장음표시 사용
81쪽
ae Spiritus sancti Divinitate , aut de Gratia S libero Arbitrio, de ne cessitate Baptismi , de Sacramento Altaris, aliisque id genus . Praeverea mirum est , quam saepe una eademque Secta sententiam muta venit ,& diversa de uno eodemque Dogmate traditarit . Itaque te mere vividum Rationis lumen , ct aperta Scripturarum sensa iactantur, adeo ut non indocta solum plebs , sed ne ipsi quiden, doctissim rviri habere pro certo possint, se ad veritatem perventuros hac adbibita Methodo, quae ad errorem aeque perduci 5 Contra Catholicorum Methodus pedem certo figit.& homines eum doctos, tum indoctos errare non sinit. Nam ubi ex aperto Seri pol rarum testimonio evidenter cognoveris Ecclesiam a Christo sun datam fuisse,. & numquam Inserorum machinas contra eam esse vim habiturax, ipsamque esse columnam ct firmamertum veritatis , dc sanctum Spiritum eidem perpetuo affuturum ' si Christo fidem habere est animus , continuo hinc sequet intelligis , te eo tutius ad veritatem accessurum, quo arctius hujus Ecclesiae sententias amplectaris . Neque ulla Rationi rectae infertur injuria; omnium enim ponentissima est ratio ista , videliceta Eidem tutoeae sine Eubitatione credexdum esse, qui
neque falli possit, neque fallere velit, cujusmodi esse constar inram ChristEcAesiam, quum de Chrsi a me veritaιis. Eoctrina fidem facit. Quare nihil est, qMod nosveluti mancipia arbitrentur,. usumque Rationis. abjecisse dicta tent Protestantes. Nam praeter innumeras rationes prae cipuas , quibus vel seposita auctoritate Ecclesiae, singula Catholicorum Dogmata confirmantar, utpote quae sacrarum Scripturarum, aut antiqui stimae Traditioni x testimonio fulciuntur, nos ipsa Ratio docet, . Numquam magis pollere mentem nostram , d rationae ut, in judicando vero , quam quando se judieiis Ecclesiae accommodat, quae a Deo habet, ne umquam in Dogmate fallatur, aut fallae . Catholici itaque non secia Lac Protestantes , divinis Scripturis, & rationibus in Fidei doctrina abilienda , si ve credenda, utuntur. Sed haec inter utro que differentia intercedit. Protestantes divini Uerbi sensu ira, ct Religionis dogmata metiuntur e privato cujusque ingenio , uti Ratio intconsilium adhibita unicuique persuaserit. Scilicet in re tanti momenti judicem di consitarium sbi ad iscunt infidelem , atque infirmum ,.
iii quotidiana experientia docet, satisque testantur serventes adhuc inter ipsosmet controversiae. Catholici vero cum fingenium is una , tum Ecclesiae vocem auscudiant in exquirendo S statuendo Literarum sacrarum sensu . Inpenium autem suum , si sorte ab Ecclesiae voce
dissentiat, si iere malunt , quam loqui. Consilio utique saluberrimo, iquippe non fallacem consiliarium , sed certissimum judicem a Christo ad dirimendas Fidei controuersitas constitutum sibi petunt. Nem prudens inter Protestantes Spiritum Dei sibi certo adesse jactet , per quem ab errore se prorsus immunem Polliceatur. Et ne ullus quide
82쪽
IM RELIGIONIS NEGOTIO. LIB I. . 63
i mer privatos Catholicos tantum siae coelo munus tribuat. verum ubi nos Ecclesiam audimus di seqMimum, cui Spiritum suum , Spiriatum Veritatis , ut Iohannes Apostolus tessatur cap. XI v io. usque ad. consummationem seculi numquam de sutorum , Christus spopondit: quis non videat, nos tutissimam non errandi viam inirey Itidem unusquisque intelligat , cereros ab Ecc Iesia Dei discordus ex eorum iam uintia incertos saltem in Fidei controversiis esse debere , e nostra uero sententia , ubi a nobis dissentiunt , eos certi is me errare . Sed quum hac ex parte se victos sentiunt Protestantes , alio se eonis vertunt , redeuntque ad ingenium suum . Quod animo olim perceperunt, Catholicam videlicet Ecclesia meorum parentem pravis abundare opinionibus , dc sacrilegiis operam dare , id ante illorum oculos
