장음표시 사용
51쪽
Het M tale potentia dices: p materia est ens absolutu: de talis potentia est e
iis respecti tu Ac sta abso Iutu ut absolutu no includit in primo signo naturae aliquid respecti uu: sic materia in primo signo no includit potentia: sed solum in secunda dc sic etiam locutas est Comenta de potan apri mo phy.c5. .vbi.d. l si potentia esset de quiditate materiae tuc subna, tia materiae esset ad aliquid.ihi enim habet pro inconuenienti mataria in suo ei leq uiditatiuo primo secundu p in se consideraturu, potentia sit de eiusq:liditate: ia tunc sine dubio materia non eiiciens absolutu: sed ens respectiliv. simi iter substatu materiae corruperet ablatione potentiae dc praesentia forinae: nam talis potentia passiua respectu dicit ad forma irecipienda sub ratione qua recipit ea ab agete: de talis potctia quo ad illum respectu corrupis inducta forma.de ideo si potentia e stat de primo c5ce, ptu materiae: materia e siet corruptibilis: qae tame falsum est: ia materia in suo primo esse abs rahit a generatione de corruptione: M eit tantii ipsa. eo modo quo Aui.dixit. p cquiras est tantu aequitas. Sed tu diccs: cuper. te materia in secuda conteputione sui includat quiditatiue tale potεntia igit cu talis potentia sit corruptibilis sequitim qu materia erit corrupti, Rhilis.& ad hoc dico qae materia per potentiam sui passiuam includit re, spectu ad forma commune per se primo in ordine ad agens: ac talis non est corruptibilis: nisi per accidea quia no corrumpitur ille respectus: nisi in ordine ad indiuidualem sorma: quae per accides respicitur a tali pote. tia.& sic non habeo pro inconuenieti materia esse corruptibile ad varia hile secundu esse dum tame secundu sui essentia invariabilis permaneat.
' Bene tamen pono in materia potetias proprias distinctiis a materia: petquas materia primo respicit formas indiuiduales.Numerus enim sorma.
rum coegit ponere numeru potentiarum. .mtta. cd me. Ir. Et istae po/
tentiae indiuiduales sunt bene simpliciter generabiles de corruptibiles. Se tales nullo modo sunt de quid itate materiae. Et istae sunt infinitae successive n 5 in actu:sicut pessime opinatus est I omnes de gandatio in quaestione propria de potentia materiae super.I.phyli sed. ipsensi vidit Com
me. r.caeli. c5. O. nec recordatus est,c5meti. 11O.quarti phy Ista estigitur sentetia nostra: quae ut video omne cotradictionem excludit. onine I 'difficultate absoluitide licet noua sit: no tame propter hoc ccuemnenda: cum consuetudo sit quid extraneum accidens veritati. Concordantiae Auer.super secundo physi.
ait Lia Mi , M pus simplex qae alteretur ex se:sicut inuenitur cor Conuia Dous simplex quod mouetur in loco ex se. Huius tame oppositu videtur entire.7.meta. m.29 ubi uniuersaliter loqui videtur de mobillibus ino tu locali: de de mobilibus motu generationis ὀc alterationis. inquit . enim quod quemadmodum eorum quae mouentur in loco quaedam mo/uentur ex se:& quaedam ex alio.sic est de generabilibus Se ita videtur in motu alterationis ὀί generationis aliquid moueatur ex se. Ad hoc dici λ mus quod aliud est loqui in simplicibus corporibus: aliud in mixtis:vnde ipsemet Commenta. in hoc commenaeicit quod in compositis potest esse principiu alterationis in ipso alterato ab eis: quae adueniunt corpori suo utinanimalibus M plantis.In. 7 igitur me .loquitur de composi/
iu sed hic loquitur de simplicibus vide oc glosa sic Auer in.3. physico.
52쪽
commento. 2o.& t .commen. 6o.&. .caeli.commen.2 . Sc secusso de anima commen. o.& nono meta, commen.2. Et pro ista solutione vide tex.comments.3 .primi de generatione. Secunda contradictio est in eode commen primo,ibi em dicit u vn UQuodvi ens naturale habet principiu transmutati5is: & numerando ea ouae habent principiu motus localis enumerat elemzta habetia ani/inas & corpora caelestia: videtur igitur velle motu caeli esse naturale.Et oro hoc facit auctoritas eiusde primo cae.c5.s 1.ubi dicit.* n5 est cor/rius naturale:cuius motus no sit naturalis.Sed hui' opposita ipse habet omine.racaeli. com sinbi. d motu caeli n 5 esse naturale. SoIutio istius Quaestionis praesupponit solutione quaestionis qua quaerituri vita caelasit corpus naturale:quam diffuse pertractat G5mentator primo caeli.co. q.sed uuantu ad rei naturam attinet:debes scire ex sententia Auer.co.1.
