장음표시 사용
81쪽
2M: nam secundu Averroim videturqae ista positio istorum non possis stare A ratio est ista, quia a pari ego dicam sibi quod eme abstractorum est conclusio diuina: tame mediu est ignotu. Soluunt dicentes esse ratio/nem diuersitatis: quia illa est principium in scientia diuina. cu sint subie/ctum eius: sed numen substatiaru est coclusio & nullo modo principiss. Sed contra istud arguo sic: ens & vnu significat eande natura per Aver/
roim: cum aute numerus iste substantiaru separatam causatiis sit non ex
eodem modo. Et ideo potest diuinus demostrare aliquid esse via si licet
ab ente: nil aliud dixit secudu Auer.co.'.qua si 4 ffψης ' η ς undata quia non importat alique conce, ae risu isto ifui Si igitur diuinus dem5strat aliquid unu esse . hoc n5 est nisi inquata illud est indiuisum in esse:sed qui demostrat indidemostra re eessi & indiuisum esse ide suntor,hus modis &n , differut nisi ex modo significadi:& ideo quicunm de, Cmostratu uesie:utiqet &esse dem5strat. C5firmaε ophilosopliti. 2me. t .co.3. Meem ii 5 M vn' h5:& n5 diuersum aliqd ostedit sed in dictio
nem repetita homo & ens homo & unus homo.Nec instantiade primo motore valeti quia primus motor M prima sorma licet dicarena natura: rame dicut duos c5cepi' positivos distinctos. qui sunt sussicietes ad causandum diuersos hahit' in actum emi 'N ω ἰυ
sandum diuersos hahit' in actum salte partialiter. Sed illa quae dimerula sicut positiuu 8c priuatiuii minime possunt hoc facere:quia priuatio non
habet: aliaua formalitate vel Ar- , - - -
ζ L . - - POuunt noc tacere:quia priuatio non habet: aliqua formalitate vel c5ceptum positiuum disinetum a coceptu: ludamenti: per quem posist intelligi.& ideo dicit Philosophus ud
Intel ligutur priuationes per suos habit'. e ala.1 .si igitur diuinus nu/m estractorum demonstrare posset: tunc unitate eorum demonstraret esseta si unitates ergo Mentitates: de ideo mihi videtur de intentio
cularis potest demonstrare numerum sui subiecti:sicut secundum ipsum V 22 n Et conui matur per ipsum in.2. de anima. bi Arist e numerat potenti is animae sine aIiqua probatione.& Commentator ibi in commen.reddens causam inquit in princi
Artifex enim necesse est ut ponat subiectum de quo loquitur. de diuidit qu si manifesta in esse. Artifex enim non potest demon/strare subiectum suae artis:nem species erusin in principio com 20.illi' secuai.d.9a vult ponere hic numeru istaru virtutu secudu uae artifex no
prima sen primi ubi agit de Fl 1 subiectis
82쪽
subiectis medicinae:dicit quod medicina n5 habet declararetquc sunt elemeta A quid sunt aut quot si tinec humores c5plexiones virtutes qine sunt: sit tanti aut quot sunt: sed in his philosophico credere debet. Licet igitur numerus abstractorum sit in metaphysica demonstratusm 5 tamen est metaphysicalis coclusio: sed est principium ea sunt eas esse:&eas esse intelligentes sunt principia:& non c5clusiones. primo de anima.c5men. M. I timet com.36.M. Dcaeli.com. 6 I.& vltimo cap.de substantia orhis.vnde mirum est de istis dicetibus tales propositiones esse diuinas inclusiones:cum tame Comme .dicat qae sunt principia diuina Se e5elu nes nχturales.Donec igitur isti n5 inueniant media diuina per quae istas c5clustones demo strent. Nuin conceda illas diuinas coci usiones esse u/cet Arist.eas in diuina scientia c5cludatirpter hoc tame n5 sunt c5ctu siones diuinae:quia c5clusiones specificant a mediis.Et Arist. multas de strationes naturales adduxit in sua metaphysica: sicut patet.Dicamri igitur qu numerus abstractoru in coclusio dem5strabilis medio astrologico dc naturali: sicut patet intueti demonstratione illam philosophiabienim ingressam habet ratio naturalis: dc ibi etia est astrologicsi medita similiter naturalis potest dem5strare multitudine in abstractis r pter in/tellectu possibile repertu in eis sicut dicit C ome.I.de Ma.F.8 .I . commqae quomodo sit intelligendu n5 est praesentis negocij.Sed quid dicem' ad auctoritates Come.