장음표시 사용
131쪽
xa 8 Pars III. Di p. IV De Gratia Habituali .
remittere i ergo debet posse investre, ne sicia potest intellectus carere utroque hoe ad peccatum cons quatur privatio gratiae. actu , non tamen habere utrumque i ita Consi . 3. infligere est exerci- Possis homo carere gratia, dc peccato, nontium justitiae vindicativae; exercitium autem tamen habere utrumque. cujuscumque virtutis debet esse liberum a VIII. Objic. 3. ex Ripsi disp. in. χα ergo debet esse liberum Deo tollere, vel 16. majus bonum est remissio peccati, quam conservare gratiam post peccatum . potest gratis esse de se e Consem ulli. gratia , & peccatum non lentialiter deletiva peccati, cum non m opponuntur contradictorie , ut Iux, & tm sit bonum majus contineri in inseriori . nedrae , sed contrarie s, ita ut mist homo Antecedens probatur, quia e donate pecocarere gratia simul. & peccato e quae am Catum fert tollere malam , huod in or tem opponuntur contrarie, possunt divin nis supremi, de Divini i ergo fere bonum tus componi ι ergo potest componi gratia 'reims pariter supremi, & Divini; carem praesentis ordinis cum gratia culpa ha - ria enim mali est bonum negativum, quod mali. reponitur in eo ordine, in quo est malum a Resp. . duplicem distingui poenam a D. amin gratia non est in ordine supremo, MTho. in x. dist. 17. an. s. alteram eo tam in ino et ergo non est tantum honum M
tem , quae scilicet ex natura rei consequb tia , quantum est remissio peccati . Hinetur , ut est conscientiae remorsus r alteram communius docent, posse justum mereri de inflictam , quae scilicet libere a Legislat condigno innocenti gratiam, non vero pe Te imponitur. Hinc privatio gratiae, quae es catori remissionem peccati. sentianter ad peccatum consequitur, dicem Resp. I. posse bonum minus exigere b da est poena comitans, non inflicta; in quo num praestantius , quamvis non misit illud sensu habitus vitiosus ab Aug. lib. r. ad Sim adaequale praecontinere: Quare ucut potest Plicianum vocatur poena frequentatorum v. g. potentia passiva naturalis exigere po- actuum , quamvis ad illos naturaliter con- tentiam activam naturalem; ita poterit grais sequatur a In hoc autem distinguitur poena tia, quatenus est jus ad amorem amica, inflicta a comitante . quod illa tantum de- lem, exigere extinctionem reatus odii, qi meritorie ea etur ab actu; haec vero tum est quid praestantius ipsi gratia. demeritorie, tum physice. Resp. a. cum Espar. quaest s. ad 4. distit Ad primam eonfirm. LegisIator pWinmm guo antecedens: majus bonum est remiis denter comminari , seu denunciare Peccati , quam gratia entitative sumpta . nam comitantem a imponere tamen non nego; in ratione ardui, ac dissicilis, cotishotest nisi poenam inflictam e unde priva- cedo antecedens, & neso consequentiam istionem gratiae potest Deus in praesenti pro. Sic potentia visua emirative sumpta non videntia comminari, non tamen libere im est quid majus expulsione caecitatis , quan figere. doquidem ipsa lamialiter caecitatem ex LAd seeundam: potest Iudex remittere sim lit; sed in ratione ardui est bonum pra tum poenam insidiam , non vero comitam stantius expulsio caecitatis , quam potentiatem. visiva: quatenus naturaliter non potest toti Ad tertiamr exercitium virtutis vindica- li caecitas a caeco , potest tamen naturali-tivae satis est, si sit liborum in causa ; si ter conserri tentia visua Embrioni. Idem ut enim ad amis summaturales consequb dicas de resurrectione mortui, quae est quid tur vita aeterna ex exercitio Divinae mise- praestantius vita , non quidem entitative, ricordiae in causa, quatenus misericorditer sed in ratione ardui, promer impedimem voluit Deus promittere vitam aeternam ho- tum naturaliter insuperabile. Idem ergo di nis operibus; ita privando peccatores gra- eas de remissione peccati, quae est quid primita , exercet libere justitiam vindieativam stantius gratia solum in ratione mes: Pr in causa , quatenus ubere voluit peccatum pterea quamvis possit ex meritis iusti con- permiriere, cui deberetur gratiae privatio, rem in praemium gratia innocenti, non t quam deinde in poenam libere conservat men peccatori, ut docent communius. quoad libuerit. IX. Objic. ult. contra secundam Cones Ad ultimam . Gratia , & peccatum non sionem . Ad adoptionem consequitur, tam opponuntur contradictorie , seu privative, qti proprietas me hysica, ius ad amorem ut lux , & tenebrae , neque contrarie , ut Dei amicibilem, & haereditatem; ergo non
calor, & frigus, sed aequivalenter contradi- potest dari gratia, ' sit fori ter ad ctorie, sicut assensus, dedissensus; adeo ut io, di non sit amicitia cum iure ad hae re ib
132쪽
VI. Utrum requiratur favor DeI , ecte. Iap
reditate; unde sit etiam imcompostibilis cum ejus productionem, & reatus odii resultet peccato; ergo secunda Conclusio non subsistit. per hoc, quod Deus nolit illud condona Confii m. quia aliter data hac gratia di- re ergo per hoc quod nolit illud condo-
vinitus conjuncta cum peccato, Dcus conservaret peccatum miraculose; non secus ac miraculose conservaret calorem ut octo simul cum frigore ut octo; atque adeo Deus non mere Permitteret peccatum, sed consci varet illud unde esset causa, & auctor peccati. Resp. I. nego universaliter antecedens.
Nam in humanis potest etiam dari filiationaturalis cuin inimicitia filii cum Patre ,& sine jure haereditatis , si scilicet filius
peccet graviter adversus Patrem; ergo a
fortiori poterit filius adoptivus este inimicus
Resp. i. adoptionem Divinam posse sumi large pro participatione Occiali Divinae naturae, ratione cuius homo dicitur filius Dei, adeoque connaturaliter exigens jus adliaereditatem; & polle sumi stricte pro participatione speciali Divinae naturae , quae sinuit dicat ius ad haereditatem, ortum expromtisone Divina , qua Deus se obligat
dare alicui suum amorem, vitam aetemnam, ut mox dicemus quaestione sequenti.