iterum iterumque recurrit.. Hinc ex effecti biri argumentantur ad ea uiam , eontendentes, quandoquidem Ecclesia erravit, nullam eidem ab errore immunitatem a Deci concessam . Equidem hele appellare juvat eorum fidem , dc rogare, ut depositis praejudiciis & affectibus anteceptis Rationem diligentius auscultent, quam judicem sacrarum Scripturarum ipsi .statuerinu, dc cosmon solum non abhorremus , sed heic ultro & enixe eausam dicere volumus . Quid est , quod eos certos Deit de Catholicae Ecclesiae erroribus λ Scriptura divina , inquient. At Scripturam ipsam Catholici proferunt, & non tantum eamdem a sessare credunt, dc demonstrant, sed unam obstare pertinaciam ceu sent, ne id Protestantes quoque videant. Utra ex his partibus rectius interpretetur divinos Codices , incertum sit. Quis litem dirimet, quis feret sententiam λ Recta , inquient , Ratio , adhibito Disciplina. rum omnium, χ Criticae. Linguarumque praesidio. At Catholicis quoque Scientiarum , Criticae , Linguarumque praesidium adest ἔ adeli &enixum veritatis ae aeternae vitae desiderium oc rectam in iis Rationem desiderari , nullus inter Protestantes , ut credere juva L, sibi persuadebit. Quem ergo ulter rus judicem appellabimus , quaestionem adhue vigentem postremo voto decisurum Z Nullum alium puto, quam Deum , cujus tamen sententiam nobis, nisi post exactos mortalis hujus vitae dies, audire licebit. Interim vero , quum saltem incertum Protestantibus aequis remanere debeat , mim Catholica Ecclesia eris rorem fuerit amplexa , quel ex his incertis criminibus evertere volunt ceriam de minime fallaci Ecclesia sententiam in Scripturis sacris e identer fundatam , & rectae Rationis suffragio fortissime comproba tam e Cur certa iis quoque esse non incipit ista sententia, quando ne
eertam crederent, una Obstabat antecepta persuasio, Ecclesiam nempe in quosdam errores jam fui me prolapsam φ Ratio profecto monet , propter id , quod incertum dubiumque est , ea non esse rejicienda , quae certa sunt. Rursus ipsam et Ratio Catholicos bono eme animo jubet , & veritatis possessores decernit. Evidentissime quippe promissitan in Diuitigod by Corale
83쪽
in Scripturis sacris legunt, Ecclesiam Dei numquam a veritate de se. cturam , semperque Veritatis futuram esse magistram deinde eviden. ter cognoscunt, Ecclesiam nihil tradere , quod Scripturis a Deo trais ditis repugnet , aut per ipsas dilucide non probetur. Quare sentiunt se falli non posse , dum auctoritate Ecclesiae Catholicae nituntur, quae auctoritas praesidium simul est , di frenum Rationis . Praesidium , ut Rationi media pateat via, in qua verum sedet . frenum, ne ad existrema Ratio declinet . Porro ex effectibus diximus intelligi, quanti sit aestimanda Proteis stantium Methodus, & num Deo probari possit, qui unam semper &concordem vult esse Religionem suam ς & num Rationi arrideat tantopere ab erroribus abhorrenti . Lutherus ut veteres omittam Haria reticos irarum plenus in Ecclesiam Catholicam parentem suam, adulterii areemitam , insurrexit. Quae Ingenio suo , aut , si mavis, Rationi suae visa sunt divinis consormia Scripturis , probavit ; quae
deformia, rejecit, damnavit. Non exemplo suo tantum , sed granis di etiam voce docuit, contemnendam esse Ecclesiae vocem , uniceque respiciendam esse Scripturam . Quod necessario consequebatur , soriatasse tacuit; videlicet , pro Ecclesiae voce Rationis vocem ausculta nisdam esse, di Rationem divini verbi judicem adsciscendam ; quasi Ratione Ecclesia ipsa non uteretur. Fallacissima haec methodus continuo Tu in glios , oecolampadios, Carol stadios , Ana baptistas ,&innumeros alios Religionis doctores peperit , quibus nihil antiquius fuit, si ipsis fides, quam divinis haerere Libris, hoc est Scripturas sa