& Arist.Dico qu' oes glosari debetista glosa qae determinatio de abstractora numero est diuinae scierit .ppria: n5 ratione medij:sed ratione subiecti & pr dicati.quae bene mi diuini eo siderationis.Unitas enim x multitudo sunt de consequetibus ens Inquitum ens: similiter dicitur .ppria metaphysicae illa determinatio quia in metaphia ea pertractatur.Na si bene aduertas in illa demostratione sumuntur multae .ppositiones declaratae in naturali philosophia:sicut illa qae ' motus habet unu motore 6e qae oe motu habet motore:& qae motus aeter lius habet motore aeternu sicut patet ἔν Auer.& philosophum ibi in tex.e5. s. similiter quia ibi sumit pro constanti numerum motuum ab amologis: sicut patet infra ibidem tex.c5me. F.hinc est quod placuit Arist. illam materia pertractare in metaphysica n5 in naturali philosophiam in astrologia.Sed quia istae duae scientiae ministrae sunt in hoc casu metaphysicae ideo metaphysicus ab utro parte aliquam accipiens erexit ibidem5stratione:& sic sibi illam considerationE appropriavit: praesertim ea substantiae abstractae sint substatia eius ibi:&metaphysica indiget cognitione numeri specieru subiecti sui:& quia declaratio numeri earsi in istis scientij s specialibus non fuit facta: cu neutra sine alia minciat: hinc est quod c5uocauit eas in scietia c5muni: sie latur est propria sciatiae c5ὸ muni talis determinatio. si enim naturalis istum nultimi vellet dem5strare via motus:oportet ipsum sumere numeru motuu ab astrologo: sed ad qua utilitatem n5 ad utilitatem propri quid enim naturalis vult face. re de numero:aut in quo sibi deseruit talis numerus abstractorum.si io, tur hoc faceret naturalis hoc esset ad utilitatem metaphysicinquae sumusubiectum esse a naturali philosophia: Sc quia scientia debet cognoscere numerum sui subiecti noluit Aristo. demonstrare numerum in naturali philoso phiae sed solum esse:quia esse abstractorum naturalis per medium propitu nullo indiges auxilio alicui alterius artificis p5t demonstrare. Dii
83쪽
Numeru alli non potest efficaciter demdstrare per solu motu: sed indlaetatio artificCideo numerum voluit demonstrare in metaphysica induens habitum utriusinscientia enim specialis debet adiuuare specialem scientiam in his quae sunt sibi propria. sicut plerum P mathematicus adiuvat naturalem in naturalibus.ut est videre. 8.physi. commen. 7 6. Sed velle mathematicum seruire naturali non propter se. sed propter diuinum .esset multo tedio afficere ipsum.Et ideo sicut mihi videtur ista fuit caula qae Aristote. voluit istam determinationem de numero abstractorum in sciatia diuina fieri: quia diuinus indiget cognitione sui subie fil&numerietiis: esse autem subiecti a solo naturali potuit accipere. Non potuit au/tem numerum accipere a solo naturali aliquo manifesto medio ripse di. innus numerum in metaphysica a duobus artificibus probatum m miti Dixi autem notabiliter manifesto medio: quia Commentator bene vult naturalem posse ostendere multitudinem abstractorum quia in eis est natura intellectas possibilis sed medium istud n5 in sensatum sed satis objscurum sicut vides.Et ideo primus magister nihil unquam dixit sine laeti ratione:sicut dicit Commenta.primo de genera.' s.comme.Ne autem videamur dixisse ista gratis volo confirmare istam sententiam auctorita te Auer primo caeli.comme,so .ubi dicit, quod unitas mundi potest de/mon strati ex duabus scientiis,scilicet naturali de diuina:& Aristo.l in v. lo tex .vult hoc declarare.Et ibi Commen.dicit, quod philosophus di cu illam rationem diuinam esse ad probandum mundum unum esse quia sumit quaedam quae sunt principia in diuina scientia: de non sunt proh ta in scientia diuina: sed in scientia naturatusicut quod omne quod non est in materia est unum:& quod motus circularis est sine principio de finvide quod ab uno mouente non est nisi unum motum:quae omnia pro. hari sunt in philolaphia licet sint etiam scripta in metaphysica.sicut pa/tet. Ir. meta. 26 sl ad. 9.Ecce igitur quomodo secundum Aueri Aristote.quando P apellat aliquam considerarionem diuinam non Quia a medio diuino procedat. sed quia in diuina scientia pertractatur & scri/hitur.Et sic patet quod secundum Auer, sententiam tenentis substantias abstractas esse a diuino non posse demonstrari:habemus consequenter dicere quod nec eas esse in tali numero est demonstrabile ab ipso. Dicere autem illam esse conclusionem diuinam Sc