu Psalten , & Petrum essi: dissensum , ita quoque exploratum habemus,
mentem Petri ac Davidis perspectissimam divinitus esse debui sse Actuum Scriptori Lucae, adeo ut ne iste quidem falli in ea enarratione potuerit. Videamus igitur, quid David, quid Petrus, quid Lucas habeant. Verba Psaltae in Hebraico Codice ita se habere scribit
Phere ponus . Non relinques animam meam sepulcro s)nec patieris sanctum ιννm videre corrιπιionem . Nunc notionem hujus vocabuli Hebraici dissimulemus,audituri prius,quid haec omnia Phere pono doce nisi e significent λιρι et,ait ille dichatoria voce, hoc υella Psatiem, sensu tra-
laetitio, Deum non pia urym ut occidererar, nam relinquere sepulcro, aut pati videre eorruptionem , es finere vulneratam qπempiam, aur maIerffectum n ori . Haec tamen verba , sensu proprio, melius in Chrs m quadront, qyem Deus possus non est in sepulcra istu jacere,neqxe in eo corraempl. Male Phere poni m non habeat, si dicamus, non solum ipsum di Petro Apostolo dcctiorem, di ludaeis ipsis Petri auditoribus perspicaciorem velle videri: sed etiam velle uobis exhibere Petrum Lingua: Hebraicae non satis peritum , di Judaeis imponentem , di ipsos Judaeos
tam suarum rerum ignaros , ut sibi paterentur illudi. Si enim ea verba secundum Davidis mentem sgnificabant,non permissurum Deum,
ut ipse David vulneratus, aut male affectus moreretur : quam concinne quaeso ad Christum illa reserebat Petrus λ Christus mille plagis &contumeliis affectus necatus suerat, dc sepulcro datus. Num ergoepersuadere auditoribus suis potuisset Petrus, haec de Christo necat ci
422쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. III. ε 3
dici, quae Davidi a morte liberando , & nondum in sepulcrum it Iato competebant λ Quando ipse Petrus instabat, Christum inquiense mortuis surrexisse, idque a Psalte iis verbis praedictum : infideles ac
pervicaces Iudaei, quos tunc alloquebatur Petrus, continuo respondere poterant, si eis cor & scientia Phere poni fuisset: diversum plane aliumcue esse eorum verborum sensum,& nihil sacere eum resurrectione Christi. Liquebat enim Hebraicae Linguae vel leviter peritia si Phere pono e redimus non de mortuo aliquo suscitando , sed de vivo a morte servando loquutum fuisse sanctum Regem, idque proprie illum locum sonare, quamquam tralatitiis verbis conceptum.
Quid ad haee Petrus p Frustra se eo morsisset, arbitror; nihilque pro fuisset eum Phere pono dicere, ea verba melias in Christum, sensu pre-prio, quadrare , quem Deus passus non est in sepulcro diu jacere, neqxe
in eo corrumpi. Nar primo negare potuissent, haec metaphorica esi se atque ita explicuissent eadem verba: Quoniam non sines animam meam descendere, venire quae verba suppleri non immerito possunt
in sepulcrum, inliseioI; non dabis sanctum tuum υidere foυeam. Quae
Phrases proprio, non tralatitio sensu , etiam in Davidem non moriturum quadrassent . Tum subdere poterant , etiamsi haec metaph rica essent, nihil tamen aliud sonare, quam quod Phere ponus tenser, nempe, non permissurum Deum, ut aliquis moreretur, & sepulcro traderetur: quae nullo pacto conveniunt in Servatorem n strum . Ac proinde Petrum arguissent, atque irrisissent, qua si in suam rem divinis abuteretur Scripturis, & verba neque sortuito, neque consulto congruentia in suam sententiam contorqueret.