Drimi de caelo.Et com s.secudi phy.Natura dicis secundu prius M po/sterius de inferioribus,& superioribus corporibus: de secundu natu/ra rei natura per prius dicitur de superioribus v tpote de causa: a de in ferioribus quae sunt causata respectu superiorv. tame secundu famosita/tem ista talariora dicunε magis naturalia qj superiora:sicut testatur Ubmeta.manifeste.χ et,c5. Io. Dico igitur.Comenta. tenet motu caeli
esse naturale: quia est ipsum caelu quodda motu ex se c5positu ex dua/hus naturis,scilicet natura agete motu:& natura recipiente mctu: sicut patet primo cap.de substatia orbis.&.f. physi. tamen ii est naturalitas motus caeli eiusde rationis cu naturalitate istorii inferiorii.Et in tantum orocesserui quida cu hoc fundamento et, coacti sunt dicere intelligenna esse forma formaliter dantem esse ipsi orbi .non enim aliter caelum esset motu ex se.Nec valet si dicatur π caelum pro aggregato ex intellige M orbe sit motu ex se:quia a pari diceretur-aggregatu ex plaustro α- hobus moueretur localiter,Bicdfirmant istud.7.phrsii. texta c5mento Io.omnis motus localis aut ex se: t ab alio.Motus autem ab alto: aut est pulsio: aut tractus:aut vectio:aut vertigo. Et si pulsio: aut impulsio: aut expulsio.ergo si intelligentia non sit forma intrinseca caelo per for/malem inligrentiam. sequitur igitur caelum non esse motum ex sciscd ab
alio:&si ab alio mouebitur igitur aliqua istarum quatuor speciem motus.videlicet,vel pulsionis: vel tractiois:vel vectiore vel vertiginis: rimpossibile est dicere: sicut patet ex rationibus formalibus istorsi.Nos autem licet fecerimus prolixam quaestionem de triplici causalitate inullietentiae: in qua diffuse declaratu fuisse putamus intelligentiani non est unitam per informationem ipsi orbi: sed solum per appropriationem
modo quo motor dicitur forma mobilis:vnde Commentator. s.ph commento primo.principiu motus de omnibus mobilibus est sicut anima de rebus vivis.Tarne quantu spectat ad praesens dicimus mota caeli non esse naturalem a sua formaruum sua forma non sit natura: scd sint, Ora naturam. Natura enim est inserior ad animam:& anima isi inferior ad intelligentiam.quomodo igitur dicunt motum caeli esse naturalem ab intelligentia. sequeretur igitur intelligentiam esse naturam: si mollione motum caeli formaliter ese naturalem: quia in a fornia minest natura: si autem intelligant motum caeli esse naturalem effeci iue ad
'ipta intelligerim, tum n sequitur quod intelligentia sit forma diss
53쪽
esse orbi: quia sta alique motu esse naturalem a principio passivo Intrincedo tame motus ericitur ab aliquo principio effectivo extrinseco seuein respectu simplicium motus alterationis in vialC5menta.vnde lamo contra illos rationem: cuius solutione adhuc habere n5 potui: quod im,
postibile sit intelligentia esse forma sui orbis:vt isti asserunt quia si hoe
euetiaut hoc ellet propter appetitum: t propter motui in loco: nam ve
ccribit G5mentator primo capitulo de substantia orbis,yon fuit dictaeaelum habere animam nisi propter appetitu Se motum in loco: sed ne ppropter appetita: ne di propter mota necesse est intelIigentiam formalis ter animare ipsum orbem:ergo nullo modo inlarmati ut isti dicunt: ma, lor est Averro.ut dixit:& minor probatur primo quod n5 propter appetitum indiget intelligenuaevisit larma inlarmans orbem. Nam intelli, sentia intelligit de appetit per suam esentiam:ut est de intentione Com
stractis a materia idem est intelligens de intellectio de in talle Afi: si enim intelligentia in intelligendo dependeret a suo orbe cum sua intellectio sit sua substantia secundu ipsum, Accideret ergo intelligentiam esse caucatam a suo orbe quod est impossibile:& contra Coment primo pii commento. 6 3.Si vero dicas propter secundu scilicet propter moisi in .
