장음표시 사용
131쪽
ligere M velitari. meo. comen.34. si igil intelligere careren L caret D demouere ipso.& ita essent frustra:quia cum sint naturaliter intellectae Se a nullo sint intillectae: rerent ergo sua naturali operatione: ergo ociosae essent in natura:sicut diximus. Ac omnia ista sequuntur de a ligno non a causa: &sic sicut vides tolluntur omnia argumenta latinorum contra' Auer. Ad contradictionis autem formam soluentes dicimus rerum visentias posse existere: esto quod non intelligantur loquendo de essen /tiis rerum in quibus suum esse non est suum intelligere: sed tale intelli, gere est si hi aduentitium 3c extraneum sicut accidit lapidi quod fit in . teilectus de habeat esse cognitum: sed in est enlijs rerum quarum esse est suum intelligere in talibus fallit propositio Auerro. sicut est in propo/sito de abstractis substantiis: si enim tales non essent actu intelligentes Mintellectae tales non essent:quia suum esse est suum intelligere: de econ. tra secundum philosophos:modo autem istud sequitur ex hypothesi da/-vt deduximus per locum a signo: non autem a causa. -
In commen.Π.Auermini detur ponere dissolutionem fieri a priori ad posterius. Oppositum autem videtur dicere ipsemet in commento. 13. septimi metaphysi. magna fuit quaestio de hac materia apud Plusquam Commentat. super primo regni: de Conciliatorem in differentia. s. Momnes sequaces an resolutiva via fieret ab effectu ad causam: an econtrarde Plusquam Comment voluit quod fieret a causa stipererictum.C 5 ciliator autem voluit M omnes moderni quod fieret opposito modo. Nos autem in hac materia mediando dicimus compositionem Se rici, lutionem dupliciter fieri posse: uno modo secundum rationem i de alio modo secundum natura:oc tunc dicimus v resolutio quae fit secundum rationem procedita causa super ei sectum: de Themi primo posci analecticorum. p. 26. inquit resoluere appello vera c5clusione posita ii,sas ex quibus confecta est conclusio exquirere :& illud maximo argu/mento est.nam liber posteriorum resolutorius apparet eo quia de poὸ Rsteriori resolutione agitur in eo: quae est penes materiam necessariam: talis autem resolutio est circa demonstrationem : quae est ibi subie,ctum. demonstratio autem de qua agitur ibi principaliter est demon/stratio simpliciter: quae a causa super effectum procedit: quia per illam acquiritur scire simpliciter diffinitum in illo libro: non aute per dem 5. strationem,quia illa non facit scire simpliciter: sed secundum quid. nam scire simpliciter: sed rem per causam cognoscere :& quoniam illius est causa:& quod impossibile est aliter habere. Quia igitur resolutio illa:
quae secundum rationis discursum penes causas attenditur supra effectus sequitur ergo Piusquam Commen rectius sentire in hoc quam moder/ni: scire enim resolutorie aliquem effectum&intelligere est cum cogno/uerim a s causas eius simplices Sc principia prima vini ad elemen ta: ut dicitur primo physi.tex.comme.primi. Et hoc etiam Aueti confirmat in
praesenti loco: quando dixit quod si postremum non fuerit & prius sit non potest fieri suam distinitionem: quae per dissolutionem habetur. Et
confirmatutinam clarum est quod in mathematicis scientiis est maxima certitudo per resolutionem: patet autem quod ibi non fit demonstratio quia: A per consequens resolutio secundum rationem non fit ab cinctu
ad causam: sed poxius econtra Et istud apud me non est dubium: dicant
132쪽
alii quicqidd Welint alia est resolutio quae fit secundum naturam: Se in
iis fit ab effectu ad causi natura enim resoluit mixta in quatuor elemεta.de elementa in materiam & formam: de ista resolutione loquitur C5men .7.meta. commen.2'.quia ibi loquitur de dissolutione: quae fit at/tendendo penes illud quod est a natura: non autem a ratione. Et istius etiam sententiae est beatus doctor in. I meta in expositione secundi ter tus: sicut videre potes ibi euidenter. In c5me.r6.dicitur et mathematicae demonstrationes sunt in primo ordine certitudinis ὀί naturales sequuntur eas in hoc. Huius oppositui dicitur primo de ala tex.c5. primi: ubi diciετ scientia de ala excedit orialias scientias nobilitate subiecti:& certitudine demonstratiois praetex. diuinam. Soluitur, multae sunt & variae expositiones illius loci sicut ' nosti sed illud quod nobis videtur esse dicendii pro nunc: est istud quos