Hoc posito: Ad adoptionem Divinam primo modo sumptam consequitur amicitia is de jus ad haereditatem, tanquam proprietas physica, de separabilis; Ad adoptionem secundo modo sumptam consequitur tanquam Proprietas metaphysica , yc inseparabilis . In praesenti ordine adoptio Divina cit stri- dicta, quia verba Conciliorum sumi d hent in sensii proprio , dc rigoroso , nisi quid obsiet; S: ideo Datia praesentis ordinis est inseparabilis ab amicitia Divina, a que adeo incompossibilis cum peccato. Ad confirm. Deus in hoc casu contra exigentiam gratiae non remitteret peccatum; per hoc autem quod non remitteret, non diceretur esse auctes,& causa peccati; sic es enim de facta Deus non est causa pecca ,
ii habitualis per hoc, quod nolit illud remittere; ita neque esset tunc causa peccati per hoc, quod nollet illud remittere se
1trando gratiae exigentiam . In tantum mi- 1aculose Deus conservaret calorem ut octo,& frigus ut octo, ita ut esset causa particularis conservanS utrumque, quia utraque qualitas est ens positivum, cujus Deus eth causa, di auctor; unde quando utraque ista qualitas conservatur miraculose, utriusque Deus est causa particularis, & non mere causa prima univcrsalis secundans rerum exige tias : At relate ad peccatum Deus nullo modo eth causa etiamsi physice concurrat ad
Pars IIcnare contra exigentiam graciae, non per hoc erit ullo pacto illius causa: Sicut in humanis non dicitur causa reatus ad carcerem
subeundum in latrone v. gr. Judex, qui non vult illi poenam debitam remittere, etiamsi preces aliorum moraliter exigerent hujusmodi remissionem.
Ureum independenser ab extrinseco Dei Favore Gratia reddat hominem ju sum , Dei adoptivum , or Haeredem y
I. Ertum est ex Tridentino, gratiam haec omnia praedicata homini trubuere; etenim sess. 6. cap. 6. praemisia deis fiuitione justificationis, subdit: Unde homoax injusto sis fusius, ct ex inimico amicus, υτ sit haeres secundum spem vitae aeternae . Dubiistatur tamen primo, utrum gratia reddat hominem amicum, & filium ex extrinseco favore Dei volentis illum acceptare in micum, & filium, ut docent Nominales ,& Scotistaea An ex natura sua , ita ut eta sentialiter sit amicus, dc filius, posita gratia λ Secundo , Quonam pacto postit homo dici Dei amicus, cum amicitia sit inter ae- ruales Tertio, quomodo dicatur adoptivus, adoptio inter homines fert jus ad liae reditatem, ortum ex contractu , fide datas adoptio vero Divina fundatur in entitate phylica gratiae , quae non potest obligate Deum ad dandam homini haercditatem: sto possit exigere hujusmodi obligationem. de promissionem. Ad has difficultates eu
II. Suppono r. amicitiam consistere in mutuo duorum juae ad amorem gratuitum, permanentem, Sc manifestum, resultantem ex promissone saltem implicita, dc inter-Pretativa utrinque data , & accepta talis amoris. Ita Philosophus 8. m. I. Ratio est, quia violator amicitiae dicitur infidelis , de faedifragus f ergo supponitur jus promissarii in utroque : propterea dici solet rFrangenti fidem sides frangatur eidem , quia supponitur fides data; de sicut inter populos amicitia publica per faedus publicum coimciliatur, ita privata per privatam sponsi nem; aliter non esset ratio, cur rustiudinon possct citra injuriam. Neque dicas I. amicitiam consistere in mutuo amore vel actuali, ves habituali du I ruina
133쪽
rum, absque mutuo jure, & obligatione mandi. Ratio autem cur sine iniuria non post i amicus ab amore cestare, est, quia amor ipse est quaedam sui donatio, quae non potest citra iniuriam revocari. Nam contra A ; quia amor mutuus vel est donatio , qua amans obligatur ad perseverandum in amore ; N iam habetur ius mutuum ad amorem amicabilem, in quo diximus consistere amicitiam : vel non fert obligationem perseverandi in amore, & sic sine injuria sic t amicus desistere ab amore, quod ii mo dixerit. Et sane amicitia sepe habetur absque ullo amore, ut inter Patrem, dc infantem, inter Deum , & puerum bapti Eatum; ergo amicitia unice consistit in iure
Neque dicas i. sape dari v. g. inter fratres obligationem mutui amoris ot rana ab ipsa natura , conjunctam cum inimicitia aergo amicitia non consistit in mutua obligatione amoris. Nam contra est, quia ol ligatio amandi inter fratres oria ex mutua
promissione vel sormati , vel interprctativa. in qua diximus cordistere amicitiam, tollitur per hoc, quod alter a sua obligatione deficiat , unde si alter frater odio
habeat alterum, amicitia rescinditur. Neque dicas 3. poste duos a Superiore o tigari ad mutuum amorem, quin tamen sint amici ι ergo amicitia non habetur per mi tuam obligationem ad amorem. Nam diximus , ius mutui amoris constitutivum amiciatiae debere oriri a mutua promissone , saltem implicita , N interpretativa, non Vero ab extrinseco, ut in casu adducto. Hinc infantes pcr gratiam sunt Dei amici, quia obligantur a natura ad Deum amandum, di s. mul intei pretative obligantur a prinmissione talas amoris. Neque dicas ultimo, Inimicitiam non comsstere in mutuo Iure ad ossium, sed in
odio mutuo; ergo pariter amicitia non consistit in mutuo jure ad amorem, sed in a-
mole mutuo. Nam conccsio antecedunte, negatur consequentia. Sicut enim foediis initur per mi iluunt Ius P pulorum, non vcro
bellum : aliter bellum csset utrinqtie Iustum,s orirc tur cx mutuo jure ad bellandum;
Ita amicitia pii vata oritur a mutilo jure ad amorcm, inimicitia vero non oritur ex jure odio habendi, quia sic inimicitia est et justa.