At absit ab Apostolo tanta ignominia, tanta suae Linguae inscitia , quibus notis ipsum Phere ponus incaute aspergit. Ea erant Davidis in illo Psalmo verba, quae unicum germanum sensum haberent in ipsius etiam Davidis mente, & hic sensus uni Christo se a Messiae poterat ac debebat accommodari. Audiamus Apostolum ipsum de Iesu loquentem. Quem , inquit, Deus suscitaint, solutis doloribus Inferni, juxta quod impossbile erat, teneri illum ab eo. Daυid enim dicit in eum: Proυidebam ese. Quoniam non derelinques cte. Tum ostensurus haec de uno Christo praedicta fuisse , ita loqui pergit. Viri fratres, liceat audenister dicere ad vis,M Patriarcha David,quoniam defunctus est,S sepultus, oe sepulcrum ejus est apκd nos usque in bodiernum diem. Propheta igitur quil seι die. Proυidens Ioqistus est de resurrectione Chrsi,quia neq;derelictus
est in Inferno, neque caro ejus υidis eorruptionem,&c. Heic meridiano sole clarius est , Petrum pro consesso atque explorato apud mnes Iudaeos sumere , ea Davidis verba unice significare , quempiam vere jam mortuum ad vitam postea revocandum , ejusque carnem in sepulcro non esse corrumpendam. Evidens erat, Da videm e vita concessisse, ejusque caia ver in tumulo ceterorum more fuisse in tabem resolutum,
423쪽
cujus rei testis adhuc erat superstes illius tumulus. Quare non de se
Propheta loquutus fuerat, sed quidem de Messia , quem Apollo iomnes aliique fideles e mortuis resurrexisse compertum habebant. Ac Propterea quis non videat, quam longe a Petri mente Pherep nus abeat, di quam temere verba Psalmi interpretetur pSed optimos Auctores suas in interpretanda Scriptura eonsuetudinis Phere ponus fortasse laueabit . Theodorum videlicet Mopsue-ile triam , quem in Collat. IV. Patres Concilii Constantinopolitani II idcirco etiam diris devoverunt, quod hunc eumdem Psalmi locum , a Itaque de Christo praenuntiata argutis interpretationibus alio referri posse doceret . Hugonem Grotium adferre etiam poterit ,
virum alioqui eruditissimum c ut nihil de Socinianis Scriptoribus diis cam , cujus ea suit sententia , universis de Christo Prophetiis duplicem inesse seni uni, quorum alterdi primarius ad Hilloriam tempo- Tis, quo Prophetae vixerunt, alter di secundaritas ad Christum siu reserendus. Quae opinio, quia nullo discrimine Prophetias Omnes com plectitur Christo accommodatas, quam absurda sit, dc quam maloia regat, vel ex hoc loco liquere potest, ut pluribus aliis parcam . Ita enim Davidis Prophetiam in Christum e mortuis suscitatum convenire Petrus ait, ut nullo pacto ad Hiitoriam Regii Prophetae reserri posse pro re evidenti statuat. Quis autem Petro cum Davide consensus, ubi eisdem verbis unam, rem iste, alteram ille penitus diversam significare volunt δ Quis Iudaeorum tunc non potuit frustra, Ti rationem Apostoli, si eo tempore aut obtinuisset ,. aut succurrisiset interpretatio Phere poni λ Quis adduci ad Christum , cujus resur- sectionem a mortius per adeo dubias , incertas, facileque eludendas Prophetias Apostolus Petrus probare conabatur λ Et tamen ex ipsis Iudaeis tria millia ad Christum eo die conversa suere , tantam vim habuere Petri argumenta ex ipsis Psalmorum verbis petita. Sed ultra non juvat urgere consectaria re incommoda temerariae ii ius sententiae;
nos enim vocat altera quaestionis nostrae Pars.Sιasi igittar , locam illum Psaltae ad Christum mortuum esse res rendum, cujus Animam Deus derelictatus non erat in Inserno. Λt Phere ponus una cum aliis Novatoribus pro in Inferno contendit ver Lendum esse in Septilers: vox enim Scebos, perpetuo Linguae Hebraicae usu, significat Sepulcrum. Catholici contra retinendam heice in Inferni vocem per suarum habent, qua heic no. Sepulcrum , sed sedes di loca hominum vita itinctora significantur, sive isti in Abrahae sinu, hoc est in requie , fuerint, sive in gehenna, hoc est in po nis. Vocabulum autem sirin Gebes nou negamus, quin pro Sepulcrγseu loco humatorum corporum , saepe accipiendum sit in sacris Libris