Diligentia esse larma. Contra.intelligentia ad causandum motum habie
omnem activitatem abis hoc quod uniatur sibi larmalitem ergo pro.
eristam causam non oportet ipsam dare esse orbi: assumptum proba.timquia intelligentia non mouet orbem manu:aut pede: aut aliquo cor. reo instru mento: sed solo intelligere M velle,iuxta illud Auer.rti metaphy ommen. 36.corpora caelestia sunt animata: S declarat quomo, do sint animata, cte dicit ac non habent de virtutibus animae nisi telle.ctum, x virtutem desiderativam:quae mouet in loco: si igitur in elligis tia mouet orbem per intelligere de velle: sed suu intelligere de velle ab/fractum est de non sit mediante corpore:nec mediante aliquo existente incorporcisequitur ergo propter neutra istorum intelligentia dare esse
sormaliter orbi: de hoc testatur etia Commentator.s inreta.commen. IM
ubi dicit quod corpora caelestia sunt animata ex corpore de forma intelligibili. Et declarans quomodo: subdit non ita quod anima sit res animata:nem sic quod ibi sitaliquid quod animetur per animam aut vivat per vita: sed sunt animata per se:& vi :omne enim quod vivit per vitam Manimatur per anima est generabile oc corruptibiliam au te verba pro tato,dicit quia in rebus anima informate animatis res animata est anima a quia tota quiditas taliu est a sua forma.7.metrus .αχr.quiditiis ho uminis est homo uno modo. Sed corpora caelestia sunt animata per sedc uiua: hoc est dictu habet larma quae appellas vita 8c anima orbis per se: quia no traffunditur in orbξ larmale vivere:& animatu esse. Si enim sic ellet viil νeru esset dicere orbe vivere per intelligentiam: sicut est in istis inserioribus.Ut ideo etia secundu ipsum n5 ponitur ibi anima ima uatiuae sicut posuit Avice. sunt igitur animata corpora caelestia: Sc visua per se id est, solitarie:quia liabet sibi appropriatu principia et, potest dici anima Se vita: iuxta illud supra allegatu principiu motus de omnishus mobilib' est:sicut anima de reb' vivis.vnde in vita de substaria ot
54쪽
istud corpus no indiget ipso:quia ipsum est parmancs per se. Reuerta, mur igitur dedicamus motu caeli esse naturale: n5 quia sit a forma natu. tali causatus sed quia est a principio passivo habere ex sui ratione intrinsem inclinatione ad suscipitau motu ab ipsa intelligetia:quae est intrin/seca caelo: sumendo caelu pro aggregato ex intelligetia & orbe, α ea
intrinseca quantu ad operatione,non quantu ad formale esse. Et sic αλω caelu et te mota ex staorbis autem natura est:& quiditatiue a naturali consideratur: est aute natura quae est materia n5 in potentia, sed in acturnatura enim analogice dicitur de illa & ista materia. Naturalitas autemaeeidentia habet attedi penes tubiectu sua:&n5 penes eniciens substa. tia enim vi dicit Comentator. .meta.c5me.2.n5 est causa accidetis se eundu fine Sc efficiens: sed secundu materia. Motus enim lapidis proie/cti deorsum ab aliquo n5 est naturalis ratione prosi cientis: sed ratione V Di. Et quado dicitur qae a pari aggregatu ex plaustro Sc hobus esset motu ex se:quia boues sunt intrinseci tali aggregato. Respodctur ne/gadoc5seques Acosequentia: quia n5 est talis habitudo inter plaustis
M boues qualis est inter orbe M intelligentiama secundu Aliere. t. ccuc5me. 3. ex intelligentia & orbe fit verius unu qui ex materia & tarmarnaintelligetian5 vnitur orbi diuisibilitermec mediante qualitate: sicut unitur forma materiae similiter plauctis no habet naturale inclinatione ad motu: sicut orbis admotu. Et ideo bene motus plaustra est aba io. Et de illo bn cocedimus qae sit de aliquo it lora generu videlicet opulsioruet vectio: vel vertigo:vel tractio: de illa diuisio pertinet ad motus violentos: violentu aute ut dicit Pnilosoplius in tertio Ethicorsi. est cuius principium extrinsecu est nihil nonferente illo: cui vis incitur: qualiter non est in proposito de orbe:licet hoc sit verum de plaustro rospectum,um: quare patet solutio.