cras ex ingenio suo , sis aeque privata: Rationis consilio interpretari ,& Catholicam interim Ecclesiam collatis viribus oppugnare . Uerum hine mille monstra sententiarum , mille Sectarii prodiere, contrariis opinionibus non minus inter se, quam contra Catholicam Ecclesiam pugnantes. Tulit eadem aetas Calvinum , alteram Europae sacem , &Anglos invasit male sanus idem ardor , qui reliquum Septentrionem in tot opiniones discerpserat. Successere Sociniani , tum eorum , paeis
ne dixi, gregales Λrminiani, Syncretistae , Qua heri, aliique Fanatici, Inde pendentes , Praeadamitae, & ut brevius dicam , non facile
numeranda aliarum Sectarum frusta . Singulos ex illis contraria ac diis versa tradentibus interroga. In eorum , dicant , castris divina Scriptura , Veriras, di Ratio militant I in reliquorum error di falsitas . Et tamen ne uni quidem e tot Christianorum sectis a CathoIica Religione avulsis adsunt Credibilitatis Argumenta , qualia sunt Antiquiistas, Unitas doctrinae , Episcoporum successio ab Apostolis , Miracu-Iorum virtus, atque alia hujusmodi. Quae igitur incommoda e Protestantium methodo fluant, nullo negotio colligas. Primo, ne doctis quidem di acutis hominibus facile erit in tanta opinionum diversitate cognoscere , quae ad veritatem ceris
84쪽
1M RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. I 6s
m aecedat, quum utrinque Scriptura sacra , & rationum pondus jarictetur, & aeque una pars ac altera se praevalere lumine rationis, seu rationum vigore , enixo contendat di credat a Secundo , multo minus id populis imperitis licebit, tum quod eorum non sit, recte de tantis litibus inter Protestantes agitatis judicare, tum quod nulla suppetant potentissima Credibilitatis Argumenta , quae in hanc potius, quam in alteram partem , inclinent indoctorum mentem . Tertio , novi in dies emergent Sectarum auctores , novae sententiae , nova dein Iiria , dum quisque sibi sumit divinos Codices pro suo interpretari ingenio , nullumque frenum suae Rationi statuit . Neque temeritatis argui a ceteris Haereticorum sectis quisquam poterit , quippe non aliter hic se regat, ac se rexerit Lutheri, Calvini, aliorumque Protein istantium chorus , & ipse sibi idem mei ius , eamdemque tribuat liberistatem , quam sibi sumendam reliqui Novatores putarunt . Ita fiet, ut nulla sit insania , nulla perverta opinio, quam veluti Christi doctrinam invehere non audeant ac possint hominum ingenia . Continget etiam, ut nulla supersit ratio avocandae ab errore , & convincendae hujusmodi gentis , ubi ingenio, quod est dissicillimum , haec cedere aliis no Iit. Et jam vidit christianos orbis, in quas opiniones te- terrimas depraedicatum hoc Rationis lumen trahere facile possit . In Religi e Christiana Dogma nullum est , quod ab aliquo homine , aut aliqua secta negatum , impugnatumque non fuerit. In Athei Dinum , aut Septicismum tamdem ista opinandi licentia eommodissime desert . Denique Lutheranis Calvinistas evertere nondum licuit; Reis monstrantes nihili duxere minas , & Synodos Calvinianas ; & inter tot Sectas internecinum odium, aut aeque abominandum syncreti Dmum vigere adhuc cernimaasia
Heie rogandi sinceri veritatis investigatores di recti amantes , quid eorum Ratio suggerat, quum haec & alia plura , quae hanc in rem adserri possunt, serio & affectibus tacerit thus expendunt . Omnibus utique illa respondere deberet, fieri non posse , ut per hanc peric totam methodum ad Ueritatem sine dubitatione perveniatur . Fieri itidem non posse , ut Christus , qui veritatem suae doctrinae non Ium apud homines aeternum durare , sed etiam in omnem terram es fundi , di facile ab hominibus cognosci posse voluit, hanc unam tradiderit adeo fallacem regulam , qua vera Scripturarum suarum mens innotescere possit. Nisi a liter ille consuluisset Religioni suae , ae in. firmae rationi, qualis in hac misera natura deprehen litur , voti sui dicere bona fide liceat numquam factus fuisset, fieretque compos. Immo hinc consequitur , Religionem Christianam , ejusque auctorem Deum, deridendum Infidelibus exhiberi ab iis, qui nullum aliud praeter Rationem humanam institutum a Deo tribunal arbitrantur, cujus sit finem imponere controversiis quotidie in sacrarum Literarum Digit eo by Corale