antiquae Legis; sed per illud etiam significari dicimus In serna illa I ca, di sedes, quo mortuorum Animae deferebantur, Christi ad veta
424쪽
tum, & postremum seculi judicium expectaturae. Consentire in hanerem mihi videtur & ipse Phere pontis, cui vox ista fignificat non sciis tum Sepularum , sed etiam Ioeum aliquem sub terrae superficie , aut certe
fretum ac conditionem mortuorum, quaecumque sit, quamvis ipse statim adis dat, numquam locum peculiarem malorum suppliciis atιributum per eam designari, qua de re nunc disputare nolumus. Certe SeuoI indefinita quaedam vox est, ct loca subterranea designat, atque adeo mortuorum statum, atque ergastula. Quare non tam erudite quam prudenister illos fecisse reor, qui eam vocem Latine reddentes, potius quam sepuIerum , semper Inferos aut Inferaeum trani utere, voces indefinitas ; has enim postea explicare liberum erat aut pro corporum, aut pro animarum sede post discessum e vita , prout Scripturae sensus, re cumq; contextus,& alia argum eata ab Interprete posterent. Nam cur
exemp i gratia Gen XXX V i I. v. 3 s. ubi Iaeob dicit: Descendam ad filium
meum Iugens in Scebol, hanc vocem vertar in SepuIerum Putabat Iacob filium suum mortuum , dc a feris devoratum , Sepulcro caruiue . Non igitur ad illum se pustum se esse descensurum , suaque ostia cum filii ossibus se esse compositurum sperabat, quum ossa illius nullo sepulcro condita arbitraretur. Inquit ergo Ialob: Descendam a filium meum Iugens in Infernκm, ut post Graecam vulgata versici habet, hoc est , eum in locum , quo hominum animi a corpore soluti abeunt, ix quo non dubitabat pater, qri in suus filius se praecessisset. Nunc quaeramus, an Seehol in laudato Plalmo XU. v. xo. accipi debeat pro Corporum Sepularo , an pro Animarum poli mortem eris gastillo. Postremam significationem esse praeserendam , totius Christianae Antiquitatis consentas suadet , di et amar. Iustinus, Irenaeus, Origenes , Clemens Alexandrinus, Eusebius, Athanasius, Basilius, Nyssenus, Nazianzenus, Epipla an ius, Chrysostomus, Cyrillus Hie . rosolymitanus, & alii e Graecis in numeli. Tum Tertullianus, Hi a-rius, Ambrosius, Hieronym is, Rufinus, Augustinus , di alii inter Latinos qua in plurimi, tum ipsa Concilia, ot Symbola ab omnibus Catholicis, immo Christianis omnibus reeepta, Christi deseensum ad Inferna animarum domicilia erediderunt, di per secola XUI. pra diearunt, & ex hoc potissimum loco intellexerunt. Negantes ver talem sententiam , Haereticis atque infidelibuet omnium ore adjuncti sume. Tanta, tamque vetusta Patrum & Christianorum Traditici atque consensio , non id solum roboris habet, ut Catholicorum quemlibet suae professionis eonscium ita sentire ia in cogat, sed ipsos etiam
Traditionis re vetustatis nuperos eon rem tores, impia dentiae ac te meritatis arguit , quod aliter audeant a vir mare. Nam quum inter Novatores sincerissimi fateantur , significationem vocis MehoI ambiguam esse, di designari per illam statum quoque dc sedes spirituum
425쪽
gentem rationem, quare in Psalmo XU. vox it Ia signifieare non possit id, quod Ecclesia Catholica omnium temporum censuit. Rursus tuum apud omnes aequos rerum aestimatores verisimile sit, antiqui simos Ecclesiae Patres eam non suo marte procudisse opinionem, sed exposuisse, qualem ab aliis Majoribus, atque adeo ab ipsis Aposto-ilis, veluti per manus acceperam: quis non videat, potiori jure an isti quis illis testibus rem adeo diserte affrmantibus, quam novitii is hisce Criticis sine ratione valida negantibus, habendam esse fidem e Recedit, quod ex iis etiam vetussis Auctoribus tres saltem Hebraeam calluere Linguam , Origenes, Hieronymus, di Epiphanius di eum
sui aequalibus Rabbinis versati, notionem vocis Seebolignorasse cenis .sendi non sunt. In re autem a nostris temporibus adeo remota , quum de notione vocis agatur, quae ab hominum usu & arbitrio pendet, exigit prudentia, ut vetustioribus potius eruditis, quam recentioribus credamus.