notat hic Commenta in comen .isto:dicit enim 'i, in eadem sciresa si di/verritur certitudo secundu magis & minus. multo magis diuersa uidi uerils scientijs secundii genus:pro quo debes scute:ut scribit C omenta. , primo caeli. commen. 2 t. quonia aute ditarentes sunt demonstrationes quaru alteri attestatur sensus de alteri non:aut quia non est innata senii ri: aut quia non est possibilis visentiatiir.Fides primae demonsirationis erit magis perfecta. unde ex hoc colligo v demonstrationes naturales quibus plures sensus attestantur sunt maiores certitudines * demonstrationes: quibus pauciores sensus attestantur.& si certitudo mathemati/carum scientiarum compararetur certitudini demonstrationum naturaritum penes hoc: dico quod caeteris paribus semper demonstrationes rimturales essent certiores demonstrationibus mathematicis: quia naturales causae sunt magis sensus quam causae malli ematicae:naturalis enim versatur circa sentibilia propria Se mathemat cus circa sensibilia commu/nia. Si vero certitudo demonstrationis attendatur penes abstractionem M simplicitatem subiecti: sic mathematicae excedunt naturales sciritas quia ut dicitur. 3.de anima ε 3 caeli.&.2 physi.naturalia se habenti peradditionem ad mathematica : unde sicut arismetica certior est geome/tria: quia est de paucioribus:vidicitur primo posterioricap.illo.certior autem est scietia alte altera. Ista autem propositio sic intellecta habes veritatem ut in pluribus: fallit autem quatum ad librum de anima. praecipue quo ad tertium librum:in quo agitur de intellectu qui est Os m os abstractum quam quodlibet mathematicum: quandoqi autem cottitudo attenditur penes iudicium potentiae apprehendentis talem certim
dinem:& penes hoc quod scientia ostendit illud a quo est lans δe origo eo rationis omnis de principiorum omitia in alijs scientiis:& in quatthei scientia.Et sic scienta de anima cum tractet de intellectu agenter ocros,ibili qui distinguit 5e iudicat qualibet veritate in qualibet scietiareertissima est omniu scientiam praeter diuina: & ista suit mens Themi. ibi de Aueriin coni.2.primi de anima ad calcEcdmenti si hene aduertis. 7 Sed dices replicando si isto modo scientia de anima esset certior aliis seleiijs nobilitate subiecti α certitudine demons rati 5ista pari εο
diuina scietia salte quantu ad secundu esset certior. Soluo. scieria de alano est nobilior nem certior diuina quanta est merito subiecti. Nailla ditiina didia eo quia circa dea vinatur & abstractar substatimquae nori,
133쪽
liom strat anima intellectiva. teste Aueriin.I. de anima c5. tym j etiam ratione certitudinis ostrsae potest esse certior scieria de anima: quia Ilaee i scietia de anima ostrdat esse intellectus agetis a quo est certitudo principioru scientiatu omniu tame diuina etia considerat de eo qui est aliter causa veritatis dc certitudinis qui sit intellectus agens mavi dicit C 5,men.in secudo meta.c6.4 Omnia entia acquirut este dc veritate a prima causa: de ideo bene dixit Gome .comento primo:qae scietia de anima in nobilitate obiecti excedit omnes alias scietias:& etia in certitudine demonstrationis praeter diuina.Attenditur etia certitudo demonstrationis ex eo:quia pauciores dubitationes contingui in eis Se minor est difficuleas resoluendi qua in aliis.Et penes maloia evidentia illii ininatio is esse super effectu dc iic loquitur Come.llicdum dicit qa demostrationes mathematicae sunt in primo ordine certitudinis:& naturales sequuntur eas in hoc: dc post naturales sunt diuinae.de hoc quo ad certitudin2 demon. strationis quo ad nos: quae attenditur penes maloia evidentia causae m. per effecta licet si loquamur de certitudine quo ad nos quae est penes ob lectu magis nobis no ut sic naturales sunt in primo ordine mathema.
iacae in secado:cuillae sint de sensibili proprio: illae aute de sensibili ed. muni. Diuinae aute etia ut sic sunt in tertio ordine Sed de ordine naturae diiunae demonstrationes sunt in primo ordine. Naturales insecti doca sint de substatia Hathematici in tertio cii sint de accidetibus:substalia
aute natura prior est accidete.7.meraphy.teacad. . Nolo tame absolu/te c5cedere quodlibet co sideratu in naturali philosophia esse prius natura quolibet c5iiderato in matii ematica quia hoc falsum est: sed quo ad hoc qae demostrationes mattiematicae sunt de accidetibus praeter astro. Iogia: licui patetinat meta. 4 ac quia accides posterius natura est labstatia: sic quo ad hoc sunt in tertio ordine quo ad natura.Sed sunt in primo ordine quo ad nos penes euidelia illuminationes esse super effectu. Et ad hunc sensum primo posteriora multu philosophus laudauit ma thematicas demonstrationes: ac eui in praesenti textu quado dicit quod ribologia mathematica no est expeteda in omni remam sermones fiue secundu exigentiam materiae subiectae. cogita bene dc pondera:quia pauci vel nulli potuerunt hoc intelligerinicut passim videre poteris. Concordantiae Averrois superit,mataphy.