85쪽
interpretatione exsurgentibus, & cujus sit tum eerto proponere, quae aut credenda aut neganda sint, tum frenum temerariis Ingeniis injiacere . Tamdem nullam a Lutheri, puta, dc Calvini sectatoribus adisserri posse rationem contra ipsis aeque ac nobis detestandum Socinum, quae in ipsorum caput non recidat ;& tunc ipsos vinci ab Ecelesia Cais tholica , meritoque damnari, quum Socinum ipsi incere & damnare contendunt. Et certe Socinianae pestis, aliorumque huiusmodi monstrorum ortum permisisse Deus videtur , ut Lutherani di Calviis ni me hinc etiam discant, quam temere ab Ecclesia Catholica ips prius deseeerint, quando ipsissima eorum methodus Socinum , Spinosam, di mille a Iias Haereticorum sectas peperit , di armavit , novasque in dies singulos parere di armare potest , exarmare autem aut expugna.
Auctoritas EceIesiae CarboIiea in Fidei doctriηa a Phereponi objectio
nibus vindicara. Et non sine ratione credimas . Fallaci auctori. ari Protestanies addicti , incerta apud eos Veritatis consequutio . Antiquitas doctrinae in Christi schola , ct credentium multitudo reis busta Veritatis argamenta. Noυitas ct paucitas , erroris indicium exiνa Cathesicam EccIesiam . Phereponi in baac rem animasiermo
IN victae sunt omnes Haereticorum sectae, ubi una in alteram insuris git, sed iaci Ie vineendae ab Ecclesia Catholica , quoties ipsae tu suam , tum Catholicorum methodum , ambarumque longe :diversa consectaria plaeidissimis mentibus simul conserant. Quum ergo deis monstratum fuerit, quam sit sallax , periculosa , & a mente Dei aliena illorum methodus, qui in una vi Rationis seu Ingenii sui, statuunt veram divinarum Literarum & Christianae doctrinae interpretatio. nem: reliquum est, ut nulli privato homini in fallibilitatem tribu aismus ; sed Ecclesiae verae , hoc est universali, in qua Spiritum sanctum
veracem sacrorum Codicum interpretem semper adfuturum Christus pollicitus est. Necessariam autem esse , atque a Deo propterea Catho. Iicat Ecclesiae datam istam auctoritatem , Ratio cognoscit, ut tota surda e vitentur hactenus commemorata . Immo , ut vidimus , sacrae id testantur Scripturae manifestis verbis, & Sancti Patres, di antiquissima Traditici, di usus tot seculorum aperti mi me probant. Statuta autem hujusmodi auctoritate, cum docti , tum indocti , praetermissis etiam examine controversiarum , conquiescere merito possunt , utpote certi se ab errore abfuturos , quoties id credunt ,
quod Ecclesia Catholica Spiritu Dei erudita credendum proponit. Λtque Diuiti rod by
86쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. I. ι εχ
que hoe ipsum it Iud est , quod S.Augustinus cap. 7. de Quant. Animaeajebat , nempe Auctoritati credere magnum compendium ἀφρ, S nullam Iaborem, re animis tardioribus ac imperitioribus utilissimum esse excellen. tismae Auctoritati credere,.secundum boc agere υitam. Quae tamen verba ita Phereponus in animadversionibus vellicabat : Sea prius ipsa. illa Auctoritas expendenda est , quam ei fidem babeamκs ; ita us ei per
omnia credamus , quia nobis indubisatis argumentis constat, eam nee fatili , nee DIIere. Alioqui stultum esset ei credulitatem suam addicere , aqua υerum diei nulla ratione GUaret. Sin minus, barbari omηes populi, qui Sacerdotibus , aut Majoribus suis tam muIta temere credun, recte facere dicendi essent. Compendiaria Ga etiam progrediuntur , sed ut ad omnis generis errores perveniant , ex quibus numquam se expedisyt .