Quod tamen omnem dubitationis causam auferre potest , ac deis bet, est ipsa Sancti Lucae narratio in Act. Apostolorum Coe 2. v 27. Verba Psalmi Graeee reddita se ii Ie exhibet: μι ωα τι, ψ
reximam meam in Hadu, neque dabis sanctum tuum videre corruptionem. Pro--δ-υ, LXX. Interpretes, quorum versionem Lucas usurpasse videriir , habent tain, in Haden Quid autem sit φλυ, quidque eo vocabulo apud Graecos omnes significaret, inter eius Linguae peritos constare facile potest Nativa tua significatione Plutonem designabat: Homerus Iliad. Ο ΖΩ a , καιε - , δἰ Α δυγνpiter, o ego , rertius autem Pluto riseris imperans. Quandoquidem in Plutoni ditione subterranea quaeque loca esse credebantur , hinc
Hadens Inferna i pia loca appellata sunt, quo Ethnici mortuorum Animas illabi purahant, Judaeis di Christianis in ea sententia concoris des. Itaque s quod in citato Cap. Act. legitur γ nihil aliud est , quam in domo Hadis , seu Platoηis, subintelligendo/--, seu ν-εν, proo ν M aer . ut ex aliis exemplis confirmari potest . Idem Homerus oe,st. λ .s A. a. .aio. , -γἰ- ι Πη - - , Venire in Plutonis δε-mωm tenebraeosae Proserpina. Domus Plνronis , seu I emi, pro Graecorum more non SepuIerum , sed Iaseros signi fiea i hoe .st geminas illas subterranea, sedes, quibus, uti diximus, Animae e corporeis nexi. bus ex pedi tae claudebantur, quietis loca piis , poenarum vero impiis. Proinde constans regula est , usitatissimam di communem olim ejus nominis maes vim I eros sona sse , qualem nos descripsimus, aliasque interpretationes aut paucis fuisse , aut nulli cognitas, sive usurpatas .
Quibus constitutis, jam qui se Christianos dicunt, ae in eo Psalmi Ioeo vocem Scebes pro Sιpklcro proterve accip unt, nihil minus facere mihi videntur , quam Lucam , Scriptorem divino afflatu procul
426쪽
IN RELIGIONI s NEGOTIO. LIB. III. 4o
dubio plenum , ignorantiae atque inconsiderantiae arguere , suamque Criti eam eruditionem scientiae ac judicio Apostolorum praeponere. Λ ut enim perspecta Lucae non fuit notio vocabuli SeeMI & Hades: &tunc ex opinione Novatorum consequitur, heiceum suam eruditio.