cum Deo, ut constat ex Script. Ioan. enimis. habetur: I, on dicam vos sema, sed mmιcω s di ex Trident. Et ratio est, quia
potest utrinque dari jus mutuum , & m tua obligatio ad amorem , in Deo scilicet orta ex promitiione liberali, in homine ve ro ex sua natura, qua ad id obligatur, a
que adeo ex promuli ne interpretativa. Et quamvis Philosophiis 8. Ethic. 7. videatur requirere ad rationem amicitiae aequalitatem inter amantes, loquitur tamen Phil sophus de amicitia sodalitatis, quae est inter homines, non de amicitia dignationis superemanentiae, seu excellentiae , quae ii tercedere potest inter Deum, & creati ram, quoties creatura Per ex ccllcntiam gratiae, de participationem natura Divinae re ponitur in gradu excellentissimo , ac Divino, de sic cum aliqua aequalitate cum ipso Deo ex ejus dignatione. Praeterquamquod datur aliqua aequalitas ctiam intcr amores, non quidem arithmetica, sed geometrica , dc promitionis , quatenus creatura amat Deum, quantum Potcst pro viribus suis, de
Deus amat creaturam quantum ejus meritum exigit, seu quantum ipse ex dignatione suae benignitatis debet. IV. Suppono est. non posse dari secundum se adoptionem rigorosam sine amicitia; nam eo ipso ac quis adoptat aliquem, obligat se ad dandam illi haereditatem, a que adeo ad amandum : velle enim bonum, nempe haereditatem, cst amare; Ex altera parte adoptatus acceptando adoptionem ob ligatur aci redamandum; unde adoptio secum fert amicitiam; Propterea Concilium Francosordieiise definiens adoptionem dicit res adoptio, nisi charitatis copulatio , qua
P ιer adoptione sibi copula quem per generationem non habeι ρ ν
V. Hinc fit t. quod quia amicitia fertius mutuum ortum ex mutua fide, ac promissione amoris, idcirco adoptio divina, quae in praesenti ordine eli rigorosa ad ptio, ac propterea ab amicitia seiungi nequit, fert mutuam obligationem amoris o tam ex fide data. Fit secundo, quod ad ptionis sorina , quaecumque illa sit, ferre debeat jus ad liaereditatem ortum ex pr mi ilione liberali; cum ad ad Opt: onem speiactet, quod ncqucat citia tritici litatem n pari haereditas. Fit tertio , quod Deus adoptando creaturam, adopcione stricte diae a per gratiam suam, debeat a silamet promissione aliquo modo oh ipari ad dandam haereditatem ; si cnim a gratia inti inseca
creaturae solum connaturaliter exigeretur reditas, cuin Deus non teneatur secumdare naturales rerum exigentias, non obligaretia ad conferendam iusto haereditatem a
134쪽
VI. Utrum requiratur favor Dei, ore
Wuia est contra conceptum adoptionis. His Praemissis VI. Dico I. Gratia praesentis ordinis, im dependenter a quolibet favore Dei extri seco, ex natura sua ,& essentialiter reddit hominem Dei adoptivum , amicum, haer dem, justum; Ita communiter cum Espar. quaest. s. contra Scotistas , ac Nominales cum Ripat. disip. est. sech. Is. ubi docet, pratiam praestate denominationem amici s lam in actu primo, eo quod ad denominati nem amici in aetii secundo requiratur Dei favor tollens inimicitiam, seu neccatum , quippe quod non excluditur essentialiter, sed tantum connaturaliter a gratia, ut calor a frigore. Probatur. Ex Tridentino, unica est causa formalis nosttae justificationis, videlicet justitia inhaerens, praestans Omnes enumeratos effectus formales a atqui si ad has d
nominationes requireretur, praeter gratiam
intrinsecam, favor Dei extrinsecus, causasormalis horum effectilum non esset unica, nempe justitia inhaerens , sed esset etiam voluntas Dei favens, ut diximus quaestione praecedenti; ergo praeciso favore Dei e trinseco habentur a gratia praesentis ordianis effectus formales enumerati. VII. Dico x. Ut gratia inhaerens praeserutis ordinis praestet hos es cetus formales essentialiter, dicendum, non solum habere
rationem gratiae , seu naturae supernatur
iis per hoc, quod exigat potentias supe naturales disponentes ad Dei visionem . sed etiam este veluti externam Dei promissionem, qua Deus obligat se ad aman dum ii istum, & ad dandam illi gloriam , nisi velit amicitiam rescindere, & gratiam
Prob. Ad hoc ut habeatur amicitia , de adoptio stricte dicta , requiritur ius ais amorem, & ad haereditatem, ortum ex promissome, seu donatione liberali a atqui nisi constituatur gratia praesentis ordinis es sentialiter connexa cum hac Dei promisi sone, & ab ea essentialiter dependens ,
tanquam externa promillio, non haberetur
tale jus ; ergo ad habendos hujusmodi cis
eius formales a gratia inhaerente , dicendum, eam esse veluti externam Dei promisisionem.