Haec quidem bene habent , modo is persuadere nolit, Catholicam Eee Iesiam falli ae sallere posse , & Augustinum in ea fuisse opinione , ut Catholieorum Sacerdotum auctoritati sine consilio , sine ulla ratione , fidem adjungendam esse censeret. Augustini hac de re sentenistia aliis in locis , ut vidimus, expressa est. Sed quae hele Censor dice.
Te pergit, non sunt facile dimittenda . Itaque, ait, omnes caυere opor
ret , quibus eordi est Christa ReIigio, ne taem ei fundamentum ponant, qκo maximi ει turpissimi quique errores virum er . Si Catholicae Ecclesiae lententiam & usum hete ii Ie carpit, sicuti
suspicari cogimur, nae Phere ponus male collocavit optimum docuis mentum. Nam , ut hactenus ostendimus , ideo Catholici Ecclesiae auctoritati credunt, quia indubitatis argumentis ducti eam vident neque falli, neque sallere posse ; di cuicumque poscenti auctoritatis hujus rationes parati sunt illas dare , priusquam exigant , ut Catholicae doctrinae fides habeatur. Tantum autem abest, ut posito hujusmodi sundamento Catholicis errandi periculum immineat, ut sine isto fundamento nemo de veritate sit certus , nemo errandi periculum effugiat. Quod si Pherepono animus forte fuit iras verbis erudire suam gentem: laudandus est profecto illius Zelus, commendanda prudentia. Ejusmodi enim consilio nemo plus indiget, quam Lutheri Calvinique familia. Ex his plerique omnes , etiamsi reliquorum homianum, suorumque etiam Pastorum auctoritati in Religionis negotio prorsus renuntiandum , & uni Scripturae credendum verbis assirment: re tamen S usu nihil magis sequuntur , quam sui institutoris , suorumve Pastorum auctoritatem , sive confidentiam. Siquidem quis eminuto rudique pope Ilo, quis ne graviora dicam ex semieruditis , id studii, id Linguarum orientalium , id Critices sic eruditionis secum attulit, ac affert , quod apprime necessarium est, ut exhaurianis tur con troversia: omnes inter ipsos di Catholicos, & rursus intes ipsos aliosque Haereticos vigente sp Si non attulerunt quod arbitror sincerus quisque fatebitur , ergo certa minime est eorum Ratio, se ve-L 1 rita
87쪽
rim tem ebibisse , erroresque vitasse. Et quidem quando apud ipsos valere non debet Au ctoritas, ratio poscit, ut unusquisque singula dogismata in quaestionem adducta perpendat, di rationes utrinque allatas sedulo examinet: ad quod praestandum incredibile dictu est, quot prinsidia , quot anni, di quanta vis mentis exigatur . Catholicos a tanto Iabore eximit facile cognita suae Ecclesiae veritas ac veracitas , cum qua sciunt se errare non posse. Quum igitur e Christianis non Cain licis plerique Λuctoritatis contemtores , di Rationis unius praecones, in Religionis tamen negotio se inconsulto duci sinant auctoritate su rum Pastorum , divinas Scripturas pro suo ingenio interpretantium rprudenter iis auctor est Phere ponus, ne tali sundamento fidant, quo lex eorum sententia dubium est , ac errori aeque inseruit , immo ex
nostra quoque sententia fallacissimum est , nisi quum Ecclesiae Catholicae auctoritati creditur , cui .divinam Spiyit m adesse , semperquo