In iiii r Av -GMm, primo tertii metaphyAS co suetudo Aristo. Comenti ti i tuit inducere sermones disputatiuos in quaestionibus dimi
cilibus. Huius tamen oppositum videtur dicere primo caeli.commen. se. Ucundo.& primo de anima commen .e . Solutio huius patet ex com/mento. 35.primi de caelo: vide ibi α considera. In commeto. i5.dicit Commentator quod nomina denominatiua λ Cdniti ro. nificant unum compotitum. Huiu tamen oppositum patet. .metaphv αi1 .commento. I ubi vult quod nomina denominatiua significant primo formam: dc septimo metaphysicae commento. 23. de in praedica. mentis capitulo de substantia:ubi dicitur quod album non est in pene, re propter suum duplex signitiore, ac septimo me Phy. cocamen. allotito dicit qae quando accidentia per accidis sumpta furiine in sui, subiectis ementialibus: tunc habebunt nomina significarisa viru*. De hoc
vide quae scripsi super commento. s. lacundi dc anima, tamen diffusius
134쪽
formali subiecti adcquati naturalis philoso/phiae.
dicam infra. . metaphy. super continen.I .quia ibi est Iocus proprius. Concordantiae Auerisuperi metaphysi. C, io it Gomen in comen primo quarti mei.qa scietiade naturaeae de ente mobili.Ηuius tamen oppositu videtur dicere.I2.meta.commen. .ubi dicit qae est de corpore mobili,& in prologo suo su/per primo physi.dicit res sensibiles esse subiecta scietiae naturalis. Soluitur,non est cura philosophis de nominibus ut ipsemet dicit super c5men. primo: primi physi. idem intelligit apud me Come per corpus mo/bile:M per corpus naturale: per res sensibiles: per ens mobile:ac per substantia mobilemec inuenio aliqua discordia inter antiquos de subiecta philosophi sed latini fuerunt auctores illius difficultatis. Illud igis tur quod ego dico in hac materia est istud q&C5menta.idem intellexit per ista nomina: Sc ideo in hoc n5 est insistendu:deratione aute formali subiecti naturalis philosophiae:licet Comen.dicat quadocv mobilitate esse:quidom sensibilitate:tame ista si adinvice coparentur indubitanter credo naturalitate esse ratione formale subiectiva dc quiditativa totius rinaturalis habitus.Ratio quae me mouet est istaequia mobilitas de sensi hilitas habet reduci ad illa: natura enim est principium motus.Amplius
mobilitas est propria passio:& nulla talis potest esse prima ratio subiocti scietiae:quia quelibet talis est demonstrabilis aut demostratione sim pliciter:aut salte dem 5stratione cauta tantu stat enim aliqua passionem esse per se nota quo ad simplice inhaerentia ad subiectu: qiis tamen n5 ne euidens euidelia cauta:& sic est in proposito:quia licet motu esse sit de principiis cognitionis scientis naturalis: & no possit dem ostrari dem5, stratione:quia aut dem5stratione dante causam & esse nihil tam e prohibet posse dei onstrari demonstratione cause tantu.Amplius illa est pri, maeratio: forma subiecti adaequati naturalis habitus qua primo posita aliquid reponitur sub tali habitu:& qua primo remota aliquid remouetur a tali habitu:huiusmodi est naturalitas,nam omnia habetia principia motus Sc quietis sunt physi.considerationis:& omnia caretia huiusmo/di principio no sunt amplius physi.cosiderationis: sicut patet.2. physi.
tex. p. 7 r.& colirmatur per philosophu se Cometatore ibide tex. c5. 73. ubi probant prima motore n5 esse naturalis considerationis: quia in eo n5 est principium motus: tale aute natura est. Confirmatur per Auer.