nem, &scientiam, immo divinum Spiritum defecisse; siquidem, si
istis e redimus, Scebos Sepulcrum tantummodo significat, Hades vero , ut nos statuimus , pro I eris perpetuo Linguae Graecae usu accipitur . Sin autem Lucas novit , Scebes significare Sepulcrum , quois modo ab inconsiderantiae nota liberari vir potest, qui quum facile per dictionem Graecam τμφη hoc est SepuIchrum , aut per aliast Graecis usitatas voces, reddere posset Hebraicum Sceboi, tamen usurispare voluit vocem μινε, quae rem aliam a Sepulcro designat λ Nonne hoc erat certissimum errandi laudamentum praebere Graecis Lectoribus, qui Hebraica ignorantes, vocem Hades pro suo more interpreistaturi fuissent λ Quod si Patres in ea interpretatione errarunt uti Novatores affirmare audent e nonne in Lucam resilit culpa, qui aliis tam facile poterat debebatque sese explicare verbis, dum Graecos homines erudiendos susceperat λUerum, inquit Phere ponus, Graeci Interpretes, qui LXX. disuxtur, Gentilibus non una in re sese aItemperarant, oe Lueas υersioni Graecae adinsuetus,/scribens ingratiam Graecorum , alabibvlι Ioeutiones LXX. δε-s terpretum. Qua si , si vera sunt , quae de hac quaestione Phereponus habet, minus errarit Sanctus Lucas , quam Graeci Interpretes . Si istorum Uersio in eo loco P satini lacommoda erat quo honesto vocabulo Phere ponus infidelem ae ineptam significare , ut arbitror , vo luit : quam fidem amplius ac venerationem debebimus Lucae , sine judicio incommodam nobis ac salsam interpretationem obtrudenti , di praebenti certam nobis ansam erroris p Talia incommoda , talia abis
surda atque consectaria manifeste devorare coguntur Novatores, quoties nihil sibi religioni ducunt , aliter atque Ecclesia Catholica dc Sancti Patres, illum Psalmi& Actorum Iocum explicare . Quodnam
Vero nomen istos manet, qui tam male consulunt divinorum Auctorirum dignitati ae fidei, ut ingeniorum suorum libidini & eruditioni , ambitiose non minus quam incaute, satisfaciant e At a Christiano
Interprete tantum crimen absit. Nisi Lucam errantem velimus , nu Peram hane interpretationem abjicere, errorisque accusare necesse
est. Dissen tire inter se atque errare non possunt Psaltes, Petrus, &Lueas. SeebοI significare Inferos potest, seu finimarum post corporis mortem subterraneas sedes . Manifeste pro Inferis idem vocabulum Sanctus Lueas xccipit. Ergo quin illic Inferi tantum designentur, nutulus Christianorum negare potest, ac debet. ιEt ista quidem ea sunt, ut vincant Christiani hominis animum . Quum tamen argumentum hoc , ut Logici ajunt, sit a posteriori,
427쪽
vincere quidem Christianorum omnium animos debet , rem tamen nonnullis etiam Christianis persuadere fortasse non valet. Certe non
continuo persuadebit incredulis atque Gentilibus . Quamobrem hos quoque appellamus, judicesque in medio statuimus certum quippe est nobis , ipsos quoque in nostram sententiam , si aequos se praeis beant, esse concessuros . In laudato Psalmo Catholici Inferos , Haris retici quidam Sepalcrum significari contendunt . Quid habent postremi, quo suam opinionem firment 8 Nihil prosecto solidi ; quamvis enim SceMI pro Sepulero saepe in sacris Literis accipiatur , negare tamen non audent, quin mortuorum etiam statum ae Ioca aliquandos gnificat, di saepe significare possit . Tum nul Ium adserunt vetuissium Scriptorem tuae in hoc Psalmo interpretationis vindicem ac testem, qui SeptiIcbrum