quod est medium diuinu ad eam: ignotum tamen nobis est loqui sine ratione:quia ut dicit Commen. in prologo primi physi. Aristo.inuenit istas tres scientias de compleuit. Contradictionis autem sedatio ex dictis Iiquenmihi hoc non fuit dejclaratu nisi cum maximo labore:& ab aliis nihil invenimus. In commen.73.d.Auer.quod in linea recta est maxima Marantia. ompositum. .phy.2I.S primo caeli.c5men.28. Solvituri est breuissima quae possit cadere inter duo extrema in actu inter enim duo puncta dictaria nulla breuior linea potest cadere qua linea recta.tu est longi sum: a maxima remotio non inuenitumisi in recto inquatum recta. unde linea imaginata a centro terrae usq3 ad connexum supremae spherae est Ionas simae distantiae possibilis in natura. In.7 .c5.dixit denti Sc rarefieri motus locales.Oppositu. .phDa. me. t=.ubi habet v sunt quales per cosequens alterationes.ihi soluit naioquit sc antiquos vide i .phrata cois .ila ibi dixi satis diffuse
84쪽
Comeos. Commenos .d.Finitatem esse ex parte materiae non ex parte larinois oppositum dicit.I.phy,c5.6O.Soluitur.hic loquitur definitate amo nis Se durationi f. ibi loquitur de finitate quae est rei actualitas & intrin
seca perfectio ac terminatio Vnde CommeΠ. s. phy.commen.s 3.dicit vcausa propter quam motores moti fatigantur est: quia sunt in materi finitas igitur actionis est materia. Et ideo qui tenent in animalia prin/cipio vite usq; ad ultimum esse aliquam unam altionem numero contonuam satis errant.Nam si qua esset maxime esset actio vitalis: quae est
motus cordis:& manifestum est quod illa non est continua: quia inter oppositos motus necessario cadit quies media: sicut demonstrauit Alisto in. s. physi. Deo laus 5c virgini. Concordantiae Averrois super primo Caeli. V P E R primo libro caeli. Commeta. com. 2.habet.
Aristo.consueuit post rationes certas adducere samosas: oppositum huius inuenimus.I.metaphy. comme.primo Solvitur virum Q. est verum in diuersis casibus e pro
quo debes scire quod sermones probabiles dupliciter possunt usitati vel ad exercitandum intellectum vel ad
iconfirmandum: quando autem usitantur propter res mam intentionem debent praemitti sermones dialectrici demonstrati, uis. Et hoc adiuuat Opinionem Ioannis grammatici volentis librum Topicorum via doctrinae praecedere librum posteriorum analeticorursicut praeexercitamentum intellectus. Ad hoc quod intelle 'tus facilius assuescat demonstrativis propositionibus de necessariis. Quado autem diale reici sermones inducuntur ad confirmandum: tunc debent sequi sermones demonstratiuOS. istam solutionem nos docuit Aueripti caeli commen.81.& tu vide ibi. . In commen. 7.primi de caelo. Videtur concedere corpus infiniture a parte tantum.sed oppositum habet 'thy. commen. I. Responde/tur quod non potest imaginari corpus infinitum secundum unam di sionem tantum: Sc non secundum aliam sine implicatione contradictio nis: quia vi.d. philosophus Se CH menta 3-phy. t . commE. 3.Corpus
est illud quod habet dimensionem in omnibus partibus.infinitum auia est illud quod habet dimensiones infinitas. ideo sequitur ut corpus in Onitum sit infinitum in omnibus partibus.Et hoc est rati5abile:viae.ihi Commetaviuia quado aliquid fuerit compositsi ex duobus: necesse est, ut diffinitio inius compositi composita sit ex diffinitionibus illorum
duorum.Et ideo multi casus calculatorum: immo intricatorum impli/ , cant contradictionem imaginando corpus infinitum ex una parte tantad non ex alia: patet enim et non esset corpus infinitum: ut deduximus:
de ista etia est ratio Philosophi ibi in literaequod aut adducitur in op posituita dictum eius primo caeli c5- 7.dicitur ' ipse no expressit da/
ri corpus infinitum ex una parte tantum.& non ex aliae sed ibi imagines. ma corpore infinito extrahatur aliqua grauitas finita. Et Comen.αο
ud est poscibile in quolibet infinito, videlicet quod ex eo possit ex/trahi iliqua pars finita siue illud sit infinitum in una parte siue in omnis
Me equod non loquit de corpore lannuo; sed de infinito insol utra
85쪽
si etiam de corpore loqueretur: patet quod sub conditione Ioquiur sic non assueuerat dari corpus infinitum in una parte tantum: sicut sini con