in secado primae philosophiae rex. I6.ubi philosophus dicit.Ideo primo perscrutandum nobis est de natura quid sit:itanal de de quibus est physica manifestu erit.& C omentator in c5mento super istis verbis loquit quado homo sciverit natura qui si declarabuntur ei naturalia an5. naturalibus: quid clarius dici potuit.Sed fuit dubitatu similiter per m gnificentia tui propter quid est ql cum Aristo. dicat primo poster. qae subiectu in scientia sit per se notuintantu uae Auer. primo physi. co intavit. 2-phy.22.M.16. Me aia.27aec in pleris ii locis aliis tenet subiectu nopone i scietia demostrarimec a priori nec a posteriora: Se in nos videmus teporibus nostris semper in principiis libroru prima quaestioν nem fieri deIpso subiecto.Nec valet si dicas qae illud intelligitur quoad natura no quo ad nos: si subiectu no deberet esse notu quoad nos: te demostrabile ellet demostratione quia:& istud licet a latinis tene
tur apud Auer tamen olet hoc negatum cst Dico quod dubitatio pul/chra est
135쪽
ora est de subtilis: sed illud quod pro nunc occurrit nihil est hoc:quod refert aliquid esse notum in se & resert illud notum esse in ordine ad aliquid praedicatu attributu sibi ab intellectu:vnde dico quod aliquid primo modo potest eisse per se nota:& tame secudo modo stat istud dubiuesse de satis ignotu ens esse notu est: nec intellectus circa coceptum en iis in se errare potesticu no habeat aliquid per quod ignorari queat:quia conceptus eius est simpliciter simplex, Sc talis aut totaliter scituriaut totaliter ignoratur:ut dicitur nono metaphy. tex. 22.tante virum ens sitvniuocu deo&creaturae: similiter vim ens dicat conceptu per se tertia
a suis inferioribus dubiu est satis & ignotu:& ideo licet diuina scientia ut de transcendentibus 8e comunissimis quae valde notissima sunt in se possunt tamen de istis formari propositiones difficillimae propter quas scientia illa erit ignota satis:& satis difficilis:facilitas enim propositio/nis no oritur ex notitia subiecti tantu sed ex in licretia praedicati ad sub Cieci u: unde quado talis inlis cita nota est: tuc tota propositio nota est unde pli ilosophus qucrit in it. 7.metaph.vmiens de unu habeat aliqua latentione uniuersale actu extra dece praedicameta:& ista quaestio patet
quod dimicillima est,ita in proposito dicimus nos quatucump ponatur subiectu philosophiae naturalis siue ens mobilvisiue corpus mobile: siue substitia sensibilis:vel aliquod huiusmodi dico quodlibet istoru notuelle in se: dc nullu ut sic demostrari potest aliquo genere demdstrationis in scietia naturali sed quaerere postea corpus mobile sit subiectu in scietia naturali istud no est co siderare corpus in se: sed est cbsiderare ipsum in ordine ad aliquod praedicatu attributu sibi a ratione: sicut est ista injtentio subiectu:α sic stat illud ignotu esse: unde ista non implicat mihi
notii eme corpus mobile eite:& tamen quod me Iateat virum conditio. nes subiecti scientiae competant corpori mobili: ut ad totum physicum negocium pertinet. ista est extemporanea solutio: tamen magnificentia vel tra super hoc cogitabit. In coinciseluarti meta dicit C 5menta. quod substatia est causa aeci, Crmentiti dentiu no secundu finem A agens sed secundu subiectu & materia tan, a G.Huius tame oppositu scribit philosophus in.tide anima texta c6.36. ubi dicit anima esse causam corporis animari in triplici genere causae formalis finalis A efficietis. E t ad hoc mihi videtur dicendu elle: quod substatia composita respectu accidentiu existentiu in ipsa cocurrit tan/qui materia & subiectu talia enim sunt terminata:& no habet materia . in qua subicctentur primo,nisi copositu: talia aute non sunt ab ipso c5 posito tanqua ab agente: quia cu materia de efficiens non coincidant in idcidicimus quod ab ipso ut ab agentCimpossibile est talia accidentia dependere:& ideo talia dependere ab extrinseco motore in genere cau/sae efficientis: nam agens quatii dat de forma: tantii dat de consequenti. hus ad forma mediante forma:sicut colligitur ex s. phy.32.6 3. caelic5mento. 28.sed dices quomodo compositu est causa talium accidentium: caphilosophus primo physic. dicat materia cum forma causam eme n . Omniveoru quae sunt licui malo. Soluitur, licet coposita sint materia in qua accidentia ista subiectanturitame in rei veritate ratio propter qua recipiantur in genere causae materialia est materia: ct ratio propter qua
recipiantur in coposito in sinere causae finalis est ipsa formaesicut patet
136쪽
secundo capitulo de sub statia orbis,substatia igitur c5posita quomo