Et sane Phere pono liceat hisce consiliis erudire populos sui simi Ies,
hoc est Ecclesiae Catholicae rebelles , liceatque illi Remonstrantes ab auctoritate Dor dracenae Calvinianae Synodi eximere. Praedicet ille Rationis jura di pericula explicet iis imminentia j qui Auctoritat, fallaci suam addicunt credulitatem . Sed vicillim patiatur , ut sibimes
ipsi Rationem tantopere commendanti se paucis mutatis sua verba redin dantur. Ita Ratio, ejusque vigor prius expendendus est quam ei fi Mdem habeamus tu rebus Fidei , ita ut ei per omnia deinde credamus , quia nobis indubitatis argumentis constat , Rationem nostram fall, non posse. Alioqtai stultum esset , eam arbitrari eertam veritatis Μaogi stram, quam talem esse minime constaret , di quam tape falli , rein errores turpissimos Iabi exploratum foret. Atqui Christianae Omnes Sectae , a Catholica Religione abhorrentes, Rationem suam priva tam constitaunt sacrarum Literarum certissimam interpretem, ea quo via tuto se progredi singulae opinantur , sed ut ad Omnis generis errores perveniant , e X quibu&numquam se expediunt Ergo cavere om-lies oportet, quibus cordi est Christiana Religio , ne privatum consi. num Rationis, hoe est , idem Religioni landamentum ponant, quo maximi & turpissiani quique errores , & tot IIaereticorum deliria nituntur, di ne abjiciant Catholicam Petram , in cujus unius stabilia late humana Ratio fixa sperare potest, se a lapsu immunem semperreste futuram . Quod est ad Catholicos ,. ii luculentissime suis in Libris ostenderunt, & ostendere icerum possunt , ad Auctoritatem minime fallacem Ecclesiae Callioli eae nihil pertinere Phereponi cens
Tain . Neque enim nos Auctoritati sitae ratione credimux, neque Rationem excludimus , sed cum Auctoritate conjunctam volumus : quae concordia tum demum Rationem robustissimam facit, tutoque ad veritat em perducit. verum qu est ad Protestantes , tunc ostende Plis
88쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO LIB. I. 69
Phere ponus, eosdem nequaquam abuti Rationis lumine , quum palam secerit, tot tamque varias ac Oppositas Haereticorum sectas, tot errores, tot monstra Opinionum , ex ista Rationis humanae superabia, tamquam ex equo Trojano, nequaquam prodii M. Multo autem magis Cat bolicorum Ratio in cognitione veritatis, quam amplexa est, confirmabitur , ubi tot notas contempletur , quae nos docent, omnium Haereticorum nunc vigentium sectas carere nomine verae ac veracis Ecclesiae. Nempe non originis solum , sed etiam doctrinae novitatem, turbas, di humanas artes , per quas invecta plerumque saerit haec nova doctrina. Nulla miracula , nulla signa ea- iram auctoribus suisse , quamquam necessaria , ut veritatem suae noviriae doctrinae testarentur e cael venire, Ostenderentque, Catholicam Ecelesiam ejusque auctoritatem ess e repudiandam. Iis auctoribus squippe neque a Deo, neque a legitimis Pastoribus ad praedicandum missis demisse legitimam vocationem, legitimamque docendi auctoritatem, quam tamen Apostoli , recta politia, & Ratio in Ecclesia Dei aper.