Ut hoc intelligatur . sciendira , siquos putave, quod decreta libera Dei compleam ur ab aliquo extrinseco complemento ι de uxta hanc sententiam dicunt, gratiam prae. sendis ordinis esse complementum divinae
promissiorus de dando suo amore, M tar
ditate. Huic ego sententiae non subscribo, tum quia puto, decreta libera non indigeis
re aliquo extrinseco complemento, tum et
iam quia si indigerent complemento , gramtia, quae est hujusmodi complementum , non ratione sui, & quiddilative , sed ratione promi ilioms divinae , quam compleret, adeoque Connexive praestaret suos e sectus, non secus ac praes aratur 4 gratia extrinseca. Mare dico, gratiam presentis ordinis essentialiter pendere ab ea promissione, non secus ac actus fidei essentialiter pendet a divina revelatione; δc idi circo gratia praesentis ordinis est veluti externa Dei pro illo conferens jus ad amorem, de haereditatem; ubi e contra Gratia secundum se, de in alio ordine est solum exigitiva tuis promtisonis , dc ideo divinitus compossibilis cum peccat ia
mus, possibile esse duplex genus actuum vi talium, alterum exigentium pendere a potentia vitali per actionem distinctam; est rum essentialiter dependentium a potentia virali per actionem identificatam . In hoc casia primum genus actui im vitalium posset divinitus esse sine potentia vitali , de poni v. gr. in lapide, quem denotrinarent habentem actum vitalem, sed non vitaliter
operantem: contra vero secundum genus
actuum. Ita dicimus in casa nostro: si fingamus possibile duplex genus gratiae, ait rum exigentis tantum pendere ab ea divina promistione, alterum gratiae essentialiter dependentis ab illa: in tali casu gratia primi generis non conserret essentialiter , deformaliter, sed solum exigitive jus ad am rem Dei am bilem a secus vero gratia se eundi generis; te hanc dicimus dari in praesenti ordine. Hoc etiam docent qui inde Incarnatione sustinent, quod unio hypostatica secundum se sit comptasbilis cum potentia ad peccandum peccato destructivo unionis; secus vero unio hypostatica praesentis ordinis , quia scilicet Unio secu dum se exigit tantum dependere a decreto libero de dandis semper auxiliis ess c cibus Humanitati assunimae; Unio vero praesentis ordinis essentialiter ab hoc decreto dependet. Hoc pariter docent qui in de Fide sustinent , miraculum secundum se posse patrari in confirmationem erroris a secus vero in praesenti providentia i quia stilicet miraculum in praesenti providentiacit essentialiter externa Dei locutio 'e dens a Deo revelante doctrinam , quam comprobata miraculum vero secundum in I x cra Di iti 1 by -
135쪽
13a Pars II. Disp. IV. De Gratia Habi uali.
exigit tantum a tali revelatione pendere. tia, quae ex natura sua illam exigit Quare sicut locutio externa facta v. br. ab Angelo est signum externum essentialiter pendens a locutione interna ; ita gratia praesentis ordinis essentialiter pendet a divina promissione, & idcirco essentialiter conseri Ius ad amorem, & est incompossibilis cum Peccato. His explicatis IX. Prob. bterum conclusio . Possibilis est gratia, quae independenter ab extrins co Dei favore pietestet sormaliter suos effectus, per hoc scilicet, quod sit , eluti externa Dei promisso ergo de facto hujusmodi est gratia praesentis ordinis. Antec
dens patet solutione argumentorum consequentia probatur, quia aliter non esset unica causa formalis nostrae justificationis, ut ostendimus. Confirm. ex Scripturis. Nam ad Eph. r. Gratia dicitur esse signum, quo signantur credentes; & secunda ad Corinth. I. dicitur : Unxit nos, edi signavir, o dedis pignus Spiritus in eordibus nUrii ; ergo gratia praesentis ordinis, cum sit unctio, signaculum, di pignus, essentialiter dependet a Dei promissione, tanquam externa promissio, & si1-gnum promissionis internae; eo modo, quo verbum externum est signum locutionis internae, a qua dependet; nullum enim d tur pignus . certius Promittione; & propterea D. Petrus loquens de gratia dixit: --gna, oe pretiosa nobis promissa donavit , signincans, gratiam praesentis ordinis ita cLse participationem divinae naturae , ut simul sit pretiosum Dei promissum , non internum, ut patet, cum promissio Dei interna sit ipse actus divinus; sed externum,
seu signum insallibile illius.
X. Objic. i. Si gratia praesentis ordinis esset formaliter amicitia, seu jus ad am rem Dei amicabilem, per hoc, quod elici essentialiter pendens a divina promissione dedando homini suum amorem, sequeretur , quod etiam calor v. gr. aut aliud ens naturale esset formalis amicitia cum Deo, si essentialiter penderet ab hac divina promissione; sequela est absurdas ergo & id, unde sequitur. Resprnego sequelam. Si enim calor I. gr. Ponatui' essentialiter pendere ab ea divina promissione , differret a gratia, quia calor illam promissionem non exigeret; s cus vero gratia: & idcirco si calor eam pro-- missionem supponat, essentialiter habet incomposIibilitatem cum peccato solum con
nexive, quatenus connectitur cum ea prin
actus fidei supernaturalis V. gr. quo quis credit se nunquam peccaturum, essentialiter opponitur cum peccato, solum connexive,
non quiddilatives & idcirco non est so ma justificans, sicut eth gratia.
eficiati aliter dependeret a promissione de danda homini gloria aeterna, impossibile es.set , hominem habentem hujusmodi gratiam annihilari; hoc autem est contra Dei dominium, quod potest omnia uno nutu delere; ergo non potest gratia ita constitui. Confirm. quia gratia ipsa esset cssentialiter in annihilabilis; Nam propter gratiam Laesentis ordinis homo enet inaniat hilabis; crgo a fortiori ipsa gratia. Nam propter quod unumquodque tale, & illud magis. Resp. dist. majorem; homo esset in annia hilabilis ex suppositione gratiae praesupponentis essentialiter Dei promissionem, concedo: simpliciter, de absolute, nego majorem , de in eodem sensu minorem . Ad domnium Dei non spectat, quod possit anni-hilare hominem, posito, quod pronii serit illum non annihilare, ut patet; atqui pr misso de danda gloria in aeternum tacta Prero, nisi peccet , est aequivalenter Pr missio illum non annihilandi sub ea conditione; ergo posito, quod gratiam habeat, quae est hujusmodi externa Dci promissio , non derogat divino dominio, quod non pos sit Petrum anni hilare. Ad confirm. Resp. I. per instantiam. Si
uis credat fide divina, quod nunquam sitestruendus, certe hic non poterit destrui ratione hujus actus fideis ergo nec talis actus poterit desti ui. Consequentia non tenet. Rcsp. 2. directe nego majorem; ad prin
bationem concedo antecedens, nego con
sequentiam. Axioma illud , Propter quod dic. non militat in ratione , qua , sed in ratione, quae, seu quando uta umque extremum est capax ejusdem denominationis; Sic propter vinum homo est ebrius; nec tamen vinum est ebrium; ergo propter gratiam, de actum fidei potest homo esse i annihilabit is, quin illa sint inanni hilabilia.