Z Ad forma igitur contradictionis principalE dicimus motu caeli lege
naturale. Ad oppositu aute respodetur quod C5mentator n5 negauit motu caeli omnibus modis esse naturale sed negauit ipsum non ine n turale: sicut motus elemetorum est naturalis:vt ipse expresse habet. Pro quo aduerte quod elemetam uetur a principio intrinseco activo: sicut patet per ipsum c5. primo, I in. physi Et in c5.7I.super. phy. Et
tertio eaeli c5.13.3c alibi infinities elemetaemnd habet principiu pas,siua intrinsecu: per qae moueaturiquia illud est ens in actu: elemeta autEn5 habet nisi prima materia & forma: dc prima autem materia est res inpura potetia:& ideo naturalitas in motu elementora est a principio in/trinseco activo quod est natur tale aute est ipsa forma elementi:motus aute caeli est naturalis opposito modo: quia sua naturalitas est ex parte principii passivi quia celu habet materia in actu Mn 5 habet naturalitatem sua a forma:quae sit natura immo sua forma est aliquado natura.Et hoc considerauit Magnus Albertus in. 2.phy.ad principium dum dixi: mota caeli n5 esse motu naturi sed intelligent coparando valet ipsum
motu ad principiu activuc quia tale non est natura sed intelligentis: recte igitur dixit C 5 menta corporis caelestis motu non esse naturale Mutinmotus elemetorii nam naturalitas in motu elementi est a forma:no a materia sed naturalitas in motu caeli est a materia n6 a fomia. Cuius tamen
oppositum sentiunt moderni ad pauca respicient
55쪽
Tertia c5tradietio est in c5mento. Io.secsidi physi. ibi enim dicit sor C5men, roniam esse comprehensibilem intellectu:& hoc idem ipse sentit .in primo rcaeli commen.ς.vhi habet formam esse subiectui uniuersalitatis. E t per
consequens intelligibilitatis huius tame oppositum inuenimus ab ipso in secudo de anima c5.2.vhi videtur velle formam sensu comprehendi. Ad hoc dicend5 puto cum Averr. .me .commen. I quod forma non comprehenditur secundu se a sensused secundu suam actionem. Et
ideo non comprehenditur ipsa nisi ab intellectu:quado igitur dixit hiesic primo caeli ab intellectu comprehendi formam: hoc est intelligenda de ipsa sorma in se sed quado dixit eam sensu comprehendi: hoc est quatum ad suam actionem: sed si sic soluamus tunc restat maius dubiu: quia
secundu Auer. de anima c5men.6l.sensus hominis:& precipue virtus cogitatiua cognoscit intentiones indiuiduales omnium dece praedicamEeorum, Et per consequent ipsa forma substatialis cognoscitura sensu: neduin sua operationei reta etiam in seips Dicamus ergo aliter cu ipso primo meta.c5me. 27.ubi dicit quod sensibilia habent duos indos c5. prehensionis,modu qui n5 est scientia eo : scd imaginatio. E i modum
qui est scietia eoru est intellecta uniuersalia: unde solutio c5sistit in hoc , sensibilia ista particulariter c5cepta de formae ipsorum: ut sica sensu c5cipiuntur θc precipue a sensu hominis:qui est virtus cogitati ua: sed sensibilia ista de suae formae uniuersaliter c5ceptae a solo intellectu c 5 cipi tur:& hoc intellexit c5menta. ro. dum dixit quod per rationE intelle. xit dimnitione tu dixit hoc:quia forma coprehenditur per intellectum: ecce quomodo sumitur ibi forma pro torma uniuersali, quae diffinitio. nem constituire de Commentator pleru* uniueriale formam appellae Ec intelligere formare per intellectum. Quuta cotradictio est in c5men. is. idicit astrologiam abstrahe, como it
re a motu. Huius tamen oppositu videtur dicere primo mei commen. 6r ni si esset quod astrologus abstrahit a motu pro quanto non considerat de demonstrat per inedia sensibile:sicut demonstrat naturalis:immo formale medisi in consideratione astrologica est mathematicu: bene ta, Amen considerat motu in ratione materiae no in ratione formae: conside Astrologia. rat enim motus corporum caelestiu secundu sui quatitate:& secunda velocitate M tarditate:& secundu proportionalitate:qua habent adinvice: - α patetuae omnes isti modi sunt mathematici: formale igitur in astro Io sia est mathematicaesta materiale est naturale. M ideo .ecie .d. Come. r.