Inc5men. 3 .corpora simplicia sunt tantum a: oppositum dixit primo caeli comen. Lo. ubi habet quod simi quatuor. Soluitur sinit tria fiesumendo scilicet leue Se graue:& neutru valet quod non est graue necnIeue sicut est caelum sunt autem quatuor diuidendo graue in graue si impliciter,& illud est terra:& in graue in respectu.& illud est aqua: simili/in leue diuiditur in letieifimpliciter,& illud est ignis: dc in leue in relae,cta, Ac illud est aer. Et sic secluso neutro corpore subdiuisis illis duohus primis membris prioris diuisionis eo modo quo diximus corpora sim, plicia quatuor sunt. Si vero istis diuisionibus superaddatur corpus neutrum tunc corpora simplicia sunt quin γεc ideo non inconuenit secun /dum diuersas considerationes simplicia corpora: de tria esse 5c quatuor: α etia quin*:vnde Sc cciiim quintu corpus pleruq dici consueuit. In comme.92. C5menta.sibii pii videtur esse contrarius.Nam in una parte dicit inductione sumere omnia singularia in alia parte negat illud. Soluitur per Auer. in secundo prioru.c5men. 23. vhi habetur distinetio de multipliciinductione:inductio enim demonstrativa. quia fit in male,ria venatur in qua tantum valet particularis quatum vntire alis sumit omnia particularia secundu rem virtute alicolus medii de foris appositi quod est nobis notius qua conclusio. Verbi gratia, quod in hisque sunt persede unius species quicquid competitvni per se: competit illud de omnibus.ticaeli. c5ment. 9. Sed in materia probabili in qua fit indit,ctio dialectica:istud non licvnde illa sumit Omnia in opinione. Sophisti,ca autem inductio sumit omnia in apparentia. solum igitur demonstratiua inductio sumit omnia secundum rem: nec est petitio principi j in ea ratione medii extrinsecus concurrentis sic igitur distinguendo concilia, bis Averroim sibii psi. . Contradictio est de opinione Anaxa degeneratione mundi in c5me. t. ex una parte:& in c5men.32 primi physi ex alia parte de hae tameprim hysi.3 2.di mus. Et tu illuc properabis. In c5. io .dicit Empedo.dixisse amicitiam esse causam generationis mundi: dc lite esse causam corruptionis:huius oppositu dicit C 5menta, tor. 9.physico.commen. tintii elset ut dicit Commentator. 8.ph sico. comen .allegato Empedo in microcosmo aliter sensit:& in magno mundo:quia voluit parui mundi generationem: sicut est homo vel aliquod tale generationem fieri per amicitiam conciliantem elementa ad mix/rionem:eorum autem segregatio per litem facta erat causa corruptionismi cti x parui inudi.Sed naudus magnus opposito modo secsidii ipsum se habet:quia generatio eius erat per litemmam conlisutia mundi huius in ordine de distinctione cdsistit: unde si elementa simul confusa essent uti v mudus iste corruperetur.Generatio igitur eius fit secundu Iite.Etesiis corruptio secudu amicitia.Et istud videtur rationabile secudu illa via Et ideo miru est quomodo Co hic oppositu dicat: quia ibi loqui εde generatione inudi uniuersalis Sc corruptione:forte c5metu est corru/ptii aut ea peccauit 2 inaduertetii:aut forte virum est probabile Amp. dixissesci m diuersos modos decurandi Elemeta eiu aliquam amicitia
86쪽
J, Solutiones contradictionii se
habet:vi sunt partes uniuersi.vnde & Plato dixit ea numeris ligata esse. At ideo cosidera.quia ut dicit C 5me.primo de anima c5. 16 .hodie una uersaliter opiniora antiquorii no sunt notae nobis:quia n5 suntlamost.c5mε.Πρ. In commento. iiq. habet Commenta quod potentiae oppositae nonr sunt in eodem:vide oppositum. . metaphysicae. text.commento. 2o. ec
Solvitur potentia ad contraria recipienda duplex. una est potentia a multatis.alia est simultas potentiae.primum respicit formam secundum respicit subiectumaunc dico quod in eodem non sunt potentiae. ad c5traria limul:quia tunc contraria simul possunt esse in eodem: quod sal. sum est, A non intelligibile:quia tunc cotrariaeuent simul in eodem Scsic loquitur Commen.hi DSed limultas potentiae ad opposita Mnestat in eodem: quia eadem est potentia contrariorum. Concordantiae Averrois super secundo Caeli. Comentis. T C5me.c5me.s.superiit.caeli.qae motus Hlin5 est a natura
uitur.no est a natura:sicut motus elementorum:est tamen hine a natura