docunm distinguatur a materia & forma ratione qua coposita est rape ctu talis accidentium subiectivein ea existentiu non concurrit ut agens non Ut forma neq; finis sed solum ut materia illud autem quod adducit de secundo de anima patetiquod non est ad propositum: quia non nega mus substantia quae est forma posse esse causam finalem M agentem re spectu accidentiu -8c isto modo patet mens Averrois in hoc loco. Quod autem quidam dicere voluerunt hic substatiam esse veram cautam materialem accidentium: non autem caulam agentem vera sed pullulativa dc similitudinariam: sic etiam finalem ista non sunt Averroistica sicutdirimus alias, sed veritas in via eius ista est. In commento tertio quarti metaphyst. dicit Commentator quod ens de unum unam naturam significat su biecto: sed diuersis modis.Η uius tamen oppositum habet in.ir. metaphysi. 2IN.χχ.commentis: vhi habet quod ens non significat aliqua naturam. Solutio,qui ponunt univo cationem entis M unitatem conceptus entis per indifferentiam: dicunt conceptum entis non dicere rem aliquam necd realitatem aliquam: sed dicunt quod dicit q uandam formalitatem quae habet modum intentio/nis primae dc ita glosat Commentatorem. I2.metaphysi. commentis. 2r.M. 22.quia ibi Commentator non negat absolute ens non importare in quem conceptum:sed solum negat quod non dicit aliqua natura,id est, aliquam rem vel realitatem distinctam a substantia dc ab accidente a deo Ma creatura: sed quod ens non dicat aliquem conceptum realam obie/ctiuum lioc nunqua Commentator ut aiunt negauinnobis autem cum supportatione istorum:videtur oppositum de intentione eius: nam ego teneo conceptum entis secundum ipsum non esse aliquid tertium univocum distinctum a suis partibus subiectivis necu naturam neqi forma lita, rem importans: de ipse dicit in. io.metaph comme.octauo:ens signi/ficat decem praedicamenta prima significatione dc sine medio mon quia ens sit commune communitate nominis& immediate significat suasi. gnificata: sicut dixerunt Wulgares: fgnificat decem praedicamcnta sine medio pro quanto descendit non per differentias univocas: sicut genu in speci quia tunc ens esset sicut canis: Sc per consequens non possit subiectum eise in aliqua scientia:& quod non dicat aliquam naturam distinctam a decem praedicamentis:patuit etiam in commentis allegasi xt. M. 2. Ix. metaphyst. sed illud quod intendimus probare est videre virum dicat aliquem comceptum tertium distinctim a decem praedica/mentis:&ad hoc dicimus quod bene importat unum conceptum com mnem communitate analogiae respectu decem praedicamentorum: qui dieitur secundum prius A posterius si enim nullam unitatem haberet non esset de eo scientia, de ista est sententia eius expresse in. .me.c5mc. secddo :iste autem conceptus secundu ipsum non est d istinctus a sitis interioribus:ri dixerunt subtiles: unde. .metaphy.commen.6.dicit Com/meta. ν ens M unu nd significant una i Gentione in omnibus rebusme/que intritonz diuersam ab omnibus retius.Et sic patet qualiter secundu- Ruer.ens non dicit aliqua rem nec realitatem nec formalitatem tertiam
U vniuoea distincta adeo de a creatura do a substaria dc ab accidente. Sed dices quomodo ad contradictionis formam dicetur: Dico qS commotato
137쪽
lator Gua Aui.tenet in. I.c5mento.quarti meta.de emin.ro.meta. es. s. p ens ad unu significat una natura, id est unu conceptu: n5 in distis.ctum realiter vel ex natura rei sed sola ratione a conceptibus suoru interioru sed diuersis modis.vnitas enim non importat aliquε conceptu vella alitatEpositiva: ut dixerat posteriores distinctam a c5ceptu entis:
sed sola indiuisione superaddit unu ex modo significandi ad ipsum ens: sed in re significata conueniunt:& ideo dixit'ens & unum significant
a natura in subiecto sid dicterut secundu modum significandi. Auic. aut voluit e5uersum, videlicet in tam ens pvnu importarent de per sevnsiquod* alique conceptu potitiuii quoru unus erat ab altero distin, s. sic igitur A ueriponit ens de unu idem significare sed quando dixitu ens θο unum n5 significat aliqua natura intellexit ad modii platoni/co m: i, videlicet illa natura sit natura reuia a suis inferioribus separata&distincta.vnde ipse dicit. riantra c5.2I.ens de unu sunt ex rebus uni. uersalibus quae non habent esse extra anima Et idem hahet.x. meta. c5men .vl.simit iter ens M unum non dicunt una intentione univocam tertiam ab intentionibus decem praedicamentorum: sed solum est indiri, rens per analogiam ut diximus ex intentide cius. , meta. com. 6. de c5.2.Unde etia. Io. meta.com. 6.dicit impos ibile est ut aliquid commune
luribus sit substatia:nisi secundu v est in anima tanta.& subdit parum