gus c5siderat corpora caelestiaequae sunt substaria eiusmo tame considerat ea secundu qa sunt mota:& sic sedatur contradietio: sicut vides. ininta c5 tradictio estui comen.χo.vhi dicit c5sideriumne. quidita/ c με. ad. tiua vise usi ad forma hominis: viana quae est media inter. formas mate/ κriales M abstractas ex quo patet ri aliqua natura media inter naturam
abstracta dc materiale. H uius in oppositu scribit ipse primo met Icom. 39.ubi dicit qae notu est per seql nulla natura est media inter abstractu Ac materiale. Ad hoc diciis mediu duplex esse.videlicetP abnegationE
extremoru.Sc sic dicit come, primo met.nulla esse natura in ei Iectu quae nee sit materialis:nec abstracta sicut videtur sequi c5tra antiquos conaquos inuehit ibi Plutosophus ct comen. Aliud aute est mediu secunda
56쪽
c5paratione vel participatione proprietatii ipsoru extremoru: & sic di/cimus de iniecione Auer.elemeta media esse inter substantia: M accides sic etia verilicatur dictu eius hic qae intellectiva: quae est forma hominis vltima est media inter abstracta Se materialia: quia pro quato in sua operatione dependet a phalasmatibus: sic cu materialibus c5 uenit pro qua eo vero no est forma educta de poteria materiae Se habet aliqua sibi operatione in se coiiderata in qua no deprdet a corpore secudu ipsum. 3. de anima co .ro.uc cu abstractis dicitur c5 uenire. Et hoc forte voluit dicere Themi.super primo phyiad principiu:qd scientia de anima est mathematica A medi uest enim mathematica opposito modo quo sunt entia mathematica: quia talia secundu esse sunt in materia sed secundu edsiderationE a materia abstraliuti scientia vero de anima: M precipue quo ad B ista parte:in qua agitur de anima intellectiva est de obiectio secundu esse abstracto a materia: no aute secundu c5siderationE:cu etia anima intellectiva ibi cosideretur ut actus corporis. Dicamus igitur nil prohiberes cundumonsideratione dari mediu inter abstractum & materiales sed hene secundu esse inconueniens est aliquid esse quod non sineo hoc necat illud.Et ita haec potest elle secunda solutio vel ex duabus fiat . - φ Sexta cotradictio est in comen. orebi dicit comE. qae diuina sciri Q c5siderat res existetes secundu qae existut Huius tame oppositu scribit ipseM Philosophus.vij. meta tex.c5.lui .cti habet rerii existerium n5 esse distinitioneasnem dem5strationes: nisi esset qae per res existeres secadii qae existunt. C6men. voluit res materiales: voluit enim dicere diui nam sciemia no solu c5siderare de rebus abstractis a materiae veruetiam de reb' existeub' secudu et existutii. de rebus materialib':vnde de istis materialibus diuina scietia c5siderati inquanta existui, id est, inquanta entia sunt,& sub rationibus quae copetunt enti inquatu ens est. Et ista
est exprea a sentetia.Commeta.xij.meta.comm2. primo Sc.29.α .me. e .co.primi M. O.me.t .c5. primi: scietia diuina est entis inquatu ens: dc eoru quae huic inrunt de in procemio metaphy. sapie tis est omnia co/gnoscervivi contingit,id est, sub rationibus trucendentibus: per res igitur existetes non inrellexit res cum actuali existentia:sed quiditates nutateriales sub rationibus transcendentibus consideratas:quare.
rex es , 7 Septima contradictio est in c5meto.so.ibi enim dicit philosophus Sc
omςι zo . C5men.apes A formicas agere sine cognitione. Huius tamE oppositum scribit Comme. secundo de anima comme.13 6.nisi esset quod dictum in hoc loco intelligitur sic. qae videlicet talia animalia agunt sine cognitione finis rei actae: sicut grundo:quae nuqua nidificauit agivino tamen agit per cognitione finis rei actae nota:bene tamen agit per cognitione respe. ctu reru:quae ad finem ordinatur vel ad opus: nisi enim cognosceret pa/leas A lutum inqr nidam construere non pollet. Concordantie Auer.super. I physi.