analogice dicta de superioribus do inferioribus:primo modoi intellexit hic. ut ipse dicit in litera.Secundo autem modo in aliis locis: vide quae scripsi super comme.primo secudi physi superius:ubi cosimile solitium
fuit: non enim inconuenit eadem repetere: ut talia melius memorent
sicut plerum Pliilosophus facit in problematibus de in aliis locis. . In come.6.scribit C5mentatorqd Arist contradicit illis qui tenere R quod anima eaeii est causa permanentiae.Ergo contradicit etia sibi quia
di ipse.α. cap.de substatia orbis. tenet qa intelligentia quae est anima caeli: '' dat sibi permanentia aeternam dc motu aeterna. Solvituri contradicla Pliilosophus antiquis ponetibus mota corporis caelestis c5trariari mo. tui animae: Sc anima erat causa permanentiae sicut dicit Comme.Sed n5 sic posuit Aueriquia ipse n5 tenet caelu contrariari intelligentiae: immo
est tanta connexio inter orbE dc intelligentii quod ad simplici apprehEsione Sc deiiderium mouetis principii orbis ille mouetur:sicut enim vi. demus in rebus istis materialibus in quibus forma dominatur materiae: materia obedit formacimultomagis hoc deberemus imaginari de puro intellectu intelligentiae respectu orbis eius.Et ideo nulla est bi concato natio:nullus est ibi clauusmulta ligatura vel instrumentu: quo median/te intelligentia moueat orbem: sed per intelligere dc velle tantum m uel sed moderni quorum imaginario non transcendit sensiim: non per tingunt ad ista. Et ideo dixerunt eam uniri orbi formaliteri sicut fore unitur materiae,& totum hoc est absurdum: de manifesti erroris: si e probatum est alibi a nobis. . C5M. .s In co 16.ubi quaerit an caela nobilius esse habeat in polo artico qua' antartico dicit qae intellectus humanus n5 potest c5prehendere velifica ' tione istius operationis: huius tame oppositum teneti sale anu Horebi ponit intellectum adeptu n5 acquiri homini:nisi post cognitioia omnia rerum. Soluitur Ii.non potest.non arguit secundum ipsum impossi hilitatem. Sed arguit diissicultatem: sicut in simili ipse glosat exemplum philosophi de oculo nicticoracis respectu lucis dies.sq.meti miniam v nde ipse tenuit nihil eae naturaliter ignotum, a. Pbrsi, r. vim autem.
87쪽
llem homo omnia possit cognoscere. pulchrum esset videre in via iam Et Arist.sed hoc ad alium locum dii leratur. In c5men.3ι. secudi de caelo:&.34.renet nulla esse omnino pos ibili in s-- , . late in ente aeterno.Huius tamen oppositu invenimus in dictis suis. i. de anima comen. 3.in solutione tertiae quaestionia. ubi habet quod sola pri ma intel ligentia liberata est a potentialitate. Soluitur possibilitas du. ηplex:secundu rem de secundu ratione. Prima importat positiuu aliquid quod capax sit formae x perfectionis.Secuda nihil positiuu dicit: sed solum dicit no repugnantia ad ulteriorE perfectionE quae n5 repugnantia est ens rationis:de prima loquitur hi Nam philosop hi non potuerunt
in aeternis posse ab esse differre.I.physi.t .c5.32.Secunda aute possibilitatE concesserat in omnibus intelligentiis de uniuersaliter in omnibus entibus citra prima: unde. .met c5.II.Dicit solus deus est ena simpli. citer perfectu.Alia aute entia sunt derivatae similitudines ipsius deficiences a perfectione illa simpliciter secundu ordine tame:vnde in aliquibus
perietio illa participatur ut forma: in aliquibus ut ima o: in aliquibus ut obscura quaeda resonatu sicut dicit Plato. Et ideo secunda intelliotia est aliquata perfectio:quae eminc ter cotinetur in deo: qui est ens peressentia: ac quia ipsa deficit a plenitudine persectionis: quae sibi n5 repugnat in ratione entis sicut talps no repugnat visio. inquantu animal, sic de ipsa secunda intellige rexquae est aliquod ens: non repugnat sibi quod sit essentia sub ratione qua ena. Et ideo priuata est sub ratione generinno tamen sub ratione specievsed ut sic quicquid potest habere ab aeter/no habet secunda via philosophoru. Et ideo opinio subtilis doctoris in octava distin.primi.q. tenetis quodlibet ens circa dea compositu esse ex actu M potentia sicut positivo de priuatiuo: est magis consona Auer. quam via sancti doctoris tenentis quodlibet citra dea compositum esse exactu dc potentia tanqua ex positivo de positiuo.