potius, quam raserna animorum a corpore soluto rum loca , heic moneat esse accipiendum. Quid nos contra ἐ Quum hete de Linguae tamdiu obsistetae ac mortuae vocabulis agatur, eorum. que vim ac motionem veteres magis Hebraeae Linguae perit i, quam recentiores, tutellexisse credendi sine , iique potissimum , qui florente adhuc Hebraeorum Republica vixerunt e nemo non videt ν eam esse praeferendam sententiam , quae antiquissimis hisce testibus nitatur . At nos Catholici praeter quosdam veteres Patres, Hebraicae Limguae deditos , antiquisque Rabbinis in eo studio usos, Lucam ipsum omnium vetustissimum damus , qui in hoc ipsom et Iauda:i Psalmi
Ioco Inferos , non autem Semlarum , vocabu Ium Geloi interpretatur , dum per vocem μω iliud reddit , quae, sicuti vidimus, Inferos constanter pro Graecorum more significabat . Numquid vero in Lu- eam erroris suspicio cadat λ Ab omni verisimilitudine id prorsus abhorret. Non heic Graecam , uti appellatur , LXX. Versionem aut laudare aut tueri est animus. Lucam tuemur , non ipsam Versionem; nam quum i Ilam in hoc loco suam secerit Lucas , necessariam est, aut salvem verisimillimum , eam ibi recte expressisse vim vocabuli Hebraici , mentem quo Prophetae; non e uinx aliter ejus ope Sanctus Lucas usus fuisset . Apostoli quoque eamdem saepe versionem usurparunt; quod facientes , ineptum sit suspicari , eos nesciisse , an Graeca Hebraicis vere consentirent. Hebraei erant , suaeque Linguae satis periti. ubi a Codicibus Hebraicis Graeca dissonabant, ignorare isti non poterant, sque non ignorabant , quis eas versionem pravam adhuc obtrusisse vel suspicetur Innumeri tunc erant , qui fraudem hanc , uti Linguae utriusque periti, potuissent , di uti Christianorum acerbissimi hostes , voIuissent aperire. Λ ut numquid , uc se Graecis attemperarent, errores sibi notos , errortamque causas disse. minare voluisse putandi sunt. Idem de Luea dicendum atque se attendam . Ut ut Literis Hebraicis ille Operam dederit, prosecto numquam verisimile est , ipsum adeo .
428쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. III. 4oy
adeo in illis hospitem fuisse', ut infidam versionem potuerit volueritisque usurpare . Acia Λpostolorum memoriae mandabat , idque Pauli ipsius, ut quidam tradunt, consilio ae jussa . Individuus ejusdem Apostoli comes diu fuit, versatusque est cum aliis Apostolis , ae viris utriusque Linguae gnaris; ab Apostolis, ac ab ipso Petro audire potatuit verba in concione Hierosolymitana olim pronuntiata. Quei fieri potuit, ut ille neminem umquam interrogarit, nemo illum monuerit de infida eo in loco Versione Graecorum Nemo id credat, &de Libro , quem Lucas , di Apostoli, di Apostolici viri , ad certam
Christianorum eruditionem relicturi erant, & de Scriptore, qui in exordio Evangelii sui profitetur , se nihil scribere , quod a principio diligenter assequktus non fuerit , sicut ei tradiderunt, qui ab lxitio ipsi viderunt, S minifri fuerunt , sermonis . Accedit, quod Paulus resuris rectionem Christi confirmaturus , laudare di ipse solebat Psalmum
XU. uti enim testis est idem Lucas fiet. Apost. XIII. 3 . ita Apostolusa jebat: Quod autem Deus suseitaυit eum c Christum a mor-rxis , a Ilus jam non reυersurum in corruptionem , ita dixit se. Non dabis sanctum taeum υidere corruptionem . Da Uid enim , Sc. υoluntate
Dei dormivit, S appositus est ad patres suos , re υidit corruptionem .