exigit tantum gloriam connatiiraliter, quin conferat ius in frusti abile ad gloriam; ergo non penssct essentialiter a promtilione de danda gloria. Probatur antecedens, quia si gratia praeter exigentiam natui alem gloriae, conferrct jus ad gloriam, ortum a Dei pro-
nussione, co ipso dccedenti cum gratia
136쪽
deberetur gloria ι atque adeo gloria esset Confirm. quia adoptio divina feri , h debita i hoc autem videtur esse contra minem esse filium Dei , de a Deo natum e
cit debitam peccato, tanquam stipendium svitam vero aeteream dicit esse gratiam, a que adeo indebitam; ergo. Confirm. Deus ratione gratiae , quae estius ad amorem amicabilem, necessirio amaret hominem a sed repugnat forma , quae necessitet Deum ad amandam creaturam aergo repugnat gratia sic colastituta. Prob eur minor, quia ipse aetiis Charitatis . qui est forma tum physice, tum moraliter perfectissima, non necessitat Deum ad amandum amantem; aliter esset forma justificans; quod communiter negatur contra Vasq.; ergo aisniori non necessitabit Deum ad amorem
amicabilem gratia , quae est sorma physice
tantum perseetissima. Resp. nego antecedens a ad probationem nego minorem . Vita enim aetema est gratia , seu indebita tantum in radice . quia gratis datur gratia , cui debetur gloria r Quare decedenti in gratia vita a terna d betur ex promissone divina ι de ideo appellatur ab Apollolo Graiis j suis ; εc a Christo Domino dicitur esse Mems s quia scilicet vita Mema mentis debetur ex imstitia, ratione divinae promissionis onerorata
ut ostendemus in de Justitia , de Iure , in quaestione illa celebri , Num ponit Deus
iustitiam commutativam exercere erga Cre turas Ad oonfirm. posita gratia praesentis o dinis, suae in donatio externa amoris amicabitis, necessitatur Deus ad amandum j stum necet state orta a suamet donatione, non ab entitate creata gratiae. Concedimus
itaque, nihil erratum secundum se speet tum cogere posse Deum ad amandam ere turam, ne istam quidem amorem Dei sinpernaturalem , ut infra dicemus s at m erit Deus ad id eori, supposita donatione amoris , atque adeo suppost a gratia , quae est donatio externa sui amoris. XIII. Objic. adtimo . Gratia non debet esse amicitia stricte dicta ι ergo nec debet serre ius ad amorem a caditem ortum ex Dei promissione, sed solum exigentiam comnaturalem divinitus mistrabilem. Probatur antecedens s nam ad amicitiam stricte dictam requiritur ex Philosopho, quod amor amici sit manifeshas ι justus autem , fle Dei amicus ignorat, odio ne, an amore dignus sit ; infantes etiam Dei amici per gratiam ignorant Dei amorem et ergo.
ergo non consistit proprie in I e promissarii ad gloriam , sed in gratia , quatenus participativa divinae naturae exigentis con- naturaliter gloriam ι ergo frustia recurrimus ad dependentiam essentialem gratiae praesentis ordinis a divina promissione. Resp. gratiam debere dici amicitiam. 3e adoptionem in eo rigore , quem potest admittere; est autem possibile, quod feratius ad amorem, de ad gloriam , ortum ex fide data , de non meram exigentiam comnaturalem ι ergo de facto gratia krt huiuLmodi ius, 3e est amicitia , ac adoptio striacte dicta . Ad rationem in contrarium ζ mor amicabilis tunc debet innotescere . quando provenis ex sponsione explicita intrinque data a non vero quando provenit exi Mone intererreativa, quod accidit quamao ex natura sua unus tenetur alterum diis ligere , ut homo Deum , frater fratrem
Adde , etiam in adulto dari aliquam su,
obscuram notitiam de Dei amore erga se ιScimus enim , quod Deus diligentes se diligat , de aliquatenus scimus, an nos Deum diligamus ι aliter non apte Christus Dominus interrogasset suum Apostolum , Perveamas me quamvis certificari non poismus absque Dei revelatione , quod Deum am mus amore supernaturali.
Ad confimationem . Adoptivus Dei prae. ter jus ad haereditatem habet physice in se participationem divinae naturae ; Unde
bene etiam dicitur a Deo natus , ae his re semen Dei in se , quod non competit adoptivo in humanis . Imo si quis sancti Scaretur gratia extrinseca , adhuc diceretur a Deo natus , eo quod praeter ius ad h. reditatem, ortum ex promissione liberali as optantis , in quo consummatur adoptio h
mana, per quam millatenus communicatur
natura adoptantis haberet in se moraliter, licet non physice, participationem divinae naturae, seu nariuam supereaturalem,
ae semen Dei, juxta locutionem D. Ioan
XIV. Utrum autem in priori natara ad gratiae infusionem deleatur peccatum so maliter per applicationem satisnctionuni Chiisti D. factam nobis in Sacramentis moris moriam sive in re , sive in voto susceptis δDiscutiemus Deo dante in de Poenitentia disp. a. qu. est. Ottendem lue, quod licet gratia nobis physice inhaerens sit unica camia is alis nostrae justificationis , qua ho
137쪽
mico Dei amicus , adhuc tamen in priori ad gratiam formaliter dcleatur peccatum per applicationem satisfactionum Christi aratione quarum homo ex injusto fit non im,ullus, seu negative tantum , non positive justus, prout in Concilio Tridentino ace rime propugnarunt nonnulli Patres , inter quos Cornelius Musitis Episcopus Ilituntidus, teste Pallavicino lib. 8. cap. 4. & cap. s. esto Τridentinum expresse id non demnierit .