infra. et ens δί ou sunt de intentionibuo uniuersalibus quae no habent esse nisi in animi nitas igitur conceptus entis de comunitas eius est c5 munitas de unitas analogiae:n5 vniuocationis n5 distincta secundu esse: vel ex natura rei a suis inferioribus:sed solu in anima de in conceptu.Et nota bene ista: quia multi laborauerut in videndo veritatz in via Auer, is Se non potueriit.Et i, hoc sit veru probat ratioe duplici.s ens in/quantu ens non diceret unu conceptu analogii disincta ratione a c5eeὸptibus suoru inferiora:sequeretur u no poset de eo aliqua demonstra,rio fieri.c5sequens est falsum: quia bonitas deni5sis honitar demdstraripsit de ente me, diante veritate:n5 ratione alicuius inferioris ad ens: sed rati de sui: ergo ens inquantu ens dixit aliqua unu conceptu. Confirmat: quia si ens in, inquantum ens non diceret alique conceptum propriu ratione distinctum V suis inferioribus:sed sola communitatE nominis importaret sequeretu, nul lu pKdicatu essentiale & per se de eo diceretico seques est falsum. na dicta' et, ista est per se.ens est unu probat cosequentiaequia secunda Auer im. .metaphy.cO 2.de termino equivoco bene aliquod praedicatu acciderale p5tuerificari uniuersaliter: sicut illa a positio est uniuersaliteryera:ois canis est pulcherinultu Gmς praedicatu per se de tali pde retiac cuigiε unitas&honitas primo verificet de ente ratisie sui: de 'n5 ratione alterius demonstrativae sequi videtur: q, ens inquantu ens est , comune deo de creature:substantiae de accideti n5 sola comunitate vo/cis: sed c6vptus distincti rati de a conceptibus inferioribus:& haec n5 possunt negari ab homine habente intellectum habilitatum ad bonum.
In come. . huius enumerat scierias medias Comentator in numerosci cimi mathematicalia sicut est perspectiva de musica. Η ut' tu oppositu videt sentire philosopli'.2.phy. r. c. 2O.Vbi habet dem5srant auia α quae magis physicael mathematicae. ubi loquiLund C dimetator: de
138쪽
dicant alij scientiae mediae ut est musica astrologia Se pspectiva: δύ quae assimilantur nix sunt potius inter mathematicas scientias numerande Ginter pli sicas: A ratio est ista: nam habitus scientificans specificatur a medio ita enim philosophus posuit distinctione inter speculatiuas scie/tias in. O.meta.t.com.2. quia autem media talium scientiarum subalter natarum matnematica sunt licet applicata sint materiae sensibili dicim' i cum denomi do insequatur formam & non materiam:actum M n5 potentiam. sicut est de intentione philosophi, phy.t. II.&.9.niet t. c. 7. propter hoc Sc si materiale in talibus naturale sit: cum formale sit mathematicum: potius ergo mathematicae * naturales debent nuncupare dc istius etiam opinionis est beatus doetor: qui de si in. tiphysi. super allegato textu oppositum dicat: tamen seipsum retractauit in quaestio. II nin' super Boetio de trinitate. Ad auctoritate aut philosophi dico villa est multiplex secundum amphibologia quia unus sensus esse po/test: q, duo sint comparata: Sc unum sit illud ad quod fit comparatio: visit sensussemathematicae purae de scientiae mediae comparentur ad physicas tantu. Et tunc sensus esset iste v scientiae mediae sunt magis phy sicae in mathematicae purae sine physicae: Se iste sensus verus est: M sie intellexit philomphus: de translatio arabica ibi clarior est nostra: αsonat hoc quod diximus:& hoc est rationi c5sonum: medium enim magis conuenit cum extremo quam unum extremum cum alio extrem
cum maior sit distinctio extremi ab extremo quam extremi a medio: seu medii ab extremo. Alter sensus potest esse: ut unum sit comparatum M duo sint ad quae fiat comparatio δύ tunc sensus esset iste: ut scientiae modiae comparatae ad mathematicas M ad physicas scietiae mediae sunt magis physicae quam mathematicae:& isto modo intellecta propositio philosophi falsa est propter rationem quam adduximus. In c5mento.χI.dixit Comentator i nullus intellectus intelligit con se traria esse simul: sed opponebatur ibi in margine de unitate intellectus. I nam cum opiniones de contradictoriis sint contrariae teste philosopho im perihermenias: si unus est omniti intellectus:vtipse posuit:tunc c5traria erunt in eodem simul: dc cum intellectus possit intelligere omnia quae sunt in eo: ii igitur tales opiniones contrariae sunt in ipso: ipse po/terit intelligere contraria simul esse Ad hoc autem videtur Aueraes /derem. 6.met commen.vltimo.vhi dixit propositionem illam non te nere in anima: sed solum in materia:nam licet materia extra animam n5
possit recipere duo contraria insimul tamen anima bene potest: de hoc tamen videbimus infra in illo loco:ideo pro nunc dimittatur. Concordantiae Liter.luper Uiram metaphylicae.