Muem υero Deus f citaυit a mortuis , non vidiι corruptionem . Heie
Apostolus priorem partem versiculi praetermittit, in qua Hadis , seu SceboI mentio habetur. Attamen hinc liquere potest , tritum Ore Α-postolorum eum Psalmi versiculum fuisse ad evidenter ostendendam Christi resurrectionem e mortuis,& Paulum etiam eo loco secundum LXX. versionem uti consuevisse, quum Hebraeos Hellenistas allo. quebatur, quales erant habitantes Antiochiae Pisidiae , ad quos fuit memoratus a Luca Pauli sermo . Quare nihil verisimilius , quam quod Lucas illius loci sensum probe perspectum habuerit , atque inintellexerit vim eorum verborum tum in Graeais tum in Hebraicis Cois dicibus . Non video autem, quei eum recti judicii legibus eorum optinnio componi possit, qui Apostolos a perversa ac salsa versione absti,
ne re consu Ito noluisse ajunt , ut sese Graecis ad eam assuetis attem Perarent. Qira se non rdem sit ac dicere , Apostolos conis Ito voluisse auditores suos in pristinis erroribus eonfirmare, aut novis imbuere . Postremo quicquid possit inconsultum adversariorum bellum ad verissus eruditionem ac judicium Sancti Lucae, nihil aliud sibi spondere potest , quam quod ii Ie non satis Hebraeam Linguam calluerit , aut
vim vocabuli Seebes assequutus non fuerit : quae tamen omnia veri mim quam videbuntur similia. At quando hoc etiam obtinerent, num obtinere etiam poterunt, Lucam ignorasse vim vocabuli Hades , ei. que Graecae Linguae scientiam praeripient λ Id quidem non audeant .
Verum id satis est nobis , dc satis suturum est cuicumque judici aequo. Nam qaum Lueas Cbrsi aximam κοκ rellitam in Hade affirmet ,
429쪽
quae verba Graece peritis sonant , Christi Animam e corpore soluia tam ad I eros migrasse, ibique diu non permansisse : semper restat, Lucam id credidisti , ae tradidisse , quod nos credimus , di universa semper Ecelesia tradidit. Quod , inquam, Lucas ea de re didicerat ab Apostolis, Graeea illius verba plane significant , quae ipse procul dubio intelligebat ; & quamquam non constaret, Scriptori huic saecognita fuisse Hebraica Psaltes verba , id unum sequeretur, Lucam in eo Psalmi loco rem inutiliter quaesivisse, ac invenisse, quae illic non erat , sed quam tamen ipse aliunde certam hauserat , atque alis te animo praeceperat . Etenim nisi persuasum id ipsi antea fuisset , Graece peritus ab ea locutione sese abstinuisset, quae descensum Λnimae Christi ad Inferos Graecis Lectoribus aperte, atque ex suo instituto, persuadebat, semperque in posterum persuasit. Si ergo saltem constat , Lueam de Christi ad Inferos descensu non dubitasse e quid nos amplius ea de re dubitare pergimus λ Hoc unum est , quod potis.
simum quaerimus , sic scire volumus, & hine ediscimus . Haec fumisma Iitis nostrae: num Lucas noverit , crediderit, atque tradiderit , Animam Christi ad Inferna loca migrasse . Id autem credidit Sanctus Lucas. Diversa quaestio est, an Hebraicas voces Scriptor Λctorum probe intellexerit, & probe reddiderit . Quae tamen moneo , non quod Lueam adversariis in hae altera quaestione relinquam , di hal Iu- Cinatum putem, aut verear; sed ut quod maxime quaerendum sit , ipsi tam dem intelligant , quo iacilius a certis constitutis ad incerta explicanda progrediamur. Sed ne cui scrupulus adhuc & dubitatio supersit , an revera per vocem Hades , Inferos designare Sanctus Lucas voluerit , age , rem .
in meliori Iumine collocemus . Quaeramus, quam potestatem notio.