In comen.37.secundi de caelo dicit Comemquod intelligitiae habre Cora, tr.
sollicitudinE erga nos. Huius oppositu habet. Ir.meta. 3 r. Soluitur se ricundu ipsum. It.mera comme.37. Sermo dicens deu solicitari deictis: Gquae sunt hic quoquo modo verus est:& quoquo modo falsus: na secundu specie solicitus est:n5 aute secundu indiuidua hoc ide videtur senti. re ibidὶ in c5me. 3 1.Sc secado de anima c5.s .Et videtur colligi pose etia de inatione philosophi in prooemio metaphysicae tenentis lapictis
eise omnia cognoscere ut cotingit. Secundu autὶ indiuiduu icta ncn cognoscit: νn C J.sua co. libri de diuinatioe dicit et, in prima philosophia est declaratu . intelligentis abstra' intelliguli naturas uniuersales:&n5 habet virtute c5preuedete interionEpticulare.Et subdit qasi intelligerent individuum: tunc necessario essent materiales: pro quo debes scire et, cognicio singularis materialis Rem peripathericos repugnat inter 'tectui: vii uellem: est n5 Pte qua singulare est: sed ex parte qua materiale.Na cum essentia diuina iit singularissima dc actualissima no ponset intelligi ab intellectu diuino:si singularitas obiecti absolute repu/rnaret intellectioni: dixerunt ergo ista repugnatum este ex parte mate xicquae habet oppositum dc diuersum modu receptionis ab eo quod habet intellectus.Et ideo posuerunt nullu intellectum omnino a materia
separatum aliquod istorta:quae sunt hic intelligere: unde nec intellectus
88쪽
agens teste Auer. 3.de anima come. I9.Et Tiremistius idem sentit in.3. anima super expositione tex. I .Solii aute illum intellectum materialia ista cognoscere polle dixerui qui aliqua cu materialibus habet ligatura
sicut est intellect' potestatis in nobis ille diminutus est satis Se infimus in genere abstractorii:&illi co perit intellectio singularis:no unde intellectus: sed unde aphantasmatibus in inteIli edo dependet: & fuit projpter hoc cotro uetita iter peripatheticos antiquiores an intellect' noster possit singulare cognoscere: A quis sit modus quo cognoscitin sicut recitat Commenta.tertio de anima c5m 36.Et ideo caueant Burteisse α nominales tenentes primu cognitum apud' intellectum esse singulare
de intentione Philosophi: Sc Comenta.Immo ista via est magis remota Di res sis ab intentione istora: qua sit caelum a terra. Et si dixissent quod sit prima de causalita cognitum a sensu rectius viil dixissent.Et sicut redeamus ad proposi/te i uelligeri eum nostrum: sequitur quod si intelligentiae intelligerent indiuidusima Uz: dc eius teriale, materiales essent: quia oportet quod se haberent: sicut homo in i tζIleetio / intellectione singularis:& sic patet quomodo omnia' sunt sub solicitu/Πi . dine de cognitione intelligentiarum sub ratione species: & non ratione H indiuidui. Sed contra ista determinatione in statur: quia pr suppono primo quod intelligentia agat per cognitionem: secundo suppono quod
concurrat ad causationemistorum: quae sunt hic per propositione famosam causa uniuersalis plus influit in effectu qua particularis: ut habet auctor de causis: Metiam philosophus.s,phy.t .c5me. 38. tunc sic: causi/1itas intelligentiae terminatur ad lingulare sed non terminatur ad singit, Iare, nisi mediante cognitione: quia cognitione causat: ergo Tua. cogni/tio etiam ad singulare materiale terminatur. Dixerunt quidam ad hoe argumentum qui sunt magnae auctoritatis viri: quod in plus se extendit causalitas quam cognitio:quia alio modo causat: & alio modo comb, scit sed istam solutionem non potui unqua intelligere: quia aut volunt absolute causalitatem intelligentiae esse maioris ambitus qua cognitio nem: aut in comparatione:& primum quidem est falsum: quia intelligentia omnia cognoscit saltem sub rationibus specificismon tamen omnia causat:quia seipsam cognoscit:& tamen non seipsam causat: si vero di cunt quod istud habet locum in comparatione ad ea quae sunt hic: quae materialia sunt Sc causabilia: contra hoc arguo sic effectus non potest excedere suam causam:quia tunc secundum aliquid sui esset sine