re exigunt , ne cuicumque liceat errores sub specie veritatis disse mi mare , ct identidem novas condere Religiones , easque incautis eo obis trudere titulo , quod vetus Religio e suo iure& e veritate exciderit. Deinde nihil simile habere cum vera Christi Religione inconstaniatiam Doctrinae, quam inter Protestantes facile est deprehendere. Tamdem ab EccIesia vera abhorrere , quaecumque intoleranda absuris da sequuntur , quando vera emet excogitata ab Haereticis Ecclesiae Catholi eae in errores de feci io ψ atque admittenda sciret illa methodus , quam tantopere praedicant , di sequuntur Heterodoxi. Juvat etiam addere , quod Catholicis solatio sit , di reliquis incitamento , ut unam amplectantur Catholicam Religionem . Quocumque odio in istam Ecclesiam rapiantur praecipui ex recentioribus Haereticis, fateri tamen non dubitarunt , neque dubitant , quin istius quoque sectatores, modo ad Evangelii normam di mandata suos mores componant , aeternam salutem adipisci possint. Id in Libris Lutheranorum, Calvinianorum , Syncretistarum, S Socinianorum legere est. Quum ergo ex consensu vel inimicorum certum sit, veritatem & salutem in Eeelesia Catholica haberi posse : contra vero , quum e Catholicorum sententia, cui Apostolorum, Sanctorumque Patrum,& totius antiqui- eatis voces consentiunt, certum sit, inter Haereticos, sive Luthero, sive Calvino, sive Socino, si ve aliis addictos , aeternam salutem obtineri non posse: Ratio manifestissima suadet, Auctoritati Ecclesiae Catho Ii cae standum,& non immorandum in Haereticorum coetu, sed in illius si
num esse volandum,a cujus unius communione speranda est communi suffragio salus.Tanti namque momenti salus aeterna est, ut certo perieulos si vera est Catholicorum sententia exponenda non sit in Haereti eoru castris,quando Periculum omne in Catholica Schola vitare fas est.
89쪽
Sed nos ad Phere ponum regredientes exquiramus, quid sibi alio in Ioco is velit. Sanctus Augustinus in Lib. de Util. credendi cap. I 6. haec de Christo pronuntiaverat : Ergo ille afferens medicinam , quae corruispissimos mores sanatura esset, Miraculis conciliaυit sibi Auctoritatem, Auctoritate meruiι Adem His verbis bbera I iter adsentitur Pheis reponus , at non sequentibus , fide contraxis multitudinem, multitudine obtinuit υetustatem , vetussate roboraret Religionem . Inquit enim
Cen sor : Luamvis Christus fide sibi facta apud muItitudinem , Ecclesiam IDam condiderit, atque conditam auxerit: attamen eo non spectavit, ut aliquando Religioxem υetusate roboraυit, quasi υetustas argumentum
quandoque futurum esset υeritatis. Non adsentimur iis , qui Chrisi dogmata sequuntur , quia antiqua est, illorum fides , sed quia consentanea est veritati caelesti , cui fidem Christus miraculis suis fecit . Strenue
suam causam heic agit Phere ponus, argumentum a vetustate peti tum expendens, utpote qui toties objici sibi non tantum a Catholicis , sed & ab ipsis Calvini asseclis , sententiarum Arminianarum no
vitatem meminit. Et revera vetustatem opinionum , ut ut veneratio ne sere semper dignam, non esse tamen certum argumentum verita
tis nihil verius est in opinionibus ad Phy sicam, ad Astronomiam, di ad nonnullas alias Artes spectantibus. Sed miror , Logicum , Criticumque virum aut animadvertere nolle , aut nolle fateri , quantum ponderis sit vetustati in Theologicis, atque Historicis rebus . Primi generis sententias nulla antiquitas opinantium veras esse persuadere
potest s nulli quippe ex antiquis magister aliquis suit falli nescius ,
qui eos de veritate hujusmodi opinionum certissimos esseeret. In genium suum cuique pro masistro erat. Quum autem antiquis Philois sophis interdum ingenio recentiores non cedant, immo isti illis non numquam antecellere possint, majore nempe studio, pluribusque quam antea adminiculis suffulti e quis non videt, aeque in recentiorum , quam in veterum placitis veritatem haberi posse , nihilque esse, quod supra nos Majores nostri sibi tribuere possint in hujusmodi vertistatum inquisitione, nisi quod ante nos inquisierint, nobisque faciliorem straverint viam ad veritatem ipsam inveniendam λΑt Ionge aliter se habent secundi generis sententiae . Si sit quaestio, utri ex duobus Historicis in re quapiam discordibus adhibenda sit fides, & par sit utriusque fidelitas , judicium , ac eruditio, dc utrinque verisimilia narrentur: nemo inter Criticos futurus est , qui non judicet, antiquiori potius quam recenti credendum , multoque magis antiquissimo in comparatione admodum novitii scriptoris. Accidit id quoque in Theologicis rebus . Disputatur inter Christianos , quaenam sit vera Christi Ecclesia, diverane, an falsa sint Dogmata quae dam . Litem dirimere non licet, a firmantibus singulis, suam doctrinam ideo veram esse, quod consentanea sit veritati coelesti, cui fidem Diqitirco by Corale
90쪽
IN RELIGIONIS N EGOTIO. LIB. I. 7r
fidem Christus miraculis suis secit. Potentissima ratio monet, secunis dum illos judicandum esse , qui vetustatem sententiae , & Ecclesiae suae , ad Apostolos usque & ad Christum perducunt, reliquos vero
Ionge a veritate recedere, quibus cum Ecclesiae, tum dogmatum n o.