nemque voci illi A δμ Lucas, d reliqui Iudaei Graece loquentes, olim subjicerent, hoc est , quid eo nomine intelligerent . Nobilissimus Iuda orum Historicus Iosephiis id manifeste nos doeebit. Λuctor ille
est Lib. I 8. Cap 2. Antiquit. I ud. tres inter Hebraeos a multis tem p ribus exstitisse Sectas , Pharis mim nempe , Sadducaeorum , atque
. Animas autem immortales esse credunt , ct sub terris earum poenas ac praemia dari, proαι inmutis viilo mis stadium iIIis ia visa fuit . Tum addit, perpetuis carceribus illie improbos constringi , piis autem sa-cilem esse ad vitam reditum. Pharisaei poti ssima di doctissima Iudaeorum pars erant. Illis eorumque opinionibus populus adhaerebat , ad . haesit & olim Paulus, ita ut quidquid ad solennes precationes , cultumq; divinum attinebat, secundum horum interpretationem ac Prae. scriptum fieri soleret. Hanc etiam de immortalitate Λnimae sententiam tuebantur Et seni, solis Sadducaeis contradicentibus, quo-
430쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. III. ra
rum & numerus exiguus, & auctoritas contemta . Sa Acas, inquit ipse Lueas Acti. Apost. XXIII. 8. dicunt non esse resiarrectionem, neque AveIum, neque Spiritum, hoc est mentes humanas a corpore ex peis ditas amplius non vivere. Pharisaei aurem conmentur aetraque. Quare dubitandum non videtur, quin communis Iudaeorum sententia foret, Animas post corporis mortem in Inserna Ioca deserri, sive ad requiem, sive ad tormenta. Eo pertinent, quae de ipsis Iudaeis habet Tacitus Lib. s. H i s .m ora condera, quam cremare e more aeriuris. Eademque cara, oe de IUernis persuasio. Status ergo animarum , earumque sedes, uti Iosephus testabatur, erat με sub terra, atque adeo ιν MDv in Inferis a Clarius sese explicat idem Iosephus alibi. De iisdem Sectis loquens Lib. 1.Cap.ra de Bello Iud. postquam Pharisaeis laudata nuper placita tribuit, haec de Sadducaeis subdit - - δια
rem,oe in Hade,seu Dorra,vel supplicia Dei praemia negant. En quid Iudaeis Graece loquentibus esse βιώ. Non utique 5bpularum,sed locus Αω-mabus e corpo in soli itis destinatus, Ut ibi vel poenas vel praemia promeritis reciperent. Eamdem prorsus Christianorum sententiam suis. se , Omnia antiquitatis monumenta testantur. Paulus ipse in Act. Αγ-s olorum Cap. XX lI I .cum Pharisaeis hac de re consentire clamabat. Si tus erat hic locus inis sub serra, mirabili plane, di vero, qua minruam incognito di vince potentiae artificio. Id quoque Christianis peruasum fuit, ec aperte ab Apo Itolo innuitur ad Philip p. 2. IO. quum ait: Ut in nomine Iesu om egenu flectatur, caelestium , remGrium , S
pellari, hoc ell subterraneos, eam gentem, cujus Animae in geminis Inferis, piorum nempe ac impiorum, Claudebantur. Ab antiquis mutuati recentiores cum Graeci tum Latini significa. tionem istam, vocabulis', A M., atque Inferorum uti perrexerunt , ut ea quoque ioca eXprimerent, quibus piorum Animae post mortem porgandae detineri ex orthodoxae Ecelesiae Traditione creduntur . Quare non satis recte Graeeos Christianos Schismate a nobis seiunctos culpare visus est mihi Thomas Smithus in Epist. de Graeeae EeeIesiabodierno flatu, ubi illos in amorem origenicum de Animatas impiorum ex Inferno tamdem Iiberandis p=vIapsor suspicatur, eo quod in Con si sone dogmatica scribant: Bd a vi a. δ' - ἀς ἄ---ias cita illie seri. Pinm lego Mσμον τε ἀδοι-Certo m Iti peccatores a vinculis Inferni Iiberuntvr , dcc. videlicet , uti subdunt , propter inoventium pia opera I eleemos nas, et Ercsesiae pro iis fμsas orationes , et potismum propter incraemum Saresciam, &e. Non est illic ἄδω propriegebenηa, sive aeternus damnatorum locus , sed quidem claustrum illud , quod nos Latini Purgatorium appellamus, Graeci vero Schisma tici nomine quidem negant, at eum Patribus re affirmant. Qiod si