ea qui generatio partis post partE illius perfectionis ad qua vadit motus donec perficiatur:& sit in actu:ex quo phet motu fieri de maxime mo/tum intestonis per additione partis gradualis ad partem gradualem. Huius tamen oppositum videtur senure expreta commeatator in. phr
57쪽
eommen.8 .ihi enim dicit additionem caloris agentis in olorem cor/poris n5 fieri secundu additionem par is in toto. de uniuersaliter partis materiae in materia sed secundu additione agentis in passione patientis. scilicet'quando calor agentis vigorabitur crescat calor patientis non secundum additionE partiu calidarum extrinsecarum: cum ad patientem non transferatur aliquid ab agente. Ista c5tradictio tangit maximam Acontrouersiam inter duos principes nostrae militiae, scilicet sanetum doctorem:& doctorem subtilem qui in primo sententiarum. distin. II. in materia de habitibus: quaestione. L. de modo augmenti charitatis sunt discordes unus enim tenuit intentionem ii Iam non fieri per additionem gradus ad gradum: quia illi gradus: aut essent specie distincti: aut nume ro:non specie. quia omnes charitates sunt eiusdem specieimem etiam distinguuntur numero: quia talis est ex parte materiae: sicut haec albedo dictera numero ab illaequia est in alio subiecto: charitas autem quae addi potest additur in eodem subiecto in quo est praecedens: intensio igitur charitatis:& cuiuslibet formae non fit per additionem alicuius gradus: sed solum quia illa qualitas quae prius inerat intenditur secundum proopinquitatem ad terminum.Et ista est via sancti doctoris ubi supra. sco/ ntus vero ponens suas echeitates dixit intentionem fieri per additionem gradus ad gradum:& dixit istos gradus numero distore per suas echei/tates: licet in eodem subiecto sint. In via etiam sancti doctoris diuersitas est inter sequaces mos virum intenso formae fiat secundum esse. aut se. cundum gradum. Nam quod secundum essentiam fiat impossibile est: quia essentiae rerum consistunt in pu sto: sicut videtur velle philosopli's.me com.& tex. o.oportet ergo quod ista intensio ita ut secunda esse:aut secundu gradu:quidam aute praecipue Thomistarum tenuerunt intensione formae fieri non secundu esse.quia hoc videε esse c5tra saneta
Thomam in infinitis locis. primo sententiarum .dist. IT.q.2.art primo.
α in secunda secundae.q.r .arti. . in responsione ad tertium. Et ideo dixerunt ista intension2 formae fieri per additione gradus ad gradu: qua tamen gradus additus identificatur praeexistenti:& non remanent distincti: sicut posuit Scotus.Et hanc viam imitatus est subtilissimus thomi/sarum Herueus brito in quolibeto. 2. q. r s. sicut est in alimento.quod pars sequens addita identificatur praeexistenti: sic est de intensione for/MNe quantum ad gradus. Capreolus autem primo sententiarum tenuie intensionem formae fieri secundum esse. quicquid sit: una isarum vi rum videtur habere auctoritatem Commen . physic.com. . pro se. Malia habet commen. s . 8c textum: etiam quarti physi. dc ita Commen. ipse remanet in contradictione:nisi esset v hic dixit motum este acquiatione partis post partem:quae quide acquisitio est uniuersalis in omnishus formis acquisibilibus per motu: quia secundu ipsum sunt partibilis ter acquisibiles rvtrii autem omnes per minimam ec ne in primo satis di.
cimus super com.62. Istam autem acquisitionem ponit Comme. ita in fiat ex potentia materiae edueta ad actu. negat tame C5men. .physi. c5men.2Φ.acquisitionem partis post partem ab extrinseco factam. & is non contradicunt: sicut vides . unde si ponderabis verba commenti is . nihil plus inuenies: videre autem quae illarum viarum extrema.