vitas exprobari potest ., misanim melius, quam Λntiqui, & Apostolorum aequales, sive Discipuli audire , aut rescire potuerunt , quae Christi mens & doctrina fuerit, quid ve credendum, agendumve ipse proposuerit, quum haec ea sint, quae non ex ingenio hominum, sed ex revelatione Dei di Christi pendeant λEoque magis valere id omnes intelligent, quum de aliquo Dogmate, sive Scripturarum sensu, lis est inter quosdam recentiores,quindecim aut sexdecim seculis ab Apostolorum tempolibus diis tos , & alios uno, duobus, aut tribus seculis ab iisdem temporibus remotos & potissimum si Ecclesia tota, &Sanctorum Patrum consensiis, di immemorabilis Traditio militet contra paucitatem , di novitatem recentio rum. Enim vero heic non agitur de constituenda Religione secundum arbitrium nostrum, aut de intelligendis , atque explicandis Christi dogmatis, & Literis sacris , prout ingenio nostro magis arridet :quod ne ipsum quidem Phere ponum velle arbitror , quamquam ipsa ejus dicta & facta nihil aliud velle praeseserant. Sed agitur de retinenda Religione , quam Christus, certissimus veritatis Magister, revelavit , & de intelligendis atque explicandis Codicibus sacris, quemadmodum a Christo , ejusque Apostolis intellecti sunt, atque explicati. Nemo autem creὸendus est heic magis scire , quam qui aut ApostoIos praedicantes, aut Apostolorum successores audire, dc quae fal- a , quae vera forent, probe cal lere potuerunt , atque debuerunt.Conintra nemo in hujusmodi controversiis minus audiendus est , quam qui tot seculis ab Apostolorum aetate remoti unum suum ingenium judicem faciunt in tanti momenti rebus , &sibi nuperis potius credi postulant, quam antiquis , quibuscum Ecclesia Catholica consentit , semperque consensit. Quapropter nihil certe ideo verum est,quia antiquum : Sed in controversiis inter Christianos agitatis robustum Ueritatis argumentum, sive ut melius dicam , indicium , Antiquitas est. Et si alia accedant veritatis indicta , qualia habet una Catholica Ec-ielesia , certos homines efficere potest , ac debet de veritate doctrinae. Indicium contra atque argumentum falsitatis est Novitas I atque ab ista cavere quam maxime oportere, & hinc etiam discerni Haereses dc Pseudoprophetas Apostoli monuerunt. Haec autem adeo certa sunt, ut quicumque pejora etiam dc saltissima Dogmata duobus proxime praeteritis seculis commentus suit, non nova se tradere,sed antiqua, &Apostolis, eorumque suceessoribus probata, persuadere necessum duinxerit . Qua in re quantum eos saltat sua eruditio atque conatus, apertissime patet ex Catholicorum Libris. Itaque non est, cur Phereponus