An Gratia Sanctificans realiter distinguatur ab habitu Charitatis ὸ . I. IIod gratia distinguatur ab habitu fidei , & spei , certum est aquandoquidem pratia per quodvis mortaleocperditur , habitus vero fidei nqnnisi per peccatum fidei oppositum. ex Trid. ses1. 6. Cap. I s. idemque communissime docent de habitu spei , quod scilicet non amittatur , nisi per peccatum spei oppositum, cum per spem homo, non secus ac per fidem, dispinnatur ad charitatem; quamvis in Conciliis
hoc non reperiatur expressum , ut notat
Martinon. disp. 43. sect. 6. Difficultas it que solum est, Num gratia distinguatur ab habitu charitatis , a quo nunquam separ tur Et eadem difficultas procedit de reliquis habitibus virtutum moralium, a quibus pariter nunquam gratia separatur: eos tamen cum gratia infundi in baptismo, hic suprenimus cum D. Thom. Suar. Va'. de aliis communiter contra Sc'tum apud
Maurum quaest. 14. de Amic. disputat. 29.
II. Unica Concluso. Habitus Charitatis non solum ratione ratiocinata , sed etiam xealiter distinguitur a gratia . Ita D. Th. , Suar. , Valen. , Gran. , de alii communius contra Scotum, Manstrium disput. 7. quaest. 6. Duran. , Alensem, apud Suar. de gratia
Quod ratione ratiocinata distinguatur, patet conta Durandum a nam habitus Charitatis dat solum posse elicere actus charita tis , non lacus ac habitus fid'i dat posse elicere actus fidci, pratia vero dicit ulterius ius ad amorem amicabilem , de haeredit tem. Quod vero distinguatur realiter, Prob. I. ex Trid. sesi' 6. cap. 7. ubi docet, iust ficationem haberio volumariam
nem Graιiae, o donorum , & infra explicae, haec dona esse Fidem , Spem , Charitatem sergo sicut ai3uit ex hoc textu distinctio Fidei, & Spei a gratia, ita etiam Charitatis. Neque dicas, distingui fidem, & spem
a gratia, quia ab illa separantur. Nam ii,ccet separabilitas sit signum distinctionis , inseparabilitas tamen non est signum identitatis: sic ignis a calore distinguitur, quamvis ab illo non separetur. Quare quod de facto nabitus charitatis a gratia distingua- tui , susticienter colligitur ex textu laudator Aliter protervire quis posset dicendo , fidem, & spem , Maesente gratia , non distin ut ab illa, conferri vero peccatori ex divina misericordia aliam Fidem , & Spem distinctam a gratia . quando per peccatum deperditur gratia identificata cum omnibus
natura supernaturalis ut quo , exigens potentias su maturales, non secus ac natu ra exigit potentias naturales s atqui quamvis non omnes potentiae naturales distinguantur a natura; e. gr. licet intellectus .& voluntas non distinguantur ab anima , sicut calor distinguitur ab igne omnes tamen potentiae supereaturales distinguuntui a natura supereaturali s ergo habitus chariatatis distinguitur a gratia. Probatur minor sdistinguimtur a natura supernaturali habiatus fidei, & spei ι ergo etiam charitatis ,
& aliarum viriuium . Probatur haec comsequentia r Conceptus formalis fidei , ω spei minus differt a conceptu sormali charitatis, quam a conceptu gratiae s ergo si fides.&spes distinguuntur a cnaritate, a fortioricharitas, & gratia distinguuntur inter se . Antecedens patet et effectus formalis spei
v. gr. est reddere hominem potentem amare Deum, ut est bonum amanti ; charitatis vero conceptus est reddere hominem potentem amare Deum , ut bonum inses conceptus gratiae est, reddere hominem amabilem a Deo, cum jure, ut ametur; quas igitur non videat, minus differre spem a charitate, quam differat charitas a gratia pConfirm. primo, quia in naturalibus sufficiens ratio ad asserendam d: 1tinctionem ignis a calore est , quia eodem modo est proprietas ignis calor, sicut est proprietas aquae stigus; vinde cum frigus distinguatur ab aqua, ut constat ex eorum separabilitate, sequitur, quod etiam ignis distinguatura calore, quamvis nunquam a calore separetur a ergo in supci naturalibus sufficiens ratio conlimilis ad asserendam distinctionem
138쪽
habitus charitatis a Gratia, est, quia eodem modo est proprietas gratiae habitus chari tis, ae habitus fidei, & spei a cum omnes habitus dentur, ut homo reddatur potens
ponere actus supernaturales proprios cuius cunulae habitus ι unde cum constet ex separi
rabilitate , habitum fidei, & spei distinguia gratia, seqvitur, quod etiam habitus ch ritatis a gratia distinguatur, quamvis ab eo
numquam separetur. Confirm iecundo ex Amicor Ideo in nobis praeter gratiam habitualem dantur habitus insta fidei , & spei, ut actus supe
naturales producantur connaturalius ex mxigentia intrinseca talium habituum; ergo ideo praeter habitus omnes infusos dari debet gratia distincta , ut habitus Connatur Ius existant ex exigentia naturae silpern tui alis: ergo gratia ab omnibus virtutibu instas distinguitur. . IV. Objic primo. In Scripturis p
rata omnia, quae tribuuntur gratiae, tribuuntur etiam charitati: I. Io. 3. dicitur: mdete , quatim charitatem Adit nobis Deus ,
ut sitii Dei nominen πν, O si s : Ad Fili tionem autem consequitur amicitia, jus adhaereditatem, incompossibilitas cum peccatos ergo omnia praedicata gratiae competunt charitati: unde ab ea non distinguitur Confirm. I. ad Corinth. I s. dicitur : Sicharitatem non haltiero , nihil sum et quasi dic tur, defieiente charitate, dcficere in homine totum esse silpernatinale , atque adeo gratiam a hoc autem non esset verum , si charitas distingueretur a gratia et ergra. Respond. haec eadem praedicata gratiae
tribui etiam cepe in Scripturis ipsi actui charitatis: dicitur enim: sedi diligi , ex Deo natus est ; Nec proinde Adversarii omnes docent, actum chalitatis iden cari cum gratia. Quare nomine charitatis saepe venit charitas formam , quatenus est pote tia ad actus amoris , re sepe 'emi citarit radicatis; ut nomine hinnihilitatis, vel r, sibilitatis , quae sunt proprietates , veniunt tape radices harum proprietarum, & iuxta hunc sensum tribuuntur charitati radicali
omnia praedicara gratiae. iΑd Confirmationem recurrit eadem re-
nsio , quod scilicet Apostolus loquaturae charitate radicali, seu de gratia. Dei de etiamfi loqueretur de charitate formali , seu de habita charistis, adhuc est verum, quod fine Charitate nihil sumus in o dine summaturali, propter connexionem charitatis cum gratia a cum non possintn
U. Objic. secundo. Vel habitus charitatis est compossibilis cum peccato , vel non: si est compossibilis a ergo recedente per peccatum gratia, non deberet recedere habitus charitatis a sicut non recedit habitus fidei; dc spei : Si vero dicatur incompos bilis a ergo signum est , quod sit formalis amicitia cum Deo, atque adeo identificatus
cum gratia. Respond. gratiam , tamquam naturam summaturalem, exigere naturaliter habitus omnes infissos , & Praesemm charitatis .