tum sis verior non est praesen speculationiti ubi enim ea discordia inter
58쪽
inter Scotum &sanctum Thomam difficile est videre veritatem. 1 Secuta cotradictio est in comen. I'.quia ibi declaras. quomodo semComemr . per sorma habet ratione agendi A mouendi declarat hoc de quantitate G dc qualitate. Sc sic videtur ponere quantitate cite de principiis activis: liuius tame oppositu ipse scribit: septimo metaph.comme.st. vhi habet inno est necetiariu ut ante qualitate generata:aut quantitate: utitia discitur in litera iit alia qualitas agens: aut quantitas:sirniliter. .pitys.c5/men.lxxxiiij. dicit quantitatem no esse de principiis activis. sed sequitur potentias activas Sc operationes earu. Ad hoc dicimus quantitatem n5 esse de principiis activis actione reali: bene tamen est de principiis acti uis actione spirituali: α maxime tenendo: sicut tenet Commenta. secundo de anima.c5men, s3. talia sentibilia c5 munia sentiri per propria speciem. In actione autem reali licet non sit ratio agendi: est tamen comi latio: quia in agentibus materialibus actio est per contactum. contangens tia autem sunt quorum Vltima sunt simul. F. phyli. 22. Et sic quoquo modo quantitas potest dici forma agens. quia non potest immediate subsa. tia aliqua separata transmutare materiam ut dicit commen. 7 anetaphox3.d .sl.commen .sic igitur cum quantum agat ut quantumlicet quantitate non agat: ut principio activo:sed ut conditione necessario requisita tamen ut sic concedi potest aliquo pacto quantitatem esse de princi. pij s activis: reductivae scilicet Sc cocomitanter sicut ipsemet dicit quod quantios consequitur potentias activas Sc operati5es ipsarum: sed ipsa formaliter non est de principiis activis. Illud autem quod adducitur de septimo natastinon videtur esie multum ad propositum contra textum istum: M eom.I .hurus tertii. quia ibi Philosophus Sc com.non negant qualitatem vel quantitatem esse de principi js acti uis: sed solum dicunt
Q in substatijs solii est necessariu: p id quod generat generet ab aliquo sibi simili in specie.Ιn qualitatibus aut Sc quiritatibus illud n5 opor.
tet stat enim aliquam qualitatem generari sicut dicit Commen. quae t .men non gubernabitur a simili sibi in specie prae istente: sicut qiualita/tes quae subsequuntur formam mixtionis primarum qualitatum. 4 Tertia contradictio est in commen. II, quia ibi dicit . est po se notum CommAt r. c5tinuum diuidi in infinitum.sexto aut physi.colligitur oppositu: quia H ibi demonstratumdemonstrario autem non est ad per se nota. Respondetur a modernis v no inconuenit unam Sc eandem propositionem esse per se notam in una scientia: M in alia demonstratam: sicut enim docet philosophus primo posterio.chirurgia subalternat mathematicae scien/tiae quo ad istam conclusionem:* vulnera circularia tardius sanan si ita elim licet scientia naturalis A mathematica non sint se inuice subalternantes simpliciter: tamen scientia naturalis quo ad istam propositionem subali aenat sibi scientiam mathematicam:nam ut inquit C5men. in istoeom.ista est una maxima in mathematicis: quod diuisio mensuraru ten/oat in icinnitum. M Commen. subdit quod hoc videt esse per se notum: F sed illi qui ponunt magnitudines componi ex indiui ilidus ut Plato:
non con cedent hanc diuisionem Sed unum per quod destruitur ista opinio est hoc principium, videlicet,quod magnitudo non componitur ex
indita ilibus:& istud bene destruiε per principia naturalia: ac subdit Corne et existimatur illi scilicet in sexto phy, P hoc demonsiratur inscientia
59쪽
Ω tia naturali. scilicet Q continui, si dii iisibile in infinitu. Et suhdis
v non est remotu π hoc principiu sit per se n otu, videlicet, continuum esse diuisibile in in linitu. Et tamen sit ignotum naturaliter uico tinuum vel magnitudo sit c5posta ex indivisibilibus tame cum fuerit declara. tum magnitudines non componi ex indivisibilibus: tunc scietia de hoe principio erit certificata: sequitur enim ex hac rostione v magnitudo
diuiditur in semper diuisibilia: ut declarauit Arist.in sexto: sorte igitur geometer ponit hoc principia: ut naturalis disoluit hanc quaestionem. ubi dicamus quod istud principiti indiget demonstratione. & haec erit in hac scietia: de de hoc perscrutabitur in sexto: in quibus verbis Comme,secudu expositionet medere oris innuit duas solutides' una es quod ista. c5tinitu est diuisibile in infinit5. est per se nota tam in scientia naturali q3 in mathematica: sed ista in magnitudo si composita ex indivisibilibus est ignota:& demostras in scietia naturali. Alla resp5so est quod utram est ignota de utracat est demonstrata in scirtia naturali. Sed salva
pace taliter exponentium hocn5 potest stare: quia C5menta infra, c5ν men. 7 o. dicit super verbis philosophi.ihi, quandoae. v post dicem' de unoquo eorum de causa in hoc si, omnis mensura sit in magnitudines diuisibilis: super istis verbis. d. Commeta. i, hoc significat v diuisio mEsure semper est nota per se.A t quod causa eius indiget demonstratione: non sicut quidam existimant quod geometer accipit hoc esse a naturali.