causa: oportet igitur quod adaequet suam causam:aut saltem quod eam non excedat tui csic: cognitio intelligentiae A, velle eius sunt adaequata causa a ionis propriae intelligentiae erga inseriora:nam. It metaphy.commta 36.non agunt nisi mediante velle,& intelligere:ergo in tantu actio pro pria intelligentiae se extendet inquatum se extendit sua cognitio: quia aliter effectus vel quasi effectus suam causam veli quas causam excedo, retiquod est impossibile: M prςcipue in causis adaequatis. Forte dicis quod ideo intelligentia aliter causat: M aliter cognoscit: quia cognoscit seipsa: sed causat cum alio: quia sol dc homo generant Iiominem. Sed ista est fuga.licet sic fit: tamen propter hoc non euadis argum c tum quia sumo causalitatem propriam intelligentiae in illo priori in quo praecodit causalitatem materialis agentis.Nam licet in eodem instanti tempo/ris moueat primus motor:& secundus motor in eis nitaliter ordinaus
89쪽
tamen motio primi motoris praecedit natura motionem secvnes moto, ris. sicut pateti s. physicorum textus commento. 3 . Et ratio est in promptu ibi: quia motor secundus non mouet nisi motus a primo : Acron econtra.igitur motio illa primi motoris est natura prior: quia ista est dispositio prioris naturaliter ut dicit ibi C ommenta. in commeno cum aliud fuerit ipsum esse:& non econtra: Ac hoc etiam pat i . meta. p. de priori . tunc si in isto priori intelligentia causat de n5 nisi cognitione de desiderio:sed ista non se extendunt usi ad singularia: ergo nec sua causalitas.E t ideo Argumentum iudicio meo concludit con tra sponsionem nisi forte vellent isti ponere aliquam aliam potentia executitiam in intelligentiis aliam ab intellectu de voluntate: de merito illius dicant causalitatem se extendere in plus cp se extedat cognitio: quod est multiplicare entia sine necessitate: nec hoe unci inuentum est in Aristo. nec in Auer.vel aliquo peripathetico antiquo. Et ideo dico v causali eas intelligentiae per se adaequatvrsuae cognitioni: sed per accideris causalitas excepit cognitione: pro quo debes scire in intelligentia & agendi materiale faciunt unam causalitatem totalem rispectu singularis effecti qui producitur: quia singularia sunt generationes: tamen effectus singularitatem habet a materiali agente: naturam vero habet ab intelligentia. unde ab inteIligentia effectus iste non causaturinisi ut uniuersalis: quia effectuum uniuersaltu causae sunt uniuersales.2 physi. sa. ab agente au/tem materiali causaturivi singularis. intelligentia igitur causat effectum per se: primo modo uniuersali: sed per acculens sua causalitas ad fingi laritatem terminatur pro quanto simul concurrit: cum signato agente ad productionem tertij Et ista est mens sincera Auer. super commenti libriale diuitiatione: ubi facit digressionem de causis veri somnii: εe in hoc gauisus est multum animus meus: esici tamen adhuc speculationis Iocus quomodo intelligantur dicta Averrois: volentis intentiones otiuersales esse intellectas ab intelligentia sed istud declarahimus. rti me
riplex Sol uitur. sensibile apud Auer.est nome muti i. quando sumitur pro tangibili Et isto modo sumitur.' .physici commen. 43.ubi exponit sensibile pro tangibili: quando philosophus dixit: omne corpus sensibile habet vhi.Et etiam hoc modo sumpsit.primo caeli.c5men .68.Et sic etia sumitiir. cudo de generatisse. tex. c5tnen.7.quado p auia sumit sensibile pro naturali.& sic sumirin prolo/go Auerisuper primo phyli,dum.d.Res sensibiles sunt substantia istius artis. quandom sumiε pro mobili.Et quando P pro sensibili sensu quo/iibet: δί sic sumitur:& de anima plerumqt: quando p vero pro sensibili sensu vitas tantum.&sicae. C5menta.3. physic. s. Corpus caeleste esse sensibile sensu vitas. Dicamus ergo ui si quaeratur absoIute an cae, LIum sit sensibile.Dicendu p est bene sensibile. si pro naturali supponati similiter si pro sensibili sensu visus:non autem est sensibile: si pro tangi hili vel alio sensu perceptibili supponat: quantum ad intentione Auer.