quamvis nonnulli putent, cum iis habitibus conneia ex intrini a mi ordinatione inminenti providentia: non secus ac ignis exigit calorem et cum autem sola gratia sit participatio specialis divenae naturae , Gliatio , de amicitia eum Deo , sequitur , quod si divitatus existeret habitus charit
tis sine natia, posset cum peccato commines. Quira autem de facto non componatur, ex eo oritur, quia recedente natura, ne
pe gratia, recedunt proprietates, seu habutus infusi , sicut recedente igne , recedit calor ut octo . In tantum habitus fides ,& spei non recedunt per peccatum , quia remanent, ut di onant ad reconciliati nem, sicut , recedente igne , quamvis r cedat calor ut octo , non recedit tamen omnis gradus caloris , sed remanet, quia deservit, ut disponat ad novam sornum. Ex Conciliis , & Patribus fides , & spes inchoant starum vitae supereaturalis , seu sunt initium , & iundamentum salusis , r liquae virtutes eundem statum conlammanradi ideo possunt habitus fidei, & spei state
sine gratia sive id oriatin' ex natura i lium habituum, utpote disponentium ad justificationem, sire, ut alii opinantur, ex divina misericordia) non vero reliquae vim tutes . V: um, quod habhus , praesertim charitatis , a gratia distinguatur , vidci expresse colligi ex Tridentino sess. 6. camir. ubi habetur e Si quir dixeris , hominem justimari sta preearomm remissione , exelmo maria, ct charisare, &α ecce quomodo M
Num Actas , aut Halisus Chariearis stificent formaliter E
V ratio disput. 11. de Gratia, Tu riano , di aliis docet, actum contrarion
139쪽
wsectae, & dilectionis Dei summaturalis
luper omnia iustificare λrmaliter. Idemove Vas i. docet disp. I93. cap. 3. de habitu cn ritatis, si a distinguatur . Fuse quinitionem hanc discutiemus in de Poenitentia
disp. 4. q. v. ar. h. Interim paucis II. Dico cum communi apud Suarium L . & g. neque actum supernaturalem ch
vitatis, neque habitum , si a gratia disti guatui, jultificare formiliter; quod etiam dici debet de visione beata a suicquid sit,
an idem dicendum de Matei nitate Dei, Ecde Unione hypostatica , quae sunt sormae altioris ordinis. Prob. ex dictis qua Q. 6. Ad formalem iustificationem re divam peccati , 3c re, dentem hominem Dei adoptivum. amicum, di haeredem, non satis est, quod sorma xigat exigentia naturali amorem Dei am cabilem, & vitam aetemam s sed praeterea Tequiritur , quod talis forma essentialiter Praesupponat, & pendeat a promissione Dei de dando suo amore, dc haereditate; atqui haec essentialis dependentia solum competit ex Tridentino gratiae sanctificanti, cum ea dicatur unica causa formalis nostrae justimcationis a de sine fundamento dicituri quod competat actui, aut habitui charitatis, vel visioni beatae; ergo actus, & habitus ch ritatis , & visio beata non sunt formae j
stificantes . Minor constat solutione argumentorum. Major patet ex dictis . Illa matim sorma , quae solium exigit Connatural ter Dei amorem, & haereditatem . non est
Dei amicitia, & adoptio stricte mcta , de quarum ratione est jus infrustrabile ortum ex fide , & sponsione data , sed est forma
de se compossibilis cum peccato , dc poena aetema, eo Mod possit Deus naturales x xum exigentias frustrare t ergo ut forma aliqua fit justificans , reddatque hominem Dei amicum, adoptivum , & haeredem , requiritur, quot estentialiter pendeat a duvina pronussione de dando suo amore ambcabili, & haereditate. Confirm. quia passim Scripturae , Conculia, Patres ostendunt, contritionem, &d, lectionem Dei super omnia disponere tan. tun, ad justificationem, atque adeo non j stificare formaliter . Scripturae enim testametur, justificationem esse novam gratiam ultra contaitionem . Jerem. cap. 3. dicitur: Convertimini cme , o famevo vos . Ubi Suar. notat, sermonem esse de conversione persecta ex toto corde. Fulgentius haec habet et Sisin per i istam Dem damnas avem
quare conversioni additur iustificatio ea
nova gratia, itaut ne exigatur quidem . Missio enim Dei, quae exigitur a gratia , dicitur conferri ut corona justitiae, non ex sericordia , dc gratia . Denique Tride tinum sess. 6. & 7. loquens de contritione, quam aliquando charitate rerfectam esse contingit, a rete dicit, eam impetrare veniam peccatorum , M ad illorum remissionem praeparare, ac disponere. Neque dinas cum Martinea. posse unam ωrmam esse dispositionem ad aliam ejusdem generis , ut actualis temperantia adtesnperantiam habitualem; ergo potest famoetas actualis identifieata cum Dei dii etione di nere ad sanctitatem habitualem; ut de facto gratia habitualis disponte ad Visionem Dei, quae in multorum s
tentia est etiam sanctitas. Nam concia est; quia, ut norat Suarius, ex radentino comuitio tinn disponit ad gratiam , tanquam forma iustificans actualis ad habitualem , sed sicut universim dispositiones praecedunelarnum; cum identinum dicat, pes gratiam peccatorem fieri ex inimico amicum; ergo contritio, quae Praecedit gratiam ex Tridentino , non tollit formam inlinicitiae. Praeterquamquod si contritio iustificaret , esset meritum condirnum gratiae habituali Gquod est contra Tridentinum dicens, Vicontritionis gratiam solummodo impetraria peccatore: Et propterea communissime docent, Peccatoris contritionem Mum de congruo mereri gratiam.