Ecce igitur clarissimam sententiam Auer. contra communem errorem modernorum tenentium naturalem demonstrare continuum esse diuisi.
Bile in infinitum: ipse enim vult hanc esse per se notam in utram scien/tia, scilicet naturali Ad mathematica quantum ad ecte: sed bene est ignota quantu ad propter quid:& quo ad hoc commen. dicit illam dem 5strari in scientia naturali:& il la demonstratio secundum ipsum est demonstratio causae tantummon enim inconuenit aliquam propositionem quo ad quia est: notam es aequae tamen non sit euidens ei dentia causae: sicut lunam eclyptabilem esse notu est ad sensum:non tamen propter quid eclypsetur est notum: causa igitur propter quam continuum est diuisibile in
infinitu ignota est:& est ista quia magnitudo ipsa non est composita ex . indiuili bilibus & ista demonstratur in scientia naturali: de sic dixit C5men in com. D.istud principium indigere demonstrati 5e, scilicet dem 5sratione causae tantummon demonstratione dante causam & esse: quia quantum ad esse istud est per se notum:& in nulla scientia demonstrati Ec sic patet quod non dedit commentatos rationes: sed est una respon/so. Aliter enim c5men.contradiceret sibi inc5mento illo:& in c5. o. Irα ita in modico spacio sui oblitus contraria diceret. Melius est igitur exponere ipsum Auer.per ipsummet: M dicere sicut diximus: quod continuum diuidi in infinitum est per se notum:& in nulla scientia demonstratur: sed causa eius est ignota:& quo ad illud indiget demonstratione. Et ex hoc patet quod rolutio modernorum non potest stare: qui volunt mathematicam subalternari philosophiae naturali quo ad istud princi, pium:quod continuum sit diuisibile in infinitum: patet hoc cite falsum. quia demonstratio erigitur super re ignota istud autem principiti est noeum per se sicut inquit commen in utra Ir scientia. ergo est indem 5stra, hile in v trair: similiterpatet quod frustra quaerunt super. 6.phy. virumdem stratio:
60쪽
demonstratio: qua demonstratur continuum eri diuisibile inclemonstratio naturalis: vel mathematica: δο faciunt quinterniones satis diffusos super hoc: patet quod omnia ita sunt sine olivi1.non fuit demonstratum an continuum sit diuisibile in infinitu. sea causa propter quam est diuisibile fuit demostrata. Nota igitur mi nas solutionem istam:& manda memoriae: quia viri magni & 1Ilustrea a nostri temporis super isto passia sunt decepti errore manifesto. -- . ' Quarta e tradimo est in commen. O.quia dicitiomne corpus evno '' ii Ezristi, iii deii.6 .de elementis qui nullam figuram habr k y Resbondetur.omne corpus esse figuratum vel ratione suae fora. Ves
ratione continentis. Et haec elementa: quia sunt indirirenter figurarum receptiuar ideo de se dicuntur inngurata esse: terminantur a tem ipsa merito continentis. Et ideo merito continentis habent ngu
rami sic secundum eius dispositiones disponuntur de ipsa. M sc patet
qualiter omne corpus dicitur esse actu liguratum. de hoc non contradiν Ioco:quia partes eius sunt in loco:sicut ipsemet dicit. phy.commento sed quido dicit quod mundus non mouetur per partes contra The bis psit mundum pro corpore crilesti quod incuririter mouet Gquia tale secundum ipsum mouetur secundum totummam: secundum partes vero:& quantum ad formam ct materiam simul
Cs- cm thematice Qua naturaliter consideratam esse divisibilem in infinitum ha
eest considerari:o est in materia prima absolute:&vt sic naturali.& ut fit diuisibilis est in infinitum:quia1nnm steriae finitas vero est ex parte formae. 3.phy. m.6 .infinitas accidit mater ae secundum qu est materia. Alio modo potest considerari linea seu dum quod est in materia qualux sic a naturali consideraturi &vit ic' dς sub in diuisibili, in infinituin:quia ut sic concernit formam a qua est sti orbis. M oui.Ei sie orificatur dictum Commenta.hic delinea natura 'a ἐ--dii Morima absolute:sed. phy. tiverincatur sua irretiast tam beninet ad quaestione de minimis:quia in via corrupti rimis ne ri minima secundum