hic sensibile capitur pro eo quod distinguitur contra illud quod est per rationem inuestigabile discursiutiunde pro lato,d,C oment hic, quod
90쪽
esse istius corporis,scilicet caelesus non est sensibile: scd per rationze5. preliendit quia esse eius est esse neutrum:quiaridelicet, nem graue nemleue. Et-caelu sit istius naturae arguitiue hoc fuit cognitu a posterio. ribus procedendo non autem simplici cognitione sensitiva hoc cogno/sci potest: licet illa ad hoc sic occasio Sc origo.sic modo applica: oc dic
consequenter ad contradictionis formam.
In c5men. 2.d.c5mentator in substantiis quicquid generatu oneratur ab univocooppositu patet ibide de igne qui ex motu generaεα de genitis per putredinem.7 meta.28. M.3 I.Nisi esset in illud habet locum in substantijs perfectis: cui non est igni am secundum ipsum. . e.co m. 67.E lementa sunt media inter substantiam & accides: simili. ter habet locum in generabilibus generatione non cessabili cui n5 sunt animalia generata re putredine et quia mus genitus per putredinem. aut non generat:aut aliud generat quod non est masmem foeminae primo degeneratione animalium.capitulis: primo Sc. IO. de sic glossat commenti istam propositionem. 7.meta. 28. habet etiam alias glosias: de quid' vi. G. Ia .meta.com.χε dc in limitationibus nostris satis diximus. In eodem com. a.d.in corpora caelestia non agunt frigiditatem. Huius tamen oppositum ipse sentit. a. p. de substantia orbis.' Soluitve hic loquitur ex sententia propria Nam secundum ipsum corpora caelostia non concurrunt ad frigiditatem. nisi priuatiue dc comparatiuCquia ut ipse habet.χ.caeli.commen. 9 Remotio a motu caeli dat grauitatem de quiete. Se frigiditatem sicut vicinitas dat leuitate caliditate & motu: Thomas autem nititur improbare illam opinionem rationibus satis ap. parentibus de quibus diligens, Averro,ista consideret in.2.cap. de sub/stantia orbis.loquitur secundum astrologos,unde ibi dicit considera, tes autem in scientia astrorum longo tempore vere dicunt. In c5meo I.d.. sphera habet natura ut moueas secudu partes:&n5 secundu tot Hui'oppositu dixit. .phy.xliij.cdtra Themistisi. Solauit.sphera mouel secudu partes quantu ad forma M subiectua ta seeudatotu no mutat locu secundu subiectu. sed solu secundu forma: corpora aut recta secundu totu mutare locu possunt:& secundu forma:& secsida
subiectu. Et ideo hoc propriu est soli spherico corpori taliter moueri. Aut dicas m loquiε secudu Themistiu sed prima solutio magis placet.
In e5men. 9 dicit Commentator idemonstiationes mathematicae non sunt miscendae naturalibus Η uiuo Oppositum .meteororumas men.primo,Vbi.d. v causae iridis possunt ex utral scieria assignari.Respondetur et dictum suum est verum hic:in non sunt inuicem miseendae rationes naturales cum mathematicis: nisi forte in casu quo causis majthematicis accidit quod sint propinquae causae rerum naturalium. sicut dicit Commentatoris.physi commen.7 6.ratio aut es: quia unaquae riseientia ex proprijs mediis demonstrata primo posterio. unde philoso. plius pleru*damnat Pythagoram,& Platonem de sequaces qui voluerunt assignare causas mathematicas loco cautarum naturalium respectu sensibilium effecivum. de.I.caeli comme.6 I. Amor magistri:& Geo. metrice fecerut Platonem errare:quia credebat res geometriae esse principia sensibilium: Sc primo meta commen I. contingit antiquis quod
non dicunt stimo a conuenientea; α caum conueniente4:quia intro/