III. Dico secundo: tam actus, quam habitus charitatis , nec non Visio beata posisunt in alio ordine iustificare sermaliter. Probatur . Si eodem modo haec depers. deant essentialiter a promissione divina dedando suo amore , dc haereditate , ut de iacto pendet gratia praesentis ordinis , haberent quicquid requiritur ad sermaliter iustificandum , nempe esie formalem Dei
amicitiam , dc adoptionem a sed possunt ire alio ordine ita dependere s ergo possent sol nialiter justificare. Neque dicas, idem dici posse de amore naturali , dc de 'uovis actu virtutis , aue etiam indifferenta , imo de qualibet alia
qualitate, puta de calore , fi penderet es- sentialiter ab ea divina promissione, esset que veluti externa Dei promissio s seque la est absurda: quis enim dixerit, posse calorem in alio ordine B aliter justiMarer
Nam distinguo sequelam e etiam amor
140쪽
cestio VIII. Num actus Charitatis, cte. 23
Iomialiter, si essentialiter penderent ab ea go formaliter justificat . Secundo directe disti promissione divina , ita ut justificatio non antec. ein incompossibilis ratione sui, nego.
tribueretur calori, nullatenus exigenti eam ratione gratiae , quam ex misericordia D, promissionem, sicut exigitur a gratia, com vina inducit, conc. antec. & nego cons cedo; itaut justificatio tribueretur calori , quentiam. ut tribuitur gratiae , nego sequelam ι de Ad probationem antecedentis dico, podistini, minore , nego consequentiam. actum amoris hominem esse conversum pnymor Dei naturalis, & calor nullatenus par- sce ad Deum , seu conversione faehi a perticipant naturam divinam in eo sensu , in peccatum vero habituale esse aversum m quo participatur a gratia , cum non dispo- raliter, seu aversone iuris ι sua re sicut pernant ad Dei visionem , & ad omnia san- Αdvertirios cum actu amoris Dei naturainctitatis opera, etiam sueematuralia ; unde si, cui est incompossibilis cum mortali a- non exigunt divinam illam promissionem. ali, conjungi potest peccatum habituales Contra vero actus, & habitus charitatis su- ita conjungi potest cum actu amoris super maturalis , quamvis non participent eo naturali: nullus enim actus creaturae cog istricto modo naturam divinam , sicut par- re potest Deum ad remittendum reatumticipatur a gratia , per hoc scilicet, quod culpae praeteritae. sint prima radix sumi naturalitatis a parti- U. Objic. i. Gratia est sorma justificanticipant tamen aliquo stricto modo naturam non solum quia essentialiter pendet a don divinam per hoc , quod proxime , si mi- tione amoris amicabilis, quod praedicatumnus radicaliter, esiponant ad Dei visonem, posset alteri qualitati, pura calori, compet di per hoc, quod ex irant conjungi cum gra- re; sed etiam , quia ratione suae perfecti tia; erso exigunt mediate coniungi cum ea nis id exigit unde gratia in alio ordine, promitione divina a ergo si de facto essem quae non penderet ab nae donatione contrati aliter pendeant a tali promit ne, ut divi- connaturalem exigentiam gratiae careret ta-nitus contingere potest, possunt in alio or- Ii dependentia r atqui actus stipematuralis
dine formaliter iustificare. est perfectior , nempe actus charitatis est IV. Objic. I. contra primam concluso- perfectior gratia a ergo etiam exigit ab e nem . Jacobi x. dicitur ex operibus iusta dem donatione essentialiter pendere r 8eficari homo; quod intelligendum est de quia hoc exigit, dicendum, quod de factopere perfessimo , nempe de dilectione pendeat, cum Deus in ordine supereatura- Dei, quae ex Apost. est plenitudo legis : li secundet rerum exigentias i atque adeo de ergo actus chalitatis se aliter iustificat . facto iustificat. Prob. min. quia finis in m Hinc amori tribuuntur proprietates gra- fectior iis , quae sunt ad finem e atqui gratiae, nimirum esse amicitiam Dei, & fili, tia est in ordine ad amorem , tanquam adtionem, dicitur enim in Scripturis: H- finem; ergo amor est persectior gratia.
luit, diligeriar a diligit , ex Deo uisa esta Confirm. ex Philosopho s. Metaph. s.& D. Bern. Serm. 3. de timore Dei: Per- - a praeminet pote-iae a m --m est b ficta eharitas perfecta est sanctitas. - agere 1 quam possie bena Vm r ergo actus
Confirm. Actus dilectionis Dei super m charitatis est perfectior habitu charitatis,mnia est incompossibilis cum mortali: pedi & consequenter est perfectior ipsa gratia . secta enim ad Deum conversio est incon, quae vel identificatur cum tali habitu , vel possibilis cum aversione a Deo a ergo λει longius distat ab actu, quam habitu. maliter justificat, bc extinguit mortale. Resp. nego nun. ad probationem disti Resb. haec , & alia loca vel intelligi guo maj. cum Μauro quae. 3. de oratia de justitia seei indum suid ι secundum quam ad tertium ι Finis a quatus, qualis inc rationem in Scripturis etiam fides dicitur se est collectio omnium amorum, est heriniustificare; dicitur enim Marci i6.. ινμ λ*or iis , quae sunt ad finem, concedo rdid ris, o bapti'ata fuerit, salvus eris ι qua- finis inadaequatus, quales sunt Anguli actus tenus per hujusmodi actus ad recipiendam amoris, nego majorem, & consequentiam. iustificationem disponimur: vel intelligi de Arbor ontinatur ad minus tanquam ad missilia simpliciter , ratione connexionis , nem et qμ autem dixerit singulos mictus quam habent hujusmodi actus ex Divina esse praestantiores arbore λ Aduimmum commisericordia cum justificatione. cedi posset, quod finis ultimatus gratiae , Ad Confirm. Resp. I. per instantiam: qui ein amor in pati ia , sit persectior gra