lx riale est illud quod demonstratur cum hac praepositae 3 ex. Huius tamen oppositum videtur sentire ipse in primo p . coni. s. ubi dicit.in subiecto dicimus in hoc fit hoc:in priuatioe autem quodi ex hoc fit hoc.Soluitur ut ipsemet Commenta.dixit in hoc. .meta.c5.' χς. famolior ex significationibus ex. est quando importat genus causae materialis & hoc est rationabile. materia enim sic describitur a philosopho in. physi.27 Materia est ex quo fit aliquid cum insiti quod aut dicitur de primo:quorum priuatio est manifesta generatio attribuitur pii
139쪽
Oti5i:ta illa praepositi5e ex aut etia in rect genetiuio en im fit ex non esse:& non ex esse.Et ideo magis dicimus v infirmus fit sanus: in homo sanus fiat: sed in subiectis quorum priuatio latet generatioes subie/ristis attribuuntur sicut dicimus quod domus fit ex lateribus. pro hoc vi de commentum. 2F.septimi meta.& nos ibi etiam dicemus magis. In commeto. Nuinti meta. dicitur q= natura prius de sorma dicitur Comme. sed.2-physi.com. I. dicit quod prius dicitur de composito: quia inquit tu, illa sunt magis naturalia.Soluitur.nam secundit ipsum.1.phy.c5. . dc G .no dicitur univoce nec aequivoce de materia & forma δί composito. Sed analogicoicet compositum proprie loquendo verius naturatum: vel habens natura dicatur p natura: sicu t patet ibide unde uniuersaliter
apud ipm nil iuoce dicis de causa Se causato: praecipue in praedicatis: quae sunt primo intellecta:& hahent modu intentionis primae. Ulterius debes scire ci, analogia duplex quaeda est secudu famositate: dc quaedasecuda veritate. Me5posita existimant c5iter esse magis entia & magis substatiae G forma aut materia: P talia nostrae prim ae cognitioni naturali sunt notiora sicut est de intentione eius primo phy. c5.3. ubi per confusa magis exponit composita causam ex elementis, sed secundu ritatem:nam per prius dicitur de forma q; de materia, aut de cempesto: quia propter quod unumquodcv tale M illud magis. In fine c5menti. 6alicit C5mentator in aeternan5 habet esse necessa C5men 6.riu ab alio. Huius tame oppositu patet secudo ca. de subsiatia orbis. Et t mel.c5. . Soluitur. aeterna citra primu n5 habet esse necessarisi ab Halio formaliter: habent tamξ esse necessariu ab alio ut a fine & ab efficiate. ratio primi est ista:quia si aliquid ii 5 esset sormaliter ex se necessarisi: sed cotingens tale nullo pacto posset ab alio sortiri necessitate secunduipsum.2.ph co m. s.contra Auic, nisi tu ponas naturam coma; tibi. Iem conuerti in naturam aeternam. de quodlibet aeternum caret materia quae radix est contingentie 5e possibilitatis. R t ideo secundu philo. sophos quodlibet aeternu formaliter est necesse esse seipso: eisective ve/m 8e finaliter talia aeterna sunt a deo M propter deum: sicut demonstrauimus in quaestione nostra de triplici causalitate intelligen tiae. In c5men. r .quinti meta.nomen accidentale primo significat acci/des:& secudario subiectu. Huius tamen oppositirdicere videtur. primo ph .c5.21.ubi habet si, significat nome concreta duo, scilicet subiectu ,α formi: quia dixitu, album significat albedinem de receptiuu albedinis.&.2.de anima.c5.8 . dicit u nomina rersiartificialiu quae accidentia sunt primo significat subiecis:&secutario forma. Solvis nome signifi/cat re secundus est in actuc actus aut duplex est: substatialis M accidzialis: substatialis dat esse simplD: Maccideralis date si e secudu qd.Et ideo cuco posita su hstatialia sint in actu simpliciter: nome taliu primo signifieat sormi quia forma est ratio .ppter qua c5positu est in actu simplri: se, esidario aut importat c5posita. In copositisvero P accides nota talisi inc5creso sumpta primo sorma significat de secudario subiectu:quia a laema fit denomination5aniate Aquia subiectu respectu accidetis est . . sciit materia. meta.c5.2. ideo dicimus nos sp talia primo significant forma per qua sunt in actu secundii quid. Hi ipsum subiectu. Accedit ad
hoo et si talia prius significarent subiectuoiorma: tuc sequeretur quod
140쪽
essiet negatio dicendo homo albus: sicutdeducit pulchre Coimnenta.hic contra Avicen.de nominibus autem reo artificialiu quid primo signifi/cat an forma an subiectu dixi in come .s.secudi de anima. Et ideo illuc recurre: quitum ad propositu spectat dico nulla esse cotradictionem in Averroi si quadom dicit nomen cocretu accidEtale duo significare,scis Iicit subiecta dc forma seu c5positu ex forma Sc subiecto: sicut ipse ha/betis.meta comme.r6.ubi habet nomina denominaura significare unuc5positum. Quadossi aut dicit talia significare forma primo & secunda/rio subiectu:aliud em est significare absolute aliud est primo significare. dicimus talia nomina c5creta significare utin*: n5 tame primo signiss/care virum dicimus sed talia primo forma significant denominatio ab
phy.63.3c primo ca.de substantia orbis .na quado amittiε forma substatialis res ibi materia amittit nome & diffinitione rei.csi aute destruit sorma accidentalis: ibi etiam amittitur denominatio quo ad esse secundum quid quod erat a tali forma licet esse simpliciter quod est aiforma substatiali non amittatur per amissionem accidentalis formae.Sic igitur statuitio ad omnes auctaritates patet. Comab. In c5mE.r6.inquit C 5 metator qcrin inteuectu Me notius est particus lari.Huius tame oppositu sequi vides ex dictis eius in. xij. meta. c5men. L 4.Vbi habet v uniuersalia intellecta apud Aristo.sunt collecta ex similitudine qua accipit intellectus ex particularibus. Et facit ea intentione Bac per c5seques singularia notiora intellectui esse videnε. Nisi esset v auctoritas ista in opposita adductar cedit de uri r secuta inteKOCn5 aut O primarila ure ut est de primo intellectis praecedit cognitionξ singuiaris. Singularis em cognitio repugnat intellectui ut intellectus est.secim dum philosophos n5 inquata singulare, sed inquatu materiale. Et si is, tellectui nostro cognitio singularis attribuiε.hoc est ut hahetrespectu admiraria dc ad sensum ex sui impiactionCcu sit ultimus in genere abstra/ctora. I.de aia.co.r9.& ideo Gome.sua c5meto libri de diuinationcidi, cebat: p si substatiae abstractie singulare materiale cognosceret:c5tingraret illas materiales esse: A ideo intellem noster primo aspectu ure cognoscit:qa hoc tapetit sibi ratione qua intellect' est: cu sit abstractus a materia:& habeat oppositu receptiois modu modo quo materia recipitinam materia singure M intellectus uti Mabstracte recipit:sic ergo directe vrecognosciε ab intellectu singulare aut cu n5 cognoscat ab intellectu nia vcipse inclinatione habet ad materia.sic dicim' tale cognosci ab intellectu ut sua phalasmata se c5uerti:& ista cognitio reflexa est ac n5 c5petit intellectui nisi mediante sensu:sicut patet .sale aia c5me, 9 .Cauecti ergo nominales M Burteiste tenetes singulare esse primo cognitu ab intelle/ctu.Sed de hoc in quaestione nostra de primo cognito diximus citis. In co.is.quinti mei. scribit ComLgraue&Ieue qualitates esse. Op/c5- posita tame scribit.rale anima.com. rO8.M. .cae com et vide ibi: quia
fuit solutum clare. - . com I9 In commen. i . scribit Commentator bonum de malum esse in ani 7 malis.Sed oppositum paterio metaphy.t.commen .s. ubi dicitur solum verum &falsum este in anima: sed malum Se bonum esse in rebus. De
hoc dicemus statun in commento suexti meta, ubi